|
ÖZET: Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) uzmanı görevlendirilmesi talebi, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenmiştir. Başvuran, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili tebliğler uyarınca, hastanelerde İSG hizmet birimlerinin kurulması ve yeterli personel bulundurulması gerektiğini belirtmiştir. Ancak, Sağlık Bakanlığı’nın Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan aldığı olumsuz görüş nedeniyle bu talep reddedilmiştir. Başvuran, durumu çözmek için Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuş ve İSG uzmanı görevlendirilmesi için gerekli adımların atılmasını talep etmiştir.
Sağlık Bakanlığı’nın açıklamalarında, Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde 2022 yılından bu yana İSG uzmanı görevlendirilmediği, ayrıca kamu kurumlarında İSG uzmanı bulundurma yükümlülüğünün 31/12/2023 tarihine kadar ertelendiği belirtilmiştir. Ancak, hastanenin “çok tehlikeli” iş kolunda yer aldığı ve bu nedenle İSG hizmet birimlerinin kurulması gerektiği ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, Sağlık Bakanlığı’nın bu konudaki işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu değerlendirerek, İSG hizmet birimlerinin kurulması ve yeterli personel alımının ivedilikle gerçekleştirilmesi yönünde tavsiyede bulunmuştur. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin kabul edilmesi gerektiğini ve Sağlık Bakanlığı’nın bu konuda gerekli işlemleri 30 gün içinde bildirmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu karar, hem çalışanların iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması hem de ilgili mevzuatın uygulanması açısından önem taşımaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/8560-S.23.13915
BAŞVURU NO : 2023/861
KARAR TARİHİ : 13/07/2023
TAVSİYE KARARI
SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesine İSG Uzmanı görevlendirilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 17/01/2023
I. BAŞVURANIN İDDİALARI VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza, tarihinde yapılan başvuruda başvuran; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanununun 2 nci maddesinde, söz konusu Kanunun kamu ve özel sektöre ait tüm işyerlerine uygulanacaktır ibaresi bulunduğunu, Tehlike Sınıfları Tebliğine göre yataklı teşhis ve tedavi kurumlarının “çok tehlikeli” iş kolunda yer aldığını, bu kanun ve tebliğ uyarınca hastanelerde İSG hizmet birimlerinin kurulması ve bu birimlerde yeterli personel bulundurulması gerektiğini, personel görevlendirilmesi için Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığının yayınladığı “KamudaİSG Rehberi” uyarınca öncelikle kurum içinden görevlendirilmesi, bulunamaması halinde ise T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yetkilendirilen Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimlerinden(OSGB) hizmet alarak yükümlülük yerine getirebileceğinin açıkça belirtildiği, ancak bu konuda Sağlık Bakanlığının, Hazine ve Maliye bakanlığından aldığı görüş yazısında(Sayı : 2023/8560-S.23.13915 E-63107535- 140.01.09[1]-211596), hizmet alımı yapılamayacağının belirtildiğini ve hizmet alımlarının yapılamadığını, ancak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınan görüş yazısında (E-59461153-622.01-88584) İSG hizmetlerinin bir bütün olduğu ve 50’den fazla personeli bulunan kamu kurumlarının İSG profesyoneli görevlendirme zorunluluğunun bulunduğu ve bu personel görevlendirmesinin 4734 sayılı kanun hükümlerine uygun olarak OSGB aracılığıyla alınabileceğinin belirtildiği, başvuran Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi tam zamanlı iş yeri hekimi olarak çalıştığını, kurumda iş güvenliği uzmanı olmadığından İl Sağlık Müdürlüğüne EBYS üzerinden durumu bildirdiğini, buna karşı gönderilen ilk cevapta “Müdürlüğümüz de iş güvenliği uzmanlığı
belgesine sahip olan personelin, görevlerinin yanında iş güvenliği hizmetlerinin yapılması hususunda muvafakatinin olmaması üzerine görevlendirme yapılamamaktadır” gerekçesiyle talebin geri çevrildiğini, bunun üzerine ekte gönderdiği yazı ile iş güvenliği uzmanı görevlendirilebilmesi için 4734 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde hizmet alımı yapılması için EBYS üzerinden resmi yazı yazdığını, bu yazısına cevaben iş güvenliği uzmanı görevlendirmesi yapılamadığının belirtildiği, ancak hizmet alımı ile ilgili geri dönüş yapılmadığını ifade ederek, söz konusu konunun çözüme ulaştırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 27/02/2023 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben Sağlık
Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen sayılı yazıda ilgili mevzuat hükümlerine yer verilerek özetle; 2.1. Karabük İl Sağlık Müdürlüğünden alınan bilgi doğrultusunda; Karabük Eğitim ve Araştırma
Hastanesinde iş sağlığı ve güvenliği (İSG) biriminde, 25 Şubat 2022 tarihinden itibaren tam ve yarı zamanlı iş güvenliği uzmanı görevlendirme yapılmadığı, 2.2. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 38. Maddesinin (a) bendinde “…4857 sayılı İş
Kanununun mülga 81 inci maddesi kapsamında çalışanlar hariç kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için 31/12/2023 tarihinde yürürlüğe girer.” hükmünün yer aldığı, bununla birlikte, Genel Müdürlük tarafından 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında zorunlu olan yükümlülüklerin yerine getirilmesi hususunda 81 İl Sağlık Müdürlüğüne talimat verildiği, 2.3. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan “İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri
Tehlike Sınıfları Tebliğ”i kapsamında, Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesinin çok tehlike sınıfta yer aldığı, 2.4. İş güvenliği uzmanlarının, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yayınlanan İş Güvenliği
Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin 9. Maddesinde tanımlanan görevleri yerine getirdiği, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 6.Maddesinin “Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir.” hükmünün yer aldığı, 2.5. Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından Karabük İl Sağlık Müdürlüğünden iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesinde hizmet alımı talebinde bulunulduğu, Karabük İl Sağlık
Müdürlüğünce alınan cevabi yazıda, il düzeyinde tüm sağlık tesislerinde iş güvenliği uzmanı görevlendirildiğinin bildirildiği, sağlık tesislerinde görevlendirilen iş güvenliği uzmanlarının 07.03.2022 tarihinde görevden çekildiği, bunun üzerine; Karabük Eğitim Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından
İş Güvenliği Uzmanlarının görevden çekilmeleri sebebiyle hizmet alımına gidilip gidilemeyeceği hususunda İl Sağlık Müdürlüğüne görüş sorulduğu, alınan cevabi yazıda; Hazine ve Maliye Bakanlığının
02.04.2021 tarih ve 211596 sayılı görüş yazısına istinaden işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin
hizmet alımına uygun görülmediğinin bildirildiği,
2.6. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 6.Maddesinde “Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren; Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir. Belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olmayan ancak 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri işverenleri veya işveren vekili tarafından Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlamak şartıyla işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebilirler” hükmü ile 38. Maddenin (a) bendinde ise “bu Kanunun; 6 ve 7 nci maddeleri; 1) 4857 sayılı İş Kanununun mülga 81 inci maddesi kapsamında çalışanlar hariç kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için 31/12/2023 tarihinde yürürlüğe girer.” hükmünün yer aldığı, 2.7. Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesine görevlendirilen İSG uzmanları tarafından, 6331 sayılı İş
Sağlığı ve Güvenliği Kanunun zorunlu olan risk analizi, iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ve acil eylem planı yükümlülükleri vb. yükümlülüklerin yerine getirildiği, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 5.1. “Kapsam ve istisnalar” başlıklı 2 nci maddesinde; “(1) Bu Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dahil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.” 5.2. “İşverenin genel yükümlülüğü” başlıklı 4 üncü maddesi; “(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede; a) Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
b) İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
c) Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.
d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.
(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.
(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.” 5.3. “ Risklerden korunma ilkeleri” başlıklı 5 inci maddesi; “(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine
getirilmesinde aşağıdaki ilkeler göz önünde bulundurulur:
a) Risklerden kaçınmak.
b) Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.
c) Risklerle kaynağında mücadele etmek.
ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı, çalışma şekli ve üretim metotlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.
d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.
e) Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.
f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.
g) Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.
ğ) Çalışanlara uygun talimatlar vermek.” 5.4. “İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren; a) Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması halinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması halinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir. Belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olmayan ancak 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri işverenleri veya işveren vekili tarafından Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlamak şartıyla işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebilirler.” 5.5. “Yürürlük” Başlıklı 38 inci maddesi; “(1) Bu Kanunun; 6 ve 7 nci maddeleri;
1) 4857 sayılı İş Kanununun mülga 81 inci maddesi kapsamında çalışanlar hariç kamu kurumları ile
50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için 31/12/2023 tarihinde,
2) 50’den az çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için 1/1/2014 tarihinde,
3) Diğer işyerleri için yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra,
b) 9, 31, 33, 34, 35, 36 ve 38 inci maddeleri ile geçici 4, geçici 5, geçici 6, geçici 7 ve geçici
8 inci maddeleri yayımı tarihinde,
c) Diğer maddeleri yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra, yürürlüğe girer.” 6. Türk Borçlar Kanununun 417 maddesinin ikinci fıkrası; “İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür.
İşverenin yukarıdaki hükümler dahil, kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir.” hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan
“Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran tarafından, “çok tehlikeli” iş kolunda yer alan Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesine, İş
Sağlığı ve Güvenliği Kanununun ilgili maddeleri kapsamında, İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) hizmet birimlerinin kurulması ve bu birimlerde yeterli personel bulundurulması gerektiğinden bahisle EBYS üzerinden Sağlık Bakanlığı ile yazışmaların yapıldığı ancak Hazine ve Maliye Bakanlığının benzer bir konuya verdiği olumsuz görüş nedeniyle taleplerinin reddedildiği, bunun üzerine başvuranın konunun çözümü için Kurumumuza başvuruda bulunduğu, bu kapsamda Sağlık Bakanlığı ile yapılan yazışmalar neticesinde kamu kurumlarında iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bulundurma yükümlülüğünün 31/12/2023 tarihine kadar ertelendiği ve Hazine ve Maliye Bakanlığının görüş yazısı gerekçe gösterilerek İSG uzmanı atanmadığı açıklanmıştır.
9. Bu çerçevede başvuruya konu uyuşmazlığın; “çok tehlikeli” iş kolunda yer alan Karabük Eğitim ve
Araştırma Hastanesinde İSG hizmet birimlerinin kurulup kurulmayacağı ve bu birimlerde yeterli personel bulundurulup bulundurulmayacağı noktasında toplandığı görülmektedir.
10. Çok tehlikeli iş kolunda yer alan işyerlerinin tehlike sınıflarının tespitinde, o işyerinde yapılan asıl iş dikkate alınır ve Bakanlıkça çıkarılacak tebliğ ile tespit edilir. Bu kapsamda, İş Sağlığı ve Güvenliğine
İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğine göre Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesinin çok tehlikeli iş kolunda yer aldığı saptanmıştır.
11. Diğer yandan, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 3 üncü maddesinde iş kazası; işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hale getiren olay olarak, işyeri; mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile çalışanın birlikte örgütlendiği, işverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen işyerine bağlı yerler ile dinlenme, çocuk emzirme,
yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim yerleri ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçları da içeren organizasyon olarak, tanımlamıştır.
12. Yine mezkur Kanunun 3 üncü maddesinde: “İşveren çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin ikinci fıkrasında da
“ İşveren Vekili, işveren adına hareket eden, işin ve işyerinin yönetiminde görev alan işveren vekilleri, bu
Kanun bakımından işveren sayılır.” denilerek işin ve işyerinin yönetiminde görev alan işveren vekillerinin işveren sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre kamu kurum ve kuruluşlarında işin ve işyerinin yönetiminde görev alan kamu görevlileri Kanunun uygulanması bakımından işveren gibi muhatap alınacaklardır.
13. Asıl işveren olarak Sağlık Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede, mesleki risklerin önlenmesini, eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınmasını, organizasyonun yapılmasını, gerekli araç ve gereçlerin sağlanmasını, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesini ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapılmasını, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığının izlenmesini, denetlemekle ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlamakla yükümlüdür. Ayrıca işveren risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır, çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır. Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.
30/12/2012 tarihinde yürürlüğe giren bu madde kapsamında idarenin sorunluluğunu yerine getirebilmesi için değişen şartlara uygun olarak ihtiyaçların tespiti hayati önem arz etmektedir. Bu ihtiyaçların tespitinin ise teknik bilgi ve uzmanlık gerektirdiği tartışmasızdır.
14. Bununla birlikte, Borçlar Kanununun 417 nci maddesine göre, işverenin, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçilerin de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlü olduğu, işverenin yukarıdaki hükümler dahil, kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.
15. Bu bilgiler ışığında; Sağlık Bakanlığının kamuda iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bulundurma yükümlüğünün 31/12/2023 tarihi itibariyle yürürlüğe gireceği gerekçesiyle bahsi geçen hastaneye söz konusu personelin atamasının yapılmaması hususunda tesis ettiği işlemlerde, gerek İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanununun 31/12/2012 tarihinde yürürlüğe giren işverenin genel yükümlülüklerini düzenleyen maddesi gerekse risklerden korunma ilkelerine ilişkin maddeleri, Borçlar Kanununun 417 nci maddesiyle birlikte değerlendirildiğine, iş sağlığı ve güvenliği bakımından asıl işveren olarak Sağlık Bakanlığının dolayısıyla bahsi geçen hastane yönetiminin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı gibi çalışanların iş güvenliğinin sağlanması bakımından gerekli tedbirlerin alınmasını da emretmektedir.
16. Kurumumuz tarafından yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıdaki mevzuat hükümleri ve açıklamalar ışığında, çok tehlikeli iş kolunda yer alan ve 1600’e yakın çalışanı bulunan Karabük Eğitim ve
Araştırma Hastanesine İSG hizmet birimlerinin kurulup bu birimlere yeterli personel alınmasına ilişkin talebin gerek, işverenin genel yükümlülüklerini yerine getirmesi bakımından gerekse değişen şartlara uygun olarak risklerden korunma ilkeleri kapsamında alınacak tedbirler bakımından Sağlık Bakanlığı tarafından reddedilmesi işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
18. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu
Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın “çok tehlikeli” iş kolunda yer alan ve 1600’e yakın çalışanı bulunan Karabük Eğitim ve
Araştırma Hastanesine İSG hizmet birimlerinin kurulup bu birimlere yeterli personel alınması talebinin kabulü, söz konusu hastanenin bulunduğu iş kolu ve çalışan sayısı göz önüne alındığından bu talebin 31/12/2023 tarihi beklenmeksizin ivedilikle gerçekleştirilmesi hususunda SAĞLIK BAKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Sağlık
Bakanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA TEBLİĞİNE, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi