Kat mülkiyetine geçişte cins değişikliği harcının ödenmesi gerekliliği talebi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2019/6452-S.9763

BAŞVURU NO : 2019/3093

KARAR TARİHİ : 30/07/2019

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : NİĞDE TAPU MÜDÜRLÜĞÜ

Başvuranın Niğde ili, Ulukışla ilçesi, Çiftehan Köyü,

BAŞVURUNUN KONUSU :

Demirsoy Sitesinde bulunan 40 adet bağımsız bölümün kat mülkiyetine geçişinin cins değişikliği harcı ödenmeksizin yapılması talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 11/02/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran tarihinde Kurumumuza yaptığı başvuruda özetle; 1.1. 07.07.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5912 sayılı kanun ile 634 sayılı kat mülkiyeti kanununun 3. maddesinde değişiklik yapılarak bu kanunun yürürlük tarihinden önce yapı kullanma izin belgesi alınmış binalarda kat irtifakından kat mülkiyetine geçiş işlemlerinin resen yapılmasının öngörüldüğünü, şikayet konusu taşınmazların Niğde ili Ulukışla ilçesi … Köyü (eskiden … ve …)’ nde inşa edildiğini, söz konusu taşınmazların İmar Kanununa uygun olarak inşa edildiğini ve o zamanlar belde belediye başkanlığının İnşaat ruhsatlarını verdiğini ve

10.10.2007 tarih, …/… nolu yapı kullanma izin belgesini verdiğini, kendisinin ise konu

taşınmazı 30.05.2011 tarihinde mülk edindiğini, 1.2. 2018 yılında imar barışı kanununun çıkmasıyla bu hususun dikkatini çektiğini ve arayışa girdiğini, sonra 2009 yılında 5912 sayılı kanunun yayınlandığını ve aynı durumda olan kat irtifak sahiplerine kat mülkiyetine geçişte böyle bir kolaylığın sağlandığını gördüğünü, daha sonra Ulukışla Tapu Müdürlüğü nezdinde gerekli girişimlerde bulunduğunu, netice alamadığını, Niğde Tapu Kadastro Müdürlüğüne bizzat giderek görüştüğünü, yetkili arkadaşların önce tescil bildirimi (beyanname) düzenlenmesi gerektiğini bunun için de binaların keşfinin gerektiğini ifade ettiklerini, bu adımları yetkili arkadaşlarla tamamlayarak tescil bildirimi (beyanname) düzenlenmesini sağladığını, Niğde Kadastro Müdürlüğünün Tescil bildirimini (beyannameyi) Ulukışla Tapu Müdürlüğüne elektronik ortamda ve fiziki olarak gönderdiğini, fakat Ulukışla Tapu Müdürlüğü’nün 22.10.2018 tarihli yazılarından da anlaşılacağı üzere bu binalarla ilgili cins değişikliği harcının yatırılmadığını ifade ederek talebini yerine getirmediğini, 1.3. Bunun üzerine bir üst merci Kayseri Tapu Kadastro XI. Bölge Müdürlüğü’ne bir dilekçe ile durumu ifade etmeye çalışarak yardımlarını ve konuyu çözmelerini istediğini, maalesef bu makamdan da aynı cins değişikliği harcı yatırılmadan bu talebin karşılanamayacağı cevabını

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

aldığını, 492 sayılı harçlar kanunu ve buna bağlı 59 seri nolu tebliğ ile 4 sayılı tarife de yapılan değişiklikte cins değişikliği harcının yatırılmasından kat irtifakı sahiplerinin sorumlu olmadığının açıkça ifade edildiğini, inşaatı yapan müteahhit ve belediyeler/valiliklerin sorumlu olduğunu, bu minval doğrultusunda buna göre 5912 sayılı kanunun 1. Maddesinde 634 sayılı kat mülkiyeti kanununun 3. maddesinin 3. fıkrası kat irtifakı arsa payına bağlı bir irtifak çeşidi olup yapının tamamı için düzenlenecek yapı kullanma izin belgesine dayalı olarak bu kanunda gösterilen şartlar uyarınca kat mülkiyetine resen çevrileceğini, bu işlemin arsa malikinin veya kat irtifakına sahip ortak maliklerden birinin istemi ile dahi gerçekleştirilebileceği, 1.4. 634 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinde bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce kat irtifakı kurulmuş ve üzerindeki yapılar tamamlanmış yapı kullanma izin belgesi alınmış yapılarda kat irtifakına sahip ortak maliklerden birinin başvurusu veya yapı kullanma izin belgesinin yetkili idarece tapu dairesine gönderilmesi üzerine zorunlu deprem sigortası poliçesi dahil başkaca hiçbir belge aranmaksızın kat mülkiyetine resen geçileceği hükmünde olduğunu, yine Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’ nün 2009/14 sayılı Genelgesine ek 1685 sayılı genelgenin 4/4 sayfasının ilk paragrafında kat irtifakına sahip ortak maliklerden birinin başvurusu veya yapı kullanma izin belgesinin yetkili idarece (belediye sınırları içinde belediyelerce belediye sınırları dışında valiliklerce) Kadastro Müdürlüğüne gönderilmesi üzerine Kadastro Müdürlüğünce “tescil bildirimi (beyanname)” tanzim edilerek tapu sicil müdürlüğüne gönderileceği ve Tapu sicil müdürlüğünce başkaca bir belge istenmeden resen kat mülkiyetine geçileceğinin ifade edildiğini, bu şartın tarafınca yerine getirildiğini, Niğde

Kadastro Müdürlüğünce düzenlenen tescil bildirimi (beyanname) düzenlenerek Ulukışla Tapu

Müdürlüğüne tesliminin sağlandığını, 1.5. Gerek 5912 sayılı Kanunda gerek 2009/14 sayılı genelgede ve bu genelgeye ek 1685 sayılı genelgede cins değişikliği harcına hiç değinilmediğini ve özellikle başkaca hiçbir belge aranmaksızın/istenmeksizin resen kat mülkiyetine geçilmesinin altının çizildiğini, Ulukışla

Tapu Müdürlüğü’nün son paragrafında belirttiği Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’ nün duyuru ve yazılarının 2015’te yayınlanan yazılar olduğunu, oysa kendi talebinin 2009’da yayınlanan kanun ve genelgeler kapsamında olduğunu, ayrıca 492 sayılı Harçlar Kanununun 59 seri nolu tebliğinin “III-492 sayılı harçlar kanununa bağlı 4 sayılı tarife de yapılan değişiklikler” başlıklı bölümünün 3. maddesinin uygulamaya ilişkin esaslar kısmının – Belediye/Valilik tarafından yapılacak işlemler başlıklı kısmının 1. Paragrafında “bilindiği gibi 3194 sayılı imar kanununun 30. Maddesinde, yapı kullanma izninin belediye veya valiliklerce verileceği belirtilmiş 492 sayılı harçlar kanunun mükerrer 69 maddesinin son fıkrasında da belediyeler ve Bayındırlık ve

İskan Bakanlığı’nın ilgili memurları arsa, arazi veya bina üzerine yeniden inşa edilen binalarla ilgili yapı kullanma izni (İskan belgesini) vermeden önce vergi dairesine gerekli harcın ödendiğini gösterir belgeleri talep etmeye mecburdurlar” hükmüne yer verildiğini, 1.6. Kanun koyucunun 492 sayılı kanunun anılan bu maddesine göre cins değişikliği harcının yatırıldığını varsayarak belki de bu yüzden 5912 sayılı kanunda cins değişikliği harcından bahsetme gereği ve lüzumu görmediğini, 1.7. Bir vatandaş olarak devletimizin “işleri kolaylaştırmak ve devletin gelir kaybını önlemek maksadıyla” çıkarmış olduğu kanun hükümlerinden faydalanmak istediğini, Kanunun kat irtifakı sahiplerine cins değişikliği harcını yatıracak diye bir yükümlülük getirmediğini,

10.10.2007 yılında yapı kullanma izin belgesini veren … Belediyesi ve ilgili memurlarının bu

harcın tahsilinden sorumlu iken aradan 11 yıl geçtikten sonra kat irtifakı sahiplerinin sorumlu tutulması ve değişiklik harcının yatırılmasının istenmesinin doğru olmadığını, 1.8. … … … sakinlerinden biri (… bağımsız bölüm) olarak 5912 sayılı kanunun ve bu kanuna bağlı olarak Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’ ünce yayınlanan genelgelerden doğan kat

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

mülkiyetine geçiş hakkını talep ettiğini, zaten kanunda resen geçiş için tapu müdürlüklerine bu yetkinin verildiğini, İfade ederek; … …’nde bulunan … bağımsız bölümün kat mülkiyetine geçişinin sağlanabilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Tapu ve Kadastro Genel

Müdürlüğü’nden 25/02/2019 tarih ve … sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen idarenin 25/03/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazısında, 2.1. Kayseri Tapu ve Kadastro 11. Bölge Müdürlüğü’nün 06/03/2019 tarih ve … sayılı yazısı eklerinin incelenmesinden, Niğde ili, Ulukışla İlçesi, … Köyü, … (eski …) parselde kurulu kat irtifakına konu mesken nitelikli … blok … nolu bağımsız bölümün 30.05.2011 tarihli …

yevmiyeli satış işlemi ile … … adına kayıtlı olduğu, taşınmaz üzerinde kat irtifaklı …

bağımsız bölümlü … bloklu yapının bulunduğu, … …’un Ulukışla Tapu Müdürlüğüne hitaplı

10.08.2018 tarihli dilekçesinde ‘2007 yılında yapı kullanma izin belgesinin düzenlendiği, kat

irtifakından kat mülkiyetine resen geçilmesi’ nin talep edildiği, Ulukışla Tapu Müdürlüğü’nün cevabî 22.10.2018 tarihli … sayılı yazısında, ‘Tapu Dairesi Başkanlığı’nın 08.01.2015 tarihli

…. sayılı ve 23.05.2018 tarihli … sayılı duyuruları gereğince 492 sayılı Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin I-13/a fıkrasında belirtilen harcın tahsil edildiğinin belirtilmesi ya da 59 Seri No’lu

Harçlar Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan EK-3’deki belgenin aranılması gerektiği veya en azından harçtan muaf olduğunun ilgili vergi kurumlarınca bildirilmesi halinde işlemin gerçekleştirilebileceği, bu işlemle ilgili olarak tapu müdürlüklerince herhangi bir harç tahsili yapılmadığı’ nın bildirildiği; 2.2. … …’un Bölge Müdürlüğüne hitaplı 08.11.2018 tarihli dilekçesinde ‘5912 sayılı Kanun ile kat irtifakından kat mülkiyetine geçişin resen olacağı yönündeki kuralı genel nitelikli olup, bu

Kanunun yürürlük tarihinin öncesinde veya sonrasındaki kurulmuş tüm taşınmazları kapsadığı, Niğde Kadastro Müdürlüğünce tescil bildiriminin Ulukışla Tapu Müdürlüğüne elektronik ortamda gönderildiği, kat mülkiyetine geçişin tamamlanması’ nın talep edildiği, Bölge

Müdürlüğünce de 20.11.2018 tarihli … sayılı yazıyla Ulukışla Tapu Müdürlüğünün yukarıda anılan cevabî yazısı doğrultusunda ilgilisine cevap verildiğinin gözlendiği, 2.3. İşlem evraklarından; 10.10.2007 onay tarihli yapı kullanma izin belgesine istinaden

Kadastro Müdürlüğünce ‘arsa’ nitelikli … sayılı parselin ‘karkas .. adet … katlı apartman ve arsası’ şeklinde cins değişikliğine ilişkin değişiklik beyannamesi düzenlendiği, Ulukışla

Müdürlüğünce ‘işlemin harçtan muaf olup olmadığı, muaf değilse harcın yatırılmış olmadığı’ nın Mal Müdürlüğüne soru konusu edildiği, Ulukışla Mal Müdürlüğünün 06.09.2018 tarihli …

sayılı cevabî yazısında, muafiyetten bahsedilmediği, ‘bina tesis harcı tahsilat kaydına rastlanılmadığı’ nın bildirildiği, 2.4. Kamu Denetçiliği Kurumu’nun yazısına cevaben Bölge Müdürlüğünün ve Ulukışla Tapu

Müdürlüğünün yazılarında özetle 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun Geçici 1. Maddesi ve

492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli 4 sayılı Tarifenin I-13/a maddesi uyarınca ‘cins değişikliği

harcının ödenmesi halinde kat irtifakından kat mülkiyetine geçiş talebinin karşılanacağı’ yönünde görüş belirtildiğinin anlaşıldığı, 2.5. Bayındırlık ve İskan Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca tespit vb ilan edilmiş bulunan sosyal mesken, işçi evleri ve bunlardan daha düşük nitelikteki meskenlerin tescilinde (Her bir bağımsız bölüm için) … TL. harç ödeneceği, tapu siciline tescil yapılmaması halinde de bu harcın tahsilinin aynı esaslar dahilinde yürütüleceği,

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

2.6. 14.03.2009 tarihli 27169 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gelir İdaresi Başkanlığının 59 seri nolu Harçlar Kanunu Genel Tebliği, Genel Müdürlüklerinin ‘Kat irtifakı ve kat mülkiyeti’ konulu 2009/14 sayılı Genelgesi, 08.01.2015 tarihli 97880 sayılı duyurusu, ‘7099 Sayılı Kanım (634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu Değişikliği) Hk.’ konulu 23.05.2018 tarihli 1410747 sayılı

Genel duyurusu incelendiğinde de aynı sonuca varılacağı, 2.7. Yukarıda anılan mevzuat doğrultusunda, Başkanlıklarınca yapılan inceleme sonucu, Tapu ve Kadastro 11. Bölge Müdürlüğü’nün ve Ulukışla Tapu Müdürlüğü’nün yazılarında belirtilen görüşlere iştirak edildiği, 2.8. Başvuranın talebinin yukarıda anılan mevzuat hükümleri gereğince ilgili idarenin üst yazısında ya da yapı kullanma izin belgesinde 492 sayılı Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin I-13/a fıkrasında belirtilen harcın tahsil edildiğinin belirtilmesi veya 59 Seri No’lu Harçlar Kanunu

Genel Tebliği ekinde yer alan EK-3’deki belgenin ibrazı halinde kat irtifakından kat mülkiyetine resen geçiş işleminin karşılanabileceği, 2.9. İşleme konu harcın tahsili veya muaf olduğunun belgelenmesi halinde işlemin yapılmasında engel bulunmadığı, ayrıca tapu harçlarını tahsile yetkili kurum Hazine ve Maliye

Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı olduğundan, başvuranın işlemin harç yönünü Gelir İdaresi

Başkanlığı’na soru konusu edebileceği, 2.10. Konuyla ilgili davaya ilişkin herhangi bir belgeye rastlanılmadığı, 3. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir

İdaresi Başkanlığı’ndan 06/05/2019 tarih ve … sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen idarenin 29/05/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazısında, 3.1. 492 sayılı Harçlar Kanununun 57, 58, 69 uncu maddesinin son paragrafında yer alan hükümlerden bahisle, 492 sayılı Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin I/13-a fıkrasında, arsa ve arazi üzerine inşa olunacak bina vesair tesislerin tescilinde (her bir işlem için) maktu harç alınacağının hükme bağlandığı, buna göre, bir gayrimenkulün tapuda yapılacak cins değişikliği işleminden Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı tarifenin I-13/a fıkrasına göre harç tahsil edilmesinin gerektiği, 3.2. Diğer yandan 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrası, 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ve 5912 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile değişik geçici 1 inci maddesinde yer alan hükümlerden bahisle, 634 sayılı Kanunda yer alan resen tescil hükümlerinde, bunu sağlayan bir istisna hükmü bulunmadığından, 492 sayılı Kanuna bağlı (4)

sayılı tarifenin I-13/a fıkrasında belirtilen harcın tahsiline engel teşkil etmediği, 3.3. 59 Seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliğinde, cins değişikliği ve kayıt tashihi işlemlerinde harcın ne şekilde tahsil edileceğine ilişkin usul ve esasların belirlendiği, buna göre, söz konusu Tebliğin “Belediye/Valilik Tarafından Yapılacak İşlemler” başlıklı bölümünde, belediyeler veya valiliklerin, yapı kullanma izni verilmeden önce Tebliğ ekinde yer alan EK-1 belgeyi düzenleyerek, harcın tahsilini sağlamak üzere mükellefi ilgili vergi dairesine/malmüdürlüğüne yönlendireceği, EK-1 belgeye dayalı olarak vergi dairesi/malmüdürlüğünce tahsil edilen harca ilişkin olarak düzenlenen yine Tebliğ ekinde yer alan EK-2’deki belge olmaksızın, yalnızca vergi dairesi alındısının ibraz edilmesi halinde yapı kullanma izninin verilmeyeceğinin belirtildiği, 3.4. Bu nedenle, yapı kullanma izin belgesi alınmış yapılarla ilgili olarak tapu müdürlüklerince

59 Seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan EK 3’deki belge olmaksızın cins

değişikliği işleminin yapılamayacağının tabii olduğu, 634 sayılı Kanunda yer alan resen tescil hükümleri, 492 sayılı Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin I/13-a fıkrasında belirtilen harcın

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

tahsiline engel teşkil etmeyeceğinden söz konusu işlemden tapu harcı aranmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı, ifadelerine yer verildiği görülmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 4.1. “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35 inci maddesinde, “Herkes, mülkiyet ve miras hakkına sahiptir. Bu haklar kamu yararı amacı ile kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”, 4.2. “VI. Vergi ödevi” başlıklı 73 üncü maddesinde, “Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür. / Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal amacıdır. / Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır. / Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Cumhurbaşkanına verilebilir.” 4.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 5. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun

Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 6. 492 sayılı Harçlar Kanununun “Tapu ve Kadastro Harçları” başlıklı Dördüncü

Kısmında, 6.1. “Mevzuu” başlıklı 57 nci maddesinde, “Tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harclarına tabidir.”, 6.2. “Mükellef” başlıklı 58 inci maddesinde, “(Değişik birinci cümle: 21/1/1982 – 2588/9 md.) Tapu ve kadastro harçlarını kanuna ekli tarifede belirtilen kişiler; tarifede belirtilmeyen işlemlerde taraflar aksini kararlaştırmamış ise, aşağıda yazılı kişiler ödemekle mükelleftir. a)

Mülkiyet ve mülkiyetten gayrı ayni hakları iktisap edenler, (İktisap eden kişiler birden fazla ise harcları hisseleri oranınca öderler) b) İpotek tesisinde ipoteği tesis edenler, c) Kadastro işlerinde adlarına tescil yapılanlar, d) Miras sebebiyle çıplak mülkiyetin mirasçı adına tescilinde, çıplak mülkiyet sahibi olanlar, e) Rücülarda rücü eden taraf, f) Bunlar dışında kalan işlemlerde lehine işlem yapılmış olanlar.”, 6.3. “Gönderilecek listeler ve sorumluluk” başlıklı mükerrer 69 uncu maddesinin son fıkrasında, “Belediyeler ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığının ilgili memurları arsa, arazi veya bina üzerine yeniden inşa edilen binalarla ilgili yapı kullanma iznini (iskan belgesini) vermeden önce, vergi dairesine gerekli harcın ödendiğini gösterir belgeleri talep etmeye mecburdurlar.”, 6.4. “Re’sen yapılan işlemler” başlıklı 126 ncı maddesinde, “Herhangi bir istek olmaksızın re’sen yapılacak işlemlere ait harçlar, bu kanunda aksine hüküm yoksa, lehine işlem yapılan kişilerden alınır.”,

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

6.5. “Memurların Sorumluluğu” başlıklı 128 inci maddesinde, “Gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar.”, 7. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun, 7.1. “III – Kat mülkiyetinin ve kat irtifakının niteliği” başlıklı 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, “(Değişik üçüncü fıkra: 23/6/2009-5912/1 md.) Kat irtifakı arsa payına bağlı bir irtifak çeşidi olup, yapının tamamı için düzenlenecek yapı kullanma izin belgesine dayalı olarak, bu Kanunda gösterilen şartlar uyarınca kat mülkiyetine resen çevrilir. Bu işlem, arsa malikinin veya kat irtifakına sahip ortak maliklerden birinin istemi ile dahi gerçekleştirilebilir.”, 7.2. “C) Kat mülkiyetinin kurulması: I – İstem ve belgeler” başlıklı 12 nci maddesinde, “(Değişik: 14/11/2007-5711/5 md.) Kat mülkiyetinin kurulması için, anagayrimenkulün kat mülkiyetine çevrilmesi hususunda o gayrimenkulün maliki veya bütün paydaşlarının aşağıda yazılı belgeler ile birlikte tapu idaresinde istemde bulunması gerekir: a) (Değişik: 15/2/20187099/5 md.) Anagayrimenkulde, yapı veya yapıların dış cepheler ve iç taksimatı bağımsız bölüm, eklenti, ortak yerlerinin ölçüleri ve bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle oranlı arsa payları, kat, daire, iş bürosu gibi nevi ile bunların birden başlayıp sırayla giden numarası ve bağımsız bölümlerin yapı inşaat alanı da açıkça gösterilmek suretiyle, proje müellifi mimar tarafından yapılan, yetkili kamu kurum ve kuruluşlarınca anagayrimenkulün maliki veya bütün paydaşlarının imzaları alınarak onaylanan ve elektronik ortamda tapu müdürlüğüne gönderilen mimarî proje ile yapı kullanma izin belgesi. b) Bağımsız bölümlerin kullanılış tarzına, birden çok yapının varlığı halinde bu yapıların özelliğine göre

28 inci maddedeki esaslar çerçevesinde hazırlanmış, kat mülkiyetini kuran malik veya malikler

tarafından imzalanmış bir yönetim plânı.”, 7.3. “D) Kat irtifakının kurulması” başlıklı 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, “(Değişik üçüncü fıkra: 23/6/2009-5912/3 md.) Yapının tamamlanmasından sonra kat irtifakının kat mülkiyetine çevrilmesi, kat irtifakının tesciline ait resmi senede ve 12 nci maddede yazılı belgelere dayalı olarak, yetkili idarece yapı kullanma izin belgesinin verildiği tarihten itibaren altmış gün içinde ilgili tapu idaresine gönderilmesi üzerine resen yapılır.”, 7.4. Geçici 1 inci maddesinde, “(Ek: 14/11/2007-5711/23 md.; Değişik: 23/6/2009-5912/4 md.) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kat irtifakı kurulmuş ve üzerindeki yapılar tamamlanıp yapı kullanma izin belgesi alınmış yapılarda, kat irtifakına sahip ortak maliklerden birinin başvurusu veya yapı kullanma izin belgesinin yetkili idarece tapu idaresine gönderilmesi üzerine zorunlu deprem sigortası poliçesi dâhil başkaca hiçbir belge aranmaksızın kat mülkiyetine resen geçilir.”, 8. 9/5/1985 tarih ve 18749 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3194 sayılı İmar Kanununun, “Yapı kullanma izni” başlıklı 30 uncu maddesinde, “Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye, valilik (…) (1) bürolarından; 27 nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir. Mal sahibinin müracaatı üzerine, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir. / Belediyeler, valilikler mal sahiplerinin müracaatlarını en geç otuz gün içinde neticelendirmek mecburiyetindedir. Aksi halde bu müddetin sonunda yapının tamamının veya biten kısmının kullanılmasına izin verilmiş sayılır. / Bu maddeye göre verilen izin yapı sahibini

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

kanuna, ruhsat ve eklerine riayetsizlikten doğacak mesuliyetten kurtarmayacağı gibi her türlü vergi, resim ve harç ödeme mükellefiyetinden de kurtarmaz.” 9. 59 Seri No’lu Harçlar Kanunu Genel Tebliğinde, “- Belediye/Valilik Tarafından

Yapılacak İşlemler : … Buna göre, belediyeler veya valilikler, yapı kullanma izni verilmeden önce EK-1’de yer alan belgeyi düzenleyerek, harcın tahsilini sağlamak üzere mükellefi ilgili vergi dairesine/malmüdürlüğüne yönlendirecektir. / EK-1’deki belgeye dayalı olarak vergi dairesi/malmüdürlüğünce tahsil edilen harca ilişkin olarak düzenlenen EK-2’deki belge olmaksızın, yalnızca vergi dairesi alındısının ibraz edilmesi halinde yapı kullanma izni verilmeyecektir.”, hükümlerinin düzenlendiği görülmektedir.

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Şikayet başvurucusu 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, Niğde ili, Ulukışla ilçesi, …

Köyü, … …nde bulunan … adet bağımsız bölümün kat mülkiyetine geçişinin cins değişikliği harcı ödenmeksizin yapılması talebi ile Kurumumuza başvurmuştur.

12. Somut olayda, Niğde ili, Ulukışla ilçesi, … Köyü, … …nde bulunan ve 2007 yılında yapı kullanma izin belgesi alınmış olan … adet bağımsız bölümün kat mülkiyetine geçişinin talep edildiği, taşınmaza ilişkin tescil bildiriminin düzenlenmesinin sağlandığı ve Niğde Kadastro

Müdürlüğünün tescil bildirimini Ulukışla Tapu Müdürlüğüne elektronik ortamda ve fiziki olarak gönderdiği, ancak Ulukışla Tapu Müdürlüğünün bu binalarla ilgili cins değişikliği harcının yatırılmadığını ifade ederek ilgilinin talebini yerine getirmediği, oysa 634 sayılı Kat

Mülkiyeti Kanununun geçici 1 inci maddesinde yer alan “Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kat irtifakı kurulmuş ve üzerindeki yapılar tamamlanıp yapı kullanma izin belgesi alınmış yapılarda, kat irtifakına sahip ortak maliklerden birinin başvurusu veya yapı kullanma izin belgesinin yetkili idarece tapu idaresine gönderilmesi üzerine zorunlu deprem sigortası poliçesi dâhil başkaca hiçbir belge aranmaksızın kat mülkiyetine resen geçilir.” hükmü gereğince, gereken şartların yerine getirildiği yönünde başvuranın iddiasının bulunduğu anlaşılmakta olup, başvuranın talebinin gerçekleştirilmesi için başvuranın söz konusu harcı ödemek zorunda olup olmadığı hususunun belirlenmesi önem arz etmektedir.

13. 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümleri incelendiğinde, genel olarak tapu ve kadastro harçlarını lehine işlem yapılmış olanların ödemekle mükellef olduğu, ilgili memurların yapı kullanma iznini (iskan belgesini) vermeden önce, vergi dairesine gerekli harcın ödendiğini gösterir belgeleri talep etmeye mecbur oldukları, aksi takdirde gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurların harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumlu olacakları hükme bağlanmış, ayrıca 492 sayılı Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin I/13-a fıkrasında, arsa ve arazi üzerine inşa olunacak bina vesair tesislerin tescilinde (her bir işlem için) maktu harç (232,60 TL) alınacağı öngörülmüştür.

14. Ayrıca, başvuranın bahsi geçen … adet bağımsız bölümün kat mülkiyetine geçişinin cins değişikliği harcı ödenmeksizin yapılması talebinin dayanağını teşkil eden 634 sayılı Kat

Mülkiyeti Kanununun Geçici 1 inci maddesinde, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kat

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

irtifakı kurulmuş ve üzerindeki yapılar tamamlanıp yapı kullanma izin belgesi alınmış yapılarda, kat irtifakına sahip ortak maliklerden birinin başvurusu veya yapı kullanma izin belgesinin yetkili idarece tapu idaresine gönderilmesi üzerine zorunlu deprem sigortası poliçesi dâhil başkaca hiçbir belge aranmaksızın kat mülkiyetine resen geçileceğinin hükme bağlandığı görülmektedir.

15. Söz konusu maddede “zorunlu deprem sigortası poliçesi dâhil başkaca hiçbir belge aranmaksızın” ifadesi geçtiğinden, kat mülkiyeti kurulması için gereken belgelerin neler olduğu hususunun önem arz ettiği, buna göre 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 12 nci maddesinde, kat mülkiyetinin kurulması için, anagayrimenkulün kat mülkiyetine çevrilmesi hususunda o gayrimenkulün maliki veya bütün paydaşlarının bu maddede belirtilen belgeler ile birlikte tapu idaresinde istemde bulunması gerektiği, bu belgelerin ise, “anagayrimenkulde, yapı veya yapıların dış cepheler ve iç taksimatı bağımsız bölüm, eklenti, ortak yerlerinin ölçüleri ve bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle oranlı arsa payları, kat, daire, iş bürosu gibi nevi ile bunların birden başlayıp sırayla giden numarası ve bağımsız bölümlerin yapı inşaat alanı da açıkça gösterilmek suretiyle, proje müellifi mimar tarafından yapılan, yetkili kamu kurum ve kuruluşlarınca anagayrimenkulün maliki veya bütün paydaşlarının imzaları alınarak onaylanan ve elektronik ortamda tapu müdürlüğüne gönderilen mimarî proje ile yapı kullanma izin belgesi. b) Bağımsız bölümlerin kullanılış tarzına, birden çok yapının varlığı halinde bu yapıların özelliğine göre 28 inci maddedeki esaslar çerçevesinde hazırlanmış, kat mülkiyetini kuran malik veya malikler tarafından imzalanmış bir yönetim plânı.” şeklinde ifade edildiği, maddede sayılan bu belgeler arasında tapu harcının ödendiğine ilişkin belge ibaresine rastlanmadığı, görülmektedir.

16. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 12 nci maddesi ve geçici 1 inci maddesi hükümleri birlikte incelendiğinde, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kat irtifakı kurulmuş ve üzerindeki yapılar tamamlanıp yapı kullanma izin belgesi alınmış yapılarda kat mülkiyetine geçiş için o taşınmazın tüm paydaşlarının birlikte başvuruda bulunmalarının gerekmediği, kat irtifakına sahip ortak maliklerden birinin başvurusunun yeterli olduğu, ayrıca 634 sayılı Kat

Mülkiyeti Kanununun 12 nci maddesinde sayılan belgelerin ibrazının da gerekmediği, bu maddede sayılan belgeler arasında bulunmayan “tapu harcının ödendiğine ilişkin belge” nin ise ibraz edilmesi gerektiği, diğer yandan 492 sayılı Harçlar Kanununun 126 ncı maddesinde, herhangi bir istek olmaksızın re’sen yapılacak işlemlere ait harçların, bu kanunda aksine hüküm yoksa, lehine işlem yapılan kişilerden alınacağının öngörülmesi sebebiyle, 634 sayılı Kanunda yer alan resen tescil hükümleri, 492 sayılı Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin I/13-a fıkrasında belirtilen harcın tahsiline engel teşkil etmeyeceğinden söz konusu işlemin tesisi için tapu harcı istenilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.

C. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme, hesap verilebilirlik, şeffaflık, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Konya Vergi Mahkemesi’ne yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA, TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’ne KAYSERİ

TAPU VE KADASTRO 11. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ’ne ve ULUKIŞLA TAPU

MÜDÜRLÜĞÜ’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.