|
ÖZET: Başvuru, 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleşen darbe girişimi sonrası kapatılan bir özel eğitim kurumuna ait eğitim ücretinin iadesi talebine ilişkindir. Şikayetçi, 2016-2017 eğitim-öğretim yılı için ödediği 5.400,00 TL’nin iade edilmesi için Antalya Defterdarlığı’na başvuruda bulunmuş, ancak talebiyle ilgili herhangi bir geri dönüş alamadığını belirtmiştir. İlgili idare, başvurunun hukuka uygun olarak değerlendirildiğini ve iade talebinin reddedilmesi gerektiğini ifade etmiştir.
İdarenin açıklamalarına göre, kapatılan kurumların alacak ve borçlarıyla ilgili işlemler, 667 ve 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler çerçevesinde yürütülmektedir. Şikayetçinin başvurusunun, belirtilen süreler içinde yapılmadığı ve gerekli belgeleri sunmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebi, hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili idareye karşı yargı yolunun açık olduğu belirtilmiş, başvuranın itiraz hakkı hatırlatılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7119-S.10853
BAŞVURU NO : 2019/5179
KARAR TARİHİ : 09/08/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
ANTALYA DEFTERDARLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikâyetçinin, Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan eğitim kurumuna ödediği ücretin iade edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 01/03/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan tarihli başvuruda şikayetçi özetle; FETÖ terör örgütü tarafından gerçekleştirilen 15 Temmuz darbe girişimi neticesinde 667 sayılı KHK ile kapatılan
… Özel Eğitim Kurumları’na kızı … …’ın 2016/2017 eğitim-öğretim yılı için peşin olarak 5.400,00 TL ödeme yaptığını, 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında paranın iadesi ile ilgili
2016 ve 2017 yıllarında Antalya Defterdarlığı’na başvurduğunu ancak talebiyle ilgili olumlu
ya da olumsuz hiçbir gelişme olmadığını iddia ederek hizmet alımı gerçekleşmeyen 2016-2017 eğitim-öğretim yılı için peşin ödediği 5.400,00 TL’nin iadesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz tarafından 11/04/2019 tarihli bilgi-belge isteme yazısına istinaden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mili Emlak Genel Müdürlüğü tarafından 31/05/2019 tarihli ve …
sayılı cevabi yazısı ve eklerinde; 2.1. 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve
Vakıflar Genel Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının (devralınan varlık); her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya, devralınan varlıklarla ilgili olup kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen borç ve yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek mali külfet getirmemesi, kefaletten doğmaması ve Fethullahçı
Terör Örgütü (FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması şartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiyle bunları uygun bir takvim dahilinde ödemeye Maliye Bakanlığının yetkili kılındığının hüküm altına alındığı,
2.2 Aynı KHK’nın dördüncü fıkrasında “Birinci fıkra kapsamında tespite konu edilebilecek borç
ve yükümlülüklere ilişkin olarak hak iddiasında bulunanlarca bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış günlük hak düşürücü süre içerisinde ilgili idaresine kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle müracaat edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak kapatma işlemlerinde ise altmış günlük süre kapatma tarihinden itibaren başlar.” hükmünün yer aldığı, 2.3. 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 No.lu
Bakanlıklara Bağlı İlgili İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesin Atıflar ve Değişiklik Hükümleri başlıklı
56 ncı bölümünün 798 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “Milli Emlak Genel
Müdürlüğünün görevleri ile ilgili olarak Maliye Bakanlığına veya birimlerine yapılmış olan atıfların Çevre ve Şehircilik Bakanlığına veya birimlerine, Maliye Bakanlığına veya Maliye
Bakanlığı görevlilerine yapılmış atıflar Çevre ve Şehircilik Bakanına veya Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı görevlilerine yapılmış sayılır.” hükmünün yer aldığı, 2.4. Bu doğrultuda, kapatılan kurum ve kuruluşlar ile bunların bağlı oldukları tüzel kişilerin veya maliki gerçek kişilerin Hazineye devredilen her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak, haklar ile borç ve yükümlülükler konusunda görev yapacak büro ve komisyonların iş ve işlemleri “2016/1 Sıra Sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri Uyarınca
Kapatılan Kurum ve Kuruluşlar Hakkında Yapılacak İş ve İşlemlere İlişkin Çalışma Usul ve
Esasları Hakkında Genelge” adlı Milli Emlak Genelgesi kapsamında yürütülmekte olduğu, bahse konu komisyonlarca, kapatılan kurum, kuruluş ve şirketlerin vb. alacak, borç ve yükümlülükleri incelenerek anılan Kanun Hükmünde Kararnamelerin yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde alacak ve istihkak taleplerinin değerlendirildiği, 2.5. Hazineye devrolunan malvarlığının tasfiyesine ilişkin işlemlerin devam etmekte olduğu, tasfiye işlemlerinin sonuçlandırılmasına müteakiben, yukarıda bahsedilen mevzuat düzenlemeleri kapsamında alacak ve istihkak taleplerine ilişkin gerekli işlemlerin yürütüleceği, 3. Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda başvuranın durumuyla ilgili özel bilgi verilmemiş ve konu hakkında Antalya Defterdarlığı İl KHK
Bürosundan’ndan söz konusu şahıs hakkında detaylı bilgi istenmiş; Antalya Defterdarlığı
İl KHK Bürosundan gönderilen belgede; 3.1. 667 sayılı KHK ile kapatılan … Özel Eğitim Hizmet Turizm A.Ş. hakkında 12/05/2017 tarihli ve … sayılı rapor düzenlendiği, söz konusu raporda; 3.2. Antalya Defterdarlığı KHK işlemleri İl Bürosundan gönderilen peşin veya avans olarak ödenen bedellerin iade dilekçelerinin komisyonca incelendiği, 3.4. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 232. Maddesinde; nihai tüketicinin kanunla belirlenmiş tutarı aşması halinde fatura alma/isteme mecburiyetinin olduğu, Öğrenci kayıt sözleşmelerinin
Milli Eğitim Bakanlığı’nın 04/01/2016 tarihinde 93778809/405.0131451 sayılı genelgesinde
Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin beşinci ve altıncı maddesine istinaden yayımlanan
Öğrenci Kayıt Sözleşmesi Taslağına uygun şekilde yapılması gerektiği, Komisyonun peşin veya avans olarak ödenen miktarları iade edebilmesi için Özel Eğitim Kurumları
Yönetmeliğine uygun ve zorunlu olan Öğrenci Kayıt Sözleşmesi ile hizmet veya ödeme karşılığı alınması zorunlu olan 213 sayılı Vergi Usul kanununun 229. maddesine uygun olarak düzenlenen faturayı(veya yapılan hizmete ilişkin ispat edici vesika) şart olarak koyduğunu, talep dilekçesi üzerinde yapılan araştırmada da bu tür ispat edici vesikalara rastlanılmadığı, 3.5. Şikayetçinin de 667 sayılı KHK ile kapatılan … Özel Eğitim Kurumundan peşin ödediğini iddia ettiği, 5.300,00 TL. alacak için 19/10/2016 ve 03/11/2016 tarihlerinde sadece dilekçe ile yapılmış başvurusunun bulunduğu, ek olarak herhangi bir kanıtlayıcı belgenin bulunmadığı, diğer taraftan şikayetçinin tutuklu olduğuna dair bilginin taraflarına ulaştırıldığı, bilgilerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı
2 nci maddesinde, “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı
içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.”, 4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” , 4.2. “Olağanüstü hal yönetimi” başlıklı 119 uncu maddesinin birinci fıkrasında, “Cumhurbaşkanı; savaş, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, seferberlik, ayaklanma, vatan veya Cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışma, ülkenin ve milletin bölünmezliğini içten veya dıştan tehlikeye düşüren şiddet hareketlerinin yaygınlaşması, anayasal düzeni veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet hareketlerinin ortaya çıkması, şiddet olayları nedeniyle kamu düzeninin ciddî şekilde bozulması, tabiî afet veya tehlikeli salgın hastalık ya da ağır ekonomik bunalımın ortaya çıkması hallerinde yurdun tamamında veya bir bölgesinde, süresi altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilir.”, 5. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 6. 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde
Kararnamenin “Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı
Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen;… b) Ekli (II) sayılı listede yer alan özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları,,…
kapatılmıştır.”, 7. 17/08/2016 tarihli ve 29804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 670 sayılı Olağanüstü
Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin “Devir işlemlerine ilişkin tedbirler” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının (devralınan varlık); her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya, devralınan varlıklarla ilgili olup kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen borç ve yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek mali külfet getirmemesi, kefaletten doğmaması ve Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması şartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiyle bunları uygun bir takvim dahilinde ödemeye …..Maliye Bakanlığı yetkilidir.”; dördüncü fıkrasında, “Birinci fıkra kapsamında tespite konu edilebilecek borç ve yükümlülüklere ilişkin olarak hak iddiasında bulunanlarca bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış günlük hak düşürücü süre içerisinde ilgili idaresine kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle müracaat edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak kapatma işlemlerinde ise altmış günlük süre kapatma tarihinden itibaren başlar.”, 8. 06/01/2017 tarihli ve 29940 Mükerrer Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 679 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin “Değişiklik hükümleri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında, “15/8/2016 tarihli ve 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir; “(5) Borçların ödenmesinde, kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay gibi borçlar, çalışanların sigorta primleri, rehinli alacaklar, enerji, iletişim ve su kullanım borçları, çeşidine bakılmaksızın beşyüz Türk Lirasını geçmeyen borçlar ve diğerleri şeklinde sıralama esas alınır. Kapatılan özel öğretim kurum ve kuruluşları, kurs, dershane, öğrenci yurtları ve pansiyonlara avans veya peşin ödeme şeklinde kapatma tarihinden sonraki dönemler için ifa edilmiş olan öğrenim ve barınma bedelleri, yukarıda belirtilen sıraya tabi tutulmaksızın iade edilir.”, 9. 2016/1 Sıra Sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri Uyarınca
Kapatılan Kurum ve Kuruluşlar Hakkında Yapılacak İş ve İşlemlere İlişkin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Genelgenin “İl KHK İşlemleri Bürosunun yetki ve görevleri” başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, “Valilik aracılığıyla ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından yapılacak araştırma sonucunda Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmadığı tespit edilen kişilerce kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen istihkak ve alacak taleplerini kapatılan kurum ya da kuruluşun bağlı olduğu şirket ve bu şirketler bünyesindeki kurum ya da kuruluş bazında almak ve bu talepleri kaydedilmek üzere muhasebe birimine, incelenmek üzere İnceleme ve
Değerlendirme Komisyonuna iletmek,”
9.1. “İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunun yetki ve görevleri” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, “Kapatılan kurum ve kuruluşlar ile bunların bağlı oldukları tüzel kişilerin veya maliki gerçek kişilerin alacak ve haklarının tespiti ile ödenmesi gereken borçlarının ödenmesinin sağlanması konusunda görüş ve öneride bulunmak,”,
9.2 “İstihkak ve Alacak Taleplerine Yönelik Başvuruların Değerlendirilmesi” başlıklı 14
üncü maddesinde, “(1) Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin istihkak ve alacak talepleri, bunların yönetim merkezinin bulunduğu yerdeki İl KHK İşlemleri Bürosuna gönderilmek üzere alacaklının yerleşim yerindeki İl KHK İşlemleri Bürosuna yapılabilir.
(2) Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmadığı tespit edilen kişilerce kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen alacak ve istihkak talepleri, değerlendirilmek üzere İl KHK İşlemleri Bürosu tarafından görevli İnceleme ve
Değerlendirme Komisyonuna iletilir. İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu, bu belgelerle birlikte diğer bilgi ve belgeleri de tetkik etmek ve gerektiğinde ilgililerin görüşlerine başvurmak suretiyle alacak ve istihkak taleplerine ilişkin görüş ve önerilerini rapora bağlar. İnceleme ve
Değerlendirme Komisyonu tarafından düzenlenen rapor, işlem yapılmak üzere İl KHK
İşlemleri Bürosuna gönderilir.
(3) Borçların ödenmesindeki sıralama dikkate alınmak suretiyle Bakanlıkça belirlenecek tutarı aşmayan istihkak ve alacak talepleri, il KHK İşlemleri Büroları tarafından sonuçlandırılır.
(4) Bakanlıkça belirlenecek tutarı aşan istihkak ve alacak taleplerine ilişkin İnceleme ve
Değerlendirme Komisyonu raporu, İl KHK İşlemleri Bürosu tarafından gerekçeli görüşüyle birlikte nihai karar verilmek üzere Bakanlığa iletilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; İdarenin, şikayet konusu hususta gerçekleştirdiği idari iş ve eylemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11.Şikâyetçi, FETÖ darbe girişiminin ardından 667 sayılı KHK ile kapatılan … Özel Eğitim
Kurumları’na ait özel okula 2016-2017 eğitim-öğretim dönemi için ödediği 5.400,00 TL’nin karşılığını alamadığından bahisle iade edilmesini talep etmektedir.
12. FETÖ/PDY’nin 15 Temmuz 2016 tarihindeki darbe girişimi ardından demokratik anayasal düzene, bireylerin temel hak ve hürriyetlerine, milli güvenliğe yönelik tehdit oluşturan tüm terör örgütlerine ve illegal yapılanmalara karşı tedbir alınması amacıyla 20/07/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmiş ve birçok olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamesi çıkarılmıştır. Bu kapsamda 23/07/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde
Kararname ile milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör
Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen; özel sağlık kurum ve kuruluşları, özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları, vakıf ve dernekler ile bunların iktisadi işletmeleri, vakıf yükseköğretim kurumları, sendika, federasyon ve konfederasyonlar kapatılmıştır. Şikâyete konu … Özel Eğitim
Kurumları’na ait okulda 667 sayılı KHK kapsamında kapatılmıştır.
13. Ardından 670 sayılı KHK ile, kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğü veya Hazineye devredilen kurum ve kuruluşların her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının; her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, borç ve yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek mali külfet getirmemesi, kefaletten doğmaması ve FETÖ/PDY’ye aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması şartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiyle uygun bir takvim dâhilinde ödemeye Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır. Bu kapsamda tespite konu edilebilecek borç ve yükümlülüklere ilişkin olarak hak iddiasında bulunan kişilerin madde yürürlüğe girdiği tarihten itibaren (17/08/2016) altmış günlük hak düşürücü süre içerisinde gerekli belgelerle müracaat etmesi gerektiği düzenlenmiştir. Buna göre başvuruların 17/10/2016 tarihine kadar defterdarlık bünyesinde kurulan İl KHK İşlemleri Bürosuna yapılması gerekmektedir. Somut olayda şikâyetçi, 19/10/2016 tarihinde ve 03/11/2016 tarihlerinde iki defa olmak üzere Antalya
Defterdarlığı KHK İşlemleri İl Bürosu’na başvurmuştur.
14. Kapatılan kurum ve kuruluşlar ile bunların bağlı oldukları tüzel kişilerin veya maliki gerçek kişilerin Hazineye devredilen her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak, haklar ile borç ve yükümlülükler konusunda görev yapacak büro ve komisyonların iş ve işlemleri ise 2016/1 Sıra
Sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri Uyarınca Kapatılan Kurum ve
Kuruluşlar Hakkında Yapılacak İş ve İşlemlere İlişkin Çalışma Usul ve Esasları
Hakkında Genelge ile yürütülmektedir. Buna göre İl KHK İşlemleri Bürosu, valilik aracılığıyla ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından yapılacak araştırma sonucunda
FETÖ/PDY’ye aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmadığı tespit edilen kişilerce kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen istihkak ve alacak taleplerini kapatılan kurum ya da kuruluşun bağlı olduğu şirket ve bu şirketler bünyesindeki kurum ya da kuruluş bazında almak ve bu talepleri incelenmek üzere İnceleme ve Değerlendirme Komisyonuna iletmektedir.
15.İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu, defter, kayıt ve belgeleri tetkik etmek ve gerektiğinde ilgililerin görüşlerine başvurmak suretiyle alacak ve istihkak taleplerine ilişkin görüş ve önerilerini rapora bağlamakta ve söz konusu rapor işlem yapılmak üzere İl KHK
İşlemleri Bürosuna gönderilmektedir. Anılan genelgeye göre, borçların ödenmesindeki sıralama dikkate alınmak suretiyle Bakanlıkça belirlenecek tutarı aşmayan istihkak ve alacak talepleri, İl KHK İşlemleri Büroları tarafından sonuçlandırılmakta; Bakanlıkça belirlenecek tutarı aşan istihkak ve alacak taleplerine ilişkin İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu raporu, İl KHK İşlemleri Bürosu tarafından gerekçeli görüşüyle birlikte nihai karar verilmek üzere
Bakanlığa iletilmektedir.
16. Somut olayda, şikayetçi … … , halen Antalya L Tipi Ceza İnfaz Kurumu’nda silahlı terör örgütüne üye olma suçundan tutuklu bulunmaktadır.
17. Şikayetçi hakkında ilk olarak, … Özel Eğitim Kurumları’na yatırmış olduğu eğitim ücretlerine ilişkin 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (7091 sayılı Kanun) 5 inci maddesinin birinci fıkrası ve ilgili alt mevzuat hükümlerine göre süresinde başvuru yapılıp yapılmadığı yönünden değerlendirme yapılmıştır. Buna göre şikayetçi belirtilen hak düşürücü süre koşuluna uymadan en son 17/10/2016 tarihinde başvurması gerekirken ilk başvurusunu 19/10/2016 tarihinde yapmış, dolayısıyla mevzuatta öngörülen süreyi kaçırmıştır.
18. İkinci olarak; talepte bulunan kişinin FETÖ/PDY terör örgütüne aidiyeti, iltisakı veya irtibatının olduğu yönünde yapılan incelemede, 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında
Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin birinci fıkrası ve 2016/1 sayılı Milli Emlak Genelgesinin 9 uncu maddesinin (ç) bendi gereğince
FETÖ/PDY terör örgütü ile aidiyeti, iltisakı veya irtibatının olup olmadığına dair yapılan tetkiklerde; başvuranın eğitim ücretini talep ettiği özel eğitim kurumu hakkında düzenlenen raporda başvuranın Fethullahçı Terör Örgütü’ne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatına yönelik değerlendirmede şikayetçi hakkında tutuklu olduğu tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
19. Diğer taraftan başvuranın eğitim ücretini talep ederken idareye sunmuş olduğu dilekçesine ek olarak 213 sayılı Vergi Usul kanununun 229. maddesine uygun olarak düzenlenmiş faturayı veya yapılan hizmete ilişkin ispat edici vesika şartını ortaya koyamadığı, dolayısıyla kapatılan okul idaresine yatırmış olduğunu iddia ettiği 5.400,00 ‘lik belgeyi ibraz edemediği tespit edilmiştir.
20.Özel okula yatırılan eğitim ücretinin iadesi ile ilgili açılan bir davaya yönelik Ankara 1. İdare Mahkemesi tarafından verilen 19/10/2018 tarih ve E: 2016/5159, K: 2018/2131 sayılı ilamında; “… davacının İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel
Müdürlüğünde şube müdürü olarak görev yapmakta iken 01.09.2016 tarih, 29818 (Mükerrer)
sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında
Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname uyarınca kamu görevinden çıkarıldığı anlaşıldığından, yukarıda yer verilen KHK hükmünde geri ödemeler için gerçek bir mal veya hizmet alım ilişkisinin yanında örgütle irtibat veya iltisakın bulunmaması gerektiğinin hüküm altına alındığı görülmekle, davalı idarenin KHK hükmüne göre bu aşamada geri ödeme yapmamasında hukuka aykırılık bulunmadığından, davacının 26.240,00TL erken kayıt ücretinin yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebi yerinde görülmemiştir.” şeklinde hükme varılmıştır.
21. Şikâyetçinin iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilerek FETÖ/PDY’nin 15 Temmuz
Darbe Girişiminin ardından 20/07/2016 tarihinde olağanüstü hal ilan edildiği, darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde gerekli bazı tedbirlerin alınması amacıyla olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamelerinin yürürlüğe girdiği, bu kapsamda … Özel Eğitim
Kurumlarının da 667 sayılı KHK ile kapatıldığı, kapatılan okula ödenen ücretin iadesi için mevzuatta belirtilen tarihten sonra 19/10/2016 tarihinde ilgili idareye müracaat edildiği, İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu tarafından söz konusu şirket hakkında hazırlanan raporda şikayetçi hakkında hem örgüt üyeliğine yönelik tespitlerin yapıldığı hem de alacaklı olduğunu iddia ettiği 5.400,00’lik meblağ için Antalya İl KHK Bürosuna gerekli belgeleri sunamadığı tespit edildiğinden başvuran hakkında idarece gerçekleştirilen iş ve işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine yeterli cevap verilmediği, dolayısıyla İdarenin ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’, ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Antalya İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın, ŞİKÂYETÇİ ile ÇEVRE ve ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI’NA TEBLİĞ
EDİLMESİNE,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi