|
ÖZET: Başvuran, Diyarbakır Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesinde mesai dışı çalışma talebinin reddedilmesine itiraz ederek, bu kararın iptalini ve mesai dışı çalışma listesine dâhil edilmesini talep etmiştir. İdare, başvuranın görev yaptığı birimde mesai dışı çalışmaya ihtiyaç bulunmadığını belirterek talebi reddetmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin bu kararını değerlendirirken, mesai dışı çalışmanın belirlenmesinin hastane yöneticisinin takdir yetkisine bağlı olduğunu ve bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullanılmasının zorunlu olduğunu vurgulamıştır.
Yapılan inceleme sonucunda, başvuranın idarenin takdir yetkisini keyfi kullandığını kanıtlayacak bir bilgi veya belge sunamadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, idarenin mesai dışı çalışma talebini reddetmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, idarenin başvuruya ilişkin işlemlerinde bazı iyi yönetim ilkelerine uymadığı, özellikle kararın gerekçesinin belirtilmemesi nedeniyle başvuru yollarını göstermediği ifade edilmiştir. Ancak, başvurunun reddi yönündeki karar, başvuranın yargı yoluna başvurma hakkını saklı tutmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7129-S.10863
BAŞVURU NO : 2019/7414
KARAR TARİHİ : 09/08/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Mesai dışı çalışma talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 03/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran özetle; Diyarbakır Ağız ve Diş Sağlığı
Hastanesine bağlı … Diş Polikliniğinde Sağlık Memuru kadrosunda olup Sorumlu Hemşire olarak görev yaptığını, hastanede uygulanmakta olan 2019 Mart ayı mesai dışı çalışmasına ilişkin yaptığı 14.03.2019 tarihli müracaatının idarece hiç bir gerekçe gösterilmeden keyfi şekilde 14.03.2019 tarih ve … sayılı yazı ile ret edildiğini, kendisi ile aynı görevi yapan A.D.S.
Hastanesi, Bağlar Semt Polikliniği, Dağkapı Semt Polikliniği, Bismil Semt Polikliniği, Silvan
Semt Polikliniği ve Ergani Semt Polikliniğinde görevli sorumlu hemşirelerin mesai dışı taleplerinin idarece uygun görüldüğünü, bunun hakkaniyete ve eşit çalışma ilkelerine uygun olmadığını, İdarenin vermiş olduğu 14.03.2019 tarih ve … sayılı yazının iptali ve Mart 2019 mesai dışı çalışma listesine dâhil edilmesini talep etmektedir. Başvuran 22/07/2019 tarihinde başvurusuyla ilgili ek açıklama göndermiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Diyarbakır İl Sağlık Müdürlüğü … sayılı cevabında özetle; Şikâyet konusu mesai dışı
çalışmaya dair her türlü işlemlerin “Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık
Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik ve Bakanlığın
19.01.2016 tarih ve … sayılı yazısına istinaden yapıldığı, başvuranın hastanede 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununa tabi kadrolu sağlık memuru olarak görev yaptığını, başvuranın mesai dışı çalışma isteğine ilişkin taleplerin ve çalışacak kişilerin idare tarafından belirlendiğini, mesai dışı uygulamanın hafta içi mesai saatleri dışında idarece belirlenen saatlerde hasta ihtiyacına istinaden hizmetin devamını sağlamak amacıyla yapıldığı, mesai dışında çalışacak personel listelerinin idarece hizmet ihtiyacı kriterine göre belirlendiği ve
Başhekimin onayı ile kesinleştiği, mesai dışı hizmetin pazartesi ve salı günü 17.00-19.00 saatleri arasında yapıldığı, mesai dışı çalışan personele mezkûr yönetmelik hükümlerine göre ek ücret ödendiği, başvuranın görev yaptığı birim olarak mesai dışı çalışmasına ihtiyaç duyulmadığından dolayı konu ile ilgili taleplerinin kabul edilmediği bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi: “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4) 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi “başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası: “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 28559 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı
Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin
Tanımlar başlıklı 4 üncü maddesinin (o) bendinde : “Mesai dışı çalışma: Mesai saatleri içinde yapılan çalışmalar ile nöbet ve icap nöbetlerinde yapılan çalışmalar hariç, sınırları
Hastane Yöneticisi tarafından belirlenen çalışma günlerinde yapılan çalışmaları, İfade eder.”
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
6) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin
reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE:
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme:
7) Başvuran, çalıştığı hastanede uygulanmakta olan mesai dışı çalışma listesine dâhil edilmeyi
talep etmektedir. İdare ise verdiği cevapta mesai dışı çalışma listesinin hizmet ihtiyacı kriterine göre belirlendiğini, başvuranın görev yaptığı birim olarak mesai dışı çalışmasına ihtiyaç duyulmadığından dolayı konu ile ilgili taleplerinin kabul edilmediği belirtilmiştir.
8) Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek
Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (o) bendinde mesai dışı çalışma, mesai saatleri içinde yapılan çalışmalar ile nöbet ve icap nöbetlerinde yapılan çalışmalar hariç, sınırları Hastane Yöneticisi tarafından belirlenen çalışma günlerinde yapılan çalışmalar olarak tanımlanmıştır. Söz konusu maddede mesai dışı çalışmanın sınırlarının hastane yöneticisi tarafından çizileceği belirtilmiştir. Bu ifade aynı zamanda, hastane yöneticisine bu konuda takdir yetkisi tanımaktadır. İdare cevap yazısında, başvuranın görev yaptığı birim olarak mesai dışı çalışmasına ihtiyaç duyulmadığından dolayı konu ile ilgili taleplerinin kabul edilmediğini bildirmiştir.
9) Öncelikle, başvuru konusu idari işlemin, kurum içerisinde yapılan bir nöbet işlemi olduğu
görülmekte olup, bu nitelikteki işlemlerin tesisinde idarenin takdir yetkisi biraz daha geniştir.
Ancak, idarenin takdir yetkisinin geniş olması bu yetkinin keyfi kullanılacağı veya denetlenemeyeceği anlamına gelmemektedir. Bu tür idari işlemlerdeki takdir yetkisi ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılabilir. Belirtilen unsurlara uyulmadığının kanıtlanması, işlemin sebep ve maksat yönünden hukuka aykırı olduğu, idarenin takdir yetkisini doğru kullanmadığı anlamına gelmektedir. Bu durumda başvuranın, işlemin tesisinde takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında kullanıldığını kanıtlaması gerekmektedir.
9.1) Başvuran, idarenin belirttiğinin (başvuranın görev yaptığı birim olarak mesai dışı
çalışmasına ihtiyaç duyulmadığından dolayı konu ile ilgili taleplerinin kabul edilmediği) aksini, yani çalıştığı birimin hizmetine -mesai dışı nöbette- ihtiyaç duyulduğunu kanıtlamak durumundadır. Başvuruda idarenin takdir yetkisini bu anlamda hukuka aykırı kullandığına dair bir bilgi veya belge tespit edilmemiştir. Bu durum karşısında, idarenin belirli yönde veya şekilde bir işlem yapmaya zorlanamayacağı da açıktır.
10) Yapılan inceleme ve değerlendirmede sonucunda; idarenin, mevzuat uyarınca sahip olduğu
takdir yetkisini, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı ve kötü niyetle kullandığına dair herhangi bir bilgi belge bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ
tarihinden itibaren (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Diyarbakır İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle başvurunun REDDİNE, Kararın, Başvurana ve Sağlık Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi