Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Başvuran, 5233 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında terör mağduru olan kardeşinin hayatını kaybetmesi nedeniyle 2014 yılında Mardin Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü’ne memurluk için başvuruda bulunmuştur. Başvurusunda kardeşi lehine feragat ettiğini belirtmesine rağmen, Mardin Valiliği Hak Sahibi Tespit Komisyonu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddesi gereği başvuruyu reddetmiştir. Başvuran, bu ret kararına karşı yargıya başvurmuş, Danıştay’ın lehine verdiği karar sonrasında yeniden başvuru yapmış, ancak yine de kardeşinin feragat etmesi nedeniyle talebi reddedilmiştir.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, başvuranın 2016 yılında kardeşi lehine feragat ettiğini ve bu nedenle başka bir istihdam hakkının bulunmadığını ifade etmiştir. Ayrıca, feragat beyanının noter huzurunda yapılması gerektiği ve başvuranın kardeşinin istihdam hakkını kullanmaktan feragat ettiğine dair herhangi bir belge sunmadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, hukuka uygunluk açısından reddedilmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddi yönündeki önerisini Kamu Başdenetçisi’ne sunmuş ve başvuranın talebinin reddedilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varmıştır. Başvuranın, kararın tebliğ tarihinden itibaren yargı yoluna başvurma hakkı devam etmektedir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/9391-S.24.14534

BAŞVURU NO : 2024/4642

KARAR TARİHİ : 04.09.2024

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın kardeşiyle yapacağı yer değişikliğinin onaylanarak istihdam hakkının tarafına verilmesi talebi.

BAŞVURU TARİHİ : 04.04.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 5233 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında terör mağduru sivil kayıp ’in hayatını kaybetmesinden dolayı memurluk hakkı için 26.05.2014 itibariyle Mardin Aile ve Sosyal

Politikalar İl Müdürlüğüne istihdam başvurusunda bulunduğunu, söz konusu başvuruda kardeşi

’in lehinde feragat ederek hakkını kullanmaktan vazgeçtiğini, fakat 03.03.2015 tarihinde Mardin

Valiliği Hak Sahibi Tespit Komisyonu tarafından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin beşinci bendi kapsamında başvurusunun reddedildiğini, Komisyonun ret kararı üzerine 2015 yılında yargıya başvurduğunu, yargıya başvurduktan yaklaşık 1 yıl sonra birtakım gerekçelerle mahkeme kararına kadar kardeşi lehinde hakkından vazgeçtiğini, en nihayetinde Danıştay 12. Dairesinin E: / , K: / sayılı kararıyla lehine karar verildiğini, Danıştayın bozma gerekçesine uyan Ankara 15. İdare

Mahkemesinin kararından sonra Mardin Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne ilgili kararla birlikte memurluk hakkı için başvuruda bulunduğunu, ancak kardeşi lehinde hakkından feragat ettiği için İl Müdürlüğünce başvurusunun reddedildiğini, kardeşinin memurluğundan istihdam hakkından açık rızası ile lehinde feragat ederek tekrar o hakkı kendisine vermeyi kabul ettiğini belirterek; mahkeme kararına uyularak atamasının yapılmasını, kardeşiyle yapacağı yer değişikliğinin onaylanmasını, istihdam hakkının tarafına verilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden Aile ve Sosyal Hizmetler

Bakanlığının 06.05.2024 tarihli ve – – sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle;

2.1. Başvuranın, 2014 yılında 5233 sayılı Kanun kapsamında Sivil Terör Mağduru ‘in yakını olması sebebiyle 3713 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesi uyarınca istihdam hakkından faydalanmak için başvuru yaptığı, 2.2. İlgili hakkında; mülga 765 sayılı Kanuna göre “Silahlı çetenin sair efradı olma” suçundan 12 yıl 6 ay ağır hapis cezası verildiği, 5237 sayılı Kanuna göre uyarlama yapılarak 6 yıl 3 ay hapis cezası verildiği ve cezanın 16.09.2005 tarihinde kesinleştiği, 25.06.2006 tarihinde şartlı tahliye, 16.02.2008 tarihinde bihakkın tahliyenin gerçekleştiği, Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 13.05.2011 tarihli kararında yasaklanmış haklarının bulunmadığının belirtildiği görülmüş olup; Mardin Valiliği Hak Sahibi Tespit

Komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda istihdam başvurusunun reddedildiği, 2.3. İlgilinin başvurusu üzerine, bu işlemin iptali istemiyle başlatılan yargılama sürecinde; Ankara 15. İdare

Mahkemesinin 08.03.2016 tarih ve E: / , K: / sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, 2.4. Bu kararın başvuran tarafından temyiz edildiği ve Danıştay 12. Dairesinin 20.12.2021 tarihli ve

/ E. / K. sayılı kararı ile “2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu Ankara 15. İdare Mahkemesinin 08/03/2016 tarih ve E: / , K: / sayılı kararının bozulmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine ” hükmedildiği, 2.5. Bu karara karşı Bakanlıkça karar düzeltme yoluna başvurulduğu ve Danıştay 12. Dairesinin 16.02.2023 tarihli ve E: / , K: / sayılı kararı ile karar düzeltme talebinin reddine karar verildiği, 2.6. Ankara 15. İdare Mahkemesinin 10.05.2023 tarihli ve E: / , K: / sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, 2.7. Bahse konu Kararın uygulanması adına başvuranın istihdam başvurusu yeniden değerlendirilmiş olup

Mardin Valiliği Hak Sahibi Tespit Komisyonunun 14.07.2023 tarihli kararıyla kullanılabilecek istihdam hakkı bulunmaması sebebiyle reddedildiği, 2.8. Başvuranın, istihdam başvurusunun reddine dair işlemin iptali için yargı yoluna başvurduğu, ancak

2016 yılında istihdam hakkından kardeşi lehine feragat ederek hakkı kullanmaktan vazgeçtiği,

bunun üzerine 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1 inci maddesi kapsamında sağlanan bir (1) istihdam hakkından faydalandırılarak Adalet Bakanlığına atandığı ve halen görevine devam ettiği, 2.9. 5233 sayılı Kanun kapsamında Sivil Terör Mağduru ‘in yakınlarının faydalanabileceği bir (1) istihdam hakkının, başvuran ‘in 2016 yılında haktan kardeşi lehine feragat etmesine istinaden tarafından kullanılmış olduğundan başka bir istihdam hakkı bulunmaması sebebiyle talebinin reddedildiği, 2.10. Şehit yakını, gazi ve yakınlarının istihdam iş ve işlemlerinin, 12.04.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle

Mücadele Kanununun Ek 1 inci maddesi ve 09.05.2014 tarihli ve 28995 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Terörle Mücadele Kanunu Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında

İstihdam Edilecekler Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütüldüğü, 2.11. Türkiye Noterler Birliğinin 26.01.2018 tarihli ve 1790 sayılı görüşü uyarınca; feragatname işlemi düzenlendikten sonra işlem geri alınmak istenir ise feragat eden ile lehine feragat edilenin (rücu işlemini kabul ettiğine ilişkin beyanını içeren) işlemi noterde birlikte imzalamaları gerektiği; feragatten vazgeçme, feragatin hüküm doğurmamış olması ile verilecek kurumun onayına tabi bulunduğu; anılan işlemin 1512

sayılı Noterlik Kanununun 81/2 nci maddesi uyarınca yapıldığı şekilde düzenlenmesi gerektiği; başvuranın kardeşi ’in istihdam hakkını kullanmaktan feragat ettiğine dair bilgi ve belge bulunmadığı, 2.12. ’in, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1 inci maddesi kapsamında sağlanan bir (1) istihdam hakkını kullanmış olup Adalet Bakanlığına hizmetli unvanlı kadroya atandığı ve halen görevine devam ettiği, 2.13. 3713 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesi ile sağlanan istihdam hakkı hâlihazırda kullanılmış olduğundan ‘in istihdam hakkını kullanmaktan feragat etmesinin tesis edilen işlemler bakımından sonuç doğurmayacağı, açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…

Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.

Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”, 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.

5. 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1 inci maddesinde; “10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I), (II), (III) ve (IV)

sayılı cetvellerde yer alan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, özel kanunla kurulan diğer her türlü kamu kurum ve kuruluşları; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarına ve sürekli işçi kadrolarına bu madde hükümleri çerçevesinde Aile ve Sosyal Politikalar

Bakanlığınca hak sahibi olduğu belirlenerek Devlet Personel Başkanlığına bildirilen ve Başkanlıkça kura sonucu atama teklifi yapılanları atamak zorundadır.

Bu madde kapsamında hak sahipliği sonucunu doğuran durumlar aşağıda belirtilmiştir:

a) 5434 sayılı Kanunun mülga 64 üncü maddesi, 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin sekizinci fıkrası, (…)2 5 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre veya

2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife

malulü sayılanlar, b) 5434 sayılı Kanunun mülga 45 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen haller kapsamında vazife malulü sayılan; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personeli ile Emniyet Teşkilatından Emniyet

Hizmetleri Sınıfına mensup personeli ve ceza infaz kurumu müdürü, infaz ve koruma başmemuru ve infaz ve koruma memuru unvanlı ceza infaz kurumu personeli,

c) (b) bendi kapsamına girenler hariç olmak üzere 5434 sayılı Kanunun mülga 45 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında olanlardan vazife malulü sayılanlar, ç) 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması

Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında aylık bağlananlardan terör eylemleri nedeniyle hayatını kaybetmiş veya engelli hale gelmiş olanlar ile Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumuna ait fabrika, işletme, müessese veya bağlı ortaklıklarda görevli olanlardan patlayıcı maddelerin üretimi, incelenmesi, muhafazası, nakli, imha edilmesi ve zararsız hale getirilmesi sırasında oluşacak patlamalardan dolayı hayatını kaybedenler.

İstihdam hakkından; a) İkinci fıkranın (a) ve (b) bentleri kapsamında hayatını kaybedenlerin eş veya çocuklarından birisi ile ana, baba veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişi; ana, baba ve kardeşi yoksa eş veya çocuklarından toplam iki kişi; eş veya çocuğu yoksa ana veya babası ile kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişi, ana veya babanın bu hakkı kullanmaması durumunda ise bir diğer kardeşi olmak üzere toplam iki kişi, ana, baba veya kardeşlerin bu hakkı kullanmaması durumunda eş veya çocuklardan toplam iki kişi, b) İkinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde sayılan malullerin kendileri veya eş veya çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kendisi veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi, 26 28/3/2023 tarihli ve

7445 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle bu bentte yer alan “mensup personeli,” ibaresi “mensup

personeli ve ceza infaz kurumu müdürü, infaz ve koruma başmemuru ve infaz ve koruma memuru unvanlı ceza infaz kurumu personeli,” şeklinde değiştirilmiştir. 27 28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanunun 51 inci maddesiyle, bu bende “ana, baba veya kardeşlerin bu hakkı kullanmaması durumunda eş veya çocuklardan toplam iki kişi,” ibaresi eklenmiştir.

c) İkinci fıkranın (c) bendine göre malul sayılanların kendileri veya eş ve çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kendileri veya kardeşlerinden birisi; hayatını kaybedenlerin ise eş veya çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi, ç) İkinci fıkranın (ç) bendine göre engelli hale gelenlerin kendileri veya eş ve çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kendileri veya kardeşlerinden birisi; hayatını kaybedenlerin ise eş ve çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa anne, baba veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi, yararlanır.

Bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımaları zorunludur.

Bir başkasının bakımına muhtaç olacak derecede engelli olanlar, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik

Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu ilgili valilerce tespit edilenler, birinci fıkrada sayılan kurumlarda görev yapanlar, istihdam hakkını sağlayan olayın meydana geldiği tarihten sonra söz konusu kurum ve kuruluşlarında görev yapmakta iken bu görevinden ayrılmış olanlar istihdam hakkından faydalanamazlar ve bu durumda olanlar yukarıdaki fıkraların uygulanmasında dikkate alınmaz.

…

Bu madde kapsamında başvuranlardan hak sahibi olanlar Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca tespit edilerek, liste hâlinde Devlet Personel Başkanlığına bildirilir…” 6. Terörle Mücadele Kanunu Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler

Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru usul ve esasları” başlıklı 5 inci maddesinde;

“(1) Başvurular; istihdam talep formu doldurulmak suretiyle istihdam hakkından yararlanmak isteyenlerin ikamet ettikleri ildeki aile ve sosyal politikalar il müdürlüğüne yapılır.

(2) Anne veya babanın istihdam hakkını kullanabileceği durumda, annenin başvurusunda babanın, babanın başvurusunda da annenin istihdam hakkından feragat ettiğine dair beyan alınır. Kardeşlerden birisinin bu istihdam hakkını kullanabilmesi için, hak sahibi anne ve baba ile diğer kardeşlerin istihdam hakkından feragat ettiklerine dair beyan alınır.

(3) Anne, baba veya kardeşlerin istihdam hakkını kullanabileceği durumda, anne veya babanın başvurusunda kardeşlerden istihdam hakkından feragat ettiklerine dair beyan istenilmez. Bu hakkı kardeşlerden birinin kullanmak istemesi halinde, hak sahibi anne, baba ve diğer kardeşlerden istihdam hakkından feragat ettiklerine dair beyan alınır.

(4) Eş veya çocuğun istihdam hakkını kullanabileceği durumda, eşin başvurusunda çocuklardan istihdam hakkından feragat ettiklerine dair beyan istenilmez. Çocuğun başvurusunda ise hak sahibi eş ve diğer çocuklardan istihdam hakkından feragat ettiklerine dair beyan alınır.

(5) Sadece kardeşlerin istihdam hakkını kullanabileceği durumda, diğer hak sahibi kardeşlerden istihdam hakkından feragat ettiklerine dair beyan alınır.

…

(9) Feragat beyanı noter huzurunda yazılı olarak düzenlenir.

(10) Aşağıda sayılanlar hak sahibi sayılmazlar:

a) Bir başkasının bakımına muhtaç olacak derecede engelli olanlar.

b) Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlarda görev yapanlar ile istihdam hakkını sağlayan olayın meydana geldiği tarihten sonra söz konusu kurum ve kuruluşlarda görev yapmakta iken bu görevinden ayrılmış olanlar.

c) (Değişik: 7/11/2016-2016/9507 K.) Onbirinci fıkrada sayılan durumlar hariç olmak üzere, başvuru tarihi itibarıyla kırkbeş yaşını doldurmuş olanlar ç) (Ek: 7/11/2016-2016/9507 K.) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu ilgili valilerce tespit edilenler…” hükümleri düzenlenmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi yönündeki öneri

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 5233 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında terör mağduru sivil kayıp ’in hayatını kaybetmesinden dolayı memurluk hakkı için 26.05.2014 itibariyle Mardin Aile ve Sosyal

Politikalar İl Müdürlüğüne istihdam başvurusunda bulunduğunu, söz konusu başvuruda kardeşi

’in lehinde feragat ederek hakkını kullanmaktan vazgeçtiğini, fakat 03.03.2015 tarihinde Mardin

için İl Müdürlüğünce başvurusunun reddedildiğini, kardeşinin memurluğundan istihdam hakkından açık rızası ile lehinde feragat ederek tekrar o hakkı kendisine vermeyi kabul ettiğini belirterek; mahkeme kararına uyularak atamasının yapılmasını, kardeşiyle yapacağı yer değişikliğinin onaylanmasını, istihdam hakkının tarafına verilmesini talep etmektedir.

9. Başvuru konusuna ilişkin olarak İdareden temin edilen bilgi ve belgelerden; başvuranın 2014 yılında

5233 sayılı Kanun kapsamında Sivil Terör Mağduru ‘in yakını olması sebebiyle 3713 sayılı

Kanunun Ek 1 inci maddesi uyarınca istihdam hakkından faydalanmak için başvuru yaptığı, başvuran hakkında mülga 765 sayılı Kanuna göre “Silahlı çetenin sair efradı olma” suçundan 12 yıl 6 ay ağır hapis cezası verildiği, 5237 sayılı Kanuna göre uyarlama yapılarak 6 yıl 3 ay hapis cezası verildiği ve cezanın

16.09.2005 tarihinde kesinleştiği, 25.06.2006 tarihinde şartlı tahliye, 16.02.2008 tarihinde bihakkın

tahliyenin gerçekleştiği, Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 13.05.2011 tarihli kararında yasaklanmış haklarının bulunmadığının belirtildiği görülmüştür. Bu doğrultuda Mardin Valiliği Hak Sahibi Tespit

Komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda başvuranın istihdam başvurusunun reddedildiği, bunun üzerine başvuran tarafından bu işlemin iptali istemiyle başlatılan yargılama sürecinin en nihayetinde dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bahse konu kararın uygulanması adına başvuranın istihdam başvurusunun yeniden değerlendirildiği ve Mardin Valiliği Hak Sahibi Tespit Komisyonunun 14.07.2023 tarihli kararıyla kullanılabilecek istihdam hakkı bulunmaması sebebiyle reddedildiği anlaşılmıştır.

Başvuranın, 2016 yılında istihdam hakkından kardeşi lehine feragat ederek hakkı kullanmaktan vazgeçtiği, bunun üzerine kardeşinin 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1 inci maddesi kapsamında sağlanan bir (1) istihdam hakkından faydalandırılarak Adalet Bakanlığına atandığı ve halen görevine devam ettiği görülmektedir.

10. Şehit yakını, gazi ve yakınlarının istihdam iş ve işlemleri, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek

1 inci maddesi ile Terörle Mücadele Kanunu Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam

Edilecekler Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. 3713 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında istihdam hak sahipliği sonucunu doğuran durumlar özetlenmiştir. Kanun maddesinin üçüncü fıkrasında istihdam hakkını kullanabilecek kişiler; beşinci fıkrasında ise istihdam hakkından yararlanamayacak kişiler belirlenmiştir.

11. Terörle Mücadele Kanunu Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler

Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde; istihdam hakkını kardeşlerden birinin kullanmak istemesi halinde, hak sahibi anne, baba ve diğer kardeşlerden istihdam hakkından feragat ettiklerine dair beyan alınacağı; feragat beyanının noter huzurunda yazılı olarak düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.

12. İdare tarafından başvuru konusuna ilişkin yapılan açıklamada; 5233 sayılı Kanun kapsamında Sivil

Terör Mağduru ‘in yakınlarının faydalanabileceği bir (1) istihdam hakkının, başvuranın 2016 yılında haktan kardeşi lehine feragat etmesine istinaden kardeşi tarafından kullanılmış olduğundan ve başka bir istihdam hakkı bulunmaması sebebiyle talebinin reddedildiği ifade edilmiştir. Ayrıca Türkiye Noterler

Birliğinin 26.01.2018 tarihli ve 1790 sayılı görüşü uyarınca; feragatname işlemi düzenlendikten sonra işlem geri alınmak istenir ise feragat eden ile lehine feragat edilenin (rücu işlemini kabul ettiğine ilişkin beyanını içeren) işlemi noterde birlikte imzalamaları gerektiği; feragatten vazgeçme, feragatin hüküm doğurmamış olması ile verilecek kurumun onayına tabi bulunduğu; anılan işlemin 1512 sayılı Noterlik Kanununun 81/2 nci maddesi uyarınca yapıldığı şekilde düzenlenmesi gerektiği; başvuranın kardeşi ’in istihdam hakkını kullanmaktan feragat ettiğine dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, kardeşinin

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1 inci maddesi kapsamında sağlanan bir (1) istihdam hakkını

kullanmış olup Adalet Bakanlığına hizmetli unvanlı kadroya atandığı ve halen görevine devam ettiği,

istihdam hakkı hâlihazırda kullanılmış olduğundan kardeşinin istihdam hakkını kullanmaktan feragat etmesinin tesis edilen işlemler bakımından sonuç doğurmayacağı belirtilmiştir.

13. Anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, başvuranın 2016 yılında istihdam hakkından kardeşi lehine feragat ederek hakkı kullanmaktan vazgeçtiği, bunun üzerine kardeşinin 3713 sayılı Terörle Mücadele

Kanununun Ek 1 inci maddesi kapsamında sağlanan bir (1) istihdam hakkından faydalandırılarak Adalet

Bakanlığına atandığı ve halen görevine devam ettiği, istihdam hakkının hâlihazırda kullanılmış olduğu ve kardeşinin yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine uygun olarak verilmiş bir feragat beyanının bulunmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın talebinin reddedilmesi yönündeki işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.

14. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın kardeşiyle yapacağı yer değişikliğinin onaylanarak istihdam hakkının tarafına verilmesi talebinin reddi yönündeki işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece

“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Mardin İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi