TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/9605-S.14708
BAŞVURU NO : 2019/2143
KARAR TARİHİ : 04/10/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Başvuranın asaleten müdür yardımcısı olarak atanma talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
hk.
BAŞVURU TARİHİ : 04/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran … (T.C No: …) Şanlıurfa’da öğretmen olarak görev yapmakta iken 14.10.2016 tarihinde açığa alındığını, 07.02.2017 tarihinde 686 sayılı KHK ile ihraç edildiğini, 12.01.2018 tarihinde 697 sayılı KHK ile göreve iade edildiğini, 18.04.2018 tarihinde Okul Müdür
Yardımcılığı mülakatında 92,20 puan aldığını, bu puanla … İmam Hatip Ortaokuluna (…/Şanlıurfa) Müdür Yardımcısı olarak yerleştiğini, ancak yönetici atama kararnamesinin imzalanmadığını ifade ederek asaleten müdür yardımcısı olarak atanmasına ilişkin kararnamenin imzalanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şanlıurfa Valiliği’nin 02/05/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle, başvuranın ihraçtan önce … ilçesi … Anadolu Lisesinde Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Öğretmeni olarak görev yaptığı, …İmam Hatip Ortaokuluna puan üstünlüğüne göre Müdür
Yardımcısı olarak yerleştirildiği, görevlendirmelerin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 30046 sayılı Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme
Yönetmeliği ve 1 Eylül 2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 673 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8. maddesi hükümlerine istinaden görevlendirmesinin Valilik makamınca uygun görülmediği, yöneticilik görevlerinin 657 sayılı Kanunun 88 inci ve 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 37 nci maddelerine göre ikinci görev kapsamına alınarak görevde yükselme kapsamı dışına alındığı ve görevlendirme yetkisinin Valilik makamına devredildiği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 22.11.2016 gün ve 29896 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili maddeleri: (7083 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Kabul Edilmesine Dair Kanun olarak TBMM’de kabul edilerek, 08/03/2018 tarih ve
30354 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir) “Göreve iade edilen
kamu görevlileri ” başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasında; “672 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 2. maddesi hükümleri ile 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1.
maddesi hükümleri, 1. fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Söz konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren 10 gün içerisinde göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Bu personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir.
Bu maddeye ilişkin işlemler ilgili bakanlık ve kurumlar tarafından yürütülür.” düzenlemesine yer verilmiştir.”
6. 22 Nisan 2017 tarihinde Resmî Gazetede yayımlanan 30046 sayılı Millî Eğitim
Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliğinin 20.
maddesinin 2. fıkrasında: “Müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak görevlendirilmek üzere başvuruda bulunan adaylar, tercihleri de dikkate alınarak puan üstünlüğüne göre eğitim kurumu müdürünün inhası ve il millî eğitim müdürünün teklifi üzerine valinin onayı ile müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak görevlendirilir.” hükmü yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ile tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
8. Başvuran; asaleten müdür yardımcısı olarak atanmasına ilişkin kararnamenin imzalanmasını talep etmektedir.
9. Bilindiği üzere, Anayasanın 2 nci maddesinde Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir. Bu ilkeye göre, hukuki düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir. Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey, yasadan, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir. Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir.
(AYM, 17/04/2008 Tarihli, E.2005/5, K.2008/93 sayılı Kararı).
10. Başvuranın 14/10/2016 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı, 07/02/2017 tarihinde ihraç edildiği, 12/01/2018 tarihinde 697 sayılı KHK ile göreve iade edildiği, 18/04/2018 tarihinde ise okul müdür yardımcılığı sınavına girerek 92,20 puan aldığı, 31/05/2019 tarihinde vekâleten …
İmam Hatip Ortaokulunda müdür yardımcısı olarak görevlendirildiği anlaşılmıştır.
11. Başvuranın talebinin reddedilme gerekçesinde belirtilmiş olan “673 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8. Maddesi
“15/7/2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe teşebbüsü ve terör eylemi sonrasında kamu kurum ve kuruluşlarınca ilgili mevzuatına göre görevden uzaklaştırılan ve yönetici kadrolarında bulunan personelin görevlerine iadesi, halen bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir.” hükmü görevden uzaklaştırılan ve ardından göreve iade edilen personel için uygulanabilir bir hüküm olup başvuranın görevden uzaklaştırılmasının ardından ihraç edildiği ve 697 sayılı KHK ile göreve iade edildiği dikkate alındığında söz konusu hükmün başvuran bakımından uygulanabilir olmadığı açıktır.
12. Öte yandan 5. paragrafta yer verilen “…Bu personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir…” hükmünün lafzından da anlaşılacağı gibi bu hükmün ihraç öncesi yöneticilik görevinde bulunanları kapsamakta olduğu, başvuranın ihraç öncesi öğretmen kadrosunda bulunduğu ve yönetici kadrosunda bulunmadığı, başvuranın öğretmen olarak göreve iade edilmesinin ardından söz konusu okul müdür yardımcılığı sınavına girerek başarılı olduğu, dolayısıyla söz konusu hüküm kapsamında iadesinin yönetici kadrosuna yapılması yönünde bir talepte bulunmadığı açıktır.
13. Başvuran, göreve iadesinin ardından başarılı olduğu sınava istinaden hak kazanmış olduğu müdür yardımcılığı kadrosuna asaleten atanmasına ilişkin kararnamenin imzalanmasını talep
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
etmekte olup halihazırda da valilik onayıyla vekaleten … İmam Hatip Ortaokulunda müdür yardımcısı olarak görevlendirilmiş vaziyettedir. Valilik makamının 6. paragrafta belirtilen
Yönetmelik hükmü çerçevesinde takdir yetkisi değil bağlı yetkisi olup başvuranı sınav sonucu çerçevesinde yerleşmiş olduğu okula asaleten ataması gerektiği değerlendirilmektedir. Kaldı ki
Valilikçe onayı ile başvuran asaleten atanmaya hak kazandığı göreve asilin yetkilerini kullanmak üzere vekâleten görevlendirilmiştir. Bu anlamda idarenin takdir yetkisi olduğunun varsayılması halinde idare, takdir yetkisi kapsamında kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde başvuranın atamasının yapılmadığı yönünde bir savunma yapsaydı dahi, yine başvuranın vekâleten görevlendirilmesi ile başvurana asilin yetkilerini kullanma yetkisi vererek bir çelişkiye düşmüş olurdu. Bu anlamda bağlı yetkisi olan idarenin takdir yetkisini sınırlarına uyarak kullanmadığı sonucuna ulaşılırdı. Ayrıca idare ile yapılan yazışmalarda idare tarafından kullanıldığı ifade edilen yetkinin kullanımına ilişkin aydınlatıcı bir gerekçe veya bilginin
Kurumumuza sunulmadığı görülmüştür.
14. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın …İmam
Hatip Ortaokuluna müdür yardımcısı olarak asaleten atanmamasına ilişkin işlemin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi, dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu başvurana 30/07/2019 tarihli ve … sayılı yazı ile bildirilmiş olup Şanlıurfa İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜ ile
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Başvuranın … İmam Hatip Ortaokuluna asaleten müdür yardımcısı olarak görevlendirilmesi yönünde ŞANLIURFA VALİLİĞİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Bu kararın, BAŞVURANA ve ŞANLIURFA VALİLİĞİNE tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
ŞANLIURFA VALİLİĞİ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.