|
ÖZET: Başvuru, Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından “Kanal kotu harcı” adı altında tahsil edilen 272,50 TL’nin iadesine ilişkindir. Şikayetçi, 6306 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat gereği bu bedelin kendisinden alınamayacağını iddia ederek, iade talebinde bulunmuştur. İdare ise, bu ücretin mevzuat kapsamında alınması gereken harçlar arasında olmadığını belirterek talebi reddetmiştir.
BASKİ’nin açıklamalarına göre, şikayetçi, 13/09/2019 tarihinde kanal kotu belgesi almış ve bu belge için belirtilen bedel tahsil edilmiştir. Ancak, 6306 sayılı Kanun’un 7. maddesi, belirli durumlarda harç ve ücretlerin alınmamasını öngörmektedir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın görüşü de, bu ücretin alınmaması gerektiği yönündedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, şikayetçinin talebinin hukuka aykırı olduğunu tespit ederek, Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi’ne bu bedelin iade edilmesi için gerekli işlemlerin yapılması yönünde tavsiyede bulunmuştur. İdare, bu tavsiyeye uygun hareket etmekle yükümlüdür. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/6877-S.20.10898
BAŞVURU NO : 2019/21276
KARAR TARİHİ : 04/05/2020
TAVSİYE KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikâyetçinin, “Kanal kotu harcı” adı altında kendisinden tahsil edilen bedelin iade edilmesine ilişkin talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 04/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi, ada parsel no.lu arsası için kanalizasyon durum belgesi (kanal kotu belgesi) aldığını, bu belge nedeniyle Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (BASKİ) tarafından kendisinden 272,50-TL “Kanal kotu harcı” adı altında bir bedel tahsil ettiğini, 6306 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca söz konusu parselinin bazı vergi, harç, ücretlerden vb. muaf olduğunu, bu mevzuat hükümleri uyarınca “kanal kotu harcı” adı altında bir bedelin kendisinden alınamayacağını iddia ederek, söz konusu tutarın tarafına iadesini talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. BASKİ Genel Müdürlüğünün 11/02/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. Şikayetçinin, 13/09/2019 tarihinde İdarelerinden kanal kotu belgesi aldığı, Planlı Alanlar
Tip İmar Yönetmeliğinin 55 inci maddesine ve BASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39 uncu maddesine istinaden söz konusu belge nedeniyle şikayetçiden 272,55 TL tutarında bir bedel tahsil edildiği,
2.2. 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin 12 nci fıkrasında; ilgililerinden alınmaması gereken harç, vergi ve ücretlere yer verildiği, şikayetçinin iadesini talep ettiği bedelin bu mevzuat hükmü kapsamında “alınmaması gereken harç, vergi ve ücretler” kapsamında kalmadığı, bu nedenlerle şikayetçinin talebinin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı hususları belirtilmiştir.
3. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının (Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel
Müdürlüğünün) 28/02/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
3.1. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 7 nci maddesinin 10 uncu fıkrasında, “Riskli alanlarda, rezerv yapı alanlarında ve riskli yapıların bulunduğu parsellerde, gerçek kişilerce ve özel hukuk tüzel kişilerince uygulamada bulunulması halinde, fonksiyon değişikliğine bakılmaksızın, mevcut inşaat alanının bir buçuk katına kadar olan yeni inşaat alanı için belediyelerce harç ve ücret alınmaz.” hükmünün bulunduğu, bu Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinde ise; Kanunun 7 nci maddesinin dokuzuncu ve onuncu fıkralarında belirtilen şartlar dahilinde alınmaması gereken harç, vergi ve ücretlere yer verildiği,
3.2. Buna göre, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınan inşaat ruhsat ve tadilat harcı, kayıt ve suret harcı, altyapı kazı izni harcı, parselasyon harcı, ifraz ve tevhit harcı, plan ve proje tasdik harcı, zemin açma izni ve toprak hafriyatı harcı ve yapı kullanma izni harcı ile kurum ve kuruluşlarca alınan döner sermaye ücreti ve belediye meclisi kararı ile belirlenen ve alınan her türlü ücret için Kanunun 7 nci maddesinin dokuzuncu ve onuncu fıkraları da gözetilerek muafiyet sağlanması gerektiği, diğer yandan, otopark harcı ile yol ve kanalizasyon harcamaları ile su tesisleri harcamalarına katılma payı bedellerinin yanı sıra, yukarıda bahsedilen mevzuat kapsamında yer almayan vergi, harç ve ücretlere muafiyet sağlanamayacağı,
3.3. Bu durumda; yeni yapılacak yapının mevcut kanalizasyon altyapısına bağlantı durumunu tespite yönelik olarak düzenlenen bir belge olan kanal kotu (kanal durum)
belgesi için alınan bedelin, belediye meclisi kararı ile alınıyor olması nedeniyle, 6306 sayılı Kanun hükümleri kapsamında bu bedele yönelik olarak muafiyet sağlanması gerektiği hususları belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, … sosyal bir hukuk Devletidir”, “Vergi ödevi” başlıklı
73 üncü maddesinde; ” … Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla
konulur, değiştirilir veya kaldırılır. Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kurulu’na verilebilir.”, “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35 inci maddesinde; “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
5. İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye Ek 1 No.lu
Protokolün “Mülkiyetin Korunması” başlıklı 1 inci maddesi; “Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Bir kimse ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler devletlerin mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri, yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez.”,
6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
7. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 7 nci maddesinde; “… (9) Bu Kanun uyarınca yapılacak olan ve Bakanlık, TOKİ, İller Bankası
Anonim Şirketi, İdare ve dönüşüme konu yapıların inşası işini yüklenen müteahhit ile malik ve en az bir yıldır kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak riskli yapıyı kullanan gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerinden birinin taraf olduğu; … b) Bu Kanun kapsamındaki bir yapıdan dolayı, bu Kanun kapsamındaki parsellerde veya alanlarda veya söz konusu parsel ve alanların dışındaki parsellerde yeni bir yapı yapılması ya da mevcut bir yapının satın alınması veya ipotek tesis edilmesi işlemleri,… bu bentlerde belirtilen yapıların dönüşümüne ilişkin olarak Kanun uyarınca yapılacak diğer işlemler noter harcı, tapu harcı, belediyelerce alınan ücret ve harçlardan, veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden, bu işlemler nedeniyle düzenlenecek kâğıtlar, resmî dairelerin mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler sebebiyle düzenlenen kâğıtlar da dahil olmak üzere damga vergisinden, bu Kanun kapsamındaki yapıların maliklerine ve malik olmasalar bile bu yapılarda kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak en az bir yıldır ikamet ettiği veya bunlarda işyeri bulunduğu tespit edilenlere bu amaçlarla kullandırılan krediler dolayısıyla lehe alınacak paralar, banka ve sigorta muameleleri vergisinden istisnadır. … (10) Riskli alanlarda, rezerv yapı alanlarında ve riskli yapıların bulunduğu parsellerde, gerçek kişilerce ve özel hukuk tüzel kişilerince uygulamada bulunulması halinde, fonksiyon değişikliğine bakılmaksızın, mevcut inşaat alanının bir buçuk katına kadar olan yeni inşaat alanı için belediyelerce harç ve ücret alınmaz. …”,
8. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun, “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinde; “Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: … (r) Su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak; kaynak suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak. …”,
9. 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve
Görevleri Hakkında Kanunun, “Görev ve yetkiler” başlıklı 2 nci maddesinin (d)
bendinde; “Su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak”, “Genel Kurulun toplanma ve çalışma esasları” başlıklı 5 inci maddesinde; “İstanbul Büyük Şehir Belediye
Meclisi, İSKİ Genel Kurulu olarak bu Kanunda yazılı yetki ve görevleri görüşüp karara bağlamak üzere her yıl Mayıs ve Kasım aylarında özel gündemle toplanır. …”, “Kurulun görevleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “Genel Kurulun görevleri şunlardır: … f) Su satışı ve kullanılmış suların boşaltılmasına ilişkin tarifeleri inceleyerek karara bağlamak, l) Yönetim
Kurulunca ön incelemeleri yapılan yönetmelikleri inceleyip karara bağlamak, …”, “Gelirler” başlıklı 13 üncü maddesinde; “… a) Su satışı ve kullanılmış suların uzaklaştırılmasına karşılık, tarifesine göre abonelerden alınacak ücretler, b) Belediye
Gelirleri Kanunu uyarınca, su ve kanalizasyon tesislerinden yararlananlardan ilgili belediye adına alınacak katılma payları … f) Şahıs, kurum ve kuruluşlar için yapılan özel hizmetlerden alınacak ücretlerle ortaklıklardan ve üretilen malların satışlarından elde edilecek gelirler, g)
Her türlü yardım ve bağışlar ile diğer gelirler.”, “Kanalizasyon şebekesine bağlanma zorunluluğu” başlıklı 17 nci maddesinde; “Kanalizasyon şebekesi bulunan cadde ve sokaklardaki her taşınmazın kanalizasyona bağlanması zorunludur. Bu bağlantılar, bedeli taşınmazın sahibinden alınmak suretiyle İSKİ tarafından yapılır veya projesine uygun olarak yaptırılır.”, Ek 5 inci maddesinde; “Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır.”,
10. 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin “Kira yardımı ve diğer yardımlar” başlıklı 16 ncı maddesinin 12 nci fıkrasında; “Kanunun 7 nci maddesinin dokuzuncu ve onuncu fıkralarında belirtilen şartlar dahilinde alınmaması gereken harç, vergi ve ücretler şunlardır: … f) Kurum ve kuruluşlarca döner sermaye ücreti adı altında alınan bütün ücretler ile riskli olarak tespit edilen yapı ile bu yapının yerine yapılacak yeni yapıya ilişkin olarak belediye meclisi kararı ile belirlenen ve alınan her türlü ücret.”,
11. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin “Yapı ruhsatı işlemleri” başlıklı 55 inci maddesinde; “(1) Yapı ruhsatı işleri bu maddede belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır.
(2) Yeni inşaat, ilave ve esaslı tadilat yapmak üzere parsele ait imar durum belgesi, yol kotu tutanağı, kanal kotu tutanağı ve uygulama imar planına esas onaylı jeolojik ve jeoteknik etüt raporunun parselin bulunduğu alana esas bölümünü almak için; yapı sahipleri veya vekilleri başvuru dilekçelerine aplikasyon krokisini ve tapu kayıt örneği veya istisnaî hâllerde tapu kayıt örneği yerine geçen belgeleri ekleyerek ilgili idareye müracaat ederler. … (4) İlgili idare başvuru tarihinden itibaren imar durum belgesini ve bu belge ile birlikte; onaylı jeolojik ve jeoteknik etüt raporunun bir örneğini, yol kotu tutanağını (ya da kot kesit belgesini), ilgili idarelerce gerekli görülen hallerde istikamet rölevesini ayrıca bir başvuruya gerek olmaksızın en geç iki iş günü; kanal kotu tutanağını en geç beş iş günü içinde verir.
(5) Kanal kotu tutanağı idare dışında ayrı bir su ve kanalizasyon idaresi tarafından düzenleniyor ise, bu süre üç iş günüdür. (6) Bu belgelerin bu süreler içinde verilmemesi halinde gerekçesinin, başvuru sahibine aynı süreler içinde yazılı olarak bildirilmesi zorunludur. (7) Kanal kotu tutanağı düzenlenmemesi ruhsat verilmesine engel değildir.
Ancak, yapılacak temel üstü vizesinde bu belgenin idareye verilmesi ve kanalizasyon bağlantısına dair projenin bu tutanağa göre hazırlanması zorunludur. Aksi halde yapının inşasının devamına izin verilmez. …”,
12. BASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin, “Kısaltmalar ve tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Bu yönetmelikte yer alan bazı kısaltmalar ve tanımlar aşağıda açıklanmıştır. … y) Kanalizasyon durum belgesi: 20.11.1981 tarihli ve 2560 sayılı İstanbul
Su ve Kanalizasyon İdaresi Kuruluş ve Görevleri hakkında kanunun 18 inci maddesinde bahsi geçen, inşaat yapılacak parselin cephesi bulunan yol/yollardaki kanalizasyon durumu ile ilgili bilgilerle donatılmış yazılı belgedir. …”, “Kanalizasyon durum belgesi/kanal kotu tutanağı ücreti” başlıklı 39 uncu maddesinde; “(1) Mimari ve atıksu kanal bağlantısı veya atıksu çukuru projelerine esas teşkil etmek üzere dilekçe ile başvurulması ve ücreti ödenmesi kaydı ile Kanalizasyon Durum Belgesi/kanal kotu tutanağı tanzim edilir. (2) Bu ücret; Her bir taşınmaz için, 1. derecenin 4. kademesindeki Mühendisin, ilgili yılın Ocak ayında, sosyal yardımlar hariç hesaplanan brüt maaşın 30’a bölünmesi ile bulunan tutar üzerinden tahsil edilir. (3) Mimari ve atık su kanal bağlantısı veya atık su çukuru projeleri kanalizasyon bakımından Kanalizasyon Durum Belgesi/kanal kotu tutamağındaki bilgilere göre tanzim edilir. …”, “Yürürlük” başlıklı 91 inci maddesinde; “(1) Sayıştay’ın görüşü doğrultusunda hazırlanan, 25.05.2017 tarih ve 15 sayılı BASKİ Genel Kurulu Kararı ile kabul edilen bu yönetmelikte yapılan değişiklikler; Genel Kurul Kararının onayına müteakiben Kurumun Web
Sitesinden yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.”, “Yürütme” başlıklı 92 nci maddesinde; “(1) Bu yönetmelik BASKİ Genel Müdürü tarafından yürütülür.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
13. Kanalizasyon durum belgesi (kanal kotu belgesi) verilmesi karşılığında şikayetçiden tahsil edilen (272,50-TL) bedelin, şikayetçiye iade edilmesi için gerekli olan iş ve işlemleri makul sürede yapması hususunda Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’ne
Tavsiye’de bulunulması yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 14. Şikayetçi, ilgili idareden aldığı kanal kotu belgesi için kendisinden 272,55 TL tutarında bir ücret tahsil edildiği, 6306 sayılı Kanun hükümleri uyarınca bu ücretin kendisinden alınmaması gerektiğini iddia ederek, söz konusu tutarının tarafına iadesini talep etmektedir.
İlgili İdare, şikayetçinin iadesini talep ettiği söz konusu bedelin, bahsi geçen mevzuat hükümlerinde belirtilen alınmaması gereken harç, vergi ve ücretler kapsamında kalmadığı, bu nedenle şikayetçinin talebinin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı hususlarını belirtmiştir.
15. 2560 sayılı Kanunun, 5 inci maddesi; İstanbul Büyük Şehir Belediye Meclisi’nin İSKİ
Genel Kurulu olarak bu Kanunda yazılı yetki ve görevleri görüşüp karara bağlamakla yetkili olduğu, 6 ncı maddesi; Genel Kurulun, tarifeleri inceleyerek karara bağlamakla ve yönetim kurulunca ön incelemeleri yapılan yönetmelikleri inceleyip karara bağlamakla görevli olduğu, ek 5 inci maddesi ise; bu Kanunun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı hususlarını hüküm altına almıştır. Söz konusu Kanun hükümleri doğrultusunda, BASKİ
Genel Kurulu (Balıkesir Büyük Şehir Belediye Meclisi) tarafından, BASKİ Tarifeler
Yönetmeliği hükümlerinin kabul edildiği tespit edilmiştir.
16. Ayrıca, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 55 inci maddesinde; kanal kotu tutanağıyla ilgili düzenlemelere yer verilmiştir. Bununla birlikte, BASKİ Tarifeler
Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinde; kanalizasyon durum belgesiyle (kanal kotu tutanağı ücretiyle) ilgili düzenlemeler bulunmaktadır. Somut olayda, ilgili İdarenin, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca şikayetçiden 272,50-TL tutarında bir bedel (kanal kotu tutanağı ücreti) tahsil ettiği anlaşılmıştır.
17. Öte yandan, 6306 sayılı Kanunun 7 nci maddesi; bu Kanun kapsamındaki parsellerde veya alanlarda yeni bir yapı yapılması işlemlerinin ve maddede belirtilen yapıların dönüşümüne ilişkin olarak Kanun uyarınca yapılacak diğer işlemlerin, noter harcı, tapu harcı, belediyelerce alınan ücret ve harçlardan ve diğer ücretlerden istisna olduğunu hükme bağlamıştır. Yine söz konusu maddede; riskli alanlarda, rezerv yapı alanlarında ve riskli yapıların bulunduğu parsellerde, gerçek kişilerce ve özel hukuk tüzel kişilerince uygulamada bulunulması halinde, fonksiyon değişikliğine bakılmaksızın, mevcut inşaat alanının bir buçuk katına kadar olan yeni inşaat alanı için belediyelerce harç ve ücret alınmayacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
18. Ayrıca, söz konusu Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinde; Kanunun
7 nci maddesinin dokuzuncu ve onuncu fıkralarında belirtilen şartlar dahilinde alınmaması
gereken harç, vergi ve ücretlere yer verilmiş ve riskli olarak tespit edilen yapı ile bu yapının yerine yapılacak yeni yapıya ilişkin olarak belediye meclisi kararı ile belirlenen ve alınan her türlü ücretlerin bu kapsamda olduğu belirtilmiştir.
19. Dosyadaki bilgi ve belgelerden; başvuruya konu edilen parselle ilgili olarak, 6306 sayılı Kanun kapsamında işlemler tesis edildiği ve şikayetçinin de söz konusu parsel için idareden kanal kotu belgesi talebinde bulunduğu anlaşılmıştır. 15 ve 16 no.lu paragrafta da belirtildiği üzere; kanal kotu belgesi için alınan söz konusu bedelin, BASKİ Genel
Kurulu (Balıkesir Büyük Şehir Belediye Meclisi) tarafından belirlendiği ve bu kapsamda şikayetçiden tahsil edildiği anlaşılmıştır.
20. Yukarıdaki paragraflarda değinilen mevzuat hükümleri ile konuyla ilgili yaptığımız tespitler birlikte değerlendirildiğinde; şikayetçinin parseline yönelik olarak 6306 sayılı
Kanun hükümleri kapsamında işlemler tesis edilmesi ve bu parsele ilişkin olarak alınan kanal kotu tutanağı ücretinin BASKİ Genel Kurulu (Balıkesir Büyük Şehir Belediye Meclisi)
tarafından belirlenmesi nedenleriyle, başvuruya konu edilen ücretin, 6306 sayılı
Kanunun ve bu kanuna ilişkin Uygulama Yönetmeliğinin hükümlerinde belirtilen
“alınmaması gereken vergi, harç ve ücretler” kapsamında kaldığı anlaşılmıştır.
Dolayısıyla, somut olayda, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca “Kanal kotu harcı” adı altında bir bedelin şikayetçiden tahsil edilmemesi (alınmaması) gerektiği halde, bu bedelin ilgili İdarece şikayetçiden tahsil edildiği tespit edilmiştir.
21. 3 no.lu paragrafta da değinildiği üzere, Kurumumuzca başvuru konusu olayla ilgili olarak
Çevre ve Şehircilik Bakanlığından görüş talebinde bulunulmuştur. Adı geçen İdare tarafından da, 6306 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği hükümleri uyarınca şikayetçiden kanal kotu (kanal durum) belgesi ücreti alınamayacağı yönünde görüş verilmiştir.
22. Başvuranın iddiaları, İdarenin konuya ilişkin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; ilgili
İdarenin, kanal kotu belgesi (kanal durum belgesi) için şikayetçiden bedel tahsil edilmesine yönelik işleminin hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
23. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.
Şikayetçinin dilekçesine BASKİ Genel Müdürlüğü tarafından verilen cevaplarda, şikayetçiye hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarelerin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Balıkesir Asliye Hukuk Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Kanalizasyon durum belgesi (kanal kotu belgesi) verilmesi karşılığında şikayetçiden tahsil edilen (272,50-TL) bedelin, şikayetçiye iade edilmesi için gerekli olan iş ve işlemleri makul sürede yapması hususunda BALIKESİR SU ve KANALİZASYON İDARESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
BALIKESİR SU ve KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın, ŞİKAYETÇİYE ve BALIKESİR SU ve KANALİZASYON İDARESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi