Kâr Hariç Yaklaşık Maliyetin Altındaki Teklifler Aşırı Düşük Olarak Değerlendirilmeli mi (KİK)

Yığılca Orman İşletme Müdürlüğütarafından 07.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yığılca Orman İşletme Müdürlüğü 2014 Yılı Karadere İşletme Şefliği Aksu Deposu Orman Emvali İstif İşi” ihalesine ilişkin olarakTemsan Özel Güv. Tem. Kuaf. Hizm. Tekstil Gıda Nak. Orman Tarım Su ve Süt Ürn. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin 13.02.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.02.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 19.02.2014tarih ve 6188sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.02.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 12.03.2014tarihli ve 2014/UH.III-1282sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine“karar verilmiştir.

Davacı Temsan Özel Güv. Tem. Kuaf. Hizm. Tekstil Gıda Nak. Orman Tarım Su ve Süt Ürn. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 7. İdare Mahkemesinin 14.05.2014 tarihli E:2014/618 sayılı kararında “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasında; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” hükmüne yer verilmiştir.

04/03/2009 tarihli ve 27159 sayılı Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Yığılca Orman İşletme Müdürlüğünce 07/02/2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yığılca Orman İşletme Müdürlüğü 2014 yılı Karadere İşletme Şefliği Aksu Deposu Orman Envali İstif İşi” ihalesine katıldığı, ihaleye davacı şirketin 65.175,00 TL teklif sunduğu, davacı şirket dışında diğer iki isteklinin 7.895,00 TL ve 10.640,00 TL teklif sunduğu, ihalenin 7.895,00 TL teklif sunan Kemal Çelik üzerinde kaldığı, davacının 13/02/2014 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun reddinden sonra 14/02/2014 tarihinde yaptığı itirazen şikayet başvurusunun; ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden, yapılacak işte kullanılacak araçlar, çalışacak personel sayısı dışında ihale konusu işin ne şekilde yapılacağını gösteren ihale konusu işin bünyesinde bulunan girdiler ve bunların miktarlarının bilinmesine imkân verecek başka bilgi ve belgenin ihale dokümanı kapsamında bulunmadığı, ayrıca idarece yaklaşık maliyetin mevzuata uygun bir şekilde hesaplanmadığı, yaklaşık maliyetin piyasa fiyatlarım yansıtmadığı, söz konusu hizmet alanında, teklif edilen fiyatla işin gerçekleştirilmesinin değerlendirilmesinde ve eşit bir muamelenin yapılabilmesi açısından aşırı düşük tekliflerin incelenmesinde hangi kriterlerin esas alınacağı belirli olmadığından, söz konusu ihalede aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılacak açıklamalara ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan söz konusu ihalenin sonuçlandırılmasının daha doğru olacağı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde idarece belirlenen miktarlar ve ölçü birimleri üzerinden istiflenecek ağaç ürünleri için fiyat teklifi istenildiği, söz konusu orman emvali istif işinin; tomruk, odun gibi ağaç ürünlerinin beIirli standart, ölçü ve miktarlarda düzenleme işini içerdiği, işin yapılması için en az 1 istifleyici traktör ve operatör ile birlikte en az 2 kişi bulundurulacağı ve işin süresinin 9 ay 25 gün olduğu anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinde ihale komisyonunun verilen tekliflerin 37’nci maddeye göre değerlendireceği ve diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı hükme bağlanmıştır.

Kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kalan teklif fiyatlarının aşırı düşük kabul edilerek, aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklama istenmesi gerektiği, dava konusu ihalede yaklaşık maliyet hesap cetvelindeherhangi kar oranı öngörülmediğinden yukarıda anılan mevzuat hükmü gereği yaklaşık maliyetin içerisinde %20 yüklenici karı öngörüldüğü ve kâr hariç yaklaşık maliyetin 53.553.33 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; ihale üzerinde bırakılan istekli Kemal Çelik tarafından 7.895,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi İsmail Öztürk tarafından 10.640,00 TL teklif verildiği, teklif fiyatı kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 53.553,33 TL’nin altında olması nedeniyle aşırı düşük olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihale komisyonu tarafından ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138/4’üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28/1’inci maddesinde, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1- Kamu İhale Kurulunun 12.03.2014tarihli ve 2014/UH.III-1282sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.