|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, Zirve Üniversitesinden mezun olan bir başvuranın diplomasında ve YÖK veri tabanında yer alan ‘mezun olduğu üniversite’ bilgisinin Gaziantep Üniversitesi olarak değiştirilmesi talebini incelemektedir. Başvuran, 667 sayılı KHK ile kapatılan Zirve Üniversitesi mezunu olarak, kendisiyle aynı tarihte mezun olanların Gaziantep Üniversitesi mezunu sayılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu iddia etmektedir. Ancak, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar gereği, kapatılan üniversitelerden mezun olanların diplomalarının düzenlenmesi konusunda Gaziantep Üniversitesi’nin uygulamaları hukuka uygun bulunmuştur.
Kararda, Gaziantep Üniversitesi’nin mevcut yönetmelik ve yönergeleri çerçevesinde, başvuranın diplomasının değiştirilmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir. 667 sayılı KHK ile kapatılan üniversitelerden mezun olanların diplomalarının düzenlenmesi, Yükseköğretim Kurulu’nun belirlediği esaslara dayanmakta olup, başvuranın talebinin reddedilmesi hukuka uygun bir işlem olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/9168-S.14067
BAŞVURU NO : 2019/7628
KARAR TARİHİ : 26/09/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : 667 sayılı KHK ile kapatılan Zirve Üniversitesinden mezun olan başvuranın diplomasında ve YÖK veri tabanında yer alan ‘mezun olduğu üniversite’ bilgisinin Gaziantep
Üniversitesi olarak değiştirilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 07/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran … … Kurumumuza yapmış olduğu tarihli başvuruda özetle, Kurumumuza daha önce “19/02/2016 tarihinde 15 Temmuz darbe girişimi gerçekleşmeden önce Zirve Üniversitesi Mühendislik Fakültesi … Mühendisliği Bölümünden mezun olduğu, Zirve Üniversitesinin KHK ile kapatılan okullar arasında olduğu, kapatılan üniversite mezunu olduğu için iş bulmakta güçlük çektiği, başvuru yaptığı kurumların veri tabanından anılan
Üniversitenin çıkartılmış olmasının durumu daha da güçleştirdiği, yurtdışı okullarında yüksek lisans başvurularında mezun olduğu okulun başvurunun reddine sebep olabildiği, 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında mezun olan öğrencilerin diplomalarında koordinatör üniversite olan
Gaziantep Üniversitesinin yer aldığı, kendisiyle aynı tarihte okula başlamış ancak uzatmış olan kişilerin, sadece bitirme ödevini Gaziantep Üniversitesinde yapmış kişilerin diplomalarında görünen okul adı bakımından avantajlı konumda olduğu, bazı öğrencilere böyle bir hak tanınıyorsa herkese aynı hakkın tanınması gerektiği” iddiaları ile yapmış olduğu 22/06/2018 tarihli başvuru hakkında 29/11/2018 tarihli Gönderme Kararı verildiğini, verilen karara istinaden ilgili idarelerden herhangi bir yanıt alamadığını ifade etmekte olup başvurusunun esastan incelenerek üniversite diplomasında yer alan Zirve Üniversitesinin Gaziantep
Üniversitesi olarak değiştirilmesi ve YÖK’ün veri tabanında gerekli düzenlemelerin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 04/10/2018 tarih ve … sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından gönderilen 14/12/2018 tarih ve … sayılı yazı ve eklerinde; 2.1. Başvuranın CİMER yoluyla başvuruda bulunup bulunmadığı ile ilgili olarak başvuru numarası olmadan geçmişe dönük bir arama yapmanın teknik olarak mümkün olmadığı, diğer yandan Başkanlığa yazılı bir başvurusunun bulunmadığı, 2.2. 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan yükseköğretim kurumlarında mezuniyet aşamasında olup koordinatör üniversitelerde sınava giren öğrenciler ile diğer yükseköğretim kurumlarında derslere devam ederek mezuniyet aşamasına gelen öğrencilerin diplomalarının düzenlenmesi konusunun 22/02/2017 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelendiği ve 4/08/2016 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında Yürütme Kuruluna verilen yetkiye dayanarak mezun aşamasında olup koordinatör üniversitesinde sınavlara girerek mezuniyeti hak eden öğrencilerin diplomalarında 1/09/2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında belirlenen esaslara göre yani bölüm/program için gerekli çalışmalarını kapatılan üniversitede başarıyla tamamlayarak almaya hak kazandığına dair ibarenin yer almasına, yükseköğretim kurumlarında derslere devam ederek mezuniyet aşamasına gelen öğrencilerin diplomalarının kayıtlı oldukları üniversiteler tarafından düzenlenmesi, diplomalarda kapatılan üniversiteye dair bilgi yer almamasına, transkriptlerde derslerin yanında eğitimin alındığı yükseköğretim kurumunun belirtilmesine karar verildiği, 2.3. 667 sayılı KHK ile kapatılan üniversitelerden söz konusu KHK’dan önce mezun olan ve diplomalarını alan öğrencilerinin çeşitli sebeplerden dolayı yeni diploma düzenlenmesine ilişkin talepleri ile ilgili yapılacak işlemlerin 11/01/2017 tarihli Yükseköğretim Yürütme
Kurulu toplantısında incelendiği ve 667 sayılı KHK öncesinde mezun olarak diplomalarını alan ve bu durumları teyit edilen öğrencilere talepleri halinde koordinatör üniversitelerin logosu ve adı bulunmaksızın kapatılan vakıf üniversitesinin isminin belirtilerek diploma düzenlenmesi, imzaların koordinatör üniversite yetkililerince imzalanması ve düzenlenen belgede ikinci defa düzenlendiği ibaresinin yer almasına karar verildiği, 2.4. Başvuruda söz edilen, mezuniyet aşamasına gelen öğrencilerin diplomalarında koordinatör üniversitelerinden ders almadıkları ve derslerin tamamını kapatılan üniversitelerinde aldıklarından dolayı kapatılan üniversitede gerekli çalışmaları tamamladığı ibaresinin yer aldığı belirtilmektedir.
3. Kurumumuzun 29/11/2018 tarihinde vermiş olduğu Gönderme Kararı’na cevaben
Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen 13/12/2018 tarih ve … sayılı yazıda, başvuranın üniversite diplomasında yer alan Zirve Üniversitesinin Gaziantep
Üniversitesi olarak değiştirilmesi ve YÖK veri tabanında gerekli düzenlemelerin yapılması hususunda yazılı herhangi bir talepte bulunmadığının tespit edildiği, 667 sayılı KHK ile kapatılan üniversitelere ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının toplantısında alınan karar doğrultusunda mezun olarak diplomalarını alan ve bu durumu teyit edilen öğrencilerin çeşitli sebeplerle yeni diploma düzenlenmesine ilişkin taleplerinde söz konusu öğrencilere kapatılan koordinatör üniversitelerin logosu ve adı bulunmaksızın kapatılan vakıf üniversitesinin ismi belirterek diploma düzenleneceği, imzaların koordinatör üniversite yetkililerince imzalanacağı ve düzenlenen belgede ikinci defa düzenlendiği ibaresinin yer alacağı, buna göre başvuran
Üniversiteye diploma değiştirme hususunda başvuruda bulunduğu takdirde işlemlerin yapılacağı belirtilmektedir.
4. Kurumumuzun 29/11/2018 tarihinde vermiş olduğu Gönderme Kararı’na cevaben
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından gönderilen 22/04/2019 tarih ve … sayılı yazıda, 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan yükseköğretim kurumlarında mezuniyet aşamasında olup koordinatör üniversitelerde sınava giren öğrenciler ile diğer yükseköğretim kurumlarında derslere devam ederek mezuniyet aşamasına gelen öğrencilerin diplomalarının düzenlenmesi konusunun 22/02/2017 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelendiği ve 4/08/2016 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında Yürütme Kuruluna verilen yetkiye dayanarak mezun aşamasında olup koordinatör üniversitesinde sınavlara girerek mezuniyeti hak eden öğrencilerin diplomalarında 1/09/2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme
Kurulu toplantısında belirlenen esaslara göre yani bölüm/program için gerekli çalışmalarını kapatılan üniversitede başarıyla tamamlayarak almaya hak kazandığına dair ibarenin yer almasına, yükseköğretim kurumlarında derslere devam ederek mezuniyet aşamasına gelen öğrencilerin diplomalarının kayıtlı oldukları üniversiteler tarafından düzenlenmesi, diplomalarda kapatılan üniversiteye dair bilgi yer almamasına, transkriptlerde derslerin yanında eğitimin alındığı yükseköğretim kurumunun belirtilmesine karar verildiği, ayrıca 667 sayılı
KHK’da mezun olan öğrencilere ilişkin bir hükmün yer almadığı belirtilmektedir.
5. Kurumumuzun 20/05/2019 tarih ve … sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben
Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen 21/06/2019 tarih ve … sayılı yazı ve eklerinde; 5.1. Başvuranın öğrenim sürecinin tamamını 667 sayılı KHK ile kapatılan Zirve
Üniversitesinde tamamladığı, mezuniyet diplomasının Zirve Üniversitesi tarafından düzenlenerek başvurana teslim edildiği; 5.2. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenen 667 sayılı KHK ile Kapatılan
Vakıf Yükseköğretim Kurumlarının Önlisans ve Lisans Programlarındaki Öğrencilerin
İşlemleri ile İlgili Usul ve Esaslar kapsamında kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarının önlisans ve lisans programlarından mezun olanlar ile halen kayıtlı öğrencilere ilişkin belge ve kayıtların koordinatör üniversitelere aktarıldığı; 5.3. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 17/01/2017 tarih ve 75850160 sayılı “667 sayılı
KHK ile kapatılan üniversitelerden söz konusu KHK’dan önce mezun olan ve diplomalarını alan öğrencilerin çeşitli sebeplerden dolayı yeni diploma düzenlenmesine ilişkin talepleri ile ilgili yapılacak işlemler 11/01/2017 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelenmiş ve 667 sayılı KHK öncesinde mezun olarak diplomalarını alan ve bu durumları teyit edilen öğrencilerin çeşitli sebeplerle yeni diploma düzenlenmesine ilişkin taleplerinde söz konusu öğrencilere kapatılan koordinatör üniversitelerin logosu ve adı bulunmaksızın kapatılan vakıf üniversitesinin isminin belirtilerek diploma düzenlenmesi imzaların koordinatör üniversite yetkililerince imzalanması ve düzenlenen belgede ikinci defa düzenlendiği ibaresinin yer alması uygun görülmüştür.” yazısı gereği diplomasının Gaziantep Üniversitesi olarak değiştirilmesinin mümkün olmadığı; 5.4. Başvuranın Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı YÖKSİS Mezun Öğrenci Bilgi Sisteminde kaydının göründüğü, görünmediğine dair iddianın doğru olmadığı ifadeleri yer almaktadır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
6. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü yer almaktadır.
7. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır.
8. 04/11/1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43’üncü maddesinin ilk fıkrasının (a) bendinde; “.. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.” hükmü, “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinin (a)
bendinde, “Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır. ..” hükmü yer almaktadır.
9. 18/10/2016 tarih ve 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin
Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun
“Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler” başlıklı 2’inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı belirlenen ve ekli listelerde yer almayan özel ve vakıf sağlık kurum ve kuruluşları, özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları, vakıflar, dernekler, vakıf yükseköğretim kurumları, sendikalar, federasyonlar ve konfederasyonlar, ilgili bakanlıklarda bakan tarafından oluşturulacak komisyonun teklifi üzerine bakan onayı ile kapatılır. .. Kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilir. Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler. Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
10. 21/08/2017 tarih ve 30161 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Gaziantep Üniversitesi Önlisans Ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin “Önlisans ve
Lisans Diploması” başlıklı 37’nci maddesinin 13’üncü fıkrasında; “Mezun öğrencilere verilecek geçici mezuniyet belgesi ve diplomalar ile ilgili düzenleme Senato tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yapılır.” hükmü, “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 45’inci maddesinde; “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; ilgili diğer mevzuat hükümleri ile YÖK, Senato, ilgili birim yönetim kurulu ve ilgili birim kurulu kararları uygulanır.” hükmü yer almaktadır.
11. 24/10/2017 tarih ve 5 no’lu Senato Kararı ile yürürlüğe giren Gaziantep Üniversitesi
Diploma ve Diğer Belgelerin Düzenlenmesine İlişkin Yönergenin “Diğer Hususlar” başlıklı 21’inci maddesinde; “Gaziantep Üniversitesinden mezun olacaklara verilecek diploma ve diğer belgelere ilişkin olarak Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılacak değişikliklerden doğrudan uygulanabilir nitelikle olanlar, bu Yönergede değişiklik yapılmadan uygulanır.” hükmü yer almaktadır.
12. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından 18/08/2016 tarihinde ilan edilen 667
Sayılı KHK ile Kapatılan Vakıf Yükseköğretim Kurumlarının Önlisans ve Lisans
Programlarındaki Öğrencilerin İşlemleri ile İlgili Usul ve Esasların 1’inci maddesinde; “Kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarının önlisans ve lisans programlarından mezun olanlar ile halen kayıtlı öğrencilere ilişkin belge ve kayıtların Ek-1 listede karşılarında gösterilen koordinatör üniversiteye aktarılmasına…” hükmü, 14’üncü maddesinde; “Tekemmül eden diploma ve diploma yerine geçen belgelerin düzenlenmesinin koordinatör yükseköğretim kurumu tarafından gerçekleştirilmesine, bu süreçte – Diploma veya diploma yerine geçen belgelerin imzalı olarak hazır olması halinde öğrencilere bu diplomaların verilmesine, – Diploma veya diploma yerine geçen belgelerin hazır olmaması durumunda diplomanın, öğrencinin yerleştirildiği yükseköğretim kurumu (koordinatör üniversite)
tarafından düzenlenmesine, ancak diplomanın üzerinde 667 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname uyarınca söz konusu yükseköğretim kurumuna yerleştirildiği ibaresinin yer almasına…” hükmü, 19’uncu maddesinde; “Kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarında mezun duruma gelmiş olanların ÖSYM tarafından yapılan merkezi yerleştirme işlemine alınmamasına bu öğrencilerin diplomaları koordinatör üniversitesi tarafından düzenleneceğinden, mezun duruma gelmiş adaylar tercih yaparak yerleştirilmiş olsa bile bu durumları tespit edilenlerin yerleştirilmesinin iptal edilerek diploma düzenlenme ve diğer işlemleri koordinatör üniversitesi tarafından yürütülmesine…” hükmü, 22’inci maddesinde; “Bu Usul ve Esasların uygulanması sürecinde gerektiğinde değişiklik yapılabilmesi hususunda
Yürütme Kuruluna yetki verilmesine” hükmü yer almaktadır.
13. Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 17/01/2017 tarih ve 75850160 sayılı kararında, “667 sayılı KHK ile kapatılan üniversitelerden söz konusu KHK’dan önce mezun olan ve diplomalarını alan öğrencilerinin çeşitli sebeplerden dolayı yeni diploma düzenlenmesine ilişkin talepleri ile ilgili yapılacak işlemler 11/01/2017 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelenmiş ve 667 sayılı KHK öncesinde mezun olarak diplomalarını alan ve bu durumları teyit edilen öğrencilerin çeşitli sebeplerle yeni diploma düzenlenmesine ilişkin taleplerinde söz konusu öğrencilere kapatılan koordinatör üniversitelerin logosu ve adı bulunmaksızın kapatılan vakıf üniversitesinin isminin belirtilerek diploma düzenlenmesi imzaların koordinatör üniversite yetkililerince imzalanması ve düzenlenen belgede ikinci defa düzenlendiği ibaresinin yer alması uygun görülmüştür.” hükmü yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
14. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 15. Başvuru, Zirve Üniversitesinden 19/02/2016 tarihinde mezun olan başvuranın kendisiyle aynı tarihte Zirve Üniversitesine kaydolup 667 sayılı KHK’nın yayımlanmasından sonra mezun olanların, Gaziantep Üniversitesi mezunu olarak diploma almasının hakkaniyete aykırı olduğu iddiası ile diplomasında ve YÖK veri tabanında yer alan ‘mezun olduğu üniversite’ bilgisinin
Gaziantep Üniversitesi olarak değiştirilmesi talebini içermektedir.
16. Başvuruya konu uyuşmazlığa ilişkin mevzuat incelendiğinde; 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanununun 43’üncü maddesinin ilk fıkrası (bkz. 7 no’lu prg.) gereğince her üniversitenin ilgili yönetmeliğinde belirlenen esaslar çerçevesinde düzenlenen diplomaların mezun öğrencilere verildiği, bu kapsamda Gaziantep Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği hükümlerinde (bkz. 9 no’lu prg.), diplomalar ile ilgili düzenlemelerin Senato tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yapılacağı, yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde ise ilgili diğer mevzuat hükümleri ile YÖK, Senato, ilgili birim yönetim kurulu ve ilgili birim kurulu kararlarının uygulanacağının kurala bağlandığı görülmektedir. Nitekim Gaziantep Üniversitesi
Senatosu 5 no’lu kararında (bkz. 10 no’lu prg.), Gaziantep Üniversitesinden mezun olacaklara verilecek diplomalara ilişkin YÖK tarafından yapılacak değişikliklerden doğrudan uygulanabilir nitelikte olanların yönergede değişiklik yapılmadan uygulanacağına hükmetmiştir. Öte yandan, olağanüstü hal tedbirleri kapsamında yayımlanan 667 sayılı KHK ile kapatılan yükseköğretim kurumlarından biri de Zirve Üniversitesi olup mezkûr KHK hükümleri (bkz. 8 no’lu prg.) gereğince kapatılan üniversitelerde kayıtlı öğrencilere yönelik gerçekleştirilecek uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye, ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu yetkilendirilmiştir.
17. Bu kapsamda Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından 18/08/2016 tarihinde ilan edilen
‘667 Sayılı KHK ile Kapatılan Vakıf Yükseköğretim Kurumlarının Önlisans ve Lisans
Programlarındaki Öğrencilerin İşlemleri ile İlgili Usul ve Esaslar’ın ilgili hükümlerinde (bkz.
11 no’lu prg.) kapatılan üniversite mezunları ve kayıtlı öğrencilere ilişkin belge ve kayıtların
koordinatör üniversitelere aktarılacağına, imzalı olarak hazır olan diplomaların öğrencilere verileceğine, hazır olmayanların ise koordinatör üniversite tarafından düzenleneceğine ancak diplomanın üzerinde 667 sayılı KHK uyarınca söz konusu üniversiteye yerleştirildiği ibaresinin yer alacağına ve söz konusu usul ve esasların uygulanması sürecinde Yükseköğretim Yürütme
Kurulunun gerekli değişiklikleri yapmaya yetkili olduğuna karar verilmiştir. Bu doğrultuda
Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından, 667 sayılı KHK öncesinde mezun olarak diplomalarını alan ve bu durumları teyit edilen öğrencilerin çeşitli sebeplerle yeni diploma düzenlenmesine ilişkin talepleri hakkında, söz konusu öğrencilere kapatılan ve koordinatör üniversitelerin logosu bulunmaksızın kapatılan vakıf üniversitesinin isminin belirtilerek diploma düzenleneceği, imzaların koordinatör üniversite yetkililerince imzalanacağı ve düzenlenen belgede ikinci defa düzenlendiği ibaresinin yer alacağına karar verilmiştir.
18. Bu doğrultuda somut olay değerlendirildiğinde; Gaziantep Üniversitesinin mevcut
Yönetmeliği ve ilgili Yönergesi kapsamında Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun ‘667 sayılı
KHK öncesinde kapatılan üniversitelerden mezun olarak diplomalarını almış olup yeni diploma düzenlenmesine ilişkin talebi olan öğrencilere koordinatör üniversiteler tarafından düzenlenen diplomalarda kapatılan veya koordinatör üniversitelerin logoları yer almaksızın kapatılan üniversitenin adı belirtilerek ikinci nüsha ibareli diploma düzenleneceği’ne ilişkin kararını doğrudan uygulayarak söz konusu öğrencilere yazılı talepleri halinde kararda belirlendiği şekliyle diploma düzenlediği, bu haliyle adı geçen yükseköğretim kurumunun işlemlerinin mevzuat ve YÖK’ün Usul ve Esasları dahilinde yer aldığı görülmektedir.
19. Öte yandan, somut olaya konu uygulamaya bakıldığında Zirve Üniversitesi tarafından hazırlanıp henüz teslim edilmemiş diplomaların doğrudan mezun öğrencilere verildiği, öğrenimini tamamladığı halde Zirve Üniversitesi tarafından diploması hazırlanmamış olan veya öğrenim sürecinin kalan kısmını Gaziantep Üniversitesinde tamamlayarak mezun olan öğrencilere Gaziantep Üniversitesi tarafından diploma düzenlendiği, bu diplomada Gaziantep
Üniversitesinin logosu yer almakla birlikte öğrencinin gerekli çalışmalarını Zirve
Üniversitesinde tamamladığının yazılı olduğu, keza YÖKSİS veri tabanında 667 sayılı KHK ile kapatılan Zirve Üniversitesinden kaydının silinerek Gaziantep Üniversitesine nakil olduğu bilgisinin yer aldığı, diplomanın kaybolmuş olması vb. herhangi bir sebeple yeniden diploma düzenlenmesini talep eden Zirve Üniversitesi mezunu öğrencilerine ise, her iki üniversitenin de logosu bulunmaksızın öğrencinin gerekli çalışmaları Zirve Üniversitesinde tamamladığı ve ikinci nüsha olduğu belirtilerek Gaziantep Üniversitesi tarafından diploma düzenlendiği, ayrıca
667 sayılı KHK ile kapatılan üniversiteye kayıt olduğu yıldaki ÖSYM puanı ile tercih yaparak
diğer üniversitelere yerleştirilen ve ‘özel öğrenci statüsü’ ile ders alan öğrencilerin de YÖKSİS veri tabanında kapatılan üniversiteden nakil geldikleri bilgisinin yer aldığı anlaşılmaktadır.
20. Buna göre, 667 sayılı KHK ile kapatılan üniversitelere kayıtlı olan öğrencilerden koordinatör üniversitede öğrenime devam edenlerin veya mezuniyet aşamasında olup sınavlarını koordinatör üniversitede tamamlayanların diplomalarının koordinatör üniversite tarafından düzenlendiği ancak diplomalarında gerekli çalışmalarını kapatılan üniversitede tamamladıkları bilgilerine yer verildiği, diploma eklerinde ise hangi dersin hangi üniversitede alındığının belirtildiği, 667 sayılı KHK yayımlanmadan önce mezun olarak diplomalarını kapatılan üniversitelerden alan kişilerin ise talep etmeleri halinde diplomalarının, kapatılan ve koordinatör üniversitelerin logosu bulunmaksızın gerekli çalışmaların kapatılan vakıf üniversitesinden tamamlanmış olduğu ve diplomanın ikinci defa düzenlendiği belirtilerek koordinatör üniversite tarafından tekrar düzenlenebileceği görülmektedir. Bu anlamda, başvuranın derslerinin tamamını ya da büyük bir bölümünü Zirve Üniversitesinde tamamladığı halde diplomasını Gaziantep Üniversitesinden alan Zirve Üniversitesi öğrencilerinin, Gaziantep Üniversitesi mezunu sayıldığı ve bu kişilerin YÖKSİS’te de Gaziantep Üniversitesi mezunu gibi göründüğü iddiasına yönelik herhangi bir bilgi ya da belgeye yapılan incelemeden ulaşılamamıştır.
21. Bilindiği üzere lisans diploması, bir yükseköğretim kurumunun lisans programını başarıyla tamamlayan kişilere verilen bir resmî belge olup mezun öğrenciye diploma verilmesi işlemi içeriği bakımından tespit edici bir idari işlemdir. Öğrencinin başarması gereken son sınavdan geçer notunun ilan edildiği gün mezuniyeti gerçekleşmiş sayılmaktadır. Diğer bir ifadeyle, hukuk düzenindeki değişiklik, mezuniyet anında gerçekleşmiş olup diplomanın verilmesi yeni bir hukuki durum yaratmamakta, geçmişteki durumu tespit etmektedir (GÖZLER, İdare
Hukuku, C.I.). Nitekim Danıştay kararlarında da (D.10.D, 09/12/1996 tarih ve 1994/5624 E. ; D.8.D, 04/10/2004 tarih ve 2004/448 E.) diplomaların düzenlendikleri tarihte var olan hukuki ve fiili durumu gözeten belgeler olduğu belirtilmektedir.
22. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümleri uyarınca Gaziantep Üniversitesi tarafından diploma düzenlenmesine ilişkin hazırlanan yönetmelik hükmü ve ilgili yönergede 667 sayılı KHK ile kapatılan Zirve
Üniversitesinden Gaziantep Üniversitesine aktarılan öğrencilere dair bir hüküm bulunmadığı, ancak yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde ilgili diğer mevzuat hükümleri ile YÖK, Senato ilgili yönetim ve birim kurulları kararlarının doğrudan uygulanacağına yer verildiği, nitekim Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun ilgili kararının da Gaziantep Üniversitesi tarafından doğrudan uygulanarak söz konusu kararda belirlendiği şekliyle diploma düzenlendiği, 667 sayılı KHK’dan koordinatör üniversitelere nakil olan öğrencilerin bilgilerinin mezun olsalar dahi YÖKSİS veri tabanında ve transkriptlerinde hangi dersin hangi yükseköğretim kurumundan alındığının göründüğü, başvuranın Gaziantep Üniversitesi ve
YÖK Başkanlığının 667 sayılı KHK ile kapatılan Üniversitelerden mezun olanların diplomalarına ilişkin işlemlerinin eşitliğe ve hakkaniyete aykırı olduğu iddiasının dayanaktan yoksun olduğu anlaşılmakla birlikte diplomaların düzenlendikleri tarihte var olan hukuki ve fiili durumu gösteren belgeler olduğundan hareketle öğrenciye diploma verilmesinin geçmişteki bir durumu tespit ettiği, bu nedenle öğrenim sürecinin tamamını Zirve Üniversitesinde tamamlayarak mezun olan başvuranın diplomasına farklı bir üniversite adının yazılması talebine ilişkin ret işleminin hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 23. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; 23.1. Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 3.1. no’lu paragrafta yer verilen yanıtın
Kurumumuza iletilmiş olmakla birlikte başvurana iletilmediği, buna göre idare tarafından
“kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı anlaşılmış olup idareden bundan böyle bu ilkeye uyması önerilmektedir.
23.2. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından başvuranın CİMER yoluyla yapmış olduğu başvuruya e-posta ile verilen yanıtın tek cümleden ibaret olduğu ve gerekçe gösterilmediği, bu nedenle “bilgi edinme hakkı”, “kararların gerekçeli olması”, “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davranılmadığı; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler ile 3.2. no’lu paragrafta yer verilen yanıtın süresi içerisinde Kurumumuza gönderilmediği, bu nedenle “makul sürede karar verme” ilkesine uygun davranılmadığı anlaşılmış olup idareden bundan böyle bu ilkelere uyması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarelerin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA, YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA ve
GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi