|
ÖZET: Karayolu vasfı kaldırılan bir güzergâhta içkili yer bölgesi belirlenmesi ile ilgili olarak, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 30. maddesinde öngörülen iki yüz metre mesafe şartının uygulanıp uygulanmayacağına dair görüş talep edilmiştir. Bu bağlamda, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun çerçevesinde, söz konusu karayolunun devlet yolu, il yolu veya otoyol statüsünü kaybetmesi durumunda, ilgili yönetmelik hükümlerinin geçerli olmayacağı değerlendirilmiştir.
Karayolu tanımları ve mesafe şartları, içkili yerlerin belirlenmesi açısından önemli bir çerçeve sunmaktadır. İlgili mevzuat, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işletme açılmasının yasak olduğunu ve bu ruhsatların yetkili idarelerden alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, içkili yer bölgesi olarak tanımlanan alanların belirlenmesinde, otoyollar ve karayollarının her iki tarafında iki yüz metre mesafe kuralının geçerli olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak, karayolu vasfının kaldırılması durumunda, içkili yer bölgesi tespitinin yönetmelik hükümlerine tabi olmayacağı anlaşılmaktadır. Bu durum, yerel yönetimlerin ve ilgili idarelerin karar süreçlerinde dikkate alınması gereken önemli bir husustur. |
NOT: Karayolu vasfı kalkan güzergâhta içkili yer bölgesi tespit edileceğinden bahisle, söz konusu alanın İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 30 uncu maddesi kapsamında iki yüz metre mesafe şartının uygulanıp uygulanmaması hk.
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : E-14399437-622.02-1716237 15/09/2021 Konu : Görüş (İçkili Yer Bölgesinde Mesafe)
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi : … Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün … tarihli ve … sayılı yazısı.
İlgi yazıyla; karayolu vasfı kalkan güzergâhta içkili yer bölgesi tespit edileceğinden bahisle, söz konusu alanın İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 30 uncu maddesi kapsamında iki yüz metre mesafe şartının uygulanıp uygulanmaması ile ilgili Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3 üncü maddesinde “Bu Kanunda kullanılan terimlerin tanımları aşağıda gösterilmiştir.
Karayolu: Trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlardır.
…
Karayolu sınır çizgisi : Kamulaştırılmış, kamuya terk veya tahsis edilmiş karayolunda; mülkle olan sınır çizgisi,
Diğer karayollarında; yarmaca, şevden sonra hendek varsa hendek dış kenarı, hendek yoksa şev üst kenarı, dolguda şev etek çizgisi,
Yaya yolu ayrılmış karayolunda ise yaya yolunun mülkle birleştiği çizğidir.
…
Erişme kontrollü karayolu (otoyol – ekspresyol) : Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak, izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrola tabi tutulduğu karayoludur.
…” denilmektedir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun’un 2 nci maddesinin (d) bendinde “Devlet yolları: Belediyeler veya diğer kurumların sorumluluğunda bulunan yollar dışında kalan ve transit trafiği, illere, limanlara, tersanelere, hava alanlarına, demiryolu istasyonlarına, sınır kapılarına kesintisiz olarak ulaştıran ana karayollarını,”, (h) bendinde “İl yolları: Belediyeler veya diğer kurumların sorumluluğunda bulunan yollar dışında kalan, illeri birbirine, Devlet yollarına, limanlara, tersanelere, demiryolu istasyonlarına, hava alanlarına ve kamu ihtiyacının gerektirdiği diğer yerlere bağlayan ve bir il sınırı içinde başlayıp biten karayollarını,” ve (k) bendinde “Otoyol: Yüksek standartlara sahip, trafik seyrinde asgari hız sınırlaması uygulanan, seyahat hızı yüksek ve üzerinde erişme kontrolünün uygulandığı karayolunu,” tanımları bulunmakta ve mezkur Kanun’un 4 üncü maddesinde bu yollara ilişkin görev ve yetkinin Karayolları Genel Müdürlüğünde olduğu belirtilmektedir.
Ayrıca İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin;
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (t) bendinde; “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri” hükmü, 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrası “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmü,
30 uncu maddesinde “İçkili yer bölgesi;
…
b) Konaklama yerleri hariç olmak üzere, otoyolları ve karayollarının her iki tarafında sınır çizgisine ikiyüz metreden yakın mesafe içinde,
…
tespit edilemez.” hükmü bulunmaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri kapsamında; bahse konu karayolunun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun hükümleri gereği Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda olan karayollarından (devlet yolu, il yolu, otoyol) olma vasfını kaybetmesi durumunda İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 30 uncu maddesinin (b) bendine tabi olmayacağı değerlendirilmektedir.
Bilgilerinizi rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür
Dağıtım:
Gereği: Bilgi:
… Belediye Başkanlığına … VALİLİĞİNE
(Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü)