|
ÖZET: Bu karar, Zirve Üniversitesi’nin kapatılması sonrası öğrencilerin yerleştirilmesi sürecine ilişkin bir uyuşmazlığı ele almaktadır. Başvuran, yüksek lisans için kaydolduğu Zirve Üniversitesi’nin kapatılması nedeniyle Gaziantep Üniversitesine yerleştirilmesini ve İstanbul’daki bir üniversiteye geçiş talep etmiştir. Ancak, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından Gaziantep Üniversitesi’nin koordinatör üniversite olarak belirlenmesi işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
YÖK, kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilerin yerleştirilmesi konusunda yetkili kılınmış ve bu çerçevede Gaziantep Üniversitesi’nin belirlenmesi, ilgili mevzuat hükümlerine uygun bulunmuştur. Başvuranın mağduriyetinin, kapatılan üniversitenin izinsiz olarak başka bir ilde lisansüstü program açmasından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş, ancak YÖK’ün denetim sorumluluğunu daha etkin bir şekilde yerine getirmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2709-2709 |sayi|86171061-101.07.06-E.86171061-101.07.06-E.
BAŞVURU NO : 2017/11644 2017/ 11644
KARAR TARİHİ : 26/02/2018 |tarih|
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Yükseköğretim Kurulunun koordinatör üniversite belirleme işlemine itiraz hakkında .
BAŞVURU TARİHİ : 19/09/2017 19.9.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Haziran 2016’da yüksek lisans yapmak için Zirve Üniversitesinin İstanbul yerleşkesine
başvurduğunu ve kayıt yaptırdığını, daha sonra adı geçen Üniversitenin KHK ile kapatılması üzerine, merkezi Gaziantep olduğundan Yükseköğretim Kurulunca Gaziantep Üniversitesine yerleştirildiğini, anılan Üniversiteye kaydını, İstanbul’da ve fiyatı çok uygun olduğu için yaptırdığını, YÖK’ün bu uygulamasıyla bir yılının kaybolduğunu ve mağdur edildiğini belirterek, İstanbul’da bir üniversiteye yerleştirilmesini ve bir yıllık kaybının giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuru konusuna ilişkin bilgi ve belge talebimize istinaden, Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığının 23/ 11/ 2017 tarih ve E sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle :
2.1) Üniversiteler bünyesinde yer alan enstitülerin, rektörlük bünyesinde kanunla veya bakanlar
kurulu kararı ile kurulmakta olduğu, bu nedenle bağlı bulundukları rektörlüğün bulunduğu ilde açıldığı, üniversitelere bağlı birimlerin başka bir il/ilçede açılması uygun görülmesi durumunda da birim adının başında il/ilçenin isminin yer aldığı,
2.2) 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde
Kararnamenin 2 nci maddesiyle kapatılan vakıf yükseköğretim kurumları ile ilgili olarak 667 sayılı
1 / 8KHK’nın 2 nci maddesi dördüncü fıkrası ve 4/ 8/ 2016 tarihli Genel Kurul Kararları kapsamında
Yürütme Kuruluna verilen yetki uyarınca, kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerin belirlenen diğer yükseköğretim kurumlarına yerleştirilmesi ve ilgili işlemlerin yürütülmesine ilişkin olarak belirlenen Usul ve Esaslar uyarınca;
Kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarındaki lisansüstü programlardaki öğrencilerin koordinatör üniversiteye yerleştirilmesine, Bu öğrencilerin lisansüstü programa kayıt olduğu dönemdeki Lisansüstü Eğitim Öğretim
Yönetmeliğindeki asgari koşulları sağladıklarına ilişkin belgelerin istenmesine, bunun dışında kendi üniversitelerinin asgari koşullarını sağlamalarının istenmemesine, Sadece 2016- 2017 eğitim öğretim dönemi için kayıt hakkı kazanan eğitime başlamamış öğrencilerden kendi yükseköğretim kurumları tarafından belirlenen belgeleri temin etmelerinin talep edilebileceğine, Koordinatör üniversitelerin lisansüstü eğitim öğretime başlamış ve yukarıdaki şartları sağlayan öğrencilerin öğretimlerine bulundukları yerden devam etmelerini sağlaması gerektiğine, Kapatılan vakıf yükseköğretim kurumundaki lisansüstü programlarda kayıtlı öğrencilerin (TC uyruklu ve yabancı uyruklu öğrencilerin) programların öğretim dili de dikkate alınarak eğitim öğretime başlatılmasına, karar verildiği,
2.3) Kurulları tarafından açılmasına izin verilen lisansüstü programların, programa izin verilen
üniversitenin bulunduğu il dışında açılarak öğrenci kabul ettiği ve bu maksatla ilanlar verildiğinin anlaşılması üzerine konuya ilişkin olarak;
Yükseköğretim Kurumlarının Yurtiçindeki Yükseköğretim Kurumlarıyla Ortak Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Programları Tesisi Hakkında Yönetmelik uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından izin verilen ortak yüksek lisans/doktora programlarına ancak, izin verilen ilgili yükseköğretim kurumları bünyesinde öğrenci kabul edilebileceği, Üniversiteler bünyesinde açılmasına izin verilen yüksek lisans/doktora programlarına ise izin verilen
Üniversitenin bulunduğu ilde öğrenci kabul edilebileceği, söz konusu üniversitenin bulunduğu il dışında açılan yüksek lisans/doktora programlarına öğrenci kabul edilemeyeceğinin 06/ 09/ 2012 tarihli yazılarıyla üniversite rektörlüklerine bildirildiği,
2.4) Söz konusu kararlar doğrultusunda, Zirve Üniversitesi Gaziantep ilinde bulunduğundan aynı
ilde bulunan Gaziantep Üniversitesinin, Zirve Üniversitesinin koordinatörü olarak belirlendiği ve öğrencilerin Gaziantep Üniversitesine devredildiği, bu kapsamda lisansüstü eğitimin Gaziantep ilinin dışında verilmesinin de mümkün olmadığı,
2.5) Ayrıca, il dışında lisansüstü program açtığı tespit edilen üniversitelerde de söz konusu programa
kayıt olanlara diploma verilemeyeceği ve mevzuat dışı uygulama yapılan programlardaki diplomaların ilgili üniversite tarafından iptal edilmesi gerektiğinin bildirildiği,
2.6) Bu kapsamda, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 18/ 11/ 2015 tarihli toplantısında; Türk Hava
Kurumu Üniversitesi bünyesinde Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından açılmasına izin verilen lisansüstü programlardan 06/ 09/ 2012 tarihinden sonra il dışında açılan lisansüstü programlara kayıt yaptırarak mezun olan öğrencilerin diplomalarının geçersiz olduğuna ve gereğinin üniversite tarafından yerine getirilerek bilgi verilmesine karar verildiği, Yürütme Kurulunun 18/ 11/ 2015 tarihli kararının, Erzurum 2. İdare Mahkemesi tarafından yürütmenin durdurulmasına karar verildiğinden 16/ 08/ 2017 tarihli Yürütme Kurulu toplantısında; söz konusu yürütmeyi durdurma kararı dikkate alınarak 18/ 11/ 2015 tarih ve sayılı Yürütme
2 / 8Kurulu kararının iptal edilmesine karar verildiği,
Yürütme Kurulunun 20/ 09/ 2017 tarihli toplantısında, Türk Hava Kurumu Üniversitesi
Rektörlüğünün, söz konusu mahkeme kararına konu kişinin hem Sağlık Kurumları İşletmeciliği hem de il dışında eğitim verilen öğrenciler arasında yer alması nedeniyle, ilgili mahkeme kararının il dışında açılan lisansüstü programlara kayıt yaptırarak mezun olan öğrencilere de uygulanarak mağduriyetlerinin giderilmesinin düşünüldüğü, sonuç olarak Yürütme Kurulu tarafından alınan 16/ 08/ 2017 tarihli kararı uyarınca, 06/ 09/ 2012 tarihinden sonra il dışında açılan lisansüstü programlara kayıt yaptırarak mezun olan öğrencilerin diplomalarının geçersiz olduğuna ilişkin kararın da iptal edilmesi düşünülerek, anılan Rektörlükçe yapılması düşünülen uygulama hakkında görüş talep eden yazısının görüşmeye açıldığı ve yapılan müzakereler sonunda; bulunduğu ilin dışındaki lisansüstü programlara kayıt yaptıran öğrencilerin diplomalarının geçersiz olmasının uygun görüldüğü, 15/ 11/ 2017 tarihli Yürütme Kurulu toplantısında, Erzurum 2. İdare Mahkemesinin yürütmenin durdurulması kararına karşı yapılan itiraz neticesinde Erzurum Bölge İdare Mahkemesinin itirazın kabulü ile yürütmenin durdurulması hakkında verilen kararın kaldırılmasına karar verildiğinden, Erzurum 2. İdare Mahkemesinin yürütmenin durdurulması kararı gereğince Yükseköğretim Yürütme
Kurulunun 18/ 11/ 2015 tarih ve sayılı kararının iptal edilmesine ilişkin 16/ 08/ 2017 tarihli
Yürütme Kurulu kararı iptal edilerek Yürütme Kurulunun 18/ 11/ 2015 tarih ve sayılı kararının devamına karar verildiği, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/ 10/ 1982 tarihli ve sayılı T.C. Anayasasının “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi”
başlıklı 42 nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz . Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir…” hükmü yer almaktadır .
3.1) Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü yer almaktadır .
3.2) Anayasanın “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinde; “Çağdaş
eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur .
Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir .” … hükmü yer almaktadır .
4) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü yer almaktadır .
5) 4/ 11/ 1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Yükseköğretim Kurulunun
görevleri” başlıklı 7 nci maddesinde;
“a) Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim – öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim
3 / 8alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa
ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak, b) Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak,” …
“d) Devlet kalkınma planlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması çerçevesi içinde; ( 1) Yeni üniversite kurulmasına ve gerektiğinde birleştirilmesine ilişkin önerilerini veya görüşlerini
Milli Eğitim Bakanlığına sunmak, ( 2) Bir üniversite içinde fakülte, enstitü ve yüksekokul açılmasına, birleştirilmesi veya kapatılması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek önerilere dayalı kararlar almak ve gereği için
Milli Eğitim Bakanlığına sunmak,” …
“o) Vakıflar tarafından kurulacak yükseköğretim kurumlarının bu Kanun hükümlerine göre açılması hususundaki görüş ve önerilerini Milli Eğitim Bakanlığına sunmak, bu kurumlara ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak ve bunları gözetmek, denetlemek,” … Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır .
5.1) Kanunun “Yükseköğretim Denetleme Kurulu” başlıklı 8 inci maddesinde; “a .
Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran, Yükseköğretim Kuruluna bağlı bir kuruluştur .” hükmü yer almaktadır .
5.2) Kanunun “Yükseköğretim Denetleme Kurulunun görevleri” başlıklı 9 uncu maddesinde;
“Yükseköğretim Denetleme Kurulunun görevleri; a) Yükseköğretim kurumlarında, eğitim – öğretim ve diğer faaliyetlerin bu Kanunda belirtilen amaca ve ana ilkelere uygunluğunu Yükseköğretim Kurulunca hazırlanacak esaslara göre ve onun adına denetlemek, b) Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından bu Kanunun 53 üncü maddesine göre istenen soruşturmaları yapmak, c) Yükseköğretim Kurulu tarafından bu Kanuna göre verilecek diğer görevleri yapmaktır .” hükmü yer almaktadır .
5.3) Kanunun “Lisans üstü öğretim” başlıklı 50 nci maddesinde; “Usul ve şartları; a . Lisans
düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğretim kurumlarında yüksek lisans, veteriner hekimlikte uzmanlık, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenler, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçilirler . b. Yükseköğretim kurumları, lisans üstü öğretim konusundaki istekleri karşılamak üzere gerekli planlamayı yapar ve önlemleri alır …” hükmü yer almaktadır .
6) 19/ 2/ 2009 tarihli ve 5839 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunun 2 nci maddesi ile 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı
Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir :
“Zirve Üniversitesi
Ek Madde 109 – Gaziantep’te İpek Kültür ve Eğitim Vakfı tarafından 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanununun vakıf yükseköğretim kurumlarına ilişkin hükümlerine tabi olmak üzere, kamu tüzel kişiliğine sahip Zirve Üniversitesi adıyla bir vakıf üniversitesi kurulmuştur .
Bu Üniversite, Rektörlüğe bağlı olarak; a) Fen-Edebiyat Fakültesinden, b) Mühendislik Fakültesinden, c) Mimarlık ve Tasarım Fakültesinden, ç) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinden, d) İletişim Fakültesinden,
4 / 8e) Hukuk Fakültesinden,
f) Eğitim Fakültesinden, g) Meslek Yüksekokulundan, ğ) Sosyal Bilimler Enstitüsünden, h) Fen Bilimleri Enstitüsünden, oluşur .”
7) 23/ 7/ 2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 667 Karar sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin “Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler” başlıklı 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasında; “( 4) Kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilir . Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler . Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye
Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir .” hükmüne yer verilmiştir .
8) Kapatılan Yükseköğretim Kurumlarındaki Öğrencilere İlişkin Alınan Karar hakkında
YÖK’ün 29/ 07/ 2016 tarihli duyurusunda;
“ 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 15 yükseköğretim kurumu kapatılmış, bu yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerin Yükseköğretim Kurulu tarafından Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirileceği, bu şekilde yerleştirilen öğrencilerin, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri yerleştirileceği üniversiteye ödemeye devam edecekleri hükme bağlanmış; bu kararların uygulanması hususunda
Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkili kılınmıştır .
28.07.2016 tarihinde gerçekleştirilen Yükseköğretim Genel Kurulunda, 667 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname ile kapatılan üniversitelerin öğrencilerinin hangi üniversitelere yerleştirileceği hususu ile uygulamaya yönelik usul ve esaslar görüşülmüş ve karara bağlamıştır .
Bu çerçevede, kapatılmış olan yükseköğretim kurumlarından :
…
14. Zirve Üniversitesi Öğrencileri Gaziantep Üniversitesine, yerleştirileceklerdir .
…
Kapatılan yükseköğretim kurumlarının öğrencileri, YÖK tarafından yapılan bu yerleştirme dışında, diğer Devlet veya vakıf üniversitelerine yatay geçiş yapma imkânına sahiptirler .
Bu öğrencilerimizin diplomaları, yerleştirildikleri üniversiteler tarafından verilecektir . Diploma eki ve transkriptlerinde önceki yükseköğretim kurumlarında almış oldukları dersler belirtilecektir .
Bu süreçte karşılaşılabilecek problemler, yerleştirme yapılan üniversitelerimiz tarafından
Yükseköğretim Kurulumuzla işbirliği dahilinde çözüme kavuşturulacaktır .” ifade edilmiştir .
9) 20/ 04/ 2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliğinin “Yatay geçiş yoluyla öğrenci kabulü” başlıklı 32 nci maddesinde;
“Yükseköğretim kurumu içindeki başka bir enstitü anabilim/anasanat dalında veya başka bir yükseköğretim kurumunun lisansüstü programında en az bir yarıyılı tamamlamış olan başarılı öğrenci, lisansüstü programlara yatay geçiş yoluyla kabul edilebilir . Yatay geçiş yoluyla kabul edilme koşulları ilgili senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir .” hükmü yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Yükseköğretim Kurulu
5 / 8Başkanlığının koordinatör üniversite belirleme işleminde hukuka aykırılık bulunmadığından,
başvuranın ikamet ettiği İstanbul ilindeki bir üniversiteye yerleştirilme talebinin reddi; başvuruya konu Üniversitenin ilgili YÖK kararlarına aykırı bir şekilde, izin verilen il dışında lisansüstü program açtığı anlaşılmış olup, vakıf üniversitelerinin gözetim ve denetiminden sorumlu olan
Yükseköğretim Kurulunun bundan sonraki uygulamalarında, söz konusu gözetim ve denetim sorumluluğunu daha etkin bir şekilde yerine getirmesi hususunda tavsiyede bulunulması gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Başvuran, yüksek lisans yapmak için Zirve Üniversitesi İstanbul yerleşkesine kaydolmuş, daha
sonra 667 sayılı KHK ile adı geçen Üniversitenin kapatılması üzerine, merkezi Gaziantep olduğundan Yükseköğretim Kurulunca koordinatör üniversite olarak Gaziantep Üniversitesine yerleştirilmiştir . Başvuran, anılan Üniversiteye kaydını, İstanbul’da ve fiyatı çok uygun olduğu için yaptırdığını, YÖK’ün bu uygulamasıyla bir yılının kaybolduğunu ve mağdur edildiğini belirterek, ikamet etmekte olduğu İstanbul’da bir üniversiteye yerleştirilmesini ve bir yıllık kaybının giderilmesini talep etmektedir .
12) Başvuranın Haziran 2016’da kaydını yaptırmış olduğu Zirve Üniversitesi, 6 numaralı paragrafta
yer verilen 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde
Kararnamenin 2 nci maddesiyle kapatılmış olup; anılan Kararnamenin kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarına ilişkin hükmünün uygulanmasıyla ilgili usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim
Kurulu görevli ve yetkili kılınmıştır . Bu kapsamda, verilen yetkiyle YÖK tarafından kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarındaki lisansüstü programlardaki öğrencilerin koordinatör üniversiteye yerleştirilmesine karar verilmiştir .
13) Başvuruya konu edilen ve yüksek lisans yapmak için kaydolunan Zirve Üniversitesinin, anılan
KHK ile kapatıldığı ve bu kapsamda alınan YÖK kararları ile kapatılan Üniversitenin merkezinin bulunduğu il dikkate alınarak Gaziantep Üniversitesinin koordinatör üniversite olarak belirlendiği, Gaziantep Üniversitesinin koordinatör üniversite olarak belirlenmesi işleminin anılan Kararname ve ilgili YÖK kararlarına uygun olduğu, dolayısıyla söz konusu koordinatör üniversite atamasında idarenin hukuka aykırı bir işleminin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır .
14) Başvuruya konu Zirve Üniversitesi hali hazırda anılan KHK kapsamında kapatılmış olmakla
birlikte, adı geçen Üniversitenin açılmasına izin verildiği Gaziantep ili dışında başka bir ilde yüksek lisans programı açması hususunda ise; Yükseköğretim Kurulundan temin edilen bilgilerden, üniversiteler bünyesinde yer alan enstitülerin, rektörlük bünyesinde kanunla veya bakanlar kurulu kararı ile kurulmakta olduğu, bu nedenle bağlı bulundukları rektörlüğün bulunduğu ilde açılması gerektiği anlaşılmıştır .
15) Bu kapsamda, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 2 numaralı paragraflarda yer alan
izin açıklamalarında, Kurulları tarafından açılmasına izin verilen lisansüstü programların, programa verilen üniversitenin bulunduğu il dışında açılarak öğrenci kabul ettiği ve bu maksatla ilanlar verildiğinin anlaşılması üzerine konuya ilişkin olarak, Yükseköğretim Kurulu tarafından izin verilen ortak yüksek lisans/doktora programlarına ancak, izin verilen ilgili yükseköğretim kurumları bünyesinde öğrenci kabul edilebileceği, üniversiteler bünyesinde açılmasına izin verilen yüksek lisans/doktora programlarına ise izin verilen üniversitenin bulunduğu ilde öğrenci kabul edilebileceği, söz konusu üniversitenin bulunduğu il dışında açılan yüksek lisans/doktora programlarına öğrenci kabul edilemeyeceğinin 06/ 09/ 2012 tarihli yazılarıyla üniversite rektörlüklerine bildirildiği anlaşılmıştır . Ayrıca, il dışında lisansüstü program açtığı tespit edilen
6 / 8üniversitelerde de söz konusu programa kayıt olanlara diploma verilemeyeceği ve mevzuat dışı
uygulama yapılan programlardaki diplomaların ilgili üniversite tarafından iptal edilmesi gerektiğinin bildirildiği anlaşılmıştır . Dolayısıyla, bu kapsamda YÖK’ün gerekli bildirimleri üniversitelere yapmasına rağmen kapatılmış olan Zirve Üniversitesinin, söz konusu kararlara aykırı olarak izin verildiği Gaziantep ili dışında lisansüstü program açtığı anlaşılmıştır .
16) Başvuruya konu edilen mağduriyetin temelinde kapatılmış olan Zirve Üniversitesinin, ilgili YÖK
kararlarına dolayısıyla hukuka aykırı bir şekilde açılmasına izin verilen il dışında lisansüstü program açmasından kaynaklı olduğu anlaşılmakta; YÖK’ün koordinatör üniversite belirleme işlemi hukuka uygun olmakla beraber, vakıf üniversitelerinin gözetim ve denetiminden sorumlu olan
Yükseköğretim Kurulunun bu sorumluluğunu yerine getirirken gerekli dikkat ve özeni göstermediği değerlendirilmektedir . Bu kapsamda, Yükseköğretim Kurulunun, bundan sonraki uygulamalarında söz konusu gözetim ve denetim sorumluluğunun gereklerini etkin bir şekilde yerine getirmesi beklenmektedir .
17) Başvuranın, YÖK’ün koordinatör üniversite belirleme işlemi nedeniyle ikamet ettiği il dışındaki
üniversiteye yerleştirilmesinden dolayı yaşadığı mağduriyet hususunda; ilgili mevzuat kapsamında gerekli koşulları sağlayarak, ikamet ettiği ilde başka bir yükseköğretim kurumundaki yüksek lisans programlarına yatay geçiş hakkı da bulunmaktadır . Bu anlamda, başvuranın eğitim hakkının engellenmesine yol açacak bir mağduriyetin de söz konusu olmadığı, başvuranın talebi ve gerekli koşulları sağlaması suretiyle başka bir yükseköğretim kurumuna yatay geçiş yoluyla ikamet ettiği ilde de yüksek lisans eğitimine devam edebilme fırsatı bulunduğu değerlendirilmektedir .
18) Kurumumuzca yapılan inceleme neticesinde; yukarıda yer verilen 667 sayılı KHK
hükümleriyle kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarıyla ilgili olarak Yükseköğretim Kuruluna verilen yetki uyarınca alınan ilgili YÖK kararları doğrultusunda, söz konusu KHK ile kapatılmış olan Zirve Üniversitesi Gaziantep ilinde bulunduğundan aynı ilde bulunan Gaziantep
Üniversitesinin, Zirve Üniversitesinin koordinatörü olarak belirlendiği ve başvuran da dahil olmak üzere öğrencilerinin Gaziantep Üniversitesine devredildiği, bu kapsamda lisansüstü eğitimin
Gaziantep ilinin dışında verilmesinin de ilgili YÖK kararları uyarınca mümkün olmadığı anlaşılmış olup; YÖK’ün söz konusu kararında ve başvuranın başka bir üniversiteye yerleştirilmesi talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvuranın talebinin reddine karar vermek gerekmiştir . Bununla birlikte, YÖK’ün koordinatör üniversite belirleme işlemi hukuka uygun olmakla beraber, anılan Üniversitenin ilgili YÖK kararlarına aykırı bir şekilde, izin verilen il dışında lisansüstü program açtığı anlaşılmış olup, vakıf üniversitelerinin gözetim ve denetiminden sorumlu olan Yükseköğretim Kurulunun, bundan sonraki uygulamalarında, söz konusu gözetim ve denetim sorumluluğunu daha etkin bir şekilde yerine getirmesi hususunda tavsiyede bulunulması gerektiği değerlendirilmektedir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19) İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında
Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
7 / 820) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN KISMEN REDDİNE KISMEN KABULÜNE,
1) Başvuranın, ikamet ettiği İstanbul ilindeki bir üniversiteye yerleştirilmesine ilişkin talebinin
REDDİNE,
2) Bundan sonraki uygulamalarında, vakıf üniversitelerinin gözetim ve denetiminin daha etkin bir
şekilde yerine getirilmesi hususunda, YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi