19 Nisan 2007 tarihinde Belgrad’da imzalanan ve 9/11/2010 tarihli ve 6070 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli “Karadeniz Çevre Karayolunun Koordineli Olarak Geliştirilmesine Dair Mutabakat Zaptı”nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 15/12/2010 tarihli ve 1155748 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 3/1/2011 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Abdullah GÜL
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
C. ÇİÇEKB. ARINÇA. BABACANM. AYDIN
Devlet Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bakanı
H. YAZICIF. N. ÖZAKM. Z. ÇAĞLAYANF. ÇELİK
Devlet BakanıDevlet Bakanı Devlet BakanıDevlet Bakanı
E. BAĞIŞS. A. KAVAFC. YILMAZS. ERGİN
Devlet BakanıDevlet BakanıDevlet BakanıAdalet Bakanı
M. V. GÖNÜLB. ATALAYA. DAVUTOĞLUM. ŞİMŞEK
Milli Savunma Bakanıİçişleri BakanıDışişleri BakanıMaliye Bakanı
N. ÇUBUKÇUM. DEMİRR. AKDAĞB. YILDIRIM
Milli Eğitim BakanıBayındırlık ve İskân BakanıSağlık BakanıUlaştırma Bakanı
M. M. EKERÖ. DİNÇERN. ERGÜNT. YILDIZ
Tarım ve Köyişleri BakanıÇalışma ve Sos. Güv. BakanıSanayi ve Ticaret BakanıEnerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
E. GÜNAYV. EROĞLU
Kültür ve Turizm BakanıÇevre ve Orman Bakanı
KARADENİZ ÇEVRE KARAYOLUNUN KOORDİNELİ OLARAK
GELİŞTİRİLMESİNE DAİR MUTABAKAT ZAPTI
Aşağıda Taraflar olarak adlandırılacak Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü (KEİ) üye ülke hükümetleri,
Kendi ekonomik kalkınmalarında büyük öneme sahip olduğu düşüncesiyle, KEİüye devletleri arasında, karayoluyla uluslararası mal ve yolcu taşımacılığını teşvik edecek işbirliğini güçlendirmeyi arzu ederek,
Gelecekte uluslararası trafiğin gerekliliklerini karşılamak açısından, AB, Karadeniz ve Asya ülkeleri arasında bağların kurulması ve genişletilmesi için eşgüdüme dayalı bir karayolu inşa ve iyileştirme planının hayati olduğuna inanarak,
Karayolu altyapısının eşgüdümlü geliştirilmesindeki ortak problemlerin çözümünün, bölgesel işbirliği çerçevesinde oluşturulacak yeni ve yenilikçi yaklaşımları gerektirdiğini vurgulayarak,
Aşağıda KÇK olarak ifade edilecek olan Karadeniz Çevre Karayolunun geliştirilmesinin, çok modlu ulaştırma altyapısının gelişimi konusundaki işbirliğini de teşvik edeceğini gözeterek,
Trans-Avrupa, Pan-Avrupa ve Avrupa-Asya Ulaştırma Şebekeleri ile yeterli karayolu bağlantılarına sahip olmayı arzu ederek,
Avrupa-Asya Ulaştırma Bağlantılarıçerçevesinde, Karadeniz Ulaştırma Şebekesinin Trans-Avrupa Ulaştırma Şebekesi ile bağlanması konusunda 28 Ocak 2005 tarihinde Selanik’te imzalanan KEİÜye Devletleri Ulaştırma Bakanları Ortak Deklarasyonunu dikkate alarak,
Ana Trans-Avrupa ulaştırma akslarının komşu ülkelere ve bölgelere genişletilmesini sağlayacak Şebekeye dahil edilmesi amacıyla, KÇK’nın AB ile eşgüdüm içinde inşa edilmesini dileyerek,
Ekonomik işbirliğinin Tarafların gerçek ihtiyaç ve çıkarlarını karşılaması gerektiğini akılda tutarak,
KÇK’nın inşasının, başarısı için organlarının aktif katılıma ve etkileşime davet edildiği KEİÖrgütü için büyük iş olduğunun farkında olarak,
Altyapının geliştirilmesinin uzun vadeli bir süreç olduğunun bilincinde olarak,
Karadeniz Çevre Karayolunun inşa edilmesi ortak amacına yönelik bir adım olarak aşağıdaki Mutabakat Zaptıüzerinde mutabık kalmışlardır.
Madde 1 – Mutabakat Zaptının Amaçları
1) Karadenizi çevreleyen uluslararası bir yol olan Karadeniz Çevre Karayolunun (KÇK) gelişimi için Taraflar arasındaki işbirliğinin, yürürlükteki anlaşmalar ve ilgili düzenlemeler ve standartlara uygun olarak güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu işbirliği esas olarak, örgütsel, hukuki ve iktisadi nitelikteki genel ilkeler ve eylemlerin yanı sıra bunların gerçekleştirilmesini ve izlenmesini sağlayacak araçları kapsayan politikaların geliştirilmesine odaklanacaktır;
2) KÇK’nın geliştirilmesi, çok modlu bir ulaştırma şebekesi olan Karadeniz Çevre Koridorunun oluşturulması için önemli bir adım olup, ana ve tali karayolu altyapısının bakımını, yeniden yapımını, iyileştirilmesini, standardının yükseltilmesini ve yeni yol inşasını kapsamalıdır;
3) Kapsamlı bir Avrupa ulaştırma altyapısıçerçevesinde, Tarafların topraklarında KÇK’nın tasarımı, inşası, teknik bakımı, işletilmesi ve yönetimi konusundaki yardımın tedarik edilmesi ve böylelikle Karadeniz bölgesinin mevcut karayolu şebekesinin eksik bağlantılarının yapımının sağlanması planlanmaktadır;
4) Kamu ve özel kaynaklardan sağlanan fonların ve teknik bilginin en etkin kullanımı için ön gerekliliklerin ve koşulların belirlenmesi amaçlanmaktadır;
5) Avrupa Birliği üyesi devletlerde bugüne kadar toplanmış bilgi, deneyim ve teknik bilginin bölgede daha fazla yayılması hedeflenmektedir;
Madde 2 – KÇK’nın Ana Özellikleri
1) KÇK yüksek kapasiteye sahip bir karayoludur. Bu Mutabakat Zaptının 3. maddesi ile kurulan KÇK Yönlendirme Komitesi, konuyla ilgili Uluslararası Ana Trafik Arterleri Avrupa Anlaşması (AGR) dahil olmak üzere, uluslararasıörgütler ve AB tarafından onaylanan tavsiye ve kurallar temelinde Karayolunun, gerçek ana güzergahı, tali bağlantıları yanı sıra teknik standartlarını ayrıntılı olarak ele alabilir.
2) KÇK, güvenlik, hız ve rahatlık sağlayarak günümüz trafiği için yeterli kalitede hizmetler sunacak, böylece tüm Avrupa kıtasının yararına olacak ekonomik ve sosyal kalkınmayı kolaylaştıracaktır. Bu çerçevede, Taraflar, KÇK’nın bölümlerinin aynı zamanda Trans-Avrupa Ulaştırma Şebekesinin bölümleri olduğunu göz önünde bulundurarak, gelecekte ana Trans-Avrupa Ulaştırma akslarının komşu ülke ve bölgelere uzatılmasını amaçlayan Şebekeye dahil edilmesini sağlamak üzere KÇK’yı, yetkili uluslararası otoriteler nezdinde tanıtma hususunda mutabıktır.
3) KÇK’nın yaklaşık uzunluğu 7000 km’dir.
Ana güzergah ve bağlantıları aşağıdaki şehirleri kapsamaktadır:
İstanbul (Türkiye), Samsun (Türkiye), Trabzon (Türkiye), Batum (Gürcistan), Poti (Gürcistan), Erivan (Ermenistan), Bakü (Azerbaycan), Novorosisk (Rusya), Rostov-on-Don (Rusya), Taganrok (Rusya), Mariupol (Ukrayna), Melitopol (Ukrayna), Odessa (Ukrayna), Kişinev (Moldova), Bükreş (Romanya), Köstence (Romanya), Haskovo (Bulgaristan), Sofya (Bulgaristan), Niş (Sırbistan), Belgrad (Sırbistan), Tiran (Arnavutluk), Edirne (Türkiye), Komotini (Yunanistan), Dedeağaç (Yunanistan), İstanbul (Türkiye).
4) KÇK Yönlendirme Komitesi ana güzergahı ve bağlantılarını daha sonraki bir aşamada belirleyecektir.
Madde 3 – KÇK’nın Gerçekleştirilmesi İçin Kurumsal Önlemler
1) KÇK Projesinin yürütülmesi amacıyla Taraflar, KEİ Ulaştırma Çalışma Grubu toplantısının hemen öncesinde veya sonrasında yılda en az bir kez toplanacak olan KÇK Yönlendirme Komitesi’nin kurulması konusunda mutabık kalmışlardır. KÇK Yönlendirme Komitesi KÇK’yı geliştirme politikasını oluşturur ve bunun gerçekleştirilmesi için tüm ilgili önlemleri alır.
2) Taraflardan her biri ve KEİ Daimi Sekretaryası KÇK Yönlendirme Komitesi’nde temsil edilecek ve bu amaçla bir asıl bir yedek temsilci atayacaktır. Bu temsilciler, KEİ Ulaştırma Çalışma Grubu’na katılanlarla aynı olabilecektir. Taraflar, Karadeniz Ticaret ve Kalkınma Bankası (KTKB)’nı, KÇK Yönlendirme Komitesine tam katılım için davet etme hususunda mutabık kalmışlardır. Tüm Taraflar, bu tür görevlendirmelerden KEİ Daimi Sekreteryası aracılığı ile haberdar edilecektir. KÇK Yönlendirme Komitesi kararlarını kendi onaylayacağı usul kurallarıçerçevesinde konsensus ile alacaktır. KÇK Yönlendirme Komitesinin çalışma dili İngilizce’dir. Taraflar, Mutabakat Zaptının ayrılmaz parçası olan EK 1’de gösterilen sıraya göre dönüşümlü olarak iki yıllık rotasyonla Yönlendirme Komitesine başkanlık edeceklerdir. Başkanlık her bir KEİüye devleti tarafından belirlenen zaman çizelgesine göre yürütülecektir. Başkan Yardımcılığı görevi, gelecek dönemde Başkanlığıüstlenecek KEİüye devleti tarafından yürütülecektir.
3) KEİ gözlemcilerinin, KEİ bağlı organlarının, KEİ sektörel diyalog ortaklarının ve diğer ilgili uluslararasıörgütlerin ve kuruluşların temsilcileri uygun görüldüğünde KÇK Yönlendirme Komitesinin oturumlarına davet edilebilirler.
4) Ayrıca Taraflar, görevi, KÇK Yönlendirme Komitesince belirlenen talimatlar temelinde, KÇK Yönlendirme Komitesinin çalışmalarına yardımcı olmak ve Karayolunun hayata geçirilmesi için gerekli her eylemi başlatmak olan bir Ortak Daimi Teknik Sekreterya kurma hususunda mutabık kalmışlardır. Daha somut ifadeyle, Ortak Daimi Teknik Sekreterya önerilerde bulunacak, çalışmaların değerlendirmesini yapacak ve mali kaynakların belirlenmesi için KÇK Yönlendirme Komitesi ile işbirliği yapacaktır.
5) Her bir Taraf ülkede o ülkenin Hükümetince, KÇK için bir Ulusal Koordinatör atanır. Bu Koordinatör, KÇK ile ilgili olarak ülkesinde yürütülen her faaliyetin eşgüdümü konusunda yetkilidir. Koordinatör KÇK yukarıda bahsedilen Yönlendirme Komitesindeki temsilci veya yedeğiyle aynı kişi olabilir.
6) İdari, örgütsel ve teknik tedbirlerin finansmanı, Taraflar arasında, Fonun idaresi ile ilgili hedefleri, görevleri, araçları ve usul kurallarını belirleyen ayrı bir uluslararası anlaşma ile kurulan KÇK Projesi Özel Amaçlıİşbirliği Fonundan karşılanacaktır.
Madde 4 – KÇK’nın Finansmanı
Ortak Daimi Teknik Sekretarya Selanik’de kurulacak olup Yunanistan Cumhuriyeti, Sekreteryanın tüm işletme giderlerini karşılayacaktır. KÇK’nın inşası ve yeniden yapımının finansmanı ulusal fonlar ve bütçeler yanı sıra özel sektörden elde edilecek çeşitli sermaye kaynaklarından sağlanacaktır. Finansman, Avrupa Birliği fonlarından ve Avrupa Yatırım Bankası, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Dünya Bankası ve diğer bankalar ile Fonların kredilerinden de karşılanabilir.
Madde 5 – Mutabakat Zaptını Değiştirme Usulü
1) Aşağıda belirlenen usullerden herhangi birine göre Mutabakat Zaptında değişiklikler yapılabilir:
a) Herhangi bir Tarafın talebi üzerine, değişiklik önerisi KEİ Ulaştırma Çalışma Grubu tarafından değerlendirilir.
b) Değişiklik önerisinin, oylamada hazır bulunan ve oylamaya katılanların 2/3 çoğunluğunca ile onaylanması ve bu çoğunluğun oylamada temsil edilen ve oylamaya katılan Tarafların 2/3’ünü kapsaması durumunda, KEİ Daimi Sekreteryası Genel Sekreteri söz konusu değişiklikleri onaylamaları için tüm Taraflara iletir.
c) Tarafların 2/3 çoğunluğu değişikliği onaylarsa, KEİ Daimi Sekretaryası bunu tüm Taraflara tebliğ eder ve değişiklik bu bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 12 ay geçtikten sonra yürürlüğe girer. Değişiklik bütün Taraflar için yürürlüğe girer.
2) Tarafların en az 1/3’ünün talebi üzerine, KEİ Daimi Sekreteryası Genel Sekreteri tüm KEİüye devletlerinin davetli edileceği bir konferans çağrısında bulunur. Konferansa, incelenmesi amacıyla sunulan herhangi bir değişiklik için 1. paragrafın “a” ve “b” fıkralarında düzenlenen usuller uygulanır.
Madde 6 – İdarenin Adresinin Bildirilmesi
Her Taraf, Mutabakat Zaptını imzalama, onaylama, kabul veya uygun bulma ya da Mutabakat Zaptına katılma esnasında, bu Mutabakat Zaptının 5. Maddesi uyarınca değişiklik önerilerinin iletileceği kendi İdaresinin isim ve adresini KEİ Genel Sekreterine bildireceklerdir.
Madde 7 – Mutabakat Zaptının Yürürlüğe Girmesi
Bu Mutabakat Zaptı, sekiz Tarafın Zaptı imzalayıp onay için gerekli yasal prosedürleri tamamladıklarını KEİ Sekretaryasına bildirdikleri tarihi izleyen ayın ilk gününde yürürlüğe girer.
Madde 8 – Süre
Bu Mutabakat Zaptı, ilk on yıllık dönem için yürürlükte kalacak ve Taraflardan 2/3′ünün bildirimiyle feshedilmedikçe, yürürlüğü izleyen beş yıllık dönemler için kendiliğinden devam edecektir. Tarafların itirazları on yıllık dönemin biteceği tarihten en az bir yıl önce bildirilmelidir.
Madde 9 – Mutabakat Zaptının Feshi ve Sona Ermesi
1) Tek nüsha halinde İngilizce olarak düzenlenen bu Mutabakat Zaptının aslı, bütün Taraflara Mutabakat Zaptının onaylanmış birer kopyasını dağıtacak ve depositörlük görevinden doğan tüm yükümlülükleri yerine getirecek olan Uluslararası Daimi Sekretarya tarafından muhafaza edilecektir.
2) Bu Mutabakat Zaptını imzalamamış olan KEİüye devlet hükümetleri ancak Mutabakat Zaptının yürürlüğe girmesinden sonra taraf olabilirler.
3) Yürürlüğe girmesinden sonra Mutabakat Zaptını imzalayan hükümetler, uluslararası anlaşmaların yürürlüğe girmesinin öncesinde uygulanan tüm ulusal işlemlerin tamamladığına ilişkin bir bildirimi depositöre iletmelerini müteakip otuzuncu günde taraf olabilirler.
4) Her bir Taraf, KEİ Genel Sekreteri’ne sunacakları yazılı bir bildirim ile bu Mutabakat Zaptını feshedebilirler.
5) Birbiri izleyen on iki aylık herhangi bir dönem boyunca Mutabakat Zaptını imzalayan Tarafların sayısı dörtten az olursa Mutabakat Zaptı hükümsüz hale gelir.
İngilizce dilinde tek nüsha olarak 2007 yılının Nisan ayının 19. günü Belgrad’da imzalanmıştır.
Arnavutluk Cumhuriyeti Hükümeti Adına
Ermenistan Cumhuriyeti Hükümeti Adına
Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Adına
Bulgaristan Cumhuriyeti Hükümeti Adına
Gürcistan Hükümeti Adına
Yunanistan Cumhuriyeti Hükümeti Adına
Moldova Cumhuriyeti Hükümeti Adına
Romanya Hükümeti Adına
Rusya Federasyonu Hükümeti Adına
Sırbistan Cumhuriyeti Hükümeti Adına
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti AdınaAbdullah Gül
Ukrayna Hükümeti AdınaBaşbakan Yardımcısı ve
Dışişleri Bakanı
Azerbaycan Cumhuriyeti’nin “Karadeniz Çevre Karayolunun Koordineli
Olarak Geliştirilmesi Mutabakat Zaptına” İlişkin
Çekincesi
1. Azerbaycan Cumhuriyeti, Azerbaycan topraklarından geçen güzergahlar ve ulaştırma açısından Ermenistan Cumhuriyeti topraklarının başlangıç, varış veya transit konumda olması durumunda, “Karadeniz Çevre Karayolunun Koordineli Olarak Geliştirilmesi Mutabakat Zaptında” belirtilen hakların, yükümlülüklerin ve hükümlerin hiçbirisini uygulamayacağını bildirir.
Azerbaycan Cumhuriyeti bu çekincenin 1. Paragrafı hükümlerini herhangi bir zamanda değiştirme ya da feshetme hakkını saklı tutar ve diğer Taraflar bu türden herhangi bir değişiklik ya da fesih hakkında yazılı olarak bilgilendirilecektir.
2. Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’nin 40. Maddesi uyarınca, Azerbaycan Cumhuriyeti “Karadeniz Çevre Karayolunun Koordineli Olarak Geliştirilmesi Mutabakat Zaptı“nın 5. Maddesinin 1. Paragrafının (c) bendi ile kendisini bağlı kabul etmemektedir.
Azerbaycan Cumhuriyeti
Dışişleri BakanıElmar Mammadyarov
EK I
Yönlendirme Komitesinin Başkanlık ve Başkan Yardımcılığıİçin
