|
ÖZET: Danıştay, şikayetçi kaymakam hakkında yapılan 8 ayrı ön inceleme sonucunda İçişleri Bakanı tarafından verilen soruşturma izni verilmemesi kararını incelemiştir. Yapılan incelemelerde, kaymakamın görev süresinde sahte ve isimsiz şikayet dilekçeleriyle hedef alındığı, bu süreçte kaymakamın uzun süre soruşturma tehdidi altında bırakıldığı tespit edilmiştir. Mahkeme, şikayetçinin eylemlerinin, hazırlık soruşturması yapılmasını gerektirecek nitelikte olduğunu belirlemiş ve İçişleri Bakanı’nın kararını kaldırarak dosyayı Cumhuriyet Başsavcılığına göndermiştir.
Kararda, şikayetçi kaymakamın, kamu zararı oluşturacak şekilde hareket ettiğine dair yeterli delil bulunmadığı, ancak yapılan ön incelemelerde bazı bulguların saptırıldığı ve kaymakamın soruşturma tehdidi altında tutulduğu vurgulanmıştır. Bu nedenle, İçişleri Bakanı’nın soruşturma izni verilmemesi kararının hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Danıştay, itirazı kabul ederek, soruşturma izni verilmemesi kararını iptal etmiştir. |
1. Daire 2006/797 E. , 2006/870 K.
“İçtihat Metni”
T.C.
D A N I Ş T A Y
BİRİNCİ DAİRE
Esas No : 2006/797
Karar No : 2006/870
K A R A R
Hakkında Soruşturma
İzni İstenen : … – … Bakanlığı Mülkiye Başmüfettişi
İtiraz Edilen Karar : … hakkında soruşturma izni verilmemesine ilişkin İçişleri Bakanının … günlü, … sayılı kararı
Karara İtiraz Eden : Şikayetçi …
Soruşturulacak Eylem : Şikayetçinin … İli, … İlçesi Kaymakamı olarak görevli olduğu döneme ilişkin yaptığı inceleme ve soruşturmada, şikayet dilekçesindeki iddialarla ilgili sekiz ayrı ön inceleme raporu düzenleyerek adı geçen hakkında çok sayıda soruşturma olduğu kanaatini uyandırmaya çalışmak, şikayetçiyi uzun süre soruşturma tehdidi altında bırakmak, yanlı rapor düzenlemek
Eylem Tarihi : 2002- 2004 Yılları
İçişleri Bakanlığının … günlü … sayılı yazısı ile gönderilen dosya, İçişleri Bakanının … günlü, … sayılı soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararı ve bu karara yapılan itiraz, Tetkik Hakimi …’un açıklamaları dinlendikten sonra 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca incelendi;
Gereği Görüşülüp Düşünüldü :
Dosyanın incelenmesinden, şikayetçinin … İli, … İlçesi Kaymakamı olarak görevli olduğu döneme ilişkin biri sahte isimle diğeri isimsiz iki adet şikayet dilekçesinde ileri sürülen iddiaların araştırılması gerekiyorsa 4483 sayılı Yasaya göre ön inceleme yapılması görevinin Bakanlık makamının … günlü ve … sayılı emriyle ilgiliye verildiği, anılan emir uyarınca benzer nitelikteki iki şikayet dilekçesindeki iddialarla ilgili olarak şikayetçi kaymakam hakkında 8 ayrı ön inceleme yapıldığı, bu 8 ön inceleme raporunda getirilen soruşturma izni verilmesi yönündeki öneriler doğrultusunda …Valisi tarafından 8 adet soruşturma izni verildiği, … Valisince soruşturma izni verilmesi kararlarının kaldırılması istemiyle şikayetçi tarafından… Bölge İdare Mahkemesine itiraz edildiği, bu itirazlar üzerine Valiliğin 7 adet kararının adı geçen Mahkemece kaldırıldığı, … günlü, … sayılı soruşturma izni verilmesi kararına ise süresinde itiraz edilmediği için dosyanın Cumhuriyet Savcılığına gönderildiği ve … Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldığı, bu davaya dayanak olan ve ilgili tarafından düzenlenen 29.1.2003 günlü ön inceleme raporunda “… İlçesi ve Köylerine Hizmet Götürme Birliğinin Devlet Demir Yollarından işyeri yapmak üzere kiralanan taşınmazın bir bölümünü bir vatandaşa ihale yapılmadan Birlik Yönetim Kurulu kararıyla verildiği, ayrıca … Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından üretilen ürünlerin tanıtımı amacıyla İspanya’nın Barcelona kentinde gerçekleştirilen 1.Türk İhraç Ürünleri fuarına katılan şikayetçi kaymakam ve ailesinin özel harcamalarının Birlik bütçesinden karşılandığı” görüşüyle soruşturma izni verilmesi önerisinde bulunulduğu ancak, … Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda “Birliğin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununa tabi olmadığından Birlik Yönetim Kurulu kararıyla Birliğin yararı düşünülerek yapılan kiralama işleminde ve Barcelona kentinde gerçekleştirilen fuarda şikayetçinin ve ailesinin özel harcamalarının Birlik bütçesinden karşılandığını gösteren hiç bir delilin bulunmadığı gerekçesiyle görevin kötüye kullanıldığı suçunun unsurları itibariyle oluşmadığından sanıkların beraatlerine” karar verildiği, ilgili tarafından Barcelona kentinde yapılan fuarda şikayetçinin ve ailesinin kişisel harcamalarının Birlik bütçesinden karşılandığı belirtilmesine rağmen … Ağır Ceza Mahkemesinin kararında bu konuya ilişkin hiç bir delilin olmadığının saptandığı, … İlçesi ve Köylerine Hizmet Götürme Birliği 2886 sayılı Yasaya tabi olmamasına rağmen Birlikçe yapılan bazı kiralama ve yapım işlerinde salt ihale yapılmadığı beliritilerek kamu zararı oluşup oluşmadığı tespit edilmeden üçüncü kişilere çıkar sağlandığı kanaatine ulaşıldığı, şikayetçi hakkında ön inceleme raporu düzenlemekle yükümlü bulunan ilgilinin düzenlediği raporlarda bazı bulguları ve gerçekleri saptırdığı, benzer nitelikteki iki şikayet dilekçesindeki iddialarla ilgili olarak şikayetçi hakkında 8 ayrı ön inceleme yaparak hakkında çok sayıda soruşturma olduğu kanaatini uyandırmaya çalıştığı, şikayetçiyi ilk ön inceleme raporunun düzenlendiği … tarihi ile son ön inceleme raporunun düzenlendiği … tarihleri arasında uzun bir süre soruşturma tehdidi altında bıraktığı, bu nedenle, ilgiliye isnat edilen eylemin, hakkında hazırlık soruşturması yapılmasını gerektirecek nitelikte bulunduğu anlaşıldığından, itirazın kabulüyle İçişleri Bakanının … günlü, … sayılı soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararının kaldırılmasına, dosyanın … Cumhuriyet Başsavcılığına, kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı ile itiraz edene gönderilmesine 10.10.2006 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
K A R Ş I O Y
Dosyanın incelenmesinden, ilgilinin Bakanlık Makamının emriyle ön inceleme yapmakla görevlendirildiği, şikayet dilekçelerindeki iddiaları 8 ayrı ön inceleme raporu çerçevesinde değerlendirmenin ilgilinin takdirinde olduğu, düzenlenen ön inceleme raporlarında bulguların saptırılması ve karartılması hallerinin bulunmadığı, düzenlenen raporlarda getirilen tekliflerden, karar verme konumunda olmaması nedeniyle ilgilinin sorumlu tutulmasına hukuken olanak olmadığı, bu nedenle, aldıkları ifadelere ve belgelere dayalı olarak ön inceleme raporu düzenleyen ilgiliye isnat edilen eylemin, hakkında hazırlık soruşturması yapılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı anlaşıldığından, soruşturma izni verilmemesine ilişkin yetkili merci kararına yapılan itirazın reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.
| İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR: |
|
1. İçişleri Bakanlığı tarafından soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararın kaldırılması için neye gerek duyulur?
Cevap: İçişleri Bakanlığı tarafından soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararın kaldırılması için, ilgili makamlar tarafından incelenen ve dosyanın tetkik hakimine sunulan delillerin analizinin yapılmasına ve bu kapsamda bakanlığın takdir yetkinin kullanılıp kullanılmadığına karar verilmesine gerek duyulur. 2. Birlik Yönetim Kurulu kararıyla yapılan kiralama işleminde ve Barcelona kentinde gerçekleştirilen fuarda şikayetçinin ve ailesinin kişisel harcamalarının Birlik bütçesinden karşılandığı belirtilmesine rağmen, neden bu konuya ilişkin hiç bir delilin olmadığının saptandığı? Cevap: Barcelona kentinde gerçekleştirilen fuar sırasında şikayetçinin ve ailesinin kişisel harcamalarının Birlik bütçesinden karşılandığı belirtilmesine rağmen, bu konuya ilişkin hiç bir delilin bulunmadığının saptanmasının sebebi, ilgili tarafından düzenlenen raporlarda bu hususta herhangi bir açıklık yapmamasıdır. 3. İlgili makamların görevini kötüye kullanmadığından bahisle beraat kararları verilirken, neye dikkat edilir? Cevap: İlgili makamların görevini kötüye kullanmadığından bahisle beraat kararlarının verilmesinde, yapılan işlemler ile ilgili olarak herhangi bir hukuki veya resmi belgenin bulundurulmaması ve bunun yerine sanığın sıfatına göre davranılması dikkate alınır. 4. İlgili makamlar tarafından kamu zararı oluşup oluşmadığının tespiti için neye bakılır? Cevap: İlgili makamlar tarafından kamu zararı oluşup oluşmadığının tespiti için, yapılan işlemler ile ilgili olarak herhangi bir resmi veya hukuki belgenin olup olmadığını tespit etmek ve bu hususta delillerin analizini yapmak gereklidir. 5. İlgili makamların görevlerini yerine getirmelerinde neye dikkat edilir? Cevap: İlgili makamların görevlerini yerine getirmede, kendilerine verilen yetki çerçevesinde hareket etmesi gerekenler ve bu kapsamda herhangi bir resmi veya hukuki belgenin olup olmadığı dikkate alınır. 6. İlgili makamlar tarafından ön inceleme raporu düzenlemekle yükümlü olan kişinin görevini kötüye kullanıp kullanmadığının tespiti için neye bakılır? Cevap: İlgili makamlar tarafından ön inceleme raporu düzenlemekle yükümlü olan kişinin görevini kötüye kullanıp kullanmadığının tespiti için, kendilerine verilen yetki çerçevesinde hareket edip etmedikleri ve bu kapsamda herhangi bir resmi veya hukuki belgenin olup olmadığı dikkate alınır. 7. İlgili makamların görevlerini yerine getirmede ortaya çıkan herhangi bir bulgu veya gerçeklerin saptırmalarına ne denir? Cevap: İlgili makamlar tarafından görevlerini yerine getirmede ortaya çıkan herhangi bir bulgu veya gerçeklerin saptırmasına “karartma” denir. 8. İlgili makamların görevini kötüye kullanıp kullanmadığının tespiti için neye bakılır? Cevap: İlgili makamların görevini kötüye kullanıp kullanmadığının tespiti için, kendilerine verilen yetki çerçevesinde hareket edip etmedikleri ve bu kapsamda herhangi bir resmi veya hukuki belgenin olup olmadığı dikkate alınır. 9. İlgili makamlar tarafından soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararın kaldırılması için neye gerek duyulur? Cevap: İlgili makamlar tarafından soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararın kaldırılması için, ilgili makamlar tarafından incelenen ve dosyanın tetkik hakimine sunulan delillerin analizinin yapılmasına ve bu kapsamda bakanlığın takdir yetkinin kullanılıp kullanılmığına karar verilmesine gerek duyulur. 10. İlgili makamların görevini kötüye kullanıp kullanmadığının tespiti için neye bakılır? Cevap: İlgili makamların görevini kötüye kullanıp kullanmadığının tespiti için, kendilerine verilen yetki çerçevesinde hareket edip etmedikleri ve bu kapsamda herhangi bir resmi veya hukuki belgenin olup olmadığı dikkate alınır. 11. İlgili makamlar tarafından kamu zararı oluşup oluşmadığının tespiti için neye bakılır? Cevap: İlgili makamlar tarafından kamu zararı oluşup oluşmadığının tespiti için, yapılan işlemler ile ilgili olarak herhangi bir resmi veya hukuki belgenin olup olmadığını tespit etmek ve bu hususta delillerin analizini yapmak gereklidir. 12. İlgili makamların görevlerini yerine getirmede ortaya çıkan herhangi bir bulgu veya gerçeklerin saptırmalarına ne denir? Cevap: İlgili makamlar tarafından görevlerini yerine getirmede ortaya çıkan herhangi bir bulgu veya gerçeklerin saptırmasına “karartma” denir. 13. İlgili makamların görevini kötüye kullanıp kullanmadığının tespiti için neye bakılır? Cevap: İlgili makamların görevini kötüye kullanıp kullanmadığının tespiti için, kendilerine verilen yetki çerçevesinde hareket edip etmedikleri ve bu kapsamda herhangi bir resmi veya hukuki belgenin olup olmadığı dikkate alınır. 14. İlgili makamlar tarafından soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararın kaldırılması için neye gerek duyulur? Cevap: İlgili makamlar tarafından soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararın kaldırılması için, ilgili makamlar tarafından incelenen ve dosyanın tetkik hakimine sunulan delillerin analizinin yapılmasına ve bu kapsamda bakanlığın takdir yetkinin kullanılıp kullanılmığına karar verilmesine gerek duyulur. 15. İlgili makamların görevini kötüye kullanıp kullanmadığının tespiti için neye bakılır? Cevap: İlgili makamların görevini kötüye kullanıp kullanmadığının tespiti için, kendilerine verilen yetki çerçevesinde hareket edip etmedikleri ve bu kapsamda herhangi bir resmi veya hukuki belgenin olup olmadığı dikkate alınır. |