|
ÖZET: Başvuran, kapatılan Bursa Orhangazi Üniversitesi’ne ödediği 2.000 TL’nin enflasyon farkı ile iade edilmesini talep etmiştir. Başvurusu üzerine, Bursa Milli Emlak Müdürlüğü’ne 05/09/2016 tarihinde yaptığı başvuruya yanıt alamadığını belirterek, maddi zorluklar yaşadığını ifade etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu Maliye Bakanlığı’na yönlendirmiştir. Bakanlık, kapatılan kurumların alacak ve yükümlülüklerinin değerlendirilmesi için gerekli prosedürlerin mevcut olduğunu, ancak başvurunun zamanında yapılmadığını belirtmiştir.
Maliye Bakanlığı, kapatılan kurumların varlıklarının tasfiyesi ve alacak taleplerinin değerlendirilmesi süreçlerinin devam ettiğini açıklamıştır. Ancak, başvuranın talebinin ne zaman sonuçlanacağına dair bir takvim verilmemiştir. Kamu Denetçisi, başvuranlara gerekli bilgilendirmenin yapılması, alacak taleplerinin değerlendirilmesi ve nihai kararın hızlandırılması gerektiğini vurgulamıştır. Bu bağlamda, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na tavsiyede bulunulmuştur. Sonuç olarak, başvurunun kabulü ile birlikte, ilgili idarelerin süreçleri hızlandırarak başvuranlara gerekli bilgilendirmeyi yapması gerektiği belirtilmiştir. Bu karar, başvuranın hak arama özgürlüğüne saygı gösterilmesi adına önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 18947-18947 |sayi|36311982-101.07.04-E.36311982-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/6532 2018/ 6532
KARAR TARİHİ : 14/11/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Bursa Defterdarlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikâyetçinin, kapatılan üniversiteye ödediği ücretin enflasyon farkı ile iade edilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 16/05/2018 16.5.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran , Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan üniversiteye ödediği 2.000
TL ücretin iade edilmesi talebiyle 05/ 09/ 2016 tarihinde Bursa Milli Emlak Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, ancak şimdiye kadar herhangi bir bilgi verilmediğini, emekli memur olduğunu ve oğlunu Yeditepe Üniversitesinde yüzde elli burslu olarak okuttuğunu, maddi anlamda zor durumda olduğunu iddia ederek söz konusu ücretin enflasyon farkı ile iade edilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Şikâyetçinin 10/ 01/ 2018 tarihli başvurusu üzerine Kurumumuza tarafından 08/ 02/ 2018 tarihinde
Maliye Bakanlığı’na Gönderme Kararı verilmiştir . Söz konusu karara istinaden Maliye Bakanlığı
Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 08/ 05/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1) 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ 20/ 7/ 2016
tarihli ve 2016/ 9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal
1 / 8kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve Vakıflar
Genel Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının (devralınan varlık); her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya, devralınan varlıklarla ilgili olup kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen borç ve yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek mali külfet getirmemesi, kefaletten doğmaması ve Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması şartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiyle bunları uygun bir takvim dahilinde ödemeye ….Maliye Bakanlığı yetkilidir .” hüküm altına alındığı,
2.2) Anılan maddenin dördüncü fıkrasında, “ Birinci fıkra kapsamında tespite konu edilebilecek borç
ve yükümlülüklere ilişkin olarak hak iddiasında bulunanlarca bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış günlük hak düşürücü süre içerisinde ilgili idaresine kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle müracaat edilir . Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak kapatma işlemlerinde ise altmış günlük süre kapatma tarihinden itibaren başlar .” hükmünün yer aldığı,
2.3) Bu doğrultuda, kapatılan kurum ve kuruluşlar ile bunların bağlı oldukları tüzel kişilerin veya
maliki gerçek kişilerin Hazineye devredilen her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak, haklar ile borç ve yükümlülükler konusunda görev yapacak büro ve komisyonların iş ve işlemlerinin “ 2016/ 1
Sıra Sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri Uyarınca Kapatılan Kurum ve
Kuruluşlar Hakkında Yapılacak İş ve İşlemlere İlişkin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Genelge” adlı Milli Emlak Genelgesi kapsamında yürütüldüğü, bahse konu komisyonlarca, kapatılan kurum, kuruluş ve şirketlerin vb. alacak, borç ve yükümlülüklerinin incelenerek anılan Kanun Hükmünde
Kararnamelerin yukarıda belirtilen hükümleri çerçevesinde alacak ve istihkak taleplerinin değerlendirildiği,
2.4) Hazineye devrolunan malvarlığının tasfiyesine müteakiben, mevzuat düzenlemeleri kapsamında
gerekli ödemelere başlanacağı açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci
maddesinde, “ Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir .”,
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
.
2 / 8maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . … ” ,
3.2) “Olağanüstü hal yönetimi” başlıklı 119 uncu maddesinin birinci fıkrasında,
“ Cumhurbaşkanı; savaş, savaşı gerektirecek bir durumun başgöstermesi, seferberlik, ayaklanma, vatan veya Cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışma, ülkenin ve milletin bölünmezliğini içten veya dıştan tehlikeye düşüren şiddet hareketlerinin yaygınlaşması, anayasal düzeni veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet hareketlerinin ortaya çıkması, şiddet olayları nedeniyle kamu düzeninin ciddî şekilde bozulması, tabiî afet veya tehlikeli salgın hastalık ya da ağır ekonomik bunalımın ortaya çıkması hallerinde yurdun tamamında veya bir bölgesinde, süresi altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilir .”,
4) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
5) 23/ 07/ 2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin “Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasında, “ Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen;… ç) Ekli (IV) sayılı listede yer alan vakıf yükseköğretim kurumları,…
kapatılmıştır .”,
6) 17/ 08/ 2016 tarihli ve 29804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 670 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin “Devir işlemlerine ilişkin tedbirler” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “20/ 7/ 2016 tarihli ve 2016/ 9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve Vakıflar Genel
Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının (devralınan varlık); her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya, devralınan varlıklarla ilgili olup kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen borç ve yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek mali külfet getirmemesi, kefaletten doğmaması ve Fethullahçı
Terör Örgütü (FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması şartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiyle bunları uygun bir takvim dahilinde ödemeye …..Maliye Bakanlığı yetkilidir .”; dördüncü fıkrasında, “ Birinci fıkra
3 / 8kapsamında tespite konu edilebilecek borç ve yükümlülüklere ilişkin olarak hak iddiasında
bulunanlarca bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış günlük hak düşürücü süre içerisinde ilgili idaresine kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle müracaat edilir . Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak kapatma işlemlerinde ise altmış günlük süre kapatma tarihinden itibaren başlar .”,
7) 06/ 01/ 2017 tarihli ve 29940 Mükerrer Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 679 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin “Değişiklik hükümleri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında, “ 15/ 8/ 2016 tarihli ve 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;
“( 5) Borçların ödenmesinde, kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay gibi borçlar, çalışanların sigorta primleri, rehinli alacaklar, enerji, iletişim ve su kullanım borçları, çeşidine bakılmaksızın beşyüz Türk Lirasını geçmeyen borçlar ve diğerleri şeklinde sıralama esas alınır . Kapatılan özel öğretim kurum ve kuruluşları, kurs, dershane, öğrenci yurtları ve pansiyonlara avans veya peşin ödeme şeklinde kapatma tarihinden sonraki dönemler için ifa edilmiş olan öğrenim ve barınma bedelleri, yukarıda belirtilen sıraya tabi tutulmaksızın iade edilir .”,
8) 2016/ 1 Sıra Sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri Uyarınca Kapatılan
Kurum ve Kuruluşlar Hakkında Yapılacak İş ve İşlemlere İlişkin Çalışma Usul ve Esasları
Hakkında Genelgenin “İl KHK İşlemleri Bürosunun yetki ve görevleri” başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, “ Valilik aracılığıyla ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından yapılacak araştırma sonucunda Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmadığı tespit edilen kişilerce kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen istihkak ve alacak taleplerini kapatılan kurum ya da kuruluşun bağlı olduğu şirket ve bu şirketler bünyesindeki kurum ya da kuruluş bazında almak ve bu talepleri kaydedilmek üzere muhasebe birimine, incelenmek üzere İnceleme ve Değerlendirme Komisyonuna iletmek, ”,
8.1) “İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunun yetki ve görevleri” başlıklı 11 inci
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, “ Kapatılan kurum ve kuruluşlar ile bunların bağlı oldukları tüzel kişilerin veya maliki gerçek kişilerin alacak ve haklarının tespiti ile ödenmesi gereken borçlarının ödenmesinin sağlanması konusunda görüş ve öneride bulunmak, ”,
8.2) “İstihkak ve Alacak Taleplerine Yönelik Başvuruların Değerlendirilmesi” başlıklı 14 üncü
maddesinde, “ ( 1) Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin istihkak ve alacak talepleri, bunların yönetim merkezinin bulunduğu yerdeki İl KHK İşlemleri Bürosuna gönderilmek üzere alacaklının yerleşim yerindeki İl KHK İşlemleri Bürosuna yapılabilir .
( 2) Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmadığı tespit edilen kişilerce kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen alacak ve istihkak talepleri, değerlendirilmek üzere İl KHK İşlemleri Bürosu tarafından görevli İnceleme ve Değerlendirme
Komisyonuna iletilir . İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu, bu belgelerle birlikte diğer bilgi ve
4 / 8belgeleri de tetkik etmek ve gerektiğinde ilgililerin görüşlerine başvurmak suretiyle alacak ve
istihkak taleplerine ilişkin görüş ve önerilerini rapora bağlar . İnceleme ve Değerlendirme
Komisyonu tarafından düzenlenen rapor, işlem yapılmak üzere İl KHK İşlemleri Bürosuna gönderilir .
( 3) Borçların ödenmesindeki sıralama dikkate alınmak suretiyle Bakanlıkça belirlenecek tutarı aşmayan istihkak ve alacak talepleri, il KHK İşlemleri Büroları tarafından sonuçlandırılır .
( 4) Bakanlıkça belirlenecek tutarı aşan istihkak ve alacak taleplerine ilişkin İnceleme ve
Değerlendirme Komisyonu raporu, İl KHK İşlemleri Bürosu tarafından gerekçeli görüşüyle birlikte nihai karar verilmek üzere Bakanlığa iletilir .” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından, mevzuatta belirtilen süreçlere ilişkin başvuranlara gerekli
bilgilendirmenin yapılması, alacak ve istihkak taleplerinin değerlendirilmesi ve bunun sonucunda gerekli ödemenin yapılıp yapılmayacağı hususunda nihai kararın verilmesi sürecinin hızlandırılması hususunda ilgili idarelere tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, KHK ile kapatılan Bursa Orhangazi
Üniversitesine ödediği 2.000 TL ücretin iade edilmesi talep etmektedir .
11) FETÖ/PDY’nin 15 Temmuz 2016 tarihindeki Darbe Girişimi ardından demokratik anayasal
düzene, bireylerin temel hak ve hürriyetlerine, milli güvenliğe yönelik tehdit oluşturan tüm terör örgütlerine ve illegal yapılanmalara karşı tedbir alınması amacıyla 20/ 07/ 2016 tarihli ve 2016/ 9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmiş ve birçok olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamesi çıkarılmıştır . Bu kapsamda 23/ 07/ 2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun
Hükmünde Kararname ile milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör
Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen; özel sağlık kurum ve kuruluşları, özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları, vakıf ve dernekler ile bunların iktisadi işletmeleri, vakıf yükseköğretim kurumları, sendika, federasyon ve konfederasyonlar kapatılmıştır . Şikâyet konu Bursa Orhangazi Üniversitesi de 667 sayılı KHK kapsamında kapatılmıştır .
12) Ardından 670 sayılı KHK ile, kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğü veya Hazineye devredilen
kurum ve kuruluşların her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının; her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, borç ve yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek mali külfet getirmemesi,
5 / 8kefaletten doğmaması ve FETÖ/PDY’ye aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek
mal veya hizmet ilişkisine dayanması şartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiyle uygun bir takvim dahilinde ödemeye Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır . Bu kapsamda tespite konu edilebilecek borç ve yükümlülüklere ilişkin olarak hak iddiasında bulunan kişilerin madde yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ( 17/ 08/ 2016) altmış günlük hak düşürücü süre içerisinde gerekli belgelerle müracaat etmesi gerektiği düzenlenmiştir . Buna göre başvuruların 17/ 10/ 2016 tarihine kadar defterdarlık bünyesinde kurulan İl KHK İşlemleri Bürosuna yapılması gerekmektedir . Somut olayda şikâyetçi, 05/ 09/ 2016 tarihinde Bursa Milli Emlak Müdürlüğüne başvuruda bulunmuştur .
13) Kapatılan kurum ve kuruluşlar ile bunların bağlı oldukları tüzel kişilerin veya maliki gerçek
kişilerin Hazineye devredilen her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak, haklar ile borç ve yükümlülükler konusunda görev yapacak büro ve komisyonların iş ve işlemleri ise 2016/ 1 Sıra
Sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri Uyarınca Kapatılan Kurum ve
Kuruluşlar Hakkında Yapılacak İş ve İşlemlere İlişkin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Genelge ile yürütülmektedir . Buna göre İl KHK İşlemleri Bürosu, valilik aracılığıyla ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından yapılacak araştırma sonucunda FETÖ/PDY’ye aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmadığı tespit edilen kişilerce kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen istihkak ve alacak taleplerini kapatılan kurum ya da kuruluşun bağlı olduğu şirket ve bu şirketler bünyesindeki kurum ya da kuruluş bazında almak ve bu talepleri incelenmek üzere İnceleme ve
Değerlendirme Komisyonuna iletmektedir .
14) İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu, defter, kayıt ve belgeleri tetkik etmek ve gerektiğinde
ilgililerin görüşlerine başvurmak suretiyle alacak ve istihkak taleplerine ilişkin görüş ve önerilerini rapora bağlamakta ve söz konusu rapor işlem yapılmak üzere İl KHK İşlemleri Bürosuna gönderilmektedir . Anılan genelgeye göre, borçların ödenmesindeki sıralama dikkate alınmak suretiyle Bakanlıkça belirlenecek tutarı aşmayan istihkak ve alacak talepleri, İl KHK İşlemleri
Büroları tarafından sonuçlandırılmakta; Bakanlıkça belirlenecek tutarı aşan istihkak ve alacak taleplerine ilişkin İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu raporu, İl KHK İşlemleri Bürosu tarafından gerekçeli görüşüyle birlikte nihai karar verilmek üzere Bakanlığa iletilmektedir .
15) Somut olayda, ilgili idare tarafından alacak ve istihkak taleplerinin değerlendirildiği, Hazineye
devrolunan malvarlığının tasfiyesinin ardından gerekli ödemelere başlanılacağı bildirilmiştir . Ancak cevabi yazıda, şikâyetçinin ödeme için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı ( hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek mali külfet getirmemesi, kefaletten doğmaması ve FETÖ/PDY’ye aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması ), ödemelere ne zaman başlanacağı hususuna ilişkin bir takvim/program bilgisine yer verilmemiştir .
Anayasa’nın 2 nci maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir .
Bu ilkeye göre, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması; ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir…Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini,
6 / 8devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli
kılar (Anayasa Mahkemesi’nin 18/ 01/ 2018 tarihli ve E .2017/ 129, K.2018/ 6 sayılı Kararı) . Dolayısıyla hukuk güvenliğinin sağlanması açısından mevzuatta belirtilen süreçlere ilişkin başvuranlara gerekli bilgilendirmenin yapılması, alacak ve istihkak taleplerinin değerlendirilmesi ve bunun sonucunda gerekli ödemenin yapılıp yapılmayacağı hususunda nihai kararın verilmesi sürecinin hızlandırılması gerektiği değerlendirilmiştir .
16) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde , FETÖ/PDY’nin 15Temmuz Darbe
Girişiminin ardından 20/ 07/ 2016 tarihinde olağanüstü hal ilan edildiği, darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde gerekli bazı tedbirlerin alınması amacıyla olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamelerinin yürürlüğe girdiği, bu kapsamda Bursa Orhangazi Üniversitesinin 667 sayılı KHK ile kapatıldığı, kapatılan üniversiteye ödenen ücretin iadesi için 05/ 09/ 2016 tarihinde ilgili idareye müracaat edildiği, ancak alacak ve istihkak taleplerinin değerlendirilmesi ve Hazineye devrolunan malvarlığının tasfiyesi sürecinin devam ettiği, olağanüstü halin kalktığı da dikkate alındığında hukuk güvenliği ve öngörülebilirliğin sağlanması amacıyla anılan süreçlerin hızlandırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
17) 679 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamede, “Borçların ödenmesinde, kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay gibi borçlar, çalışanların sigorta primleri, rehinli alacaklar, enerji, iletişim ve su kullanım borçları, çeşidine bakılmaksızın beşyüz Türk Lirasını geçmeyen borçlar ve diğerleri şeklinde sıralama esas alınır . Kapatılan özel öğretim kurum ve kuruluşları, kurs, dershane, öğrenci yurtları ve pansiyonlara avans veya peşin ödeme şeklinde kapatma tarihinden sonraki dönemler için ifa edilmiş olan öğrenim ve barınma bedelleri, yukarıda belirtilen sıraya tabi tutulmaksızın iade edilir .” düzenlemesi yer almaktadır . Anılan hükmün yerine getirilmemesi hukuka, adalete ve hakkaniyete uygun bulunmamıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun 08/ 02/ 2018 tarihli Gönderme Kararına ilgili idare tarafından 08/ 05/ 2018 tarihinde cevap verildiği, Kurumumuzun bilgi ve belge talebine cevap verilmediği, dolayısıyla İdarenin ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’, ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye
tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis
7 / 8edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Bursa İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamında göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Hukuk güvenliğinin sağlanması açısından mevzuatta belirtilen süreçlere ilişkin başvuranlara gerekli bilgilendirmenin yapılması, alacak ve istihkak taleplerinin değerlendirilmesi ve bunun sonucunda gerekli ödemenin yapılıp yapılmayacağı hususunda nihai kararın verilmesi sürecinin hızlandırılması hususunda HAZİNE ve MALİYE BAKANLIĞI ile ÇEVRE ve ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA, HAZİNE ve MALİYE BAKANLIĞI ile ÇEVRE ve ŞEHİRCİLİK
BAKANLIĞINA tebliğine;
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile
Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi