Karantina süresinin idari izin sayılmaması nedeniyle yurtdışı aylığı kesintisinin geri ödenmesi talebi ve hukuki değerlendirmesi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Bu karar, Bişkek Büyükelçiliği Eğitim Ataşeliği’nde görevli bir personelin, COVID-19 temaslısı olarak karantinaya alındığı süre için yurt dışı aylığından yapılan kesintinin geri ödenmesi talebine ilişkindir. Başvuran, karantina süresinin idari izin kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunmuştur. Ancak, yapılan incelemelerde, başvuranın yıllık izin ve hastalık izni sürelerinin toplamda 40 günü aştığı ve bu nedenle yurtdışı aylığı ödenemeyeceği belirtilmiştir.

İlgili mevzuat gereğince, yurtdışında görevli personelin fiilen görev yapması şartıyla yurt dışı aylığı alabileceği, karantina süresinin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği ifade edilmiştir. Ayrıca, COVID-19 döneminde uygulanan zorunlu karantina tedbirlerinin, hastalık izni kapsamında sayılmasının hakkaniyete uygun olmadığına dair görüşler de dikkate alınmıştır. Sonuç olarak, başvurunun kabul edilmesi yönünde tavsiye kararı verilmiştir; bu karar, Milli Eğitim Bakanlığı’na iletilmiştir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/4203-S.22.6367

BAŞVURU NO : 2021/18742

KARAR TARİHİ : 25/03/2022

TAVSİYE KARARI TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Karantina altında geçirilen sürelerden kesinti yapılmaması talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 03/11/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Bişkek Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliği nezdinde görevli olduğunu, yurt dışı aylığından filyasyon merkezi tarafından 05-16/09/2021 tarihleri arası için verilen istirahat raporu nedeniyle kesinti yapıldığını ve karantiya Devlet tarafından alındığını belirterek yapılan kesintinin tarafına ödenmesini Kurumumuzdan talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Milli Eğitim Bakanlığının 24/11/2021 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. Başvuranın 05/06/2003 tarihli ve 2003/5753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı doğrultusunda

Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunun 28/06/2019 tarihli ve sayılı Kararı ile Bişkek

Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliği nezdinde görevlendirildiği, 2.2. Başvuranın 10/07/2021-08/08/2021 tarihleri arasında yıllık iznini kullanmak üzere Türkiye’ye geldiği, yıllık izin bitiminde artırımlı izin kullandığı, 23/08/2021-01/09/2021 tarihleri ile 02/09/2021-04/09/2021 tarihleri arasında İstanbul Pendik Devlet Hastanesinden işgörmezilik raporu aldığı, hastalık izinlerinin bitiminde 05-16/09/2021 tarihleri arasında covid-19 temaslısı olarak karantinaya alındığı, bu süreler için başvurana yurt dışı aylığı ödenmesi imkanı bulunmadığı, gerekli kesintilerin yapıldığı, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 03/07/2003 tarihli ve 25157 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlıklararası Ortak Kültür

Komisyonunun Çalışma Esas ve Usulleri ile Bu Komisyon Tarafından Yurt Dışında

Görevlendirilecek Personelin Nitelikleri ile Hak ve Yükümlülüklerinin Belirlenmesine İlişkin

Karar’ın “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kararla, Türk kültürünün yurtdışında tanıtılması, yayılması ve korunması, yurtdışındaki vatandaşlarımız ve soydaşlarımızın kültürel bağlarının korunması, güçlendirilmesi ve dini konularda aydınlatılması ile Türk dilinin öğretilmesi amacıyla yurtdışına görevlendirilecek personelin unvanı, sayısı, nitelikleri, seçimleri, görev yerleri ve süreleri, izinleri, yurtdışındaki görevlerinin sona erdirilmesi ve diğer hususlara ilişkin esas ve usuller düzenlenmiştir.”, Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunun çalışma esas ve usulleri başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Yurtdışında görevlendirilecek personelin unvanı, sayısı, nitelikleri, seçim esas ve usulleri, görev yerleri ve süreleri, izinleri, yurtdışındaki görevlerinin sona erdirilmesi ve diğer hususlara ilişkin işler bu Karar esaslarına göre Komisyon tarafından yürütülür…”, “Yurtiçi aylığı” başlıklı 11 nci maddesinde; “Yurtdışında görevlendirilen personel, görevlendirildiği süre içerisinde kurumlarınca aylıklı izinli sayılır. Anılan personelin; ek ders, fazla çalışma, ek tazminat, geliştirme ödeneği ve döner sermaye katkı payı ve benzeri ücret unsurları gibi ödenmesi fiilen görev yapılması esasına bağlı ödemeler hariç kadrolarına ilişkin aylıkları ile diğer mali hakları, mensubu oldukları kurum veya kuruluş tarafından

Türkiye’de Türk Lirası olarak ödenir.”, “Yurtdışı aylığı” başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Karar uyarınca yurtdışına gönderilen personele, görevli oldukları ülkenin özelliği, ekonomik durumu, geçim şartları dikkate alınmak suretiyle, bu yerlerdeki görevlerini fiilen yapmaları karşılığında yurtdışı görevlerine başladıkları tarihten itibaren Dışişleri Bakanlığı bütçesinden karşılanmak üzere ekli Cetvelde belirtilen tutarlarda, her ay ayrıca ödeme yapılır.”, sekizinci fıkrasında; “Yurtdışında görevlendirilen personel hakkında 13 üncü maddenin uygulanması sırasında ilgililere göreve başladıkları tarihten itibaren birer yıllık dönemler içerisindeki yıllık ve mazeret izinleri toplamı 40 günü aşan süreler için yurtdışı aylığı ödenmez.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Bişkek Büyükelçiliği Eğitim Ataşeliği nezdinde görevli olan başvuran, 05-16/09/2021 tarihleri arasındaki covid 19 temaslısı olarak karantinaya alındığı süre için yapılan kesintinin ödenmesini

Kurumumuzdan talep etmektedir.

8. İdareden temin edilen bilgi ve belgelerin incelenmesinde ise başvuranın 10/07/2021-08/08/2021 tarihleri arasında yıllık iznini kullanmak üzere Türkiye’ye geldiği, yıllık izin bitiminde artırımlı izin kullandığı, 23/08/2021-01/09/2021 tarihleri ile 02/09/2021-04/09/2021 tarihleri arasında İstanbul Pendik Devlet

Hastanesinden işgörmezilik raporu aldığı, hastalık izinlerinin bitiminde 05-16/09/2021 tarihleri arasında covid-19 temaslısı olarak karantinaya alındığı,

8.1. Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunun Çalışma Esas ve Usulleri ile Bu Komisyon Tarafından

Yurt Dışında Görevlendirilecek Personelin Nitelikleri ile Hak ve Yükümlülüklerinin Belirlenmesine İlişkin

Karar’da (Karar), Türk kültürünün yurtdışında tanıtılması, yayılması ve korunması, yurtdışındaki vatandaşlarımız ve soydaşlarımızın kültürel bağlarının korunması, güçlendirilmesi ve dini konularda aydınlatılması ile Türk dilinin öğretilmesi amacıyla yurtdışına görevlendirilecek personelin izinlerinin bu

Karar esaslarına göre yürütüleceği düzenlemektedir. Karara göre yurt dışına gönderilen personel aylıklı izinli sayılmakta, fiilen görev yapılması esasına bağlı ödemeler hariç kadrolarına ilişkin aylıkları ile diğer mali hakları, mensubu oldukları kurum veya kuruluş tarafından ödenmektedir. Bunun yanında, fiilen görev yapılması şartıyla yurtdışı görevlerine başladıkları tarihten itibaren Dışişleri Bakanlığı bütçesinden karşılanmak üzere bulunan ülkelere göre belirlenmiş tutarlarda ödeme yapıldığı, 8.2. Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunun Çalışma Esas ve Usulleri ile Bu Komisyon Tarafından

Yurt Dışında Görevlendirilecek Personelin Nitelikleri ile Hak ve Yükümlülüklerinin Belirlenmesine İlişkin

Karar’ın 12inci maddesi uyarınca yurtdışında yerlerdeki görevlerini fiilen yapmaları karşılığında yurtdışı görevlerine başladıkları tarihten itibaren Dışişleri Bakanlığı bütçesinden karşılanmak üzere ödeme yapılacağı,

8.3. Yine anılan Karar’da yurtdışında görevlendirilen personel hakkında 13 üncü maddenin uygulanması sırasında ilgililere göreve başladıkları tarihten itibaren birer yıllık dönemler içerisindeki yıllık ve mazeret izinleri toplamı 40 günü aşan süreler için yurtdışı aylığı ödenmeyeceğine dair düzenleme olduğu bu bakımdan başvurana fiilen görev yapmadığı ve görevlendirilmesi sebebiyle herhangi bir külfete de katlanmadığı bu süre için başvurana ödeme yapılamayacağı hususları ifade edilmiştir 9. Covid-19 temaslısı olunması nedeniyle verilen istirahat raporuna ilişkin süreler için de yurt dışı aylığından kesinti yapılan başvuru konusu olayda, pandemi döneminde olağan dönemlerin dışında birtakım düzenlemeler yapıldığı, olağan dönemlerde kişilerin hastalık izni alması kendi takdirlerinde iken pandemi döneminde kişilerin zorunlu karantina sürelerine tabi tutulduğu, bir diğer ifadeyle yapılan düzenlemeler uyarınca istirahat raporları düzenlendiği, diğer yandan bazı illerde alınan İl Hıfzıssıhha Kurulu Kararı veya doğrudan Kurumlar tarafından alınan kararlar ile covid-19 teşhisi konulan veya temaslı kişilerin idari izinli sayılmalarının kararlaştırıldığı bilinmektedir.

10. Öte yandan başvuranın cari yılda kullandığı izin süresinin 40 günü aştığı bu sebeple ilgili düzenlemeler uyarınca yurtdışı aylığı önlenmesinin mümkün olmadığı diğer taraftan yurtdışı görevlerinde görevlerini fiilen yapmaları şartları aransa dahi Kurumumuz tarafından 2021/6059, 2021/21928 nolu başvurular hakkında verilen tavsiye kararları uyarınca “Covid-19 temaslısı olarak zorunlu karantina altında tutulduğu

dönemler için maaşından kesinti yapıldığı, temaslı kişiler hakkında hastalık izni alan personel ile aynı doğrultuda işlem yapıldığı, kamu kurumlarının bazılarında temaslı kişiler bazında farklı uygulamalar yapıldığı ve bu noktada kamuda bir uygulama birliği bulunmadığı, idari zaruret gereği ve idari bir tedbir olarak olağanüstü bir dönemde uygulanan zorunlu karantina tedbirinin mevzuatta belirtilen hastalık raporu kapsamında sayılmasının hakkaniyete uygun olmadığı” gerekesi de göz önüne alınarak; covid 19 testi pozitif çıkan kişilere hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla idari tedbir niteliğinde rapor düzenlendiği ve zorunlu karantina uygulamasının bulunduğu göz önüne alındığında covid 19 testi pozitif çıkan kişilerin de idari izinli sayılmalarının hakkaniyet gereği olduğu gerekçesiyle başvuruya konu talebin kabul edilerek başvuranın 05-16/09/2021 tarihleri arası için verilen istirahat raporu nedeniyle yapılan kesintinin tarafına ödenmesi yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

11. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜ ile; Başvuranın zorunlu karantina altında geçirdiği sürenin idari izin kapsamında sayılması konusunda MİLLİ

EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, MİLLİ

EĞİTİM BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde

Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi