|
ÖZET: Başvuruda, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi’nde güvenlik görevlisi olarak çalışan başvuran, teknisyen kadrosuna yükselmek için yapılan sınava katılma talebinin reddedilmesine itiraz etmiştir. İdare, başvuranın Meslek Yüksekokulu mezunu olması nedeniyle, Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 9. maddesinin (i) bendi gereği, tekniker unvanlı kişilerin teknisyenlik sınavına katılamayacağını belirterek talebi reddetmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın itirazını değerlendirirken, yönetmelikte belirtilen şartların, eğitim seviyeleri arasındaki eşitliği sağlamak amacıyla getirildiğini vurgulamıştır. Yönetmelik, teknisyen kadrosuna başvuracakların yalnızca lise dengi mesleki veya teknik eğitim veren okullardan mezun olmalarını öngörmektedir. Bu nedenle, başvuranın yüksekokul mezunu olması, sınava katılma hakkını elinden almaktadır. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit edilmemiştir. İdarenin kararının yerinde olduğu ve başvuranın unvan değişikliği sınavına katılma talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/3869-S.5663
BAŞVURU NO : 2019/6555
KARAR TARİHİ : 29/05/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Unvan değişikliği sınavı hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 22/03/2019
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran özetle; Endüstri Meslek Lisesi ve Meslek
Yüksekokulu Elektrik bölümü mezunu olduğunu, halen Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi
Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığında koruma ve güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, lise diploması dikkate alınarak, YÖK tarafından açılan görevde yükselme sınavına müracaat ettiğini, ancak talebinin üniversite tarafından ret edildiğini, teknisyenlik kadrosu için tüm şartları taşıdığını, başvurusunun ret edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu belirterek sınava girme hakkının verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Rektörlüğü … sayılı yazısında özetle: Başvuranın
talebinin reddine dayanak teşkil eden mevzuat hükümlerini, hizmet dökümünü, başvuranın öğrenim durumu ve mezuniyet bilgilerini bildirerek, mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem tesis edildiğini ve herhangi bir uzlaşma yoluna gidilmesinin söz konusu olmadığını bildirmiştir.
İdarenin cevabi yazısının ekinde, başvurana ait meslek lisesi (elektrik bölümü) diploması, Mustafa Kemal Üniversitesi İskenderun Meslek Yüksekokulu Elektrik Bölümü belgesi, Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi Lisans Diplomasının gönderildiği, ayrıca başvuranın teknisyenlik sınav başvurusunun tekrar değerlendirilmesine ilişkin 30/01/2019 tarihli başvurusu ile buna yönelik Üniversitenin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınav
Kurulu Kararının olduğu görülmüştür. Bu kararda özet olarak; Yükseköğretim Üst Kuruluşları
İle Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin ilgili maddeleri (9/i maddesi) ve diğer gerekçelerle başvuranın itirazının ret edildiği anlaşılmıştır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının ilgili hükümleri:
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” hükmü,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
3.2) Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili 18 inci maddesinde: “Devletin, kamu iktisadi
teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.
Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve
yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle:
7/5/2010-5982/12 Md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.
Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.”
4) 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi “başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri,
5) 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun Temel ilkeler başlıklı üçüncü maddesinde:
“Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:
Sınıflandırma:
(Değişik: 31/7/1970 – 1327/2 Md.) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan
Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırmaktır.
Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”
6) 3795 sayılı Bazı Lise, Okul Ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında
Kanunun Unvanlar başlıklı 3. maddesinde: “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) (Değişik: 2/12/2016 -6764/50 Md.) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “yüksek tekniker”, d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen”, e) (Değişik: 2/12/2016 -6764/50 Md.) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için
Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitim tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis”
Unvanı verilir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.”
7) 12.04.2014 Tarih ve 28970 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Üst
Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliğinin ilgili maddeleri:
7.1)‘Amaç’ başlıklı birinci maddesinde: “Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumları memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”
7.2) ‘Tanımlar’ başlıklı 4 üncü maddesinde: Bu Yönetmelikte geçen;
n) Unvan değişikliği: En az orta öğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin görevlere yapılacak atamaları, o) (Değişik: RG-11/3/2017-30004) Unvan değişikliği sınavı: En az orta öğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin görevlere atanabilmek için yapılacak yazılı ve sözlü sınavı, 7.3)‘Unvan Değişikliğine Tabi Kadrolara Yapılacak Atamalarda Aranacak Özel Şartlar’ başlıklı 9.maddesinde: Unvan değişikliği sınavı sonucu yapılacak atamalarda aranacak şartlar unvanlar itibarıyla aşağıda belirtilmiştir.
(Değişik:RG-11/3/2017-30004) Teknisyen, rasatcı, ressam, makinist, matbaacı, gemi adamı, fotoğrafçı, dekoratör, desinatör, çocuk eğiticisi, sağlık memuru, ebe, laborant, hayvan sağlık memuru, sağlık teknisyeni, laboratuvar teknisyeni, hemşire yardımcısı, tıbbi sekreter, veteriner sağlık teknisyeni kadrolarına atanabilmek için;
Lise dengi mesleki veya teknik eğitim öğretim veren okullardan mezun olmak, şarttır.”
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin
reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme:
9) Başvurunun incelenmesinden, başvuranın Osmaniye Korkut Ata Üniversitesinde güvenlik
görevlisi olarak çalıştığı, Mustafa Kemal Üniversitesi İskenderun Meslek Yüksekokulu
Elektrik Bölümünden mezun olduğu, görev yaptığı Üniversitede açılan 2019 yılı Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavına (Teknisyen kadrosuna) katılmak için 15/01/2019 tarihinde müracaat ettiği, idarenin başvuranın söz konusu talebini ret ettiği, başvuranın 30/01/2019 tarihli itirazı üzerine Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınav Kurulunun (12/02/2019 tarih ve 2019… sayılı kararı ile) itirazın reddine karar verdiği anlaşılmaktadır. Söz konusu itirazın (özet olarak) Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumları
Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 9.maddesinin (i) bendi ile tekniker unvanlı kişilerin teknisyenlik sınavına katılamayacağı, başvuranında Meslek
Yüksekokulu Elektrik Bölümünden mezun olduğu gerekçeleriyle ret edildiği anlaşılmaktadır.
10) 12/04/2014 tarih ve 28970 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme Ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin “Unvan değişikliğine tabi kadrolara yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar” başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinde de; “Teknisyen, rasatcı, ressam, makinist, matbaacı, gemi adamı, fotoğrafçı, dekoratör, desinatör, çocuk eğiticisi, sağlık
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
memuru, ebe, laborant, hayvan sağlık memuru, sağlık teknisyeni, laboratuvar teknisyeni, hemşire yardımcısı, tıbbi sekreter, veteriner sağlık teknisyeni kadrolarına atanabilmek için; “Lise dengi mesleki veya teknik eğitim öğretim veren okullardan mezun olmak, şarttır.” hükmüne yer verilmiştir.
11) İki yıl süreli meslek yüksekokulu mezunu olan başvuranın, teknisyen kadrosu için
düzenlenen unvan değişikliği sınavına katılmak için yaptığı başvuru, öğrenim durumu gerekçesiyle ret edilmiştir. Ret gerekçeleri arasında Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle
Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 9. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinde yer alan “lise dengi mesleki veya teknik eğitim öğretim veren okullardan mezun olmak” fıkrası da belirtilmiştir. Anılan düzenlemeye göre teknisyen kadrosu için düzenlenen unvan değişikliği sınavlarına sadece lise dengi mesleki veya teknik eğitim-öğretim veren okul mezunlarının katılabileceği düzenlenmiştir.
12) Söz konusu Yönetmelik, teknisyen kadrosu için yapılan unvan değişikliği sınavına aynı
eğitim düzeyindekilerin katılmasını öngörmekle, eşitliği sağlamayı amaçlamaktadır. Aynı sınava, hem lise dengi okul mezunu, hem de ön lisans ya da lisans mezunlarının katılması, farklı eğitim düzeyindeki personelin, benzer şartlara tabi tutulması sonucunu doğurur ki, lise dengi okul mezunlarının, yüksekokul ya da lisans mezunlarıyla aynı sınavda yarışması, sınavın bir ölçme ve değerlendirme yöntemi olması niteliğine uygun düşmeyecektir. Unvan değişikliği sınavı ile hedeflenen, öğrenim durumu itibariyle atanacağı kadro unvanını elde etmiş olanlar arasından başarılı olanların belirtilen kadrolara atanmasını sağlamaktır. Personelin eğitim seviyesine ve meslek veya uzmanlık alanına göre hazırlanacak sorulardan oluşan sınava, farklı eğitim veya akademik düzeylerden katılımın olması sınav sonuçlarının bir başarı ölçütü olarak değerlendirilmesini engelleyici özellik taşıyabilir. Aynı sınava giren lise dengi okul mezunu ile yüksekokul mezunundan aynı başarıyı beklemek ya da aynı sorularla ölçme ve değerlendirme yapmak, her iki seviyedeki personel açısından da eşit olmayan bir durum ortaya çıkaracaktır.
13) Bu durumda, Yönetmelikte öngörülen “lise dengi mesleki veya teknik eğitim öğretim veren
okullardan mezun olmak” koşulunu, üst öğrenimi bitirmesi nedeniyle, taşımadığı açık olan başvuranın (teknisyen kadrosu için) unvan değişikliği sınavına katılma talebinin idare tarafından ret edilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit edilmemiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme:
14) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
HakkındYönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının ilgiliye
tebliğinden itibaren (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Gaziantep İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, Başvurana ve Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Rektörlüğü tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.