|
ÖZET: Başvuru, 2016-2017 eğitim yılı için özel bir ilkokula yapılan 7200 TL’lik ödemenin iadesine ilişkindir. Başvuran, okulun kapatılmasının ardından 15 Ekim 2016 tarihinde Denizli Defterdarlığı’na başvurarak paranın geri iadesini talep etmiştir. Ancak, 2 Eylül 2020 tarihinde gelen cevapta, talebinin reddedildiği belirtilmiştir. İdare, başvuranın talebinin OHAL kapsamında kapatılan okul hakkında yapılan inceleme sonucunda kesin dönem tespitinin yapılamadığı gerekçesiyle reddedildiğini ifade etmiştir.
Denizli Defterdarlığı, başvuranın talebinin OHAL KHK’ları çerçevesinde değerlendirildiğini ve gerekli belgelerin eksik olduğunu belirtmiştir. İlgili mevzuata göre, kapatılan kurumların alacak taleplerinin değerlendirilmesi için belirli bir süre içinde başvurulması gerektiği vurgulanmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin yeniden değerlendirilmesi ve gerekli bilgilendirmelerin yapılması için Denizli Defterdarlığı’na tavsiyede bulunmuştur. Bu süreçte, hukukun öngörülebilirliğinin sağlanması ve başvuranın haklarının korunması adına gerekli adımların atılması gerektiği ifade edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/3489-S.21.5638
BAŞVURU NO : 2020/97344
KARAR TARİHİ : 03/03/2021
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : DENİZLİ DEFTERDARLIĞI
Alacak talepleri hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 26/09/2020
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; “2016-2017 eğitim yılı için kızını Özel Serhat Eğitim ve Araç Lok. İşl. San. ve
Tic. A.Ş.’ye ait Özel Servergazi ilkokuluna kaydettirdiğini, karşılığında 7200 TL ödeme yaptığını, okulun kapatılması sonrasında paranın iadesi amacıyla 15/10/2016 tarihinde Denizli
Defterdarlığı’na başvurduğunu, ilgili İdareden 02/09/2020 tarihinde gelen cevabi yazıyla talebinin reddedildiğini iddia ederek, söz konusu meblağın iadesini” talep etmektedir.
II.İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Denizli Valiliği
Defterdarlık İl KHK İşlemleri Bürosundan alınan 06/01/2021 tarih ve sayılı cevabi yazıda; “Defterdarlığımız İl KHK İşlemleri Bürosu kayıtlarının tetkiki neticesinde;
1-Şikayetçi 670 sayılı OHAL Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname gereğince altmış günlük hak düşürücü süre içerisinde başvuruda bulunduğu,
2-Şikayetçinin alacak talebinin 7.200,00 TL (Yedibinikiyüz) olduğu, OHAL kapsamında kapatılan Özel Serhat Eğitim ve Araç. Lok. İşl. San. ve Tic. A.Ş. hakkında düzenlenen Vergi
Denetim Kurulu (Mülga) Denizli Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığının
31.05.2017 tarih ve 2017-A- sayılı İnceleme ve Değerlendirme Raporunda
ın başvurusunun değerlendirildiği ve kesin dönem tespitinin yapılamadığı gerekçesiyle reddedildiği, bu sebeple Defterdarlığımız İl KHK İşlemleri Bürosunca yapılacak bir işlem bulunmadığı,
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr 3-Söz konusu rapor gereğince şikayetçinin talebinin reddedildiği için ilgili hakkında inceleme yapılmadığı,
4-OHAL kapsamında kapatılan Özel Serhat Eğitim ve Araç. Lok. İşl. San. ve Tic. A.Ş. hakkında düzenlenen Vergi Denetim Kurulu (Mülga) Denizli Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup
Başkanlığının 31.05.2017 tarih ve 2017-A- sayılı İnceleme ve Değerlendirme
Raporunda ‘ın başvurusunun değerlendirildiği ve kesin dönem tespitinin yapılamadığı gerekçesiyle reddedildiği,
5-Başvuru konusu talep hakkında üçüncü kişiler tarafından açılmış davaların yargı organlarında görülmekte olduğu ancak, karara bağlanmış bir uyuşmazlık bulunmadığı,
6-2016/1 sayılı OHAL KHK’ları Uyarınca Kapatılan Kurum ve Kuruluşlar Hakkında
Yapılacak İş ve İşlemlere İlişkin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Genelgenin İnceleme ve
Değerlendirme Komisyonunun Yetki ve Görevleri başlıklı 11. Maddesinin (c) bendinde
‘’Kapatılan kurum ve kuruluşlar ile bunların bağlı oldukları tüzel kişilerin veya maliki gerçek kişilerin alacak ve haklarının tespiti ile ödenmesi gereken borçlarının ödenmesinin sağlanması konusunda görüş ve öneride bulunmak” ile (g) bendinde ‘’İl KHK İşlemleri Bürosu tarafından iletilen istihkak ve alacak taleplerinden, hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemek ve ek mali külfet getirmemek üzere, devralınan varlıklarla ilgili olup, kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen, kefaletten doğmayan ve gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanan borç ve yükümlülükleri belirleyerek görüş ve öneride bulunmak” hükümleri bulunmaktadır. Söz konusu hükümler gereği Defterdarlığımız İl KHK İşlemleri Bürosunca yapılması planlanan bir işlem bulunmadığı,
Şikayet konusuna ilişkin, ilgilinin istihkak talep dilekçesi, talebin reddine ilişkin yazı ve OHAL kapsamında kapatılan Özel Serhat Eğitim ve Araç. Lok. İşl. San. ve Tic. A.Ş. hakkında düzenlenen Vergi Denetim Kurulu (Mülga) Denizli Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup
Başkanlığının 31.05.2017 tarih ve 2017-A- sayılı İnceleme ve Değerlendirme
Raporunun ilgili sayfasının onaylı suretleri yazımız ekinde sunulmuş olup,
Söz konusu başvuru hakkında Defterdarlığımız İl KHK İşlemleri Bürosunca yapılacak başkaca bir işlemin bulunmadığı değerlendirilmiştir.” şeklinde ifade edilmiştir.
III.İLGİLİ MEVZUAT
3.18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının,
3.1.”Cumhuriyetin Nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde,
“Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.”,
3.2.”Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr
“… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.3.”Olağanüstü Hal Yönetimi” başlıklı 119 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında,
“Cumhurbaşkanı; savaş, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, seferberlik, ayaklanma, vatan veya Cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışma, ülkenin ve milletin bölünmezliğini içten veya dıştan tehlikeye düşüren şiddet hareketlerinin yaygınlaşması, anayasal düzeni veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet hareketlerinin ortaya çıkması, şiddet olayları nedeniyle kamu düzeninin ciddî şekilde bozulması, tabiî afet veya tehlikeli salgın hastalık ya da ağır ekonomik bunalımın ortaya çıkması hallerinde yurdun tamamında veya bir bölgesinde, süresi altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilir.”,
4.14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5.23/07/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin “Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler” başlıklı 2 nci maddesinin 1 inci fıkrasında,
“Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY)
aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen;
… ç) Ekli (IV) sayılı listede yer alan vakıf yükseköğretim kurumları,… kapatılmıştır.”,
6.17/08/2016 tarihli ve 29804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 670 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin,
6.1.”Devir İşlemlerine İlişkin Tedbirler” başlıklı 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasında,
“20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının (devralınan varlık); her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya, devralınan varlıklarla ilgili olup kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen borç ve yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek mali külfet getirmemesi, kefaletten doğmaması ve Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr şartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiyle bunları uygun bir takvim dahilinde ödemeye
…..Maliye Bakanlığı yetkilidir.”,
6.2.”Devir İşlemlerine İlişkin Tedbirler” başlıklı 5 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında,
“Birinci fıkra kapsamında tespite konu edilebilecek borç ve yükümlülüklere ilişkin olarak hak iddiasında bulunanlarca bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış günlük hak düşürücü süre içerisinde ilgili idaresine kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle müracaat edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak kapatma işlemlerinde ise altmış günlük süre kapatma tarihinden itibaren başlar.”,
7.06/01/2017 tarihli ve 29940 Mükerrer Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 679 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin “Değişiklik hükümleri” başlıklı 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında,
“15/8/2016 tarihli ve 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;
“(5) Borçların ödenmesinde, kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay gibi borçlar, çalışanların sigorta primleri, rehinli alacaklar, enerji, iletişim ve su kullanım borçları, çeşidine bakılmaksızın beşyüz Türk Lirasını geçmeyen borçlar ve diğerleri şeklinde sıralama esas alınır. Kapatılan özel öğretim kurum ve kuruluşları, kurs, dershane, öğrenci yurtları ve pansiyonlara avans veya peşin ödeme şeklinde kapatma tarihinden sonraki dönemler için ifa edilmiş olan öğrenim ve barınma bedelleri, yukarıda belirtilen sıraya tabi tutulmaksızın iade edilir.”,
8.2016/1 Sıra Sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri Uyarınca
Kapatılan Kurum ve Kuruluşlar Hakkında Yapılacak İş ve İşlemlere İlişkin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Genelgenin,
8.1.”İl KHK İşlemleri Bürosunun Yetki ve Görevleri” başlıklı 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasının (ç) bendinde,
“Valilik aracılığıyla ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından yapılacak araştırma sonucunda
Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmadığı tespit edilen kişilerce kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen istihkak ve alacak taleplerini kapatılan kurum ya da kuruluşun bağlı olduğu şirket ve bu şirketler bünyesindeki kurum ya da kuruluş bazında almak ve bu talepleri kaydedilmek üzere muhasebe birimine, incelenmek üzere
İnceleme ve Değerlendirme Komisyonuna iletmek,”,
8.2.”İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunun Yetki ve Görevleri” başlıklı 11 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (c) bendinde,
“Kapatılan kurum ve kuruluşlar ile bunların bağlı oldukları tüzel kişilerin veya maliki gerçek kişilerin alacak ve haklarının tespiti ile ödenmesi gereken borçlarının ödenmesinin sağlanması konusunda görüş ve öneride bulunmak,”,
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr 8.3.”İstihkak ve Alacak Taleplerine Yönelik Başvuruların Değerlendirilmesi” başlıklı 14 üncü maddesinde,
“(1) Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin istihkak ve alacak talepleri, bunların yönetim merkezinin bulunduğu yerdeki İl KHK İşlemleri Bürosuna gönderilmek üzere alacaklının yerleşim yerindeki İl KHK İşlemleri Bürosuna yapılabilir.
(2) Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmadığı tespit edilen kişilerce kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen alacak ve istihkak talepleri, değerlendirilmek üzere İl KHK İşlemleri Bürosu tarafından görevli İnceleme ve
Değerlendirme Komisyonuna iletilir. İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu, bu belgelerle birlikte diğer bilgi ve belgeleri de tetkik etmek ve gerektiğinde ilgililerin görüşlerine başvurmak suretiyle alacak ve istihkak taleplerine ilişkin görüş ve önerilerini rapora bağlar. İnceleme ve
Değerlendirme Komisyonu tarafından düzenlenen rapor, işlem yapılmak üzere İl KHK
İşlemleri Bürosuna gönderilir.
(3) Borçların ödenmesindeki sıralama dikkate alınmak suretiyle Bakanlıkça belirlenecek tutarı aşmayan istihkak ve alacak talepleri, il KHK İşlemleri Büroları tarafından sonuçlandırılır.
(4) Bakanlıkça belirlenecek tutarı aşan istihkak ve alacak taleplerine ilişkin İnceleme ve
Değerlendirme Komisyonu raporu, İl KHK İşlemleri Bürosu tarafından gerekçeli görüşüyle birlikte nihai karar verilmek üzere Bakanlığa iletilir.”,
9.Hazine ve Maliye Bakanlığının (Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü)
07/08/2019 tarihli, 90192509-210.01.02-170805-281819 sayılı, OHAL İşlemleri konulu, 81
İl Valiliğine gereği için dağıtımlı Genel Yazının; “VI- İstihkak ve Alacak Taleplerinin
Tespiti ve Ödenmesi” başlığı altında;
“1-İstihkak ve alacak talepleri: 7091 sayılı Kanunun 5 inci maddesindeki şartlar. Valiliklerden elde edilen veriler, Cumhurbaşkanlığı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun ve bu Komisyonun kararlarına istinaden verilmiş yargı kararlarındaki iltisak tespiti ölçütleri ve inceleme ve Değerlendirme Komisyonlarının görüş ve önerileri (ödenmesi gereken borçlarının ödenmesinin sağlanması konusundaki görüş ve önerisi ile hazırladığı sıra cetveli) çerçevesinde
İI KHK işlemleri Büroları tarafından sonuçlandırılacaktır.
2-İl KHK İşlemleri Büroları tarafından İnceleme ve Değerlendirme Komisyonlarının görüşü doğrultusunda ödenmesine karar verilen borçlar, muhasebe kayıtlarına alınmak üzere muhasebe birimine gönderilecektir.
3-Söz konusu alacak ve istihkak talepleri muhasebe birimi tarafından ödeme sırası dikkate alınmak suretiyle emanet hesaplarından karşılanacaktır.
4-İl KHK İşlemleri Bürosu, yapılacak ödemelerde istihkak taleplerine ilişkin hukuki ihtilaflardan Bakanlığımız aleyhine sonuçlanabileceğini öngördüklerini ve uygulamada ortaya çıkabilecek diğer riskleri de dikkate alarak Hazineye ek mali külfet yüklenilmemesi amacı doğrultusunda kapatılan kurum ve kuruluşun malvarlığından uygun bir tutarı tedbiren muhafaza edecektir.
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr
5-Olağanüstü Hal KHK’ları uyarınca ilgili Bakan tarafından oluşturulan komisyonun teklifi üzerine bakan onayı ile kapatılan (KHK ekli listeler dışında kapatılanlar) kurum ve kuruluşlara ilişkin istihkak iddialarında hak düşürücü sürenin başlangıç tarihi mevzuatta düzenlenmemiştir. Bu mahiyetteki başvurularda herhangi bir bilgi, belge, yazışma, elektronik posta vb. haberleşme araçları ile hayatın olağan akışı veya ticari teamüller kapsamında başvuru sahibinin ıttıla tarihi tespit edilemediği takdirde, başvuruların 60 günlük hak düşürücü süre içerisinde yapıldığının kabulü hukuki bir zorunluluktur. Defterdarlıklarca bu kapsamda araştırma yapılabilecek belirli bir çerçeve oluşturulması mümkün olmadığından ve işlemlerin sürüncemede bırakılması yeni ihtilaflar doğurabileceğinden, İl KHK işlemleri Büroları tarafından ıttıla tarihinin tespiti için yapılacak araştırma, mevcut kayıtlar ile sınırlı olarak yapılacaktır”, hükümlerine amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu
Denetçisi Arif DÜLGER tarafından Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A.Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11.Başvuran, OHAL sürecinde kapatılan Özel Servergazi İlkokuluna ödediği bedelin iadesini talep etmektedir.
12. FETÖ/PDY’nin 15 Temmuz 2016 tarihindeki Darbe Girişimi ardından demokratik anayasal düzene, bireylerin temel hak ve hürriyetlerine, milli güvenliğe yönelik tehdit oluşturan tüm terör örgütlerine ve illegal yapılanmalara karşı tedbir alınması amacıyla 20/07/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmiş ve birçok olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamesi çıkarılmıştır. Bu kapsamda 23/07/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında
Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ile milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen; özel sağlık kurum ve kuruluşları, özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları, vakıf ve dernekler ile bunların iktisadi işletmeleri, vakıf yükseköğretim kurumları, sendika, federasyon ve konfederasyonlar kapatılmıştır.
13.Ardından 670 sayılı KHK ile kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğü veya Hazineye devredilen kurum ve kuruluşların her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının; her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, borç ve yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek mali külfet getirmemesi, kefaletten doğmaması ve FETÖ/PDY’ye aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması şartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiyle uygun bir takvim dâhilinde ödemeye Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır. Bu kapsamda tespite konu edilebilecek borç ve yükümlülüklere ilişkin olarak hak iddiasında bulunan kişilerin madde yürürlüğe girdiği tarihten itibaren (17/08/2016)
altmış günlük hak düşürücü süre içerisinde gerekli belgelerle müracaat etmesi gerektiği
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr düzenlenmiştir. Buna göre başvuruların 17/10/2016 tarihine kadar defterdarlık bünyesinde kurulan İl KHK İşlemleri Bürosuna yapılması gerekmektedir.
14.Kapatılan kurum ve kuruluşlar ile bunların bağlı oldukları tüzel kişilerin veya maliki gerçek kişilerin Hazineye devredilen her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak, haklar ile borç ve yükümlülükler konusunda görev yapacak büro ve komisyonların iş ve işlemleri ise 2016/1 Sıra
Sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri Uyarınca Kapatılan Kurum ve
Kuruluşlar Hakkında Yapılacak İş ve İşlemlere İlişkin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Genelge ile yürütülmektedir. Buna göre İl KHK İşlemleri Bürosu, valilik aracılığıyla ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından yapılacak araştırma sonucunda FETÖ/PDY’ye aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmadığı tespit edilen kişilerce kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen istihkak ve alacak taleplerini kapatılan kurum ya da kuruluşun bağlı olduğu şirket ve bu şirketler bünyesindeki kurum ya da kuruluş bazında almak ve bu talepleri incelenmek üzere
İnceleme ve Değerlendirme Komisyonuna iletmektedir.
15.İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu, defter, kayıt ve belgeleri tetkik etmek ve gerektiğinde ilgililerin görüşlerine başvurmak suretiyle alacak ve istihkak taleplerine ilişkin görüş ve önerilerini rapora bağlamakta ve söz konusu rapor işlem yapılmak üzere İl KHK
İşlemleri Bürosuna gönderilmektedir. İl KHK İşlemleri Bürosunun ‘Bakanlık tarafından ödenmesine karar verilen borçların ödenmesini sağlamak’ görevini ifa ederken uyması gereken hususlar Bakanlık tarafından 07/08/2019 tarihli ve 281819 sayılı genel yazı ile 81 İl Valiliğine gönderilmiştir. Buna göre; istihkak ve alacak talepleri 7091 sayılı Kanunun 5’inci maddesindeki şartlar, Valiliklerden elde edilen veriler, Cumhurbaşkanlığı Olağanüstü Hal
İşlemleri İnceleme Komisyonunun ve bu Komisyonun kararlarına istinaden verilmiş yargı kararlarındaki iltisak tespiti ölçütleri ve İnceleme ve Değerlendirme Komisyonlarının görüş ve önerileri çerçevesinde İl KHK İşlemleri Büroları tarafından sonuçlandırılacaktır.
16.Somut olayda, şikayetinin ilgili İdareye başvurusunda, dilekçe ekinde kredi kartı ekstrelerini sunduğu, Mülga Vergi Denetim Kurulu Denizli Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup
Başkalığının 31/05/2017 tarih ve 2017-A- nolu İnceleme ve Değerlendirme Raporuyla
7200 TL’lik tutarın tespit edildiği ancak 7200 TL’lik ödemenin kesin dönem tespitinin
yapılamadığı, bu sebeple şikayetçiye ödeme yapılamadığı ve halihazırda süren bir incelemenin de bulunmadığı bildirilmiştir.
17.Anayasa’nın 2 nci maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik” tir. Bu ilkeye göre, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması; ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir…Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (Anayasa Mahkemesi’nin 18/01/2018 tarihli ve E.2017/129, K.2018/6 sayılı Kararı). Dolayısıyla hukuk güvenliğinin sağlanması açısından mevzuatta belirtilen süreçlere ilişkin belli bir süre öngörülmesi ve mevzuatta belirtilen şartları taşıyan kişilere ödemelerin yapılması, şartları taşımayan kişiler için ise nihai kararın verilmesi sürecinin hızlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir.
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr 18.Kurumumuza benzer nitelikte “Şikâyetçinin, kapatılan üniversiteye ödediği ücretin yasal faizi ile iade edilmesi talebi” ile ilgili 2020/4272 numaralı başvuru hakkında 04/08/2020 tarihinde; “Şikâyetçinin, Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan eğitim kurumuna ödediği ücretin iade edilmesi talebi” ile ilgili 2019/19978 numaralı başvuru hakkında 11/05/2020 tarihinde; “Şikâyetçinin, Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan eğitim kurumuna ödediği ücretin iade edilmesi talebi” ile ilgili 2019/2033 numaralı başvuru hakkında 18/07/2019 tarihinde ve benzeri konularda benzeri nitelikte farklı tarihlerde olmak üzere TAVSİYE KARARLARI VERİLMİŞTİR.
19.Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, FETÖ/PDY’nin 15 Temmuz Darbe
Girişiminin ardından 20/07/2016 tarihinde olağanüstü hal ilan edildiği, darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde gerekli bazı tedbirlerin alınması amacıyla olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamelerinin yürürlüğe girdiği, bu kapsamda Özel Servergazi İlkokulunun 667 sayılı OHAL KHK’sı ile kapatıldığı, kapatılan eğitim kurumuna ödenen ücretin iadesi için şikayetçi tarafından ilgili idareye süresi içerisinde müracaat edildiği, İdarece şikayetçinin ödeme kayıtlarına ulaşıldığı ancak kesin ödeme dönemine dair belgelere ulaşılamadığı, bu sebeple şikayetçiye ödeme yapılmadığı ve araştırmanın sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla şikayet konusunun şüpheye yer bırakmayacak şekilde menfi veya müspet bir şekilde çözüme kavuştuğu söylenemez. Bu durumda, konu yargıya intikal etmeden ve yargılama giderleri yoluyla kamu zararına neden olmadan gerekli tüm bilgi ve belgelerin
İdarece incelenmesi, öğrencinin 2. sınıf kaydı yaptırdığı da dikkate alınarak kesin ödeme döneminin belirlenebilmesi için geçmiş yıllara dair ödeme ve okul kayıt bilgilerin incelenmesi, bu şekilde araştırmanın genişletilmesi yoluyla şikayetçi tarafından yapılan ödemenin bu yıla ait olup olmadığının tespit edilmesinin, olağanüstü halin kalktığı da dikkate alınarak, hukuk güvenliği ve öngörülebilirliğin sağlanması amacıyla dosyanın tekrar incelenmesi ile anılan süreçlerin hızlandırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
20.679 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamede, “Borçların ödenmesinde, kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay gibi borçlar, çalışanların sigorta primleri, rehinli alacaklar, enerji, iletişim ve su kullanım borçları, çeşidine bakılmaksızın beşyüz Türk Lirasını geçmeyen borçlar ve diğerleri şeklinde sıralama esas alınır. Kapatılan özel öğretim kurum ve kuruluşları, kurs, dershane, öğrenci yurtları ve pansiyonlara avans veya peşin ödeme şeklinde kapatma tarihinden sonraki dönemler için ifa edilmiş olan öğrenim ve barınma bedelleri, yukarıda belirtilen sıraya tabi tutulmaksızın iade edilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Bu sebeple anılan hükmün yerine getirilmemesi hukuka, adalete ve hakkaniyete uygun bulunmamıştır.
B.İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21.İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; İlgili İdarece şikayetçiye yazılan 02/09/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazıda, “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edildiğinden. Söz konusu ilkeye uyulması gerektiği tespit edilmiştir.
VI.HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr
22.14/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna, dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ilgili idarece tavsiye kararı üzerine 30 gün içerisinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Denizli
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII.KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamında göre BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Hukuk güvenliğinin sağlanması açısından mevzuatta belirtilen süreçlere ilişkin başvurana gerekli bilgilendirmenin yapılması, alacak ve istihkak talebinin yeniden değerlendirilmesiyle ilgili gerekli işlemleri yapması ve bunun sonucunda gerekli ödemenin yapılıp yapılmayacağı hususunda nihai kararın verilme sürecinin hızlandırılması hususunda DENİZLİ
DEFTERDARLIĞI’NA (İL KHK İŞLEMLERİ BÜROSU) TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili idarelerce bu karar
üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile DENİZLİ VALİLİĞİ’NE (DEFTERDARLIK) tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr