|
ÖZET: Uyuşmazlık, Mersin ili, Kavaközü Mahallesi’nde bulunan bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve Hazine adına tescili üzerine kurulmuştur. İlk Derece Mahkemesi, davanın kabulüne karar vermiş, ancak davacı idare vekili, belirlenen kamulaştırma bedelinin rayiç bedelin üzerinde olduğunu ve vekalet ücretinin fazla olduğunu ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi, yapılan bilirkişi raporunu değerlendirerek, kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde kullanılan yöntemlerin uygun olduğunu belirtmiş, ancak tapu iptali ile ilgili bazı usul eksiklikleri tespit etmiştir.
Sonuç olarak, Bölge Adliye Mahkemesi, davacı idarenin istinaf talebini kabul ederek İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırmış ve yeniden hüküm tesis edilmesine karar vermiştir. Temyiz aşamasında ise, davacı idarenin itirazları usul ve kanuna uygun bulunmuş, bu nedenle temyiz itirazları reddedilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararı onanmıştır. Bu karar, kamulaştırma süreçlerinde dikkat edilmesi gereken usul kurallarının önemini vurgulamaktadır. |
5. Hukuk Dairesi 2024/3278 E. , 2024/10244 K.
“İçtihat Metni”
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/395 Esas, 2023/1099 Karar
DAVA TARİHİ : 06.10.2021
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mut 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/480 Esas, 2023/54 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Mersin ili, …, Kavaközü Mahallesi 102 ada 160 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı taraf cevap dilekçesi ibraz etmemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespitine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için rayicinin çok üstünde bir bedel tespit edildiğini, raporda verim miktarı ve ürün satış fiyatlarının yüksek, üretim masraflarının düşük alındığını, kamulaştırma bedelinden arta kalan kısımdaki değer düşüklüğünün taşınmaz bedelinden hiçbir zaman yüksek olamayacağını, davalının bir yandan malik olmaya devam ettiğini, Mahkemece takdir edilen vekâlet ücreti miktarının fazla olduğunu, hükmedilen vekâlet ücretinin dava değerini geçemeyeceğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/1000’lik plan içinde olmamasına göre kuru arazi vasfında kabul edilerek net gelir metoduna göre hazırlanan bilirkişi raporunda, buğday ve nohut münavebesi ile hesaplama yapılarak %5 kapitalizasyon faiz oranı uygulanarak sonuç olarak bulunan 15,10 TL/m² birim bedelde istinaf eden idare aleyhine bir yön bulunmayıp davacı idarenin istinaf isteminin yerinde olmadığı; ancak tapusunun iptaline karar verilen kısmın yüzölçümünün kararda belirtilmeyerek “kamulaştırmaya konu alan” şeklinde muğlak bir ifade ile hükmün infazında sorun yaratılması, davacı idarenin terkine yönelik talebi olmadığı halde taşınmazın tapudan terkinine karar verilmesi, fazla depo edilen kamulaştırma bedeli miktarı hüküm yerinde belirtilmeksizin ve bu bedelin işlemiş nemalarıyla davacıya iadesine karar verilmemiş olması usul ve kanuna aykırı olduğundan davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm tesisine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C.Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, … olarak davacı idare ile davalı arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki Mersin ili, …, Kavaközü Mahallesi 102 ada 160 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.
3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı uygun görülmüştür.
4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı … vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı … harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,19.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.