|
ÖZET: Başvuran, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nda diyetisyen olarak çalıştığı dönemde (01.03.2015-27.05.2016) meslek kodunun hatalı olarak “Beden İşçisi” şeklinde kaydedildiğini iddia ederek, bu süre zarfındaki hizmetlerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesini talep etmiştir. Başvuru, 30.12.2023 tarihinde yapılmış olup, ilgili idare tarafından yapılan incelemelerde, başvuranın belirtilen tarihlerde gerçekten “Beden İşçisi” olarak istihdam edildiği ve dolayısıyla talebinin reddedildiği belirtilmiştir.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, başvuranın çalışma süresine ilişkin belgeleri ve ihale sözleşmelerini sunarak, SGK’ya yapılan bildirimin hatalı olmadığını savunmuştur. Ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, sağlık hizmetleri sınıfında görev almak için belirli şartların yerine getirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Başvuranın, diyetisyen olarak çalıştığını kanıtlayacak resmi bir belge sunmadığı da vurgulanmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu belirterek, ilgili idarenin işlemlerinde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmediğini ifade etmiştir. Başvuranın, bu karara itiraz etme hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/3045-S.24.4819
BAŞVURU NO : 2023/21008
KARAR TARİHİ : 15.03.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ESKİŞEHİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Başvuranın, 01.03.2015-27.05.2016 tarihleri arasındaki hizmetlerinin
BAŞVURUNUN KONUSU :
kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 30.12.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Eskişehir Büyükşehir Belediyesi (EBB) Sosyal Hizmetler
Dairesi Başkanlığında 02.02.2015 tarihinden itibaren diyetisyen olarak görev yapmakta olduğunu, Sosyal
Güvenlik Kurumunca tarafına verilen hizmet belgesinde Belediye bünyesinde işe girişinin 2265.04
Diyetisyen (Kreş/anaokulu) meslek koduyla yapıldığını, ancak sözü edilen belgede meslek kodunun 01.03.2015–27.05.2016 tarihleri arasında 9622.02 (Beden işçisi/genel) olarak işlendiğinin görüldüğünü, EBB Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığında çalışmaya başladığı günden itibaren diyetisyen olarak görev yapmakta olmasına ve 01.03.2015–27.05.2016 tarihleri arasında görev yerinde ve tanımında hiçbir değişiklik olmamasına rağmen söz konusu tarihler arasında meslek kodunun Sosyal Güvenlik Kurumuna hatalı olarak bildirildiğini, kendisinin Belediyenin hizmet alımı yaptığı alt yüklenici şirket ile belirli süreli iş sözleşmesi yapmak suretiyle EBB’nin Kadın Danışma ve Dayanışma Merkezinde diyetisyen olarak çalışmaya başladığını, aynı yerde görevine devam ederken EBB’nin hizmet alımı yaptığı yüklenici şirketlerin değiştiğini fakat bu süreçte tarafıyla yeni şirketler arasında sürekli ve düzenli olarak belirli süreli iş sözleşmesi yapılmaya devam edildiğini, sonrasında EBB bünyesinde kadro açıldığını ve sözleşmeli memur olarak Belediyeye alındığını, son olarak da, 15.03.2023 tarihinde memur kadrosuna atandığını, akabinde, EBB tarafından hizmet birleştirmesi yapıldığını, fakat, 01.03.2015–27.05.2016 tarihleri arasındaki sürenin değerlendirilmediğini, 05.10.2023 tarihli dilekçesi ile meslek kodunun yanlış girilmesi nedeniyle hizmet birleştirme sürecinde hak kaybına uğradığını ve bunun giderilmesini talep ettiğini, ancak, işe girdiği ilk günden itibaren aynı yerde (Kadın Danışma ve Dayanışma Merkezinde) ve aynı görevde (diyetisyen olarak) çalıştığının Belediye tarafından bilinmesine rağmen, talebinin, ilgili idare tarafından, 01.03.2015- 27.05.2016 tarihleri arasındaki çalışmalarında beden işçisi/genel olarak istihdam edilmesi hasebiyle, söz konusu tarihler arasındaki hizmetlerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilemediği gerekçesiyle reddedildiğini iddia ederek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından gönderilen 29/01/2024 tarihinde gönderilen sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Başvuranın Belediye bünyesinde işe başladığı tarih ile sözleşmeli personel statüsüne geçtiği tarih arasındaki 30.05.2016 tarihli hizmet dökümü, ihale sözleşmesi ve teknik şartnamelerin ekte sunulduğu, 2.2. 01.03.2015-27.05.2016 tarihleri arasında başvuranın Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi
Başkanlığında 01.08.2023 tarihli dilekçesi ekinde sunmuş olduğu SGK uzun vade hizmet dökümünde yer alan meslek kodlarında da (Beden İşçisi-Genel) olarak istihdam edildiğinin anlaşıldığı ve hizmet dökümünün ekte sunulduğu, 2.3. Başvuranın, 01.03.2015-27.05.2016 tarihleri arasında meslek kodunun bildirilmesi ile ilgili olarak ihale sözleşmesi ve teknik şartnameler incelendiğinde, adı geçenin Büyükşehir Belediyemiz bünyesinde 01.03.2015-27.05.2016 tarihleri arasında “Beden İşçisi” olarak istihdam edildiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla, iddia edildiğinin aksine SGK’ye hatalı bir bildirimde bulunulmadığının görüldüğü, 2.4. 657 sayılı Kanunun 36 maddesinin Ortak Hükümler Bölümünün (C) bendinin 2 inci fıkrası hükmü uyarınca hizmetin değerlendirilmesinden faydalanabilmek için sağlık hizmetleri sınıfında görev almak ile memuriyete girmeden önce veya memuriyetten ayrılarak mesleklerini özel veya kamu kurumlarında icra etmek, mesleğin icrası için güncel mevzuat gereğince aranılan şartların taşınması ve sosyal güvenlik kurumuna primlerin ödenmiş olması gerektiğinden, adı geçenin 01.08.2023 tarihli dilekçesi ekinde sunmuş olduğu hizmet dökümünde yer alan meslek kodlarına göre hizmetlerinin değerlendirildiği, başvuranın 01.03.2015-27.05.2016 tarihleri arasındaki çalışmalarında (Beden İşçisi- Genel) olarak istihdam edilmiş olması nedeniyle, hizmetlerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilemediği, bu hizmetlerin toplam hizmetinde değerlendirildiği, 2.5. Şikayet konusu talebe ilişkin olarak başvuran veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı,
İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
“
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36 ncı maddesinin C/2 bendi; “Sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel kurumlarda yapanlarla, memurluktan ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memurluğa girmek isteyenlerin sağlık hizmetlerinde geçen süresinden, bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen süreleri ile 196 ncı maddede belirtilen şekilde tespit edilecek mahrumiyet bölgelerinde en az 3 yıl çalışanların veya çalışacak olanların sürelerinin tamamı ve geri kalan sürelerinin 3/4 ü toplamı memurlukta
geçmiş sayılarak bu sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi (EBB) Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı bünyesinde hizmet alımı sözleşmesi ile istihdam edildiği 01.03.2015- 27.05.2016 tarihleri arasındaki hizmetlerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesini talep etmektedir.
8. İlgili idareden temin edilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, SGK uzun vade hizmet dökümünde, 01.03.2015-27.05.2016 tarihleri arasında başvuranın meslek kodlarının (Beden İşçisi-Genel) olarak yer aldığı, anılan tarihe ilişkin ihale sözleşmesi ve teknik şartnamelerden de başvuranın “Beden İşçisi” olarak istihdam edildiğinin anlaşıldığı, bu itibarla, başvuranın, söz konusu tarihler arasındaki hizmetlerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilemediği, bu hizmetlerin toplam hizmetinde değerlendirildiği anlaşılmaktadır.
9. 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (C) bendinin ikinci fıkrasında, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına girenlerden, memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel kurumlarda yapanlarla, memurluktan ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memurluğa girmek isteyenlerin sağlık hizmetlerinde geçen süresinden, bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen süreleri ile 196 ncı maddede belirtilen şekilde tespit edilecek mahrumiyet bölgelerinde en az 3 yıl çalışanların veya çalışacak olanların sürelerinin tamamı ve geri kalan sürelerinin 3/4 ü toplamı memurlukta geçmiş sayılarak bu sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirileceği öngörülmektedir. Madde metninden de anlaşılacağı üzere, söz konusu hizmetlerin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi için; sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına atanma, özel veya kamuda memuriyet haricinde mesleğin icra edilmesi, icra edilen mesleğin sağlık hizmetlerine ilişkin olması şartlarının yerine getirilmesi gerekmektedir.
10. Hukuk devleti, insan haklarına saygılı, bu hakları koruyan, toplum yaşamında adalete ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni kurmak ve bunu sürdürmekle kendini yükümlü sayan, bütün davranışlarında Anayasaya ve hukuk kurallarına uyan, işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan Devlettir. (AYM, E. 2002/38, K. 2002/89, KT: 08.10.2002) Bu kapsamda, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları doğrultusunda hareket etmesi kuşkusuz hukuk devleti ilkesinin gereklerinden birini teşkil etmektedir.
11. Somut olayda, her ne kadar başvuran tarafından, başvuranın Belediye bünyesinde, 01.03.2015-
27.05.2016 tarihleri arasında diyetisten olarak çalıştığı iddia edilmekte ise de, başvuranın anılan tarihler
arasında hizmet alımı sözleşmesi ile 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi personel olarak istihdam edildiği, hizmet dökümü belgesinin incelenmesi sonucunda, 01.03.2015–
27.05.2016 tarihleri arasında Belediyenin hizmet alımı yaptığı yüklenici şirketlerin değiştiğinin, ancak söz
konusu tarih aralığında, her bir şirket tarafından başvuranın meslek kodunun (Beden İşçisi- Genel) olarak bildirildiğinin görüldüğü, söz konusu tarih aralığına ilişkin ihale sözleşmeleri ve teknik şartnamelerin de,
başvuranın diyetisyen olarak işe alındığını her türlü şüpheden uzak bir biçimde ispata elverişli olmadığı, ayrıca, başvuran tarafından da söz konusu tarih aralığında diyetisyen olarak çalıştığını gösterir resmi bir belgenin Kurumumuza ibraz edilmediği hususları göz önünde bulundurularak, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (C) bendinin ikinci fıkrasında yer alan açık hüküm uyarınca, başvuranın 01.03.2015–27.05.2016 tarihleri arasında hizmetlerinin “sağlık hizmetlerinde geçen süre” olarak kabul edilmesine ve kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesine imkan bulunmadığı, aksinin kabulünün hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmayacağı değerlendirilmektedir.
12. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri kapsamında yapılan açıklamalar doğrultusunda, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarelerin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve ESKİŞEHİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi