|
ÖZET: Başvuran, Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde ziraat mühendisi olarak çalıştığını ve arazi çalışmaları için harcırah talep ettiğini, ancak Eğil İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından ödeme yapılmadığını belirtmiştir. İdare, başvuranın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak görev yaptığını ve bu nedenle seyyar görev tazminatı ile arazi tazminatı almasının mümkün olmadığını, yalnızca memuriyet mahalli dışında görevlendirilmişse geçici görev yolluğu alabileceğini ifade etmiştir. Başvuranın arazi çalışmaları için gerekli görevlendirme yazısının bulunmadığı tespit edilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin geçici görev yolluğuna ilişkin mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiş, ancak başvuranın gönderdiği belgelerde arazi çalışması için resmi bir görevlendirme yazısının bulunmadığını vurgulamıştır. Bu nedenle, başvurana harcırah ödenmemesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru, bu gerekçelerle reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/8515-S.13069
BAŞVURU NO : 2019/6462
KARAR TARİHİ : 16/09/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
Başvuranın arazi çalışmaları için kendisine Harcırah
BAŞVURUNUN KONUSU :
Kanunu kapsamında ödeme yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 20/03/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde ziraat mühendisi olarak çalıştığını, 10/01/… –21/10/… tarihleri arasında Eğil İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünde çalıştığını, yapılan görevlendirme gereğince arazi çalışmaları yaptığını, görevlendirme ile ilgili harcırahın ödenmesini talep ettiğini, ancak Eğil İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün ödeme yapılamayacağını bildirdiğini, kendisiyle aynı pozisyonda görev yapan (4/b’li …) mesai arkadaşlarına ödeme yapıldığını ödeme yapılmamasının keyfi bir uygulama olduğunu ve mağduriyete yol açtığını, belirterek, mağduriyetinin giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Tarım ve Orman Bakanlığının 09/05/2019 tarih ve … sayılı yazısında: Başvuranın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesine göre Diyarbakır İl Tarım ve Orman
Müdürlüğünde sözleşmeli pozisyonunda mühendis (ziraat) olarak görev yaptığı, sözleşmeli personelin çalıştırılmasına ilişkin esasları belirleyen 06.06.1978 tarih ve 7/15754 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin
Esasların 3 üncü maddesinin 4 üncü paragrafında “Sözleşme ile çalıştırılacak personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmelere bu yolda hüküm konulamaz” hükmünün olduğu, başvurana arazi tazminatı ve seyyar görev tazminatı ödemesi yapılamayacağı, Strateji Başkanlığının görüşüne göre sözleşmeli personele ancak görevlendirmelerde Harcırah Kanunu unsurlarına göre geçici görev yolluğu ödemesi yapılabildiği, başka bir ödemenin yapılamadığı, 2018 yılı içinde başvuranın arazi çalışmaları için görevlendirildiğine dair alınan bir görevlendirme olmadığı, il dâhilindeki diğer ilçelerle yapılan görüşmelerde sözleşmeli personel için yılbaşlarında kaymakamlıktan alınan olur (görevlendirme) doğrultusunda personele geçici görev yolluğu ödendiği, harcırah ödemesi için
Eğil Kaymakamlığından kişinin arazide çalışması için görevlendirildiğine dair gerekli görevlendirme onayı olmadığından harcırah ödemesi yapılamayacağı belirtilmiştir.
3. Hazine ve Maliye Bakanlığının 11/07/2019 tarih ve … sayılı yazısında; İlgili mevzuat çerçevesinde, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre istihdam edilen sözleşmeli personele, memur ve hizmetli kapsamında yer almadığından seyyar görev tazminatı ve arazi tazminatı ödenmesine imkân bulunmadığı, ancak sözleşmeli personelin memuriyet mahalli dışında bir yere geçici görevle gönderilmesi halinde geçici görev yolluğu ödenmesine imkân bulunduğu, bu itibarla, başvuranın 01/07/2018-21/10/2018 tarihleri arasında gönderildiği yerler memuriyet mahalli içinde kalıyorsa geçici görev yolluğu ödenmesine imkân bulunmadığı, ancak gönderildiği yerler memuriyet mahalli dışında kalıyorsa ve bu yerlere görevlendirme onayı alınarak geçici görevle görevlendirilmiş ise, 6245 sayılı Kanunun 8 inci maddesi hükmü çerçevesinde gündelik ödenmesi ve kurum aracı ile seyahat etmesi nedeniyle yol masrafı ödenmemesi gerektiği yönünde görüş bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında: “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6. 6245 sayılı Harcırah Kanununun,
6.1. Tarifler başlıklı 3’üncü maddesinde: “Bu Kanunda geçen; Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri; ifade eder.”
6.2. Harcırah verilecek kimseler başlıklı 4’üncü maddesinde: “Bu Kanunda belirtilen hallerde: 2. Memur veya hizmetli olmamakla beraber kurumlarca geçici bir vazife ile görevlendirilenlere; Harcırah verilir.”
6.3. Memur veya hizmetli olmayanların harcırahı başlıklı 8’inci maddesinin 1 inci fıkrasında: “Memur veya hizmetli olmadıkları halde bu Kanuna tabi kurumlarca geçici bir görev ile görevlendirilenlere verilecek yol masrafı ve gündelik, bunların bilgi seviyeleri ve faaliyet sahaları ile mahalli şartlar dikkate alınarak 4 ncü dereceye kadar olan memurlardan herhangi birine verilen yol masrafı ve gündeliğe kıyasen ilgili kurumca takdir olunur”
6.4. Memuriyet mahalli dışına gönderilenlerin gündeliği başlıklı 39’uncu maddesinde:
“Resmi bir görevle memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez. Geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00) yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir.” 6.5. Seyyar olarak vazife gören memur ve hizmetliler başlıklı 49’uncu maddesi: “Asli görevleri gereği memuriyet mahalli dışında ve belirli bir görev bölgesi (Merkez veya il kuruluşuna dâhil birimlerde il sınırı, bölge şeklinde çalışan birimlerde bölge sınırı) içinde fiilen gezici olarak görev yapan memur ve hizmetlilere gündelik ve (Aşağıda unvanları sayılanlar hariç) yol masrafı ödenmez…” 6.6. Fiilen arazi üzerinde çalışanların harcırahı başlıklı 50’nci maddesi: “Aşağıdaki bentlerde gösterilen memur ve hizmetlilere asıl görevlerinin bulunduğu il (Bölge kuruluşuna dâhil bulunanlarda bölge) sınırları içinde her türlü arazi üzerinde fiilen çalıştıkları günler için harcırah gündeliği yerine kadro derece ve görevlerinin özelliklerine göre, bütçe kanunlarında belirlenecek miktarlarda gündelik tazminat olarak ödenir. Asıl görevlerinin bulunduğu il veya bölge dışında görevlendirilmeleri halinde ise bu tazminat yerine genel hükümlere göre gündelik ödenir.” 7. Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin Yurtiçi geçici görev yolluğu başlıklı 22’nci maddesinde: “Yurtiçi geçici görev yolluklarının ödenmesinde duruma göre aşağıdaki belgeler aranır. a) Yurtiçi geçici görev yolluklarının ödenmesinde; – Görevlendirme yazısı veya harcama talimatı, – Yurtiçi / Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildirimi (Örnek : 27), -Yatacak yer temini için ödenen ücretlere ilişkin fatura, ödeme belgesine bağlanır.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun kabulü ile başvurana 2018 yılı için Harcırah Kanunu kapsamında hak ettiği ödemelerin yapılması konusunda hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde sözleşmeli ziraat mühendisi olarak görev yapan başvuran, 10/01/2014–21/10/2018 tarihleri arasında yapmış olduğu arazi çalışmaları için kendisine harcırah ödenmesini talep etmektedir.
10. Harcırah Kanunun ilgili hükümleri göz önünde bulundurulduğunda; başvuran 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli ziraat mühendisi olarak görev yaptığından katıldığı arazi çalışmaları için başvuranın seyyar görev tazminatı ve arazi tazminatı almasının mümkün olmadığı, ancak memuriyet mahalli dışında görevlendirilmiş olmak şartıyla geçici görev yolluğu alabileceği, dolayısıyla talebinin geçici görev yolluğuna ilişkin mevzuat kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
11. Geçici görev yolluğu memuriyet mahalli dışında görevlendirilenlere ödenmektedir.
Dolayısıyla geçici görev yolluğu için öncelikle arazi çalışması yapılan yerlerin memuriyet mahalli dışında olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Ancak, başvuran tarafından arazi çalışması yaptığına ilişkin olarak sadece resmi araç plakaları ve tarihlerin bulunduğu bir listenin Kurumumuza gönderildiği ve bu listede başvuranın arazi çalışması yaptığı adreslere ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığı görülmektedir. Harcırah Kanununda kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerlerin memuriyet mahalli içinde sayıldığı, başvuranın Kurumumuza göndermiş olduğu listeye bakıldığında, arazi çalışmaları için kendisine resmi araç tahsis edildiği görülmüştür.
12. Bunlarla birlikte, Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin Yurtiçi geçici görev yolluğu başlıklı 22’nci maddesinde, yurtiçi geçici görev yolluklarının ödenmesinde aranacak belgeler arasında görevlendirme yazısı veya harcama talimatı sayılmış olup görevlendirme yazısı bulunmadan geçici görev yolluğu ödenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Somut olaya ilişkin belgeler incelendiğinde başvuranın arazi çalışması yapmasına dair görevlendirme yazısının bulunmadığı görülmektedir.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; görevlendirme yazısı bulunmadığından başvurana yapmış olduğu arazi çalışmaları için harcırah ödenmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Diyarbakır
İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi