|
ÖZET: Başvuran, İstanbul Haseki Hastanesinden aldığı % 45 oranında engelli raporuyla 2015 EKPSS sınavını geçerek Gaziantep İl Milli Eğitim Müdürlüğünde göreve başlamış, ancak 2018 yılında raporunun geçerliliği sorgulanmış ve memuriyeti sona erdirilmiştir. İtirazı üzerine, Ankara İl Sağlık Müdürlüğü tarafından % 40 oranında yeni bir rapor verilmiş, ancak bu rapor doğrultusunda göreve iade talebi reddedilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını değerlendirirken, Milli Eğitim Bakanlığı’nın başvuranın ibraz ettiği engelli raporunun sahte olduğunu tespit ettiğini ve bu nedenle atamanın iptal edildiğini belirtmiştir. İlgili mevzuat gereği, gerçeğe aykırı belge verenlerin atamalarının iptal edileceği hükmü doğrultusunda, başvuranın atamasının iptalinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş, ancak ileride yürütülen soruşturma sonucunda beraat etmesi durumunda göreve iade talep edebileceği hatırlatılmıştır. Bu karar, hukuka ve hakkaniyete uygun bir değerlendirme olarak kabul edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5788-S.8714
BAŞVURU NO : 2019/6072
KARAR TARİHİ : 18/07/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Göreve iade talebi hk
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 14/03/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; babasının görevi nedeniyle İstanbul’da ikamet etmekteyken 18/06/2010 tarihinde İstanbul Haseki Hastanesinden % 45 oranında engelli raporu aldığını, 2015 EKPSS sınavı sonucunda 86 puan alarak 03/07/2015 tarihinde Gaziantep İl Milli Eğitim Müdürlüğünde
… kadrosunda göreve başladığını, 16/04/2018 tarihinde “atamaya esas ibraz etmiş olduğunuz engelli raporu ile hastanenin göndermiş olduğu engelli raporu uyuşmadığı” gerekçesi ile memuriyetine son verildiğini, engelli raporuna itirazı sonucunda Ankara İl Sağlık Müdürlüğü tarafından belirlenen hakem hastaneden 24/08/2018 tarihli % 40 engelli raporu aldığını, bu rapor doğrultusunda göreve iade talebinde bulunduğunu ancak talebinin reddedildiğini iddia ederek, konunun her yönüyle incelenerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Milli Eğitim
Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 30/04/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazıda;
2.1. Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları
Hakkında Yönetmelikte, engelli personelin tanımının; “…Doğuştan veya sonradan; bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yetenekleri bakımından engel oranının yüzde kırk veya üzerinde ve çalışabilir durumda olduğunu mevzuat hükümlerine göre alınacak sağlık kurulu raporu ile belgeleyenler” şeklinde yapıldığı, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere
Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesinin 2’nci bendinde
“…Özürlü sağlık kurulu raporlarının farklı olması durumunda. Sağlık Bakanlığınca belirlenmiş olan hakem hastanelerden, kişinin ikamet ettiği yere en yakın hakem hastaneye, kişi yeniden muayene edilmesi ve özürlü sağlık kurulu raporu tanzim edilmesi amacıyla yine il sağlık müdürlüğü kanalıyla gönderilir…” hükümlerinin yer aldığı,
2.2. Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzunda Başvuru Özel Şartlar bölümünde gerçeğe aykırı belge verdiği veya beyanda bulunduğu tespit edilenlerin atamalarının
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
yapılamayacağı ataması yapılmış ise iptal edileceği ifadelerine yer verilerek adayların bilgilendirildiği,
2.3. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 20/03/2018 tarih ve … sayılı yazısında, başvuran hakkında engelli sağlık kurulu raporu düzenlenmediğinin açıkça belirtildiği, ilgili hakkında Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığınca yürütülen engelli personele yönelik inceleme ve soruşturma neticesinde başvuranın engelli sağlık kurulu raporunun söz konusu Hastanenin yazısı sonucunda anılan mevzuat hükümlerine uygun olmadığının anlaşılarak görevine son verildiği
2.4. Şikayet konusu talebe ilişkin olarak başvuran veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış bir dava bulunmadığı,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 30.03.2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında
Yönetmeliğin,
5.1. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, “Bu Yönetmelikte geçen; … d) Özürlü sağlık kurulu raporu: Özürlü sağlık kurulunca hazırlanan, kişilerin özür ve sağlık durumu ile kullanım amacını belirten belgeyi, … ifade eder.”
5.2. “Kurul kararlarının kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde, “(1) Kurul kararlarının kaydı için özürlü sağlık kurulu raporu vermeye yetkili her hastanede ayrı bir özürlü sağlık kurulu kaydı tutulur. Kurul üyeleri, kaydedilen özürlü sağlık kurulu raporlarının suretlerini de imza ederler. Kararlara muhalefet edenler, raporun kurumda kalan nüshasına ve bu kayıt ortamına gerekçeli olarak muhalefet şerhini yazarak imza ederler. İlgiliye verilecek veya kurumuna gönderilecek rapor nüshaları kurula katılan bütün üyeler tarafından muhalefet gerekçesi yazılmaksızın imzalanır. Kararın oy birliği veya oy çokluğu ile verildiği, raporların karar bölümüne mutlaka yazılır.”
6. 7/2/2014 Tarihli ve 28906 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Engelli Kamu Personel
Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmeliğin,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
6.1. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; … ç)
Engelli: Doğuştan veya sonradan; bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yetenekleri bakımından engel oranının yüzde kırk veya üzerinde ve çalışabilir durumda olduğunu mevzuat hükümlerine göre alınacak sağlık kurulu raporu ile belgeleyenleri,
d) Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı (EKPSS): Ortaöğretim, ön lisans ve lisans mezunu engellilerin engel grupları ve eğitim durumlarına göre yapılan ve sonuçları Devlet memurluğu ile kamu kurum ve kuruluşlarının işçi kadrolarına alınmalarında kullanılan merkezi sınavı, …
ifade eder.”
6.2. “EKPSS” başlıklı 5’inci maddesinde, “(1) EKPSS, ortaöğretim, ön lisans veya lisans düzeyinde eğitim veren kurumlardan mezun veya sınavın geçerlik süresi içerisinde mezun olabilecek durumda olan engelli adayların eğitim durumları ve engel gruplarının yarattığı dezavantajlar göz önünde bulundurularak Başkanlık tarafından yapılır veya yaptırılır. …”
6.3. “Adayların başvurmaları ve atanmaları” başlıklı 15’inci maddesinde, “… (4) Gerçeğe aykırı belge verdiği veya beyanda bulunduğu tespit edilenlerin atamaları yapılmaz, atamaları yapılmış ise iptal edilir, bu kişiler hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Gerçeğe aykırı belge verdikleri veya beyanda bulundukları tespit edilen adaylar hakkında yapılacak işlemler, atama başvuru formunda kamu kurum ve kuruluşları tarafından yazılı olarak belirtilir.”
hükümleri düzenlenmiş bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. 18/06/2010 tarihinde İstanbul Haseki Hastanesinden % 45 oranında engelli raporu aldığını iddia eden, 2015 EKPSS sınavı sonucunda 03/07/2015 tarihinde Gaziantep İl Milli Eğitim
Müdürlüğünde hizmetli kadrosunda göreve başlayan, atamaya esas ibraz ettiği engelli raporu ile hastanenin göndermiş olduğu engelli raporu uyuşmadığı gerekçesiyle memuriyetine son verilen başvuran, engelli raporuna itirazı sonucunda Ankara İl Sağlık Müdürlüğü tarafından belirlenen hakem hastaneden almış olduğu 24/08/2018 tarihli % 40 engelli raporu doğrultusunda göreve iade edilmeyi talep etmektedir.
9. Bakanlık tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, Teftiş Kurulu
Başkanlığı çıkışlı 18/01/2018 tarihli ve … sayılı Makam Oluru kapsamında yürütülen inceleme ve soruşturma çalışmaları kapsamında, başvurana ait olan engelli sağlık kurulu raporunun teyidi amacıyla İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından verildiği anlaşılan ve kişinin atamasına esas teşkil eden engelli sağlık kurulu raporunun “başvurana ait olup olmadığı ve ilgili hastaneden verilip verilmediği” hususları ile ilgili olarak Gaziantep
Valiliğinin 13/03/2018 tarihli ve … sayılı yazısı ile İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Hastanesinden bilgi talebinde bulunduğu, anılan hastanenin ise 20/03/2018 tarihli ve … sayılı yazısı ile başvuran tarafından ibraz edilen ve atamasına esas 18/06/2010 tarihli ve % 45 oranlı engelli sağlık kurulu raporunun söz konusu hastane tarafından düzenlenmediğinin ifade edildiği, İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 18/06/2010 tarihli ve %37 oranlı engelli sağlık Kurulu raporunun idareye gönderildiği, başvuran tarafından ibraz edilen ve atamaya esas teşkil eden söz konusu sağlık kurulu raporunun sahteliğinin ilgili idarece tespit edilmesi sonucunda ise, ilgili idare tarafından başvurana ait atama kararnamesinin iptal edilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
10. Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları
Hakkında Yönetmeliğinin 4’üncü maddesinde özürlü sağlık kurulu raporu, özürlü sağlık kurulunca hazırlanan, kişilerin özür ve sağlık durumu ile kullanım amacını belirten belge olarak tanımlanmakta, aynı Yönetmeliğin 12’nci maddesinde, Kurul kararlarının kaydı için özürlü sağlık kurulu raporu vermeye yetkili her hastanede ayrı bir özürlü sağlık kurulu kaydı tutulacağı hükme bağlanmaktadır. Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet
Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmeliğin, 4’üncü maddesinde, engelli, doğuştan veya sonradan; bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yetenekleri bakımından engel oranının yüzde kırk veya üzerinde ve çalışabilir durumda olduğunu mevzuat hükümlerine göre alınacak sağlık kurulu raporu ile belgeleyenler olarak EKPSS ise, ortaöğretim, ön lisans ve lisans mezunu engellilerin engel grupları ve eğitim durumlarına göre yapılan ve sonuçları Devlet memurluğu ile kamu kurum ve kuruluşlarının işçi kadrolarına alınmalarında kullanılan merkezi sınav olarak tanımlanmakta, 15’inci madde hükmünde de gerçeğe aykırı belge verdiği veya beyanda bulunduğu tespit edilenlerin atamalarının yapılmayacağı, atamaları yapılmış ise iptal edileceği öngörülmektedir.
11. Somut olayda, Milli Eğitim Bakanlığınca engelli sağlık kurulu raporlarının teyidi amacıyla başlatılan inceleme ve soruşturma kapsamında başvuran tarafından ibraz edilen ve atamasına esas alınan %45 oranlı engelli sağlık kurulu raporunun, İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma
Hastanesi kayıtlarında yer alan ve söz konusu hastane tarafından başvurana verilen %37 oranlı engelli sağlık kurulu raporu ile örtüşmemesi nedeniyle başvuranın atamasına esas engelli sağlık kurulu raporunun sahteliğinin ilgili idarece tespit edildiği ve bu kapsamda başvuranın atamasının iptal edildiği anlaşılmaktadır.
12. Bilindiği üzere, geri alma müessesesi, sakat bir idari işlemin, idarenin tesis edeceği başka bir idari işlem ile hükümsüz hale getirilmesini, diğer bir ifadeyle, sakat idari işlemin yapıldığı tarihten itibaren hukuk aleminden silinmesini ifade etmektedir. Gerek doktrince ve gerekse de yargı içtihatları ile ilgilinin hilesi veya idareyi aldatması sonucunda tesis edilen işlemlerin idare tarafından her zaman geri alınabileceği kabul edilmektedir. (GÜNDAY, Metin, İdare
Hukuku, İmaj Yayınevi, Ankara 2011, s. 170-179.)
13. Bu itibarla, Milli Eğitim Bakanlığının başvuran tarafından ibraz edilen ve atanmasına esas alınan engelli sağlık kurulu raporunun, İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen ve söz konusu hastane tarafından Milli Eğim Bakanlığına gönderilen 18/06/2010 tarihli ve %37 oranlı engelli sağlık Kurulu raporu ile örtüşmemesi, bir başka deyişle başvuran tarafından ibraz edilen ve atanmasına esas alınan engelli sağlık kurulu raporunun sahteliğinin Milli Eğitim Bakanlığınca idarece tespit edilmesi nedeniyle Engelli
Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında
Yönetmeliğin, 15’inci maddesinde yer alan, gerçeğe aykırı belge verdiği veya beyanda bulunduğu tespit edilenlerin atamalarının yapılmayacağı, atamaları yapılmış ise iptal edileceği
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
hükmü uyarınca başvuranın atamasını iptal ettiği anlaşıldığından, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından başvuranın atamasının iptali yönünde tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.
14. Ayrıca, Milli Eğitim Bakanlığının başvurana isnat edilen eylem nedeni ile Gaziantep
Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğu, başvuran hakkında soruşturma başlatıldığı ve soruşturmanın devam ettiğini belirtmek gerekmektedir. Bu kapsamda, yürütülen soruşturma sonucunda, başvuran hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi halinde veya soruşturma sonucunda başvuran hakkında dava açılarak yapılacak yargılama neticesinde başvuran lehine beraat hükmü verilmesi halinde, başvuranın göreve iadesi talebi ile Milli Eğitim Bakanlığına yeniden başvurabileceğini hatırlatmak gereği hasıl olmuştur.
15. Yukarıda mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılan açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; başvuranın sahte engelli sağlık kurulu raporu ile başvuruda bulunduğunun idarece tespit edildiği, bu engelli sağlık kurulu raporu ile yapılan atama işleminin başvuran lehine kazanılmış hak doğurmayacağı ve ilgili idarece süre sınırlaması olmaksızın sakat idari işlemin geri alınabileceği idare hukukunun temel prensipleri arasında yer aldığından, başvuranın atamasının iptali işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir husus bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.