|
ÖZET: Başvuran, Adalet Bakanlığı’nın infaz koruma memurluğu kadrosu için yaptığı mülakatta 55 puan alarak başarısız sayıldığını ve mülakatın yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, mülakatın hukuka uygun yapıldığını, başvuranın itirazının reddedilmesi gerektiğini belirlemiştir. Sözlü sınavın nesnellik, tarafsızlık ve şeffaflık ilkelerine uygun olarak gerçekleştirildiği, adayların değerlendirilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmediği sonucuna varılmıştır.
Ancak, Kamu Denetçiliği Kurumu, gelecekteki sözlü sınavların daha iyi yönetilmesi için Adalet Bakanlığı’na, sınav öncesinde cevap anahtarlarının hazırlanması ve puanlama gerekçelerinin adaylara sunulması yönünde tavsiyelerde bulunmuştur. Bu öneri, sınavların daha şeffaf ve hesap verebilir bir şekilde yürütülmesi amacı taşımaktadır. Başvuranın, mülakat puanının düzeltilmesi talebi reddedilmiş, ancak idarenin iyi yönetim ilkelerine uyması gerektiği vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/9314-S.14251
BAŞVURU NO : 2019/7349
KARAR TARİHİ : 27/09/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Mülakatının yeniden değerlendirilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 01/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Adalet Bakanlığının açmış olduğu infaz koruma memurluğu kadrosu için
Ceyhan Adliyesine başvurduğunu 19/09/2018 tarihinde de sözlü mülakata girdiğini, mülakatının iyi geçmesine rağmen mülakattan 55 puan aldığını belirterek, sınavının tekrar değerlendirilmesini ve adalet bölümü mezunu olması gerekçesiyle 70 üstü puan aldıysa ilgili kadroya atamasının yapılmasını ve eğer yapıldıysa güvenlik soruşturmasının olumsuz olup/olmadığı bilgisinin tarafına iletilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Ceyhan Adlî
Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı tarafından gönderilen, 27/06/2019 tarih ve 772 sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1 Sınav Komisyonunda; Ceyhan Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu
Başkanı … … (başkan), Cumhuriyet Başsavcısı … …, Ceyhan Cumhuriyet Başsavcı V. … …
ve Ceyhan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi … …’un yer aldığını,
2.2 Başvuranın komisyonun mülakat sonucuna itirazı olmadığını,
2.3 Nihai başarı listesinde 41 adayın başarılı olarak atanmaya hak kazandığını, 6 adayın ise
sözlü sınav sonucu yedek olarak başarılı olduklarını, 41 adayın atama işlemlerinin yapıldığını ancak nihai başarı listesinde yer alan 2 adayın atanma hakkında feragat etmesi nedeni yerlerine yedek listeden 2 kişinin atandığını,
2.4 Adalet Komisyonu Başkan ve üyelerince yapılan sözlü mülakatta, Adalet Bakanlığı Memur
Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 14. Maddesi uyarınca ilgilinin atanacağı kadronun gerektiği mesleki bilgi (puan değeri: 40), Atatürk ilke ve inkılap tarihi ( puan değeri: 20), genel kültür ( puan değeri: 20) bir konuyu kavrama ve ifade yeteneği ( puan değeri: 20 ) ile ilgili her bir adaya ayrı ayrı 4 er adet soru yöneltildiği, adaylara yöneltilen bu soruların sınav komisyonunca mülakat günü sabahı belirlenerek imza altına alındığı, günde 70 adayın sözlü mülakata alındığı, mülakat sırası gelen adayın mülakat salonuna girdikten sonra cam fanus içerisinden l’den 70’e kadar sıralı ve kapalı rakam/sayılardan birer adet çektikleri, çıkan rakamın/sayının karşısına denk gelen sorunun adaylara yöneltildiği ancak her bir aday için soru ve cevapların tutanağa bağlanmadığını,
bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
3.1. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 3
üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında; “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:
…Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlamaktır. Liyakat: C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır. ”
6. 10.07.2003 tarihli ve 25164 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet
Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinde; “Boy ve kilo şartı aranan unvanlarda; ilân edilen kadro sayısının beş katı aday içerisinden boy ve kilo şartını taşıyanlar sözlü sınava katılmaya hak kazanır.
Sözlü sınav;
1) İlgilinin atanacağı kadronun gerektirdiği mesleki bilgi 40,
2) Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi 20,
3) Genel kültür 20,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
4) Bir konuyu kavrama ve ifade yeteneği 20, puan olmak üzere toplam 100 puan üzerinden
yapılır.
Yapılan değerlendirme, sınav kurulu veya adalet komisyonu üyelerinin her biri tarafından ayrı ayrı EK 3-A Aday Değerlendirme Formuna işlenir.
Sözlü sınav bitirildikten sonra sınav kurulu veya adalet komisyonu üyelerince yapılan değerlendirme sonuçları EK 3-B Birleştirme Tutanağında gösterilir. İlgilinin sözlü sınavda başarılı sayılabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. İdarece gerçekleştirilmiş olan mülakata ilişkin iş ve işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden başvuranın, mülakat puanının düzeltilmesine yönelik talebinin reddi ile sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, ve
“hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdareye, bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde cevap anahtarlarını hazırlaması ve sınava giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde tavsiyede bulunulması gerektiğine ilişkin hazırlanan Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Karar önerisi Kamu
Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, mülakatının iyi geçtiğini belirterek, sınavının tekrar değerlendirilmesi talebiyle
Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
9. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
10. Adalet Bakanlığınca çıkarılan Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde, adayların sözlü sınavda, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği, mesleki bilgisi, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi ile Genel kültür niteliklerinin belirli puanlar üzerinden değerlendirileceği belirtilmektedir.
11. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı
Kararı’nda, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
12. Somut olayda, Aday Değerlendirme Formunda yer alan 4 konu başlığını değerlendirecek şekilde adaya önceden hazırlanmış ve sınav komisyonunca mülakat günü sabahı belirlenerek imza altına alınan soruların mülakat sırası gelen aday tarafından mülakat salonuna girdikten sonra cam fanus içerisinden l’den 70’e kadar sıralı ve kapalı rakam/sayılardan birer adet çekmek suretiyle çıkan rakamın/sayının karşısına denk gelen sorunun adaylara yöneltildiği belirtilmiş, dolayısıyla sözlü sınavda adaylara yöneltilen soruların belirlenmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
13. Öte yandan, başvuranın sözlü sınav esnasında fanustan çekilen sayılara denk gelen sorulara ilişkin verdiği yanıtların, komisyon üyeleri tarafından değerlendirildiği ve bu komisyon üyelerince takdir edilen notların aday değerlendirme formunda ayrı ayrı gösterildiği görülmüştür.
14. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen aday değerlendirme formları incelendiğinde ise, komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmeler ve bu değerlendirmeler neticesinde verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, bu nedenle sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılamadığından bahsi geçen sözlü sınavın usul ve esaslara uygun olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır.
15. Diğer taraftan, anılan Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinde, sözlü sınavdan 70 puan ve üzeri not alanların başarılı sayılacağı belirtilmiş olup komisyon üyeleri tarafından verilen puanların toplanarak ortalamasının alınması suretiyle ulaşılan nihai puanın 55 olması nedeniyle başvuranın başarısız sayılması işleminde hukuka aykırılık olmadığı tespit edilmiştir.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın katılmış olduğu sözlü sınavının, Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapıldığı anlaşıldığından ve başvuranın sözlü sınava katılmaya hak kazanmasının başvuranda haklı bir beklenti oluşturmayacağı dikkate alındığında başvuruya konu idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
18. Ayrıca, İdarenin sözlü sınav öncesinde, bir puanlama kriteri düzenlenmesi, sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden komisyon üyelerince verilen puanların tutanağa geçirildiği, bunun dışında ayrıca soru ve cevaplara ilişkin herhangi bir gerekçeli tutanak tutulmadığı, sorulacak sorular için bir puanlama kriteri belirlemediği ve cevap anahtarı hazırlanmadığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup
Adana İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın, sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE;
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde ADALET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Adalet Bakanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın, BAŞVURANA ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.