Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde “Paravan Mantar Pano” alımında haksız rekabet iddialarına ilişkin inceleme talebi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 760-760 36311982-101.07.06-E.36311982-101.07.06-E.|sayi|

BAŞVURU NO : 2018/17913 2018/ 17913

KARAR TARİHİ : 11/01/2019 |tarih|

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

Adres :

BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :

BAŞVURUYA KONU İDARE : Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü

BAŞVURUNUN KONUSU : İhale iş ve işlemleri hakkındadır .

BAŞVURU TARİHİ : 11/07/2018 11.7.2018

I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1.Başvuran vekili özetle; Karadeniz Teknik Üniversitesi İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının

‘Paravan mobil mantar pano’ alımına ilişkin, 17/ 04/ 2018 tarihli yazıda en geç 04/ 06/ 2018 tarihi saat 14:00 ’a kadar fiyat bildirilmesi gerektiğinden, 04/ 06/ 2018 tarihinde saat 13:50 ’de numune teslim ettiklerini, yarım saat kadar beklediklerini, başka bir firmanın herhangi bir teslimat yapmadığını, bir gün sonra başka bir firmanın ürün numunesi getirerek ihaleyi kazandığını, bu durumun haksız rekabet oluşturduğunu ve ihaleye fesat karıştırıldığını düşündüklerini belirterek gerekli incelemenin yapılmasını, numune karşılaştırmasının yapılmasını, tarafına bilgi verilmesini talep etmektedir .

II.İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2.Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazısına istinaden Karadeniz Teknik Üniversitesi

Rektörlüğünden alınan cevabi yazı ve eklerinin tetkikinden özetle; 2.1.Rektörlük tarafından (İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı) “Paravan Mantar Pano” alımıyla ilgili düzenlenen teknik şartname kapsamında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Doğrudan Temin” başlıklı 22 nci maddesi d fıkrası ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 22 nci maddesine göre doğrudan temin usulü ile satın almanın kararlaştırıldığı, karar doğrultusunda satın alma süreci başlatıldığı, süreç sonunda iki adet numunenin teknik şartnameye uygunluğunun tespit edildiği, konuyla ilgili olarak yapılan tüm yazışmaların birer örneğinin yazı ekinde mevcut olduğu, .

1 / 62.2.İdarece başvuranın istekli veya tedarikçi sıfatıyla taleplerinin yerine getirilmediği gibi bir

durumun söz konusu olmadığı, ayrıca mevzuat açısından numunelerin birbirleri ile mukayesesinin yapılmayacağı, şartnameye uygun olup olmadıklarının tespit edileceği, Rektörlük tarafından (İdari ve

Mali İşler Daire Başkanlığı) mevzuata uygun olarak yapılan “Paravan Mantar Pano” alımı ile ilgili işlemlerin yerine getirildiği ve kamu ihale mevzuatına aykırı bir işlem yapılmadığının belirtildiği, 2.3.Başvuranın, yüklenici firmanın numunesini zamanında getirmediğini iddia ettiği, ancak teklif üzerine kalan yüklenici firmanın teklif mektubunu ve numunesini başvuran firmadan önce teslim ettiği, ihalede belirtilen şartları taşıdığı, Merkez Marangozhanenin bu tür alımlarda numunelerin incelenmek için alındığı yer olduğu, bu nedenle buraya muhtelif zamanlarda diğer birimlerin de alımları için sürekli numune geldiği, buradan üçüncü kişilere ve firmalara gelen numune ve sonuçları hakkında bilgi verilmediği, sonuçların ilgili idari birime yazılı tutanakla bildirildiği, 2.4.İlgili yazının ekinde yer alan ‘Piyasa Fiyat Araştırma Tutanağı’nda; alımı yapılacak malın adının

“Paravan Mobil Mantar Pano” olduğu, Ltd . Şti .’nin 14.250,00 TL, Kırtasiye’nin 13.200,00 TL teklif verdiği, Mobilya, Mobilya, Kitap isimli firmaların teklif vermediği, uygun görülen firmanın Kırtasiye olduğu, 2.5.İlgili yazının ekinde yer alan ‘Şartname’de, alımı yapılmak istenen ‘Paravan Mobil Mantar

Pano’ya ilişkin ayrıntılı özelleklerin sayıldığı, nakliye ve taşıma satıcı firmaya ait olması gerektiği, sipariş talebi sırasında ürün numunesi istenebileceğinin belirtildiği, 2.6.Firmalara gönderilen fiyat isteği hakkındaki yazıdan; Üniversitenin Spor Kültür Daire

Başkanlığına bağlı Kültür Hizmetleri Koordinatörlüğünde kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan

‘Paravan Mantar Panolar ’ın 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22/d maddesine göre satın alınacağı, bu nedenle fiyatların en geç 04/ 06/ 2018 tarih, saat 14:00 ’a kadar Rektörlük İdari ve Mali İşler Daire

Başkanlığına bildirilmesi, şartnamenin ekte olduğu, teklifle birlikte birer numune getirilmesi gerektiği, numunesi olmayan tekliflerin dikkate alınmayacağı, numunelerin Merkez

Marangozhaneye teslim edileceğinin anlaşıldığı, 2.7.İlgili yazının ekinde yar alan ‘Muayene ve Kabul Komisyonu Tutanağı’nda; bahsi geçen panonun Kırtasiye isimli firmadan temin edildiğinin ve numunenin istenen niteliklere uygun olduğunun ifade edildiği, 2.8.Üniversite marangozhanesi görevlilerince hazırlanan “Tutanak” başlıklı yazıdan ise;

Üniversitenin Spor Kültür Daire Başkanlığına bağlı Kültür Hizmetleri Koordinatörlüğünde kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan 30 adet “Paravan Mantar Pano” için firmalardan 04/ 06/ 2018 tarihi saat 14:00 ’e kadar birer adet ürün numunesi istendiği, belirtilen tarih ve saatte istenilen numuneyi ve Kırtasiye adında iki firma getirdiği, numune değerIendirme sonucunda her iki firmanın da numunesinin şartnameye uygun olduğunun görüldüğü anlaşılmaktadır .

III.İLGİLİ MEVZUAT

3.2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine

başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,

2 / 64.6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci

maddesinde “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” ,

5.4734 sayılı Kamu İhale Kanununun;

5.1.“Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;… Doğrudan temin :

Bu Kanunda belirtilen hallerde ihtiyaçların, idare tarafından davet edilen isteklilerle teknik şartların ve fiyatın görüşülerek doğrudan temin edilebildiği usulü… ifade eder .” 5.2.“Doğrudan temin” başlıklı 22 nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir : … d)Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin onbeş milyar, diğer idarelerin beşmilyar Türk

Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar…”, 6.Kamu İhale Genel Tebliğinin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22 nci maddesinde “…22.1.1.İdarelerin yapacakları bu alımlar için Kanunun uygulanmasına yönelik olmak üzere aşağıdaki hususların açıklanması gerekli görülmüştür .

22.1.1.1.Yukarıda belirtilen hükümler uyarınca 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinde belirtilen hallerde ihtiyaçların; Kanunun 18 inci maddesinde sayılan ihale usulleri için tespit edilen kurallara uyulmaksızın; ilan yapılmadan, teminat alınmadan, ihale komisyonu kurma ve anılan Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan yeterlik kriterlerini arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak temin edilmesi mümkün bulunmaktadır .

22.1.1.2.Söz konusu hükümler uyarınca anılan maddede belirtilen nitelikteki ihtiyaçların karşılanmasında kolaylık sağlanması amaçlanmış olmakla birlikte, ihtiyacın niteliğine göre, ilan yapılması, teminat alınması, ihale komisyonu kurulması, isteklilerde belirli yeterlik kriterlerinin aranması ile şartname ve sözleşme düzenlenmesi gibi hususlar idarelerin takdirindedir…

22.1.1.4.Diğer taraftan 22 nci maddeye göre ihtiyaçların karşılanmasında onay belgesi düzenlenmesi, onayı takiben ihale yetkilisince görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılması ve buna ilişkin belgelerin dayanakları ile birlikte onay belgesine eklenmesi zorunludur . İdarelerce gerekli görülmesi halinde, fiyat araştırmaları, ilgili İhale

Uygulama Yönetmeliklerinde yaklaşık maliyetin belirlenmesine ilişkin esas ve usuller çerçevesinde yapılabilir . Ancak doğrudan temin kapsamında yapılan alımlarda fiyat farkı hesaplanmasının öngörülmesi halinde, piyasa araştırması yapılması aşamasında bu hususun belirtilerek fiyat tekliflerinin alınması gerekmektedir…

22.1.1.6.Doğrudan temin yoluyla bedel içeren bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilen alımlarda, İhale Uygulama Yönetmeliklerinin ilgili maddeleri çerçevesinde iş deneyim belgesi düzenlenmesi mümkündür…” düzenlemelerine yer verilmiştir .

IV.KAMU DENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ 7.Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu

3 / 6Başdenetçisi’ne sunulmuştur .

V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A.Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8.Başvuran vekili, 1no.lu paragrafta da belirtildiği üzere, Karadeniz Teknik Üniversitesi İdari ve

Mali İşler Dairesi Başkanlığının “Paravan Mantar Pano” alımıyla ilgili işlemlerinin haksız rekabet oluşturduğu iddiasıyla konuya dair inceleme yapılmasını, numunelerin karşılaştırmasını ve tarafına bilgi verilmesini talep etmektedir .

9.4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde doğrudan temin; bu kanunda belirtilen hallerde

ihtiyaçların, idare tarafından davet edilen isteklilerle teknik şartların ve fiyatın görüşülerek doğrudan temin edilebildiği usulünü ifade eder şeklinde tanımlanmıştır . Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin, belli tutar sınırını aşmayan ihtiyaçlarında doğrudan temin yöntemine başvurulabileceği de gerek 4734 sayılı Kanunda gerek Kamu İhale Genel Tebliğinde hüküm altına alınmıştır .

10.Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğünün başvuruya ilişkin Kurumumuza gönderdiği, 2 no.lu paragrafta ayrıntılarına yer verilen yazı ve eklerinin tetkikinden; Rektörlük tarafından (İdari ve Mali

İşler Daire Başkanlığı) “Paravan Mantar Pano” alımına ilişkin doğrudan temin usulü ile satın almanın kararlaştırılarak satın alma sürecinin başlatıldığı, süreç sonunda iki adet numunenin teknik şartnameye uygunluğunun tespit edildiği anlaşılmış olup başvuruya konu doğrudan temin usulü ile satın alma sürecine ilişkin mevzuat çerçevesinde işlem yapıldığı değerlendirilmiştir .

11.Ayrıca; İdare tarafından, mevzuat açısından numunelerin birbirleri ile mukayesesinin yapılmayacağı, şartnameye uygun olup olmadıklarının tespit edileceği, teklif üzerine kalan yüklenici firmanın teklif mektubunu ve numunesini başvuran firmadan önce teslim ettiğinin belirtildiği görülmüştür .

12.Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğünün Kurumumuza ilettiği cevabi yazı ekinde yer alan

‘Fiyat isteği hakkında’ konulu 17/ 04/ 2018 tarihli yazıda; fiyatların en geç 04/ 06/ 2018 tarih, saat 14:00 ’a kadar Rektörlük İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığına bildirilmesinin belirtildiği anlaşılmış, belirtilen tarih ve saatte istenilen numuneyi başvuran firma ile birlikte bir firmanın daha getirmiş olduğu, numunelerin değerlendirilmesi sonucunda her iki firmanın numunesinin de şartnameye uygun olduğu ve kabul edildiği anlaşılmıştır .

13.Başvuruya konu olayda; teklif vermek isteyenlerin, fiyatları belirtilen tarih ve saate kadar teslim etmeleri istenmiş, fiyat teklifinin alındığına ve numune tesliminin yapıldığına dair ilgililere tarih ve saat içerir herhangi bir belge verilmediği anlaşılmıştır . Konuya ilişkin mevzuatta belirtilen şekilde bir belge verilmesi hususunda bir düzenleme olmasa da başka bir firmanın herhangi bir teslimat yapmadığı yönünde başvuran vekilinde oluşan tereddüde benzer durumların oluşmaması adına, teklif bildirimi için süre belirten İdarenin teklif ve numune alımında teslime dair her bir istekliye ayrı ayrı belge vermesi beklenmektedir .

14.Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Karadeniz Teknik Üniversitesi

Rektörlüğünün “Paravan Mantar Pano” alımıyla ilgili doğrudan temin usulü ile satın alma sürecine ilişkin işlemlerinde hukuka aykırılık tespit edilememiş olup İdarenin doğrudan temin usulü ile satın almalarında, teklif ve numune alımında teslime dair her bir istekliye ayrı ayrı belge vermesinin

4 / 6hakkaniyet gereği olduğu kanaatine varılmıştır .

B.İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15.İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Başvuran vekili, 12/ 06/ 2018 tarihinde Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğüne itiraz başvurusunda bulundukları dilekçeye İdare tarafından cevap verilmediğini belirtmiş olup bu kapsamda; İdarenin “bilgi edinme hakkı, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uymadığı tespit edilmiştir . Adı geçen İdarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .

V.HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Trabzon İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .

VI.KARAR

Açıklanan gerekçelerle;

Başvuranın talebinin REDDİNE;

Bundan sonraki doğrudan temin usulü ile satın almalarında, teklif veren ve numune teslim eden isteklilere alış tarih ve saatini içeren alındı belgesi verilmesine yönelik işlem tesis edilmesi için

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,

Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü tarafından bu Karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın, BAŞVURAN VEKİLİ ile KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

5 / 66 / 6