|
ÖZET: Başvuru sahibi, Muğla İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen kantin kiralama ihalesinin ardından, hastanenin tam kapasite hizmete girmemesi ve pandemi sürecinin getirdiği kısıtlamalar nedeniyle kira bedelinde indirim talep etmiştir. Başvuru, 1 Kasım 2021 tarihinde yapılmış olup, indirim talebinin gerekçeleri arasında hastanenin bazı birimlerinin işletmeye alınamaması ve ekonomik sıkıntılar yer almaktadır. Ayrıca, diğer illerdeki sağlık müdürlüklerinin benzer durumlar için indirim uyguladığına dikkat çekilmiştir.
Sağlık Bakanlığı, başvuruya yanıtında, pandemi sürecinde kısıtlamaların uygulanmasına rağmen, başvuru tarihindeki hasta sayısının azalmadığını ve kira indirimine gidilmesinin mevzuat açısından uygun olmadığını belirtmiştir. İdare, sözleşme tarihinin ve kısıtlamaların göz önünde bulundurulması gerektiğini vurgulayarak, indirim talebinin reddedilmesine karar vermiştir. Ayrıca, kira sözleşmesinin şartlarının mücbir sebepler dışında değiştirilmesinin mümkün olmadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddini uygun bulmuş ve idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğunu değerlendirmiştir. Başvuru sahibinin, kararın tebliğinden itibaren yargı yoluna başvurma hakkı saklıdır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/4202-S.22.6366
BAŞVURU NO : 2021/18508
KARAR TARİHİ : 25/03/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Kiralama bedelinde indirim yapılması hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 01/11/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuru sahibi Muğla İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen
Kantin Kiralama işi ihalesinin 17.05.2021 tarihinde uhdesinde kaldığını, 21.05.2021 tarihinde de onaylandıktan sonra 02.07.2021 tarihinde yer tesliminin yapıldığını, yapılan değerlendirme ve görüşmelerde hastanenin tam kapasite hizmete gireceği belirtilmiş olsa da halihazırda diyaliz ünitesi, ameliyathane ile ilgili bazı programlamaların, bazı polikliniklerin henüz tam olarak işletmeye hastane tarafından alınamadığını, pandeminin doğal seyrinin öngörülemez şekilde sürekli değişkenlik göstermesi, kısıtlamaların yaşanan süreçte zaman zaman farklı şekillerde öngörülemez şekilde planlanması, aşılama çalışmaların devam etmesi, hastanenin tam kapasite hizmete başlamamış olması, polikliniklerin tam olarak hizmet veremiyor oluşu, ekonomik sıkıntıların devam ediyor oluşu hastane kantin kira bedelinde indirim yapılmasını zorunlu hale getirdiğini, bunun yanı sıra Mersin, Kütahya İl Sağlık Müdürlüğü’ne ait olan yerler de kira indirimlerinin hala devam ediyor olması, pandeminin etkilerinin de devam ettiğini kanıtlar nitelikte olduğunu belirterek sözleşme hükümleri, emsal kararlar ve sözleşmenin değişen koşullara uyarlanarak kira bedelinde 26.07.2021’den itibaren indirim yapılmasını Kurumumuzdan talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 17/11/2021 tarih ve sayılı şikâyet konusuna ilişkin bilgi/belge isteme
yazılarına istinaden Sağlık Bakanlığı’nın 17/12/2021 tarih ve – sayılı yazılarında;
2.1) Sağlık Bakanlığına tahsisli taşınmazlarda hizmet veren sağlık tesislerinde bulunan kantin, kafeterya
vb. ticari alanların Sağlık Bakanlığı tarafından Döner Sermaye İşletmeleri eliyle işletilebilmesine ilişkin
Maliye Bakanlığı ile 15/06/2011 tarihinde protokol imzalandığı, söz konusu protokolün süresinin
31/06/2031 tarihine kadar uzatıldığı, bu bağlamda bahse konu ticari alanların işletilmesine esas olmak üzere 2011/43 ve 2012/49 nolu genelgeler ile ikinci mevzuat düzenlemelerinin yapıldığı,
2.2) Dünya çapında covid-19 pandemisi nedeniyle tüm Dünyada olduğu gibi Bakanlığa bağlı kurumlar ile
sağlık tesislerinde de kısıtlamalara gidildiğini, bu taşınmazlar içinde yer alan ticari alanlarda da kısıtlamalar nedeniyle kısmi veya tam kapanmalar yaşanmış bu sebeple işletmeciler tarafından kira indirimi taleplerinde bulunulduğu; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan düzenlemeler çerçevesinde ilgili dönemler için kira indirimi yapıldığı, sözleşmeye bağlanan ticari alan kiralamalarında indirimlerin nasıl uygulanacağı, ihale tarihi pandemi sürecinde olanlar için indirim uygulanmayacağı, ayrıca pandemi sürecinde sözleşmesi imzalanan ancak sözleşme sürecinden sonra ilave kısıtlamaya gidilmesi durumunda indirim yapılabileceğinin bildirildiği, İçişleri
Bakanlığının 27/06/2021 tarihli yazısında 17/05/2021 ve 01/07/2021 tarihleri arasında kademeli normalleşme 01/07/20021 tarihinden sonrada kademeli normalleşmenin üçüncü etabına geçileceğinin belirtildiği ve bu tarihten sonrada herhangi bir kısıtlama yaşanmadığı, imzalanan sözleşme tarihi de dikkate alındığında kira indirimine gidilmesinin mevzuat ve düzenlemeler çervesinde uygun olmayacağı,
2.3) Genel olarak hasta yatış oranının ortalama Mayıs, Haziran, Temmuz aylarında ortalama 152;
Ağustos, Eylül, Ekim aylarında ortalama 145, ayaktan hasta sayısının Mayıs, Haziran, Temmuz aylarında 10.819; Ağustos Eylül Ekim aylarında ise 14.022 olduğu, ihale tarihindeki sayılar ile yer tesliminden sonraki ayaktan hasta ve yatan hasta sayılarında herhangi bir eksiliş söz konusu olmadığını,
2.4) Kira indirim talebiyle ilgili yüklenici firmaya Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın
11.11.2020 tarih ve sayılı yazısında ticari alan kiralama sözleşmelerinin uygulanmasına ilişkin
olarak, pandemi öncesindeki hasta sayısı, poliklinik sayısı, hastane personel sayısı gibi ve benzeri kriterler esas alınarak ihaleyi gerçekleştiren komisyon marifetiyle gerekli aylık çalışmanın yapılması neticesinde aylık kira dönemleri için tespit edilen azalma oranının ihale yetkilisinin onayı ile pandemi nedeniyle ticari faaliyetleri azaldığı dönemler için idarenin kararıyla kamu zararına neden olmamak İçin gerekli özenin gösterilerek indirim uygulanabileceğinin bildirildiği, buna göre Strateji Geliştirme
Başkanlığınca pandemi öncesi dönemde kiralama ihalesi yapılan ve sözleşmeye bağlanan ticari indirim işlemlerinin nasıl uygulanması gerekliğine ilişkin açıklamalar yapıldığı, ihale tarihi pandemi sürecinde olan kiralama sözleşmelerine ilişkin bu indirimlerin uygulanmaması gerektiğinin belirtildiği, ancak pandemi sürecinde ihalesi yapılan ve sözleşmeye bağlanan ticari alanlar için sözleşmeden sonraki süreçte pandemi ile mücadele kapsamında yeni ve ilave tedbirler alınması nedeniyle ticari faaliyetinde kısıtlama ve azalmaya bağlı indirim yapılabileceği, dolayısı ile yüklenici firmaya 02.07.2021 tarihinden itibaren yer teslimi de yapıldığı göz önüne alındığında bu tarihlerde herhangi bir kısıtlama yapılmadığı, bu doğrultuda da indirim talebinin uygun görülmediği, herhangi bir indirim uygulanmadığı,
2.5) Sözleşmeden sonraki süreçte pandemi ile mücadele kapsamında yeni ve ilave tedbirler alınmaması
nedeniyle ticari faaliyetinde kısıtlama ve azalmaya bağlı indirim yapılması kamu gelirinde azalmaya neden olacağından indirim uygun bulunmadığı, Açıklamaları yapılmıştır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74’üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” ,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun “Aşırı ifa güçlüğü” başlıklı 138 inci maddesinde;
Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir.
6) 659 Sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri Ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk
Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin ‘İlkeler’ başlıklı 3 üncü maddesinde; a) İdarelerin taraf oldukları uyuşmazlıkların, tarafların hak ve menfaatlerinin dengeli olarak değerlendirilerek, adil ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesi, ‘Adli uyuşmazlıklarda sulhün usul ve esasları’ başlıklı 10 uncu maddesinde; Sulh anlaşması, anlaşma tutanağında belirtilen tutar kadar bir hakkın tanınması, menfaatin terki, bir şeyin verilmesi, yapılması ya da yapılmaması konusunda anlaşmalar veya sözleşme değişikliklerini kapsar. Sulhe konu işte birden çok ihtilaf bulunduğu takdirde asıl olan, ihtilafın tamamının çözümlenmesidir. Ancak kamu menfaati görüldüğünde kısmi sulh de mümkündür.
7) 19.06.2007 tarihli ve 26557 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi
Hakkında Yönetmeliğin ‘Tahmin edilen bedel tespiti’ başlıklı 12’inci maddesinde, (Değişik:RG11/9/2014-29116); (8) Tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanan taşınmazlarda büfe, kantin, çay ocağı ve benzeri amaçlarda kullanılmak üzere kiraya verilecek yerlerin tahminî kira bedeli; yukarıdaki hükümlere tabi olmaksızın ilgili İdare yetkililerinden alınacak personel sayısı, elde edilen gelir, kiralanacak alan gibi bilgiler de göz önünde tutularak İdarece tespit edilir.
‘İhale usulleri’ başlıklı 67’nci maddesinde, “(1) Taşınmazların kiraya verilmesinde tahmin edilen yıllık kira bedeli, Kanunun 45 inci maddesine göre her yıl merkezî yönetim bütçe kanunuyla belirlenen parasal sınıra kadar olan ihalelerde açık teklif usulü, bu sınırı aşanlarda ise kapalı teklif usulü uygulanır. Kapalı veya açık teklif usulüyle kiraya verilemeyen taşınmazlar, uygun zamanda tekrar aynı usulle kira ihalesine çıkarılır ve bunlar Kanunun 43 üncü ve 49 uncu maddeleri uyarınca pazarlık ihalesine bırakılmaz.”
‘Tahsisli ve kiralanmış yerlerdeki işlemler’ başlıklı 70’nci maddesinde, “(1) Tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanmış olan taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan yerler, tasarruf eden kuruluş amirinin görüşü alınmak suretiyle, ilde defterdarın, ilçede kaymakamın onayı ile İdarece kiraya verilebilir.
/
(6) (Değişik:RG-11/9/2014-29116) Tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanmış olan taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan yerlerinin kiralanmasına ilişkin özel mevzuatlarda yer alan hükümler saklıdır.”
8) Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı’nın 19/03/2020 tarih ve 73304 Sayılı 2020/7 No’lu Genelgesinde; a)
Kamu kurumlarınca alınan ve alınacak tedbirler nedeniyle geçici olarak faaliyetleri durdurulan işyerleri kullanılamayacağından; faaliyetlerin durdurulduğu süre boyunca kira bedeli tahakkuk ettirilmemesi, ayrıca bu süreler kadar sözleşme sürelerinin uzatılması, b) Kamu kurumlarınca alınan ve alınacak tedbirler nedeniyle geçici olarak faaliyetleri durdurulan işyerleri arasında olmamakla birlikte koronavirüs pandemisi sebebiyle ekonomik olarak olumsuz etkilenen işyerlerinin kira sözleşmesinden kaynaklanan borçlarının ödenmesinde değişen koşullar göz önüne alınarak alacağın ertelenmesi hususunun ilgili idarelerce değerlendirilmesi, hususları uygun görülmüştür.
9) Kantin Yeri Kira Sözleşmesin 8’inci maddesinde; Tabii afetler (yangın, deprem, su baskını vs.,)
ülkede genel veya tesisin bulunduğu yerde kısmi seferberlik ilanı, genel veya kısmi grev, lokavt gibi kısmi hak kullanımından doğan imkânsızlıkların meydana gelmesi, bulaşıcı hastalık, salgın gibi olayların çıkması ve benzeri hâller gibi mücbir sebepler ile sözleşmenin düzenlenmesinden sonra ortaya çıkan ve kamudan kaynaklanan hakkın kullanımını engelleyen sebepler hariç olmak üzere, kiracı sözleşmenin devamı süresince, kira süresinin uzatımı, kira bedelinin indirilmesi, ödeme tarihi ve miktarlarının, kiralanan alanın yüzölçümünün değiştirilmesi vb. talebinde bulunamaz.
10) Kantin Kira Şartnamesinin 11’nci maddesinde; Kiracı, sözleşmenin devamı süresince, mücbir ve
kamudan kaynaklanan sebepler haricinde, sözleşme süresinin uzatılması, kira bedelinin indirilmesi, ödeme tarihi ve miktarlarının, kiralanan alanın yüzölçümünün değiştirilmesi talebinde bulunamaz.
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11) Başvuru sahibinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12) Başvuru sahibi, Muğla İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Kantin Kiralama işi ihalesinin
uhdesinde kaldığını, yapılan değerlendirme ve görüşmelerde hastanenin tam kapasite hizmete gireceği belirtilmiş olsa da halihazırda diyaliz ünitesi, ameliyathane ile ilgili bazı programlamaların, bazı polikliniklerin henüz tam olarak işletmeye hastane tarafından alınamadığını, pandeminin doğal seyrinin öngörülemez şekilde sürekli değişkenlik göstermesi, kısıtlamaların yaşanan süreçte zaman zaman farklı şekillerde öngörülemez şekilde planlanması, aşılama çalışmaların devam etmesi, hastanenin tam kapasite hizmete başlamamış olması, polikliniklerin tam olarak hizmet veremiyor oluşu, ekonomik sıkıntıların devam ediyor oluşu hastane kantin kira bedelinde indirim yapılmasını zorunlu hale getirdiğini, bunun yanı sıra Mersin, Kütahya İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı yerler de kira indirimlerinin hala devam ediyor olması, pandeminin etkilerinin de devam ettiğini kanıtlar nitelikte olduğunu belirterek sözleşme hükümleri, emsal kararlar ve sözleşmenin değişen koşullara uyarlanarak kira bedelinde 26.07.2021’den itibaren indirim yapılmasını Kurumumuzdan talep etmektedir.
13) Başvuruya konu kantin kiralama bedelinde 26.07.2021 tarihinde itibaren indirim yapılması talebiyle
ilgili İdare tarafından Dünya çapında covid-19 pandemisi nedeniyle tüm Dünyada olduğu gibi Bakanlığa bağlı kurumlar ile sağlık tesislerinde de kısıtlamalara gidildiğini, bu taşınmazlar içinde yer alan ticari alanlarda da kısıtlamalar nedeniyle kısmi veya tam kapanmalar yaşanmış bu sebeple işletmeciler tarafından kira indirimi taleplerinde bulunulduğu; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve
Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan düzenlemeler çerçevesinde ilgili dönemler için kira indirimi yapıldığı, İçişleri Bakanlığının 27/06/2021 tarihli yazısında 17/05/2021 ve 01/07/2021 tarihleri arasında kademeli normalleşme 01/07/20021 tarihinden sonrada kademeli normalleşmenin üçüncü etabına geçileceğinin belirtildiği ve bu tarihten sonrada herhangi bir kısıtlama yaşanmadığı, imzalanan sözleşme tarihi de dikkate alındığında kira indirimine gidilmesinin mevzuat ve düzenlemeler çerçevesinde uygun olmayacağı,
14) Genel olarak yer tesliminden sonraki ayaktan hasta ve yatan hasta sayılarında herhangi bir eksiliş söz
konusu olmadığını, pandemi sürecinde ihalesi yapılan ve sözleşmeye bağlanan ticari alanlar için sözleşmeden sonraki süreçte pandemi ile mücadele kapsamında yeni ve ilave tedbirler alınması nedeniyle ticari faaliyetinde kısıtlama ve azalmaya bağlı indirim yapılabileceği, dolayısı ile yüklenici firmaya
02.07.2021 tarihinden itibaren yer teslimi de yapıldığı göz önüne alındığında bu tarihlerde herhangi bir
kısıtlama yapılmadığı, bu doğrultuda da indirim talebinin uygun görülmediği, herhangi bir indirim uygulanmadığı, sözleşmeden sonraki süreçte pandemi ile mücadele kapsamında yeni ve ilave tedbirler alınmaması nedeniyle ticari faaliyetinde kısıtlama ve azalmaya bağlı indirim yapılması kamu gelirinde azalmaya neden olacağından indirim uygun bulunmadığı belirtilmiştir.
15) Bilindiği üzere Koronavirüs (Covid-19) salgınının ülkemizde de görülmesi üzerine virüsün
yayılmasını önlemek için çeşitli önlemlerin alındığı, bir takım ekonomik ve sosyal kısıtlamaların uygulamaya konulduğu, bu kısıtlamalardan dolayı da ekonomik açıdan ciddi sonuçlar doğurduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda yürürlüğe giren idari düzenlemelerle, genelgelerle pandeminin ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerini hafifletmeye yönelik tedbirlerin alındığı görülmektedir. Buna göre, İdare bünyesinde ticari faaliyette bulunan müstecirlerle ilgili kira indirimi, ödemelerin faizsiz ertelenmesi gibi sözleşme şartlarında değişikliklerin yapıldığı anlaşılmaktadır. Aynı şekilde başvuru sahibi içinde faaliyetlerin durdurulduğu veya kısıtlandığı sınırlı olmak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirtilen hususlar dikkate alınarak kira indiriminden faydalanacağı belirtilmiştir.
16) Söz konusu kısıtlamalar kapsamında İçişleri Bakanlığınca Kademeli Normalleşme Tedbirleri
Genelgesinde, salgınla mücadelede sıkı tedbirlerin alındığı 14 Nisan 2021 – 17 Mayıs 2021 tarihleri arasında uygulanan kısmi ve tam kapanma dönemleri sonrasında 17 Mayıs 2021 tarihinden bu yana etaplar halinde “kademeli normalleşme” süreci yürütülmüş ve kademeli normalleşme sürecinin üçüncü etabının 1 Temmuz 2021 tarihinden itibaren hayata geçirilmesi gerektiği, bu tarihten sonrası içinse herhangi bir kısıtlamanın öngörülmediği değerlendirilmesi yapılmıştır.
17) Yatağan Devlet Hastanesi kantin yeri ihalenin onaylanması ve yer teslim sürecinde kabul edilen hasta
sayısında kira indirimine konu olacak bir azalışın söz konusu olmadığı, normalleşme ile birlikte herhangi bir kısıtlama öngörülmediği için kira bedelinde bir indirim yapılmasının söz konusu olamayacağı, ayrıca
İdarece sözleşmeden sonraki süreçte pandemi ile mücadele kapsamında yeni ve ilave tedbirler alınmaması nedeniyle ticari faaliyetinde kısıtlama ve azalmaya bağlı indirim yapılması kamu gelirinde azalmaya neden olacağından indirim uygun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte Hazine
Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin ‘Tahmin edilen bedel tespiti’ başlıklı 12’inci maddesinde belirtildiği üzere kiraya verilecek yerlerin tahminî kira bedelinin ilgili İdare yetkililerinden
alınacak personel sayısı, elde edilen gelir, kiralanacak alan gibi bilgiler de göz önünde tutularak İdarece tespit edildiği belirtilmiştir. Esasen, Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı Genelgesinde de; Kamu kurumlarınca alınan ve alınacak tedbirler nedeniyle geçici olarak faaliyetleri durdurulan işyerleri arasında olmamakla birlikte koronavirüs pandemisi sebebiyle ekonomik olarak olumsuz etkilenen işyerlerinin kira sözleşmesinden kaynaklanan borçlarının ödenmesinde değişen koşullar göz önüne alınarak alacağın ertelenmesi hususunun ilgili idarelerce değerlendirileceği göz önünde bulundurulmuştur. Yani, ihaleyi gerçekleştiren komisyon marifetiyle gerekli aylık çalışmanın yapılması neticesinde aylık kira dönemleri
İçin tespit edilen azalma oranının, İhale yetkilisinin onayı ile pandemi nedeniyle ticari faaliyetleri azaldığı dönemler için kamu zararına neden olmamak için gerekli özenin gösterilerek kira bedelinde indirim uygulanabileceği bildirilmiştir. Başvuruya konu kira indirim uygulamasının farklı uygulamalara konu olmasının birbirlerine emsal teşkil edemeyeceği, zira anılan Yönetmelik hükümleri doğrultusunda idarenin çalışacak personel sayısını, elde edilen geliri, kiralanacak alan gibi bilgilerin ve hastane şartlarının da göz önünde tutularak kira bedelinin tespit edileceği gerekmektedir. Yani her ihale şartnamesi ve kira sözleşmesinin uygulamada farklı olmasının idarelerin takdir yetkisi içerisinde kaldığı değerlendirilmiştir.
18) İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili Genelge hükümleri ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirildiğinde; pandeminin ekonomik faaliyetler üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için idareler tarafından birtakım tedbirlerin dikkate alındığı, kira bedelinde indirim uygulamasına yer verildiği, ancak söz konusu kantin yeri ihalesinin onaylanması ve yer teslimi sürecinde kademeli normalleşmenin başlaması, Pandemi sürecinde ihaleye konu kira bedelinin mezkur Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak komisyon marifetiyle tarafından tespit edilmesi, ayrıca kısıtlamaya yönelik ilave tedbirlerin alınmadığı, hasta sayısında orantısız bir azalış olmadığından kira bedelinde indirim yapılması talebinin reddine ilişkin idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede, hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı tespit edilmiş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu
Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Muğla Adliye Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Pandeminin olumsuz etkilerini azaltmak için uygulanan Genelge hükümleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ve yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvuran ile SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi