|
ÖZET: Başvuran, kayıt dondurduğu sürenin öğrenim süresinden sayılması gerektiğini belirterek bursunun öğrenim kredisine çevrilmesine itiraz etmiştir. İdare, bursun başarısızlık nedeniyle krediye dönüştürüldüğünü ve başvuran hakkında başka bir işlem yapılmadığını ifade etmiştir. Başvuranın, burs taahhütnamesini onaylayarak burs almaya başladığı, kayıt dondurduğu süre zarfında burs almaya devam ettiği ve sonrasında başarısızlık nedeniyle bursunun krediye dönüştürüldüğü tespit edilmiştir.
Yapılan değerlendirmeler sonucunda, başvuranın öğrenim durumundaki değişiklikleri zamanında bildirmemesi ve ilgili mevzuat gereği bursun kesilmesini gerektiren durumların oluşması nedeniyle, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. İlgili mevzuat, bursun kesilmesi ve öğrenim kredisine dönüştürülmesi konularında açık hükümler içermektedir. Bu nedenle, başvuranın mağduriyetinin giderilmesi talebi reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/86401-S.20.93991
BAŞVURU NO : 2020/16248
KARAR TARİHİ : 03/11/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
Almakta olduğu bursun öğrenim kredisine çevrilmesine ve
BAŞVURUNUN KONUSU :
öğrenim kredisi borcunun bir kısmına itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 03/05/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 30/11/2019 tarihli başvurusunda, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Su
Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Anabilim Dalı Avlama Teknolojisi Programına 2016-
2017 güz yarıyılında doktora öğrencisi olarak kayıt yaptırdığını, akabinde burs almaya
başladığını, 2018-2019 Bahar yarıyılında kayıtlı bulunduğu Su Ürünleri Avlama ve İşleme
Teknolojisi Anabilim Dalının adının ‘Balıkçılık ve Su Ürünleri İşleme Teknolojisi Anabilim
Dalı’ olarak, Avlama Teknolojisi Doktora Programının adının da ‘Balıkçılık Teknolojisi ve
Yönetimi Doktora Programı’ olarak değiştirildiğini, isim değişikliğinin bildirilmemesi sonucunda almakta olduğu bursun öğrenim kredisine çevrildiğini, herhangi bir anabilim dalı veya programa geçiş talebinin bulunmadığını belirterek öğrenim kredisine dönüştürülen bursun devam ettirilmesini talep etmişti. 30/11/2019 tarihli başvuru hakkında 06/01/2020 tarihinde
Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğüne muhatap Gönderme Kararı verilmiştir. Gönderme kararına ilgili idare tarafından cevap verilmemiştir.
2. Başvuran, tarihli başvurusunda, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Su
Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Anabilim Dalı Avlama Teknolojisi Programına 2016 güz döneminde kayıt yaptırdığını, sonrasında askerlik için kayıt dondurduğunu, askerde iken tarafına burs tahsis edildiğini öğrendiğini ve gerekli işlemleri başlatarak askerde iken burs almaya devam ettiğini, askerlik sonrası doktora eğitimine devam ettiğini, 2018-2019 bahar yarıyılında bölüm ve program adının değiştiğini, isim değişikliklerinin bildirilmediği gerekçesi ile almakta olduğu bursun öğrenim kredisini çevrildiğini, 2019 Ekim ayında ders dönemini zamanında tamamlayamadığı gerekçesi ile 15.11.2019 tarihinde kaydının silindiğini, askere gitmek üzere kayıt dondurduğu zamanda burs çıktığını, sonrasında bölüm isim değişikliğinin bildirilmemesi, kayıt dondurduğu sürenin de öğrenim süresinden sayıldığı ve ders dönemini zamanında tamamlayamadığı gerekçeleriyle bursun krediye çevrildiğini, ders dönemimin zamanında bitirilmemesinin söz konusu olmadığını, kredi ve akts hesaplamasının farklı olması nedeniyle akts’yi tamamladığı halde krediyi tamamlamadığının anlaşıldığı, enstitünün ders kayıt aşamasında bu uyarıyı vermemesi nedeniyle ikinci kez mağdur olduğunu, hem doktora eğitiminin sonlandırıldığını hem de bir seneden fazla süre zarfında aldığı bursun krediye çevrilerek borçlandırıldığını belirterek en azından askerde iken aldığı burs miktarını geri ödeyeceği şekilde bir karara varılarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sayılı ve
27.10.2020 tarihli yazısında: “… Kurumumuz tarafından burs verilen bütün öğrenciler için
başarı kıstası olarak 29.11.2016 tarih ve 906/9845 sayılı kararda hüküm altına alındığı gibi 4′ lük sistem üzerinden genel not ortalaması 2 ve üzeri olan öğrencilerin başarılı olarak değerlendirilmesi 27.10.2017 tarih ve 917/10084 numaralı Yönetim Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur. Konuyla ilgili olarak tüm öğretim kurumlarına bilgi verilmiştir.
4. 2016-2017 öğretim yılında İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü öğrencisi olarak başvuruda bulunan T.C. kimlik numaralı ‘ numara ile burs tahsis edilmiştir. Burs/ kredi almasına esas olan tabi olduğu mükellefiyetlerin belirtildiği Taahhütnameyi e-Devlet üzerinden onaylaması sebebiyle 2016-2017 öğretim yılı başından itibaren ilgili T.C. Ziraat Bankası şubesi nezdinde açılan hesabına burs ödenmeye başlanmıştır.
5. , Taahhüt onayı yaparak ” öğrenim durumu ile ilgili her türlü değişikliği (kayıt dondurma, öğretim kurumundan ayrılma, izin alma, adres değişikliği vb) otuz gün içerisinde
Kuruma bildireceğini, bildirmediği değişikliğe ilişkin her türlü sorumluluğun kendisine ait olduğunu, bursu kesilmesini gerektiren bir durumun ortaya çıkması halinde durumun gerçekleştiği tarih itibariyle bursun kesileceğini ve bu tarihten sonra ödenen burs tutarlarının öğrenim kredisine dönüştürüleceğini, belirlenen borcunu, hiçbir bildirim beklemeden www.kygm.gsb.gov.tr internet adresinden öğrenerek ödeyeceğini belirten mükellefiyetleri kabul ve taahhüt etmiş bulunmaktadır.
6. İdaremiz tarafından 2019 yılı sonunda yapılan araştırmada, ‘ in İstanbul
Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünden 15.11.2019 tarihinde kayıt sildirdiği tespit edildiğinden bursu Kasım 2019 ayı itibariyle kesilmiştir. ‘ in 27.11.2019 tarihli dilekçesi ve eki belgeye istinaden kayıtlarımızda okul bilgisi güncellenmiştir. İlgi yazınızda kayıt dondurduğu yıl burs aldığını belirttiğiniz başvuru sahibinin idaremize kayıt dondurduğunu belirten bir başvurusu olmadığından 2016-2017 öğretim yılında burs ödemesi yapılmıştır. 2016-2017 öğretim yılında kayıt donduran başvuru sahibinin 2017-2018 öğretim yılında ders aşamasına, 2018-2019 öğretim yılında tez aşamasına geçmiş olması gerekirken kayıt sildirdiği öğretim yılının sonunda halen ders aşamasında olduğu ekte bulunan
Yükseköğretim Kurulu Bilgi Sisteminden alınan belgeden görülmektedir. 2017-2018 öğretim yılı sonunda başarısız olması sebebiyle bursu Ekim 2018 ayından geçerli olmak üzere öğrenim kredisine dönüştürülmüştür.
7. Başvuru sahibine toplam ödenen burs tutarı 31.590 TL, toplam ödenen öğrenim kredisi tutarı ise 20.730 TL’ dir. Öğrenim kredisi borcunu 1.12.2021 tarihinden itibaren ödemesi gerekmektedir. … İlgili mevzuatlar kapsamında başvuru sahibi hakkında yapılabilecek bir işlem bulunmamaktadır…” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
8. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
9. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
10. 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin
Kanununun “Burs ve kredilerin verilmesi” başlıklı 2 nci maddesinde; “Yüksek Öğrenim
Kredi ve Yurtlar Kurumu; yurt içinde yükseköğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dahilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verebilir…”,
11. 24.08.2004 tarihli ve 25563 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu
Yönetmelik, 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs, Kredi Verilmesine İlişkin
Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarının (Vakıf üniversiteleri hariç)
kendi mevzuatlarındaki kriterlere göre belirleyecekleri öğrenciler ile Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu tarafından belirlenecek öğrencilere hangi şartlarla burs kredi verileceği ile bunların kesilmesi ve lüzumu halinde tahsiline ilişkin hak ve yükümlülükleri kapsar.”, ‘Taahhütname İsteme’ başlıklı 15 inci maddesinde, “Burs almaya hak kazanan öğrenci, metni ve alınma usulü Genel Müdürlükçe hazırlanan taahhütnameyi Kuruma vermekle yükümlüdür. Öğrencinin tabi olacağı mükellefiyetler, öğrenciden alınacak taahhütnamede ayrıca belirtilir.”, ‘Öğretim Kurumunu Değiştirme Halinde Burs Verilmesi ve Süresi’ başlıklı 21 inci maddesinde, “Öğretim kurumundan ayrılıp başka bir öğretim kurumuna kaydolan öğrencilerin, önceki öğretim kurumunda başarılı olmaları kaydı ile burslarının ödenmesine devam olunur. Ancak, öğretim kurumunu değiştiren öğrencinin önceki aldığı burs süresi ile yeni öğretim kurumunda verilecek burs süresi toplamı, yeni öğretim kurumunun normal öğrenim süresinden fazla olamaz.”, ‘Başarısızlık Sebebiyle Bursun Kesilmesi’ başlıklı 24 üncü maddesinde, “Öğretim kurumunca başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursu kesilir. Bursu kesilen öğrencilere, burslarının kesildiği tarihten itibaren Yüksek Öğrenim
Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinde belirlenecek esaslara göre kredi verilebilir.”, ‘Öğretim Kurumundan Ayrılma, İzin Alma veya Kayıt Dondurma Halinde
Bursun Kesilmesi’ başlıklı 25 inci maddesinde, “Burs almakta olan öğrenci, öğretim kurumundan ayrıldığında bursu kesilir. Öğretim kurumundan en az bir yarı yıl izin alan veya kayıt donduran öğrencinin bursu, Kuruma durumunun bildirildiği tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren kalan süre kadar kesilir. Öğrencinin yeniden öğrenimine başladığını belgelendirmesi halinde bursun ödenmesine devam edilir. Öğrencinin alamadığı bursu normal öğrenim süresinden sonra verilir.”,
12. 20.04.2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazetede yayımlanın Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliğinin ‘Süre’ başlıklı 17 nci maddesinde, “…(2) Doktora programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için dört yarıyıl, …dır.” hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
13. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler kapsamında başvurunun reddi önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 14. Başvuran, kayıt dondurduğu sürenin de öğrenim süresinden sayılması sonucunda almakta olduğu bursun öğrenim kredisine çevrilmesine itiraz etmekte ve en azından askerde iken aldığı burs miktarını geri ödeyeceği şekilde bir karara varılarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
15. İlgili idare, başarısızlık gerekçesiyle bursun öğrenim kredisine dönüştürüldüğünü ve başvuran hakkında yapılacak işlem bulunmadığını belirtmektedir.
16. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, başvuranın, 2016-2017 öğretim yılında İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü öğrencisi olarak burs taahhütnamesini onaylaması ile 2016-2017 öğretim yılı başından itibaren burs almaya başladığı, 2016-2017 öğretim yılında kayıt dondurduğu, kayıt dondurduğu süre içerisinde burs almaya devam ettiği, başvuranın 2017-2018 öğretim yılında ders aşamasına, 2018-2019 öğretim yılında tez aşamasına geçmiş olması gerekirken 2017-2018 öğretim yılı sonunda başarısız olduğu, bu gerekçe ile bursun Ekim 2018 ayından geçerli olmak üzere öğrenim kredisine dönüştürüldüğü, başvuranın öğretim kurumundan 15.11.2019 tarihi itibariyle ayrıldığı gerekçesi ile öğrenim kredisinin kesildiği hususları tespit edilmiştir.
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, taahhüt ve mevzuat gereği öğrenim durumu ile ilgili her türlü değişikliği bursu kesilmesini gerektiren bir durumun ortaya çıkması halinde durumun gerçekleştiği tarih itibariyle bursun kesileceğinin ve bu tarihten sonra ödenen burs tutarlarının öğrenim kredisine dönüştürüleceğinin hüküm altına alındığı, başvuranın
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereği kredili dersleri başarıyla tamamlaması için öngörülen azami süreyi aştığı ve Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü tarafından bütün öğrenciler için belirlediği başarı kıstası doğrultusunda başarısız kabul edildiği, böylelikle almakta olduğu bursun başarısızlık gerekçesi ile öğrenim kredisine çevrildiği, akabinde başvuranın öğretim kurumundan kaydını sildirdiği ve sonrasında öğrenim kredisi ödemelerinin de sonlandırıldığı, bu işlemlerin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuranın talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI KREDİ VE YURTLAR
GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi