TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
: 95802452-101.07.04-E.
SAYI
:
BAŞVURUNO
KARAR TARİHİ
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN
Kapı No: 13 BİNGÖL
BAŞVURAN VEKİLİ/ TEMSİLCİSİ
BAŞVURUYA KONU İDARE Karabük Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU Başvuranın atamasının yapılması talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ 19.10.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
Sağ ık Bilimleri F tesi dalında
Vlır , ingöl ?niversitesi biliı ardıın ı
_He nşir:lik (ögretım ü ıştıgını, Karabük Unıversıtesı Sag ık Bıliınleı? Fakültesı Ebelik
– .
Anabılım dalında kadrosuna atanmaya hak kazandıgını, güvenlik soıuştuıması ve
– bir arşiv araştııması sonucu atamasının yapılmadığını, Bingöl Üniversitesinde iftira nedeniyle hakkında başlatılan adli soıuştuımanın takipsizlikle sonuçlandığını, ancak Karabük Üniversitesi tarafından arşiv araştııması ve güvenlik soıuştuımasının yenilenmediğini beliıierek mağduriyetinin giderilerek hakkı olan yardımcı doçent kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir.
1.1) Başvuıuya ek yapılan belgelerden; başvuı·an hakkında FETÖ/PDY terör örgütüne üye olmak
suçundan adli ve id ari takibat başlatıldığı, Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yapılan idari takibat sonucunda başvuı·ana görevden uzaklaştııma tedbiri uygulandığı, soıuştunna sonucunda başvuranın FETÖ/PDY ile bağlantılı olduğuna dair bir kanaate varılmayarak disiplin cezası verilmediği ve başvuı·anın 24.11.2016 tarihinde göreve başladığı, adli takibatın ise Bingöl
Cumhuriyet Başsavcılığının – soıuştunna no.lu dosyası ile yapıldığı, soıuştuımanın
3.8.2017 tarihinde; dosyada fatıyla soıuştuıma geçiren başvuı·anın bahse konu suçu
işlediğine dair somut, makul şüpheden uzak deliller elde edilemediğinden bahisle kamu adına kovuştuımaya yer olmadığına karar verilmesi ile sonuçlandığı anlaşılınıştıı-.
il. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
1 / 5 2) Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden, Karabük Üniversitesi Rektörlüğünden
alınan 29.12.2017 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1) Başvuranın, Üniversitenin Sağlık Bilimleri Fakültesi Ebelik Bölümü kadrosuna
müracaat ettiği ve atanmaya hak kazandığı, ancak; 676 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 74 üncü maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesi birinci fıkrası (a) bendi gereği ilgili hakkında ikamet ettiği yerin emniyet müdürlüğü olan Bingöl İl Emniyet Müdürlüğünden güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının talep edildiği,
2.2) Bingöl İl Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması
sonucunda; şahsın yapılan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırmasında “Silahlı Örgüt Kurmak ve Yönetmek” suçundan Bingöl Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından “Şüpheli” sıfatıyla, soruşturma numaralı dosyası üzerinden soruşturma yürütüldüğü, soruşturmanın derdest olduğu ve soruşturma dosyasında kısıtlama kararı bulunduğu nun bildirilmesi üzerine Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin 15 inci maddesi gereği oluşturulan Değerlendirme Komisyonu;
18.07.2017 tarihli toplantısında başvuranın ilgili kadroya atanmaması yönünde karar bildirdiğinden
başvuruya konu atamanın yapılmadığı belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .”;
3.2) “Kamu Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler” ana başlığında “Genel Hükümler” kenar
başlıklı 128 inci maddesinde “ Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir . Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır .”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesi birinci fıkrasında “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Genel ve özel şartlar” başlıklı 48 inci maddesinde
“ Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır .
A) Genel şartlar :
1. Türk Vatandaşı olmak, 2. Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak, 3. Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak, 4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak, 5. Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya
2 / 5kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak .
…
7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak .
8. (Ek : 3/ 10/ 2016 – KHK- 676/ 74 md.; Aynen kabul : 1/ 2/ 2018- 7070/ 60 md.) Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak .”,
6) Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin ;
6.1) “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesi (f) bendinde “Arşiv araştırması : Kişinin kolluk
kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının mevcut kayıtlardan saptanmasını,”; (g) bendinde “Güvenlik soruşturması : Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteneğinin mevcut kayıtlardan ve yerinden araştırılmak suretiyle saptanması ve değerlendirilmesini,… ifade eder .”,
6.2) “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yapacak makamlar” başlıklı 7 nci
maddesinde “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirlikleri tarafından yapılır …”,
6.3) “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yenilenmesi” başlıklı 10 uncu maddesinde
“Gerekli görülen hallerde ilgili bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yenilenmesini isteyebilirler .”,
6.4) “Değerlendirme” başlıklı 15 inci maddesinde “Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv
araştırması sonucunda elde edilen bilgilerin olumsuz olması halinde, kişinin gizlilik dereceli birim, kısım ve gizlilik dereceli yerler ile askeri, emniyet ve istihbarat teşkilatları, ceza infaz kurumlan ve tutukevlerinde çalıştırılıp çalıştırılmaması, yer değiştirerek bu görevlere devam edip etmemeleri gibi hususları incelemek ve sonucunu sorumlu amirin takdirine sunmak üzere : bakanlıklarda müsteşarın, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst amirin, üniversitelerde rektörün, illerde valinin başkanlığında, personel birim amiri, hukuk müşaviri ve varsa güvenlik işlerinden sorumlu birim amirinden oluşan “Değerlendirme Komisyonu” kurulur …Değerlendirme Komisyonunun çalışma tutanakları ve kararları gizlidir .” düzenlemeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından; başvuranın hâlihazırda atanma talebinin reddi, başvuranın güvenlik
soruşturması ve arşiv araştırmasının yenilenerek atama işleminin tekrar değerlendirilmesi yönünde
Karabük Üniversitesi Rektörlüğüne tavsiyede bulunulmasına ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran, 1 numaralı paragrafta da belirtildiği üzere, Karabük Üniversitesi Sağlık Bilimleri
Fakültesinde Ebelik Anabilim dalında yardımcı doçent kadrosuna atanmaya hak kazandığını, hakkında başlatılan idari ve adli soruşturmalar olumlu sonuçlanmasına rağmen idarenin güvenlik
3 / 5soruşturması ve arşiv araştırması sonucu atamasını yapmadığını belirterek hak kazandığı kadroya
atamasının yapılmasını talep etmektedir .
9) Dosya kapsamından; başvuran hakkında yapılan FETÖ/PDY terör örgütüne üye olmak suçundan
adli ve idari soruşturma kapsamında önlem olarak başvuranın görevden uzaklaştırıldığı, idari soruşturma sonucunda başvuranın FETÖ/PDY ile bağlantılı olduğuna dair bir kanaate varılmayarak disiplin cezası verilmediği ve 24.11.2016 tarihinde göreve iade edildiği, Bingöl Cumhuriyet
Başsavcılığınca yapılan adli takibat sonucunda ise dosyada şüpheli sıfatıyla soruşturma geçiren başvuranın söz konusu suçu işlediğine dair delil bulunmadığından takibatın kovuşturmaya yer olmadığı kararı ile 3.8.2017 tarihinde sonuçlandığı anlaşılmıştır .
10) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde, Devlet memurluğuna alınacaklarda aranacak genel ve
özel şartlar sayılmış, genel şartların düzenlendiği (A) Bölümünün 8 inci bendine 676 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile “Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak” şartı eklenerek Devlet memurluğuna alınacaklar için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması şartı getirilmiştir .
11) Karabük Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Ebelik Bölümü yardımcı doçent kadrosu için
müracaat eden başvuranın, atanmaya hak kazanması üzerine 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden Üniversite tarafından güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırılmıştır . Bingöl İl
Emniyet Müdürlüğü tarafından, başvuran hakkında “Silahlı Örgüt Kurmak ve Yönetmek” suçundan
Bingöl Cumhuriyet Başsavcılığınca “şüpheli” sıfatıyla soruşturma yürütüldüğü, soruşturmanın devam ettiği ve kısıtlılık kararının bulunduğu bilgisinin verilmesi üzerine İdare, Güvenlik
Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin 15 inci maddesi gereği Değerlendirme
Komisyonu kurmuş ve Komisyon, 18.07.2017 tarihinde yaptığı toplantısında başvuranın ilgili kadroya atanmaması yönünde karar bildirmiş ve bu karar üzerine başvuranın ataması yapılmamıştır .
Ancak; Komisyonun kararından kısa bir süre sonra 3.8.2017 tarihinde Bingöl Cumhuriyet
Başsavcılığınca yapılan soruşturmada, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiştir .
12) İdare tarafından oluşturulan Değerlendirme Komisyonunun başvurana ilişkin olumsuz
değerlendirmesinden onaltı gün sonra, başvuran hakkında yürütülen adli süreç için kovuşturmaya yer olmadığına karar verilerek kişi hakkındaki suç şüphesi ortadan kalkmıştır . Güvenlik
Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinde; ilgili idarelerin, gerekli görülen hallerde, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yenilenmesini isteyebileceği yönünde düzenlemeye yer verilmiştir . Başvuranın güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olmasına dayanak teşkil eden durum ortadan kalktığından, söz konusu yeni durumun idare tarafından anılan düzenleme kapsamında dikkate alınarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yenilenmesi gerektiği değerlendirilmektedir . Ayrıca; İdare tarafından, başvuranın göreve başlatılmama nedeninde başvuran lehine oluşan değişikliğin gözönünde bulundurulmamasının hakkaniyete uygun olmayacağı düşünülmektedir .
13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde ; başvuranın güvenlik soruşturması ve arşiv
araştırmasının yenilenerek, atamaya engel bir durum olmaması halinde, atamasının yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup İdarenin
4 / 5başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği belirtilmediğinden “karara
karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye
tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kastamonu İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yenilenerek, atamaya engel bir durum olmaması halinde, atamasının yapılması için KARABÜK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve KARABÜK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Karabük Üniversitesi Rektörlüğü tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi