| ÖZET: Başvuran, Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nde eğitim alarak Sağlık Memuru unvanıyla Sağlık Bakanlığı’na devredilmesine rağmen, branşının toplum sağlığı olarak değiştirilmesini hukuka aykırı bulmakta ve Elektronörofizyoloji Teknisyeni olarak atanmasını talep etmektedir. İdare, başvuranın yalnızca kurs belgesi olduğunu, dolayısıyla Elektronörofizyoloji teknisyeni kadrosuna atanamayacağını belirtmiştir. Ancak, başvuranın Sağlık Astsubay Hazırlama ve Sınıfı Sağlık Memurluğu bölümünden mezun olması, sağlık meslek lisesi mezuniyetine muadil kabul edilmesi ve devredilen personelin atanacağı kadroların belirlenmesi hususundaki mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın Elektronörofizyoloji alanındaki sertifikasının dikkate alınarak uygun bir branşa atanması gerektiği sonucuna varılmıştır. İdarenin, başvuranın yaptığı işe uygun bir branş belirlememesi, hukuka ve hakkaniyete aykırı olarak değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/8953-S.13732
BAŞVURU NO : 2019/7561
KARAR TARİHİ : 25/09/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Branş değişikliği talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 05/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. … … (TCKN: …) Kurumumuza göndermiş olduğu başvuru dilekçesinde; Sağlık memuru olarak Sağlık Astsubay Hazırlama ve Sınıf Okulundan 2003 yılında mezun olduğunu ve rütbesinin mezuniyet itibariyle Sağlık Astsubay olduğunu, mezuniyeti sonrasında askeri hastanelerde görev yaptığını, 2009-2010 yılları arasında GATA … Başkanlığı’nda 11 ay eğitim aldığını ve kurs sonrasında verilen belgenin Sağlık Bakanlığı tarafından onaylandığı, 2016 yılında 669 sayılı KHK ve 2016/9109 sayılı Bakanlar Kurulu kararı gereği, Sağlık Bakanlığı’na
Laboratuvar teknisyeni olarak devredildiği, ancak sonradan branşının toplum sağlığı olarak değiştirildiği ve şu an … Devlet Hastanesinde sağlık memuru (toplum sağlığı) olarak görev yaptığını, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatların Tarzı İcrasına Dair Kanunun 11. – 13.
maddeleri ve aynı Kanunun geçici 7. maddesinin 7. Fıkrasına istinaden GATA bünyesinde elde ettiği EEG Teknisyenliği unvanını kullanarak istihdam edilmesi gerektiği, başka herhangi bir eğitim almayan kişilerin 1 senelik kısa kurslarla teknisyen unvanını kullanmaya başlayıp kendisinin kullanamamasının eşitliğe aykırı olduğunu ifade ederek, unvanın sağlık memuru branşının ise Elektronörofizyoloji Teknisyeni olarak değiştirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu taleple ilgili olarak Sağlık Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 27/05/2019 tarih ve … sayılı yazıda; 2.1. Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Asker Hastanelerinde görev yapmakta iken, 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 107 nci maddesi kapsamında devredilecek olan ve devir kapsamında bulunan personelin Bakanlık kadrolarına devir işlemlerinin, devire ilişkin usul ve esasları belirleyen 17 Ağustos 2016 tarih ve 29804 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2016/9109 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları doğrultusunda gerçekleştiği, 2.2. Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Asker Hastanelerinin Devrine İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Bakanlar Kurulu Kararının “Personel Devri” başlıklı 5 inci maddesinin 2. Fıkrasında: “Devredilen sağlık kuruluşlarında çalışmakta olan sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı kapsamına giren personel ile 657 sayılı Kanıma tabi personel (Türk Silahlı Kuvvetleri, Sahil Güvenlik ve Jandarma Genel Komutanlıklarının mutlak ihtiyaç duyduğu personel hariç olmak üzere) Bakanlığa tahsis edilmiş durumlarına uygun kadrolara nakledilir” ibaresin yer aldığını, başvuranın Sağlık Memuru Laboratuvar Teknisyeni diploması olmadığı halde devrinin Sağlık Memuru laboratuvar Teknisyeni olarak yapıldığı, 2.3. Başvuranın mezuniyet diplomasının, Gülhane Askeri Tıp Akademisi Sağlık Astsubay
Hazırlama ve Sınıfı Sağlık Memurluğu (Toplum Sağlığı Teknisyenliği) bölümü olduğu, eğitiminin ortaöğretim düzeyinde (sağlık memurluğu – toplum sağlığı teknisyenliği alanında)
olduğu, bu diplomaya istinaden 2003 yılında TSK bünyesine atamasının yapıldığı, başvuranın elektronörofizyoloji/laboratuvar teknisyenliği alanında bir diplomasının bulunmadığı sadece elektronörofizyloji kurs belgesinin bulunduğu anlaşıldığından Devlet Personel Başkanlığı’nın 15/08/2017 tarihli ve … sayılı görüş yazısı üzerine adı geçenin branşının, mezuniyetine istinaden Toplum Sağlığı olarak düzeltildiği, 2.4. 1219 Sayılı Tababet Ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun ek 13.
maddesinin t bendinde; “Elektronörofizyoloji teknikeri; ön lisans seviyesindeki elektronörofizyoloji bölümünden mezun, elektronörofizyolojik yöntemlerin kullanılmasında ilgili uzman tabibe yardım eden ve tabibin gözetiminde çalışan sağlık teknikeridir.” İbaresinin yer aldığı, Elektronörofizyoloji teknikeri kadrosuna atanabilmek için ön lisans mezuniyeti şartının yer aldığı, Elektronörofizyoloji teknisyeni kadrosunun bulunmadığı, 2.5. Konuya ilişkin Devlet Personel Başkanlığının Sağlık Bakanlığına gönderdiği 15/08/2017 tarih ve … sayılı görüş yazısında özetle; Astsubay hazırlama ve sınıf okullarının ortaöğretim düzeyinde olması ve hizmet içi kursların öğrenim niteliğini değiştirici etkisi bulunmaması sebebiyle, astsubay hazırlama ve sınıf okulu mezunu olup, Gülhane Askeri Tıp Akademisi veya
“Askeri Hastanelerde askeri personel olarak hizmet içi kurslardan aldıkları sertifikalar doğrultusunda sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri kapsamındaki çeşitli görevlerde çalışmakta olan ve Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Asker Hastanelerinin Devrine İlişkin Usul ve
Esaslara istinaden Sağlık Bakanlığı’na “sağlık teknikeri” kadrosuna devredilen personelin, “sağlık teknikeri” kadrosuna atanmalarının hukuken uygun olmadığı” belirtildiği, 2.6. 29.04.1992 tarih ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi
Hakkında Kanunda “ortaöğretim kurumlarından mezun olanların teknisyen, lise üstü 2 yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlerin tekniker… unvanı verildiği, ayrıca “ teknisyen unvanının kimler tarafından kullanılacağının Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlendiği”, aynı hususun
6225 sayılı Kanunun ek 13 üncü maddesinde belirtildiği,
2.7. Başvuranın laboratuvar Teknisyeni olarak Sağlık Bakanlığı’na devredildiği ancak daha sonra bu alanda bir diplomasının bulunmadığı anlaşıldığından sağlık memurluğu diplomasına istinaden branşının toplum sağlığı olarak değiştirildiği, başvuranın devir sırasında unvanının laboratuvar teknisyeni olması nedeniyle unvanının elektronörofizyloji olarak değiştirilme imkanının bulunmadığı, ihtiyaç olması halinde alınmış Kurs belgesine ihtiyacen başvuranın çalıştırılmasının başhekim yetkisinde olduğu, 2.8. 6284 Sayılı Hemşirelik Kanunun Geçici 2. maddesinde ise; “Hemşirelik eğitimine eşdeğer sağlık memurluğu programlarından mezun olanlar hemşire olarak çalışırlar.” hükmü getirildiğini, bu hüküm kapsamında sağlık memuru unvanlı personel ile hemşire unvanlı personelin görev tanımlarının aynı hale geldiği, Milli Eğitim Bakanlığının konu ile ilgili 09/02/2011 tarihli ve … sayılı görüş yazısında da; “sağlık meslek liselerinin sağlık memurluğu bölümünden mezun olanların “Hemşire” kadro ve unvanında, Hemşirelik bölümünden mezun olanların “Sağlık Memuru” kadro ve unvanında çalıştırılabileceklerine” dair görüşünde belirtildiği üzere hemşire unvanlı personel ile sağlık memuru (toplum sağlığı) unvanlı personelin aynı alanda çalışabileceklerinin belirtildiği, 2.9. Nitekim 19/12/2006 tarihli ve … sayılı yazıyla dağıtımı yapılan sertifikalı personel ile ilgili 2006/131 sayılı genelgede de; “Bir personelin sertifikasının olmasının başka bir yerde çalışamayacağı anlamına gelmediği için gerek sertifikalı pratisyen hekimin gerekse sertifikalı diğer sağlık personelinin sertifikasının bulunması yanında sertifikası ile ilgili birimlerde ihtiyaç bulunmadığı durumlarda Baştabip tarafından bu personelin ihtiyaç bulunan bölüm ve hizmetlerde sınıfı içinde kadrosuna uygun görevlendirilerek, mevcut personelden daha etkin bir şekilde yararlanılması ve iş gücü kaybının önlenmesi gerekmektedir.” denilerek bahse konu genelgenin 81 il valiliğine (il sağlık müdürlüklerine) bildirildiği, 3. Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğünün 10/05/2019 tarih ve … sayılı yazısında özetle; 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı ilgi (a) Türk Silahlı
Kuvvetleri Personel Kanununun 68 inci maddesinde; “Sağlık sınıfı muvazzaf astsubay yetiştirilenlerin ders programları, Silahlı Kuvvetlerin özellikleriyle sağlık meslek liselerinin ders programları dikkate alınarak düzenlenir. Bu şekilde yetiştirilen astsubaylar sağlık meslek liseleri mezunlarına muadil sayılırlar ve diplomaları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca onaylanır.” şeklinde düzenleme yapıldığı, 4. 28/5/2003 tarihli ve 4861 sayılı “Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, Uzman Erbaş
Kanunu, Uzman Jandarma Kanunu, Gülhane Askerî Tıp Akademisi Kanunu, Türkiye
Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Askerlik
Kanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun yürürlüğünden önce
Sağlık Astsubay Hazırlama Okulu ve Sağlık Astsubay Sınıf Okulu mesleki ve teknik ortaöğretim kuramlarına denk olmakla birlikte o tarihte Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı mevzuatına ve bu Bakanlığa bağlı Sağlık Meslek Liseleri mezunlarına sağlanan unvanlara sahip olduğu ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Genel İlkeler başlıklı 128 inci maddesinde “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.” 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 7. 31/07/2016 tarih ve 29787 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin; 7.1. “Devredilecek kurumlar” başlıklı 106 ncı maddesinde; “(3) Bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde; a) Devredilen sağlık kuruluşları için, Sağlık Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Komutanlığından üç kişilik komisyonlar kurulur.” 7.2. “Devredilecek personel” başlıklı 107 nci maddesinde; “(1) 106 ncı madde uyarınca
Komisyonlar tarafından tespit edilen personelin Türk Silahlı Kuvvetleri, Sağlık Bilimleri
Üniversitesi, diğer yükseköğretim kurumları ile Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına devrine ilişkin usul ve esaslar ile devre ilişkin diğer hususları belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
(2) Devredilen personelin atanacağı kadrolar, başka bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek 78 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerin ilgili kurumlara ait bölümlerine eklenmiş sayılır.” 8. 2016/9109 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Asker Hastanelerinin Devrine
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Bakanlar Kurulu Kararının “Devredilecek personel” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devredilen sağlık kuruluşlarında çalışmakta olan sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı kapsamına giren personel ile 657 sayılı Kanıma tabi personel (Türk Silahlı Kuvvetleri, Sahil Güvenlik ve Jandarma Genel Komutanlıklarının mutlak ihtiyaç duyduğu personel hariç olmak üzere) Bakanlığa tahsis edilmiş durumlarına uygun kadrolara nakledilir. Sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı kapsamına girmeyen askeri personelden devredilen sağlık kuruluşlarında hizmetine ihtiyaç duyulan teknik personel de durumlarına uygun bulunan Bakanlık kadrolarına nakledilir. Diğer askeri personel ise Türk Silahlı
Kuvvetleri, Sahil Güvenlik ve Jandarma Genel Komutanlıklarında ihtiyaç bulunan kadrolara naklen atanır. Devredilen personelin devirden önce işgal ettikleri kadro ve pozisyonlara göre
Bakanlık ve Üniversitede atanacakları kadro ve pozisyon karşılıkları ekli 3 sayılı listede gösterilmiştir.” 9. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun Geçici 7 nci maddesinde; (Ek madde: 06.04.2011 – 6225 S.K/Madde 11) “Bu Kanunun ek 13 üncü maddesi ile tanımlanan sağlık teknisyeni ve sağlık teknikeri mesleklerinden herhangi birine ait iş ve işlemleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili mevzuatına göre gerekli eğitimleri alarak yürütmekte olanların bu hakları saklıdır” .
10. Sağlık bakanlığı 2005/79 sayılı Genelgesi’nin 2. Maddesinde: “Uygulamada ebe, hemşire ve sağlık memurlarının; vezne görevlisi, mutemet, döner sermaye memuru, santral memuru, danışma görevlisi, tutukevlerinde üst arama memuru gibi görevlerde çalıştırıldıkları
Bakanlığımıza iletilmektedir. Ebe, hemşire ve sağlık memurlarının belirlenmiş görev yetki ve alanları ile temel eğitim, hizmet içi eğitim, görev ve unvanlarına uygun olarak çalıştırılmaları gerekmektedir. Ebe, hemşire ve sağlık memurları sağlık hizmetleri dışında çalıştırılmamalı, mevzuat ile belirlenen görev ve yetkileri dışında görev verilmemelidir. Bu durumda olanlar da gerekli tedbirler alınıp personel desteği sağlanarak hizmetin aksamasına meydan verilmeden düzeltilmelidir”
Düzenlemeleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Tavsiye Kararı Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuran, Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Asker Hastanelerinde görev yapmakta iken
669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri doğrultusunda Sağlık Bakanlığına “sağlık
memuru (Laboratuvar branşı)” olarak devrolmasına rağmen daha sonra branşının “Sağlık memuru (Toplum sağlığı)” olarak değiştirildiğini, 2010/1430 sayılı EEG teknisyenliği alanında belgesinin bulunduğunu belirterek, branşının ise Elektronörofizyoloji Teknisyeni olarak değiştirilmesini talep etmektedir.
12.1. İdarenin cevabi yazısında başvuranın Elektronörofizyoloji alanında kurs belgesinin olduğu, dolayısıyla başvuran tarafından ifade edilen ve başvuru ekinde görülen kurs belgesinin
Elektronörofizyoloji teknisyenliği alanında kullanılabileceği anlaşılmıştır.
12.2. Başvuranın sunmuş olduğu “Safahat Bilgileri” belgesinde; 2010 – 2012 yılları arasında
E.E.G teknisyenliği, 2012-2014 yılları arasında ise Elektronörofizyoloji Tek. görevini ifa ettiği anlaşılmıştır.
13. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun, “Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri
Sınıfı” başlıklı 36 ncı maddesinde; “Bu sınıf, sağlık hizmetlerinde (hayvan sağlığı dahil)
mesleki eğitim görerek yetişmiş olan tabip, diş tabibi, eczacı, veteriner hekim gibi memurlar ile bu hizmet sahasında çalışan yüksek öğrenim görmüş fizikoterapist, tıp teknoloğu, ebe, hemşire, sağlık memuru, sosyal hizmetler mütehassısı, biyolog, psikolog, diyetçi, sağlık mühendisi, sağlık fizikçisi, sağlık idarecisi ile ebe ve hemşire, hemşire yardımcısı, (Fizik tedavi, laboratuvar, eczacı, diş anestezi, röntgen teknisyenleri ve yardımcıları, çevre sağlığı ve toplum sağlığı teknisyeni dahil) sağlık savaş memuru, hayvan sağlık memuru ve benzeri sağlık personelini kapsar.” düzenlemesine yer verilmiş olup öncelikle “Sağlık memuru” ve
“Elektronörofizyoloji Teknisyeni” unvanlarına ilişkin mevzuat hükümlerinin incelenmesi gerekmiştir.
14. Bu bağlamda, 02.03.1954 tarih ve 8647 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6283 sayılı Hemşirelik Kanununun 1 inci maddesinin incelenmesinde; “Türkiye’de üniversitelerin hemşirelik ile ilgili lisans eğitimi veren fakülte ve yüksekokullarından mezun olan ve diplomaları Sağlık Bakanlığınca tescil edilenler ile öğrenimlerini yurt dışında hemşirelik ile ilgili, Devlet tarafından tanınan bir okulda tamamlayarak denklikleri onaylanan ve diplomaları Sağlık Bakanlığınca tescil edilenlere Hemşire unvanı verilir.” düzenlemesine,
2 nci maddesinde; “Hemşireler; tabip tarafından acil haller dışında yazılı olarak verilen
tedavileri uygulamak, her ortamda bireyin, ailenin ve toplumun hemşirelik girişimleri ile karşılanabilecek sağlıkla ilgili ihtiyaçlarını belirlemek ve hemşirelik tanılama süreci kapsamında belirlenen ihtiyaçlar çerçevesinde hemşirelik bakımını planlamak, uygulamak, denetlemek ve değerlendirmekle görevli ve yetkili sağlık personelidir. Ayrıca aile hekimliği uygulamasına ilişkin kanun hükümleri ile bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuattaki görevleri de yaparlar. Hemşirelerin birinci fıkrada sayılan hizmetlerde çalışma alanlarına, pozisyonlarına ve eğitim durumlarına göre görev, yetki ve sorumlulukları Sağlık
Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” düzenlemesine, aynı Kanunun Geçici 2 nci maddesinde; “Hemşirelik eğitimine eşdeğer sağlık memurluğu programlarından mezun olanlar hemşire olarak çalışırlar. Hemşirelik eğitimine eşdeğer sağlık memurluğu programının adı, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren hemşirelik programı olarak değiştirilir ve programlar birleştirilir.” düzenlemesine yer verildiği görülmüş, 13/01/1983 tarihli ve 17927 (mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, Yataklı Tedavi Kurumları
İşletme Yönetmeliğinin, “Hemşirelerin Görev ve Yetkileri” başlıklı 132 nci maddesinde; “Hemşire, hasta ile tıbbi ve psikolojik bakımından devamlı ilgilenebilecek yapıda ve yetenekte sağlık meslek lisesi mezunu yardımcı sağlık personelidir.” şeklinde tanımlanarak, 08/03/2010 tarih ve 27515 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Hemşirelik Yönetmeliğinin
6 ncı maddesiyle; Hemşirelerin görev, yetki ve sorumlulukları hüküm altına alınmıştır.
15. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanuna, 18/01/2014 tarihli
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6514 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle eklenen Geçici 11 inci maddesiyle; “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, sağlık meslek liselerinin hemşire yardımcılığı, ebe yardımcılığı ve sağlık bakım teknisyenliği haricindeki programlarına öğrenci kaydedilmez. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayılı Hemşirelik Kanununun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamında sağlık meslek liselerinin hemşirelik programına da öğrenci kaydı yapılmaz.
Bu tarihe kadar kaydı yapılmış olan öğrenciler eğitimlerini kayıtları yapılan programlarda tamamlarlar ve bitirdikleri programların meslek unvanını kullanırlar. Sağlık meslek liselerinin kapatılan programlarından bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar mezun olanlar da meslek unvanlarını kullanmaya devam ederler.” düzenlemesine gidilmiştir.
16. Sağlık memurluğu ve hemşirelik mesleği hakkında idarece yapılan açıklamada ise; 6283
Sayılı Hemşirelik Kanunun Geçici 2. Maddesindeki düzenleme doğrultusunda sağlık memuru unvanlı personel ile hemşire unvanlı personelin görev tanımlarının aynı hale geldiği, yine Milli
Eğitim Bakanlığının 09/02/2011 tarihli ve 381 sayılı görüş yazısında; “Sağlık Meslek
Liselerinin, sağlık memurluğu bölümünden mezun olanların “Hemşire” kadro ve unvanında, Hemşirelik bölümünden mezun olanların da “Sağlık Memuru” kadro ve unvanında çalıştırılabileceklerine” dair görüşüne istinaden hemşire unvanlı personel ile sağlık memuru (toplum sağlığı) unvanlı personelin aynı alanda çalışabileceklerinin ifade edildiği belirtilmiştir.
17. Bahse konu mevzuat hükümleri ve 1219 sayılı Kanuna eklenen Geçici 11 inci maddesindeki düzenleme göz önünde bulundurulduğunda, 1219 sayılı Kanuna eklenen Geçici 11 inci maddesindeki düzenleme öncesinde Sağlık Meslek Liselerinden mezun olanların, mezun olunan programa göre (Sağlık memuru/Hemşire, Röntgen, Anestezi, Laboratuvar v.b) meslek unvanlarını ihraz ettikleri, ancak sağlık memuru/hemşire programı dışında Röntgen, Anestezi v.b programlardan mezun olanların, mezun oldukları bölüm/branşa uygun olarak “Sağlık
Memuru” unvanı ile birlikte “Sağlık Memuru (X) Teknisyeni” veya “Sağlık Teknisyeni (X)
Teknisyeni” kadro unvanlarında istihdam edildiği, bahse konu düzenleme sonrasında ise
Mesleki ve Teknik Lise olarak isimleri değiştirilen Sağlık Meslek Liselerinin, hemşire yardımcılığı, ebe yardımcılığı ve sağlık bakım teknisyenliği haricindeki programlarına öğrenci kaydı yapılamadığı, dolayısıyla bahse konu değişiklik sonrasında Mesleki ve Teknik Lise olarak isimleri değiştirilen Sağlık Meslek Liselerinden mezun olanların, mezun oldukları bölüm/branşa uygun olarak “Hemşire Yardımcısı” Ebe yardımcısı” ve “Sağlık Bakım
Teknisyenliği” unvanlarını kullanabildikleri anlaşılmaktadır.
18. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun Ek 13 üncü maddesinde ise; “Elektronörofizyoloji teknikeri; ön lisans seviyesindeki elektronörofizyoloji bölümünden mezun, elektronörofizyolojik yöntemlerin kullanılmasında ilgili uzman tabibe yardım eden ve tabibin gözetiminde çalışan sağlık teknikeridir.” şeklinde tanımlanmış, 22/05/2014 ve 29007 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Meslek
Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev
Tanımlarına Dair Yönetmeliğin Ek 1/B maddesinde; Elektronörofizyoloji teknikerinin görev tanımına yer verilmiştir.
19. 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 107 nci maddesinde ise; “(1) 106 ncı madde uyarınca Komisyonlar tarafından tespit edilen personelin Türk Silahlı Kuvvetleri, Sağlık
Bilimleri Üniversitesi, diğer yükseköğretim kurumları ile Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına devrine ilişkin usul ve esaslar ile devre ilişkin diğer hususları belirlemeye
Bakanlar Kurulu yetkilidir. (2) Devredilen personelin atanacağı kadrolar, başka bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek 78 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname ile 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerin ilgili kurumlara ait bölümlerine eklenmiş sayılır.” düzenlemesine, 2016/9109 sayılı Gülhane Askeri
Tıp Akademisi ve Asker Hastanelerinin Devrine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Bakanlar
Kurulu Kararının “Devredilecek personel” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devredilen sağlık kuruluşlarında çalışmakta olan sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı kapsamına giren personel ile 657 sayılı Kanıma tabi personel (Türk Silahlı Kuvvetleri, Sahil Güvenlik ve
Jandarma Genel Komutanlıklarının mutlak ihtiyaç duyduğu personel hariç olmak üzere)
Bakanlığa tahsis edilmiş durumlarına uygun kadrolara nakledilir. Sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı kapsamına girmeyen askeri personelden devredilen sağlık kuruluşlarında hizmetine ihtiyaç duyulan teknik personel de durumlarına uygun bulunan Bakanlık kadrolarına nakledilir. Diğer askeri personel ise Türk Silahlı Kuvvetleri, Sahil Güvenlik ve Jandarma Genel
Komutanlıklarında ihtiyaç bulunan kadrolara naklen atanır. Devredilen personelin devirden önce işgal ettikleri kadro ve pozisyonlara göre Bakanlık ve Üniversitede atanacakları kadro ve pozisyon karşılıkları ekli 3 sayılı listede gösterilmiştir.” düzenlemesine yer verilmiş olup, 17
Ağustos 2016 tarih ve 29804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2016/9109 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Asker Hastanelerinin Devrine İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Bakanlar Kurulu Kararının eki 3 sayılı Listesinde; Elektro nörofizyoloji unvan/pozisyonuna karşılık sağlık teknikeri pozisyonunun oluşturulduğu, söz konusu branşta teknisyen pozisyonunun öngörülmediği, başvuranın ise önlisans mezuniyeti olmadığı dolayısıyla tekniker pozisyonunda görevlendirilmesinin mümkün olmadığı, bununla birlikte başvuranın laboratuvar teknisyeni olarak devredildiği anlaşılmıştır.
20. Bu çerçevede her ne kadar Bakanlar Kurulu Kararının eki 3 sayılı listesinde
Elektronörofizyoloji/EEG teknisyeni unvan/pozisyonuna karşılık herhangi bir kadro/pozisyonunun oluşturulmadığı anlaşılmış ise de; başvuranın devredilmeden önce fiilen yaptığı göreve ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın doğrudan Laboratuvar
Teknisyeni olarak devredildiği, daha sonrasında ise branşının toplum sağlığı olarak değiştirildiği, her ne kadar Elektronörofizyoloji teknisyeni kadrosu bulunmasa da başvuranın bu alandaki sertifika belgesi dikkate alınarak yaptığı işe en yakın branşa atanması gerekirken bu hususun idarece hiçbir şekilde dikkate alınmadığı görülmüştür.
21. Başvuranın bitirmiş olduğu Sağlık Astsubay Hazırlama ve Sınıfı Sağlık Memurluğu (Toplum Sağlığı) bölümünün, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 4861 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle değiştirilmeden önceki haliyle Sağlık Meslek Lisesi mezuniyetine muadil olduğu, Devlet Personel Başkanlığının konuya ilişkin Sağlık Bakanlığına göndermiş olduğu görüş yazısındaki; Sağlık Teknisyeni ve Teknikeri unvanlarının, görev yapılan alana göre adlandırılarak teknisyen unvanları için sağlık meslek lisesi mezuniyeti şartı tekniker unvanı için ise ön lisans seviyesindeki programlardan mezuniyet şartı belirlendiğine ilişkin tespitte göz önünde bulundurulduğunda başvuranın devre esas kadrosunun mezuniyetine istinaden “Sağlık Memurluğu” kadrosuna karşılık geldiği anlaşılmaktadır.
22. Sağlık Bakanlığı tarafından başvurana ilişkin olarak Kurumumuza gönderilen cevabi yazı ekinde gönderilen başvurana ilişkin 26/08/2016 tarihli atama onayında başvuranın, Ankara
Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne “Sağlık memuru (laboratuvar Teknisyeni)” unvanıyla atandığı ancak daha sonra başvuranın diplomasında, Gülhane Askeri Tıp Akademisi
Sağlık Astsubay Hazırlama ve Sınıfı Sağlık Memurluğu (Toplum Sağlığı) bölümü mezunu olduğu, eğitiminin sağlık memurluğu (toplum sağlığı) alanında olduğu ve bu mezuniyetine istinaden 2003 yılında TSK bünyesinde atamasının yapıldığı, Elektronörofizyoloji teknisyenliği ile ilgili kurs bitirme belgesini ise 2010 yılında (11 ay) aldığı, dolayısıyla laboratuvar / Elektronörofizyoloji teknisyenliği unvan/branşına dair herhangi bir diplomasının bulunmadığı, Devlet Personel Başkanlığı’nın 15/08/2017 tarihli ve E.4604 sayılı görüş yazısı üzerine adı geçenin branşının, mezuniyetine istinaden Toplum Sağlığı olarak düzeltildiği açıklamasına yer verilmiştir.
23. İlgili idarece her ne kadar yapılan işlemin dayanağı olarak Devlet Personel Başkanlığının görüş yazısı gösterilmişse de Devlet Personel Başkanlığının konuya ilişkin görüş yazısının incelenmesinde; Sağlık Teknisyeni ve Teknikeri unvanlarının, görev yapılan alana göre adlandırılarak teknisyen unvanları için sağlık meslek lisesi mezuniyeti şartı, tekniker unvanı için ise ön lisans seviyesindeki programlardan mezuniyet şartı belirlendiği, dolayısıyla
Astsubay Hazırlama ve Sınıf Okullarının Ortaöğretim düzeyinde olması ve hizmet içi kursların öğrenim niteliğini değiştirici etkisi bulunmaması sebebiyle Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve
Asker Hastanelerinin Devrine ilişkin Usul ve Esaslara istinaden Sağlık Bakanlığı’na “sağlık teknikeri” kadrosuna devredilen personelin, “sağlık teknikeri” kadrosuna atanmalarının hukuken uygun olmadığı belirtilmiş, bahse konu görüş yazısında söz konusu kişilerin “Sağlık memuru (elektronörofizyoloji / EEG teknisyeni)” branşıyla atanıp atanamayacağı ile ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmadığı görülmüştür.
24. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun Geçici 7 nci maddesinde ise; (Ek madde: 06.04.2011 – 6225 S.K/Madde 11) “Bu Kanunun ek 13 üncü maddesi ile tanımlanan sağlık teknisyeni ve sağlık teknikeri mesleklerinden herhangi birine ait iş ve işlemleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili mevzuatına göre gerekli eğitimleri alarak yürütmekte olanların bu hakları saklıdır.” düzenlemesine yer verilmiş olup
Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin “Tıbbi Teknisyenlerin Görev ve Yetkileri” başlıklı 136 ncı maddesindeki; “Tıbbi teknisyenler; sağlık meslek lisesi mezunu olup, branşlarında çalışabilmeleri için gerekli kursları görmüş, bilgi ve beceri kazanmış yardımcı sağlık personelidir.” şeklinde tanımlanmış olması hususu da göz önünde bulundurulduğunda
Sağlık Astsubayı olarak görev yapmakta iken sicil durumuna göre seçilen ve belirli branşlarda (röntgen, laboratuvar, anestezi gibi) “Teknisyen Astsubay Kursu” verilmek suretiyle, astsubay statüsünde Sağlık Teknisyeni (elektronörofizyoloji/ EEG) olarak istihdam edilen ve elektronörofizyoloji Teknisyenliği Sertifika Belgesi Sağlık
Bakanlığınca da tescil edilerek kayıt altına alınan başvuranın, branşının bu alanda bir diploma bulunmadığı gerekçesiyle yok sayılmasının hukuka uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
25. Tüm bu açıklamalar ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın bitirmiş olduğu Sağlık Astsubay Hazırlama ve Sınıfı Sağlık Memurluğu (Toplum Sağlığı)
bölümünün, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 4861 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle değiştirilmeden önceki haliyle sağlık meslek lisesi mezuniyetine muadil olduğu, 18/01/2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6514 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle 1219 sayılı Kanuna eklenen Geçici 11 inci maddesindeki; “(…) Sağlık meslek liselerinin kapatılan programlarından bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar mezun olanlar da meslek unvanlarını kullanmaya devam ederler.” Hükmü doğrultusunda başvuranın, Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Sağlık Astsubay Hazırlama ve Sınıfı Sağlık Memurluğu bölümü mezuniyetine istinaden “Sağlık Memuru” unvanını kullanabildiği, 669 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname’nin 107 nci maddesinde ki; devredilen personelin atanacağı kadroların, başka bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek 78 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerin ilgili kurumlara ait bölümlerine eklenmiş sayılacağı, ayrıca bahse konu Bakanlar Kurulu kararı eki listesinde branşlarla ilgili herhangi bir tespit yapılmadığı, dolayısıyla Yataklı Tedavi
Kurumları İşletme Yönetmeliğinin “Tıbbi Teknisyenlerin Görev ve Yetkileri” başlıklı 136 ncı maddesindeki; “Tıbbi teknisyenlerin; sağlık meslek lisesi mezunu olup, branşlarında çalışabilmeleri için gerekli kursları görmüş, bilgi ve beceri kazanmış yardımcı sağlık personelidir.” şeklinde tanımlanmış olması, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı
İcrasına Dair Kanunun Geçici 7 nci maddesindeki; (Ek madde: 06.04.2011 – 6225 S.K/Madde
11) “Bu Kanunun ek 13 üncü maddesi ile tanımlanan sağlık teknisyeni ve sağlık teknikeri
mesleklerinden herhangi birine ait iş ve işlemleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili mevzuatına göre gerekli eğitimleri alarak yürütmekte olanların bu hakları saklıdır” düzenlemesi karşısında, Sağlık Astsubayı olarak görev yapmakta iken sicil durumuna göre seçilen ve belirli branşlarda (röntgen, cerrahi, anestezi gibi) “Teknisyen Astsubay Kursu” verilmek suretiyle, astsubay statüsünde Sağlık Teknisyeni (Elektro nörofizyoloji / EEG) olarak istihdam edilen ve EEG Teknisyenliği Kurs Belgesi Sağlık Bakanlığınca da tescil edilerek kayıt altına alınan başvuranın, devir esnasında, Sağlık Memuru laboratuvar Teknisyenliği kadrosuna yapılan atamasının hatalı olduğu, bununla birlikte elektronörofizyoloji teknisyenliği kadrosunun bulunmadığı, başvuranın önlisans mezuniyeti olmadığı dolayısıyla elektronörofizyoloji teknikeri kadrosuna atamasının da mümkün olmadığı değerlendirilmekle birlikte Devlet Personel Başkanlığının görüş yazısı da göz önünde bulundurulduğunda başvuranın kadro ve pozisyon unvanının devirden önce yaptığı işe uygun olacak şekilde ve kurs bitirme belgesi de dikkate alınarak düzeltilmesi yerine elektronörofizyoloji teknisyenliği kadrosunun olmadığı ve bu branşa dair herhangi bir diplomasının da bulunmadığı gerekçesiyle bahse konu kadro ve pozisyon unvanının, iş ve görev tanımları ile sorumlulukları birbirinden tamamen farklı olan “Sağlık Memuru (Toplum Sağlığına)” çevrilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 26. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
27. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın branşının, elektronörofizyoloji teknisyenliği kurs bitirme belgesi dikkate alınmak sureti ile devirden önce yaptığı göreve en uygun branş olacak şekilde değiştirilmesi hususunda
SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
ilgili idarece bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞI’NA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi