|
ÖZET: Başvuran, 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında memuriyete alındığını ve Endüstriyel Elektrik bölümü mezunu olarak öğrenim durumuna uygun bir kadroya atanma talebinde bulunmuştur. Ancak, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın belirttiği nitelik kod kılavuzuna göre ‘elektrik teknikerliği’ unvanı için yalnızca ‘elektrik’ programından mezun olma şartı arandığı gerekçesiyle talebi reddedilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin bu ret kararında hukuka aykırılık bulunmadığına ve başvuranın talebinin reddinin uygun olduğuna kanaat getirmiştir.
Değerlendirme sonucunda, idarenin başvuranın unvanına uygun kadro tahsis etmemesinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde bir takdir yetkisi kullanarak yapıldığı belirlenmiştir. Başvuranın ‘Endüstriyel Elektrik’ mezunu olması, ‘Elektrik’ unvanına haiz olmaması nedeniyle talebinin reddedilmesi hukuka uygun bulunmuştur. Ayrıca, idarenin ihtiyaç değerlendirmesi sonucunda ‘Elektronik Teknolojisi’ alanında tekniker ihtiyacının bulunmadığı da göz önünde bulundurulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7977-S.12177
BAŞVURU NO : 2019/7482
KARAR TARİHİ : 05/09/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Öğrenim durumuna uygun bir kadroya atanma talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 03/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında memuriyete alındığını ve halen
Osmaniye, Hasanbeyli İlçe Emniyet Amirliği, … … emrinde yardımcı hizmet sınıfında görev yaptığını, … Üniversitesi Endüstriyel Elektrik bölümü mezunu olduğunu, 2828 Kanunun ek 1 inci ve geçici 16’ncı maddesi gereğince 19.02.2019 tarihinde öğrenim durumuna uygun bir kadroya atanmayı idareden talep ettiğini, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın önlisans mezunları için eşdeğerlik ve unvanlar dikkate alınarak hazırlanan nitelik kod kılavuzunda
‘elektrik teknikerliği’ unvanına haiz olabilmek için sadece ‘elektrik’ programından mezun olma şartı arandığından bahisle talebinin reddedildiğini belirterek öğrenim durumuna uygun bir kadroya atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü’nün 21/06/2019 tarihli ve … sayılı yazısında,
2.1. Başvuranın, 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında memuriyete atandığını, Osmaniye ili Hasanbeyli İlçe Emniyet Amirliği, … … emrinde Yardımcı Hizmet Sınıfında görev yaptığını, … Üniversitesi Endüstriyel Elektrik bölümü mezunu olduğu,
2.2. 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında Teşkilatta görev yapan personele ilişkin olarak, merkez ve taşra birimlerinden temin edilen ihtiyaç bildirimlerinin boş kadro ve ihtiyaçlar çerçevesinde tetkik edilmesi sonucunda: (6) sosyal çalışmacı, (9) programcı, (3)
hemşire, (60) tekniker ve (199) teknisyen olmak üzere toplam (277) kadro için atama yapılmasının planlandığı, bu çerçevede Merkez ve Taşra teşkilatında 2828 sayılı Kanun kapsamında aktif olarak çalışan sivil memurların başvurularının 23/01/2019 tarihine kadar alındığı ve 12/03/2019 tarihli Bakanlık Olur’u ile atamalarının yapıldığı,
2.3. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının önlisans mezunları için eşdeğerlik ve unvanlar dikkate alınarak hazırlanan nitelik kodu kılavuzunda “ Elektrik Teknikerliği“ unvanına haiz olabilmek için sadece “Elektrik“ programından mezun olma şartı arandığından, “Elektrik
Teknikerliği“ ne müracaat eden ilgilinin öğrenim durumu itibariyle “Endüstriyel Elektronik
Bölümünden“ mezun olması sebebiyle talebinin olumsuz olarak değerlendirildiği,
açıklamalarına yer verilmektedir.
3. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim Öğretim Dairesi Başkanlığı’nın 08/05/2019 tarihli … sayılı yazısında,
3.1. Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun 15/04/2009 tarihli toplantısında alınan karar ile 2547 sayılı Kanun’un 2880 sayılı Kanun’la değişik 7/d-2 ve 43/b maddeleri uyarınca, Meslek
Yüksekokullarının bölüm ve program adlarının önerilen şekilde kabul edilmesine ve uygulamaya 2009-2010 öğretim yılından itibaren başlanmasına, eski programların karşılarında gösterilen yeniden düzenlenen programlar ile eşdeğer olduğunun kabul edilmesine karar verildiği,
3.2. Söz konusu karar çerçevesinde; Meslek Yüksekokulları Çalışma Grubu tarafından meslek yüksekokullarının ilgili bölümlerinden mezun olacak öğrencilere verilecek unvanlar konusunun
12.09.2012 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelendiği ve
Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı’nın görüşü de dikkate alınarak 2547 Sayılı Kanun’un 2880
Sayılı Kanunla değişik 43/b maddesi uyarınca Elektronik ve Otomasyon Bölümü altında yer alan Elektronik Teknolojisi ön lisans programı mezunlarının “Tekniker“ unvanı kullanmasının uygun görüldüğü,
açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun;
6.1. Ek 1 inci maddesinde; “Bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dâhil iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam
edenlerin işe yerleştirilmeleri aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun serbest kadro ve pozisyonları toplamının binde biri, bu madde kapsamında istihdam edilecekler için ayrılır ve her yıl belirtilen oranda kişi istihdam edilir. Serbest kadro ve pozisyon toplamının binden az olması hâlinde dahi kamu kurum ve kuruluşlarında en az bir hak sahibi istihdam edilir.
b) (Değişik: 21/3/2018-7103/24 md.) Bu hükümden yararlanmak isteyenler, 18 yaşını doldurdukları ve korunma, bakım tedbir kararı veya bu Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen himaye onayının sona erdiği tarihten itibaren beş yıl içinde
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına başvururlar. Bu madde hükümleri çerçevesinde Aile ve
Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından hak sahibi olduğu onaylananlar Devlet Personel
Başkanlığına bildirilir. Hak sahiplerinin atamaları il tercihleri de dikkate alınarak Başkanlıkça kura usulü ile yapılır. İşe yerleştirmede öncelik, sırasıyla lisans, ön lisans ve ortaöğretim mezunlarına verilir.
c) (Mülga: 21/3/2018-7103/24 md.)
ç) (Değişik: 21/3/2018-7103/24 md.) … Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve daha üst öğrenim mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara, diğer öğrenim mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadro ve pozisyonlara yılda üç defadan az olmamak üzere Devlet Personel Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır. Ek 1 inci madde kapsamında yerleştirme yapılacak kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi hâlinde Devlet Personel Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde resen yerleştirme yapılır.
…
Birinci fıkra ile sağlanan istihdam hakkından sadece bir kez yararlanılabilir. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonlara her ne surette olursa olsun yerleştirilenler bu maddede verilen hakkı kullanmış sayılır.
…
İşe yerleştirme yükümlülüğünün takip ve denetimi, yerleştirme yapılacak kadro ve pozisyonların belirlenmesi, yerleştirme ve kuraya ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar, Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının olumlu görüşleri üzerine Devlet
Personel Başkanlığı tarafından bu Kanunun yayımını takip eden üç ay içinde yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir.”,
6.2. Geçici 16 ncı maddesinde; “Bu Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahibi olanlardan daha önce istihdam hakkından yararlanmamış olanlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde Bakanlığa başvurmaları halinde ek 1 inci maddede yer alan istihdam hakkından maddede belirtilen diğer şartları taşımaları kaydıyla yararlanabilirler.”,
7. Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına
İlişkin Yönetmeliğin Geçici 2’nci maddesinde; “(1) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar görev yaptıkları kurumların kadro durumları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla öğrenimle ihraz etmiş oldukları unvanlara atanırlar. Bu maddeye ilişkin bütün iş ve işlemler ilgili kurumlarca yapılır.
(2) Bu maddeye ilişkin başvurular ilgililerce yazılı bir dilekçe ile görev yapılan kuruma yapılır.
(3) Bu kişilerin atanmasında ilgili kurumca mevcut kadro durumu, ilgililerin öğrenim durumu itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlar ve kurumun hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak yapılacak değerlendirme esastır.
(4) Kişilerin gördükleri öğrenim dolayısıyla unvan ihraz edip etmedikleri hususunda tereddüt hasıl olması halinde ortaöğretim düzeyi için Milli Eğitim Bakanlığından, ön lisans ve lisans düzeyi için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından görüş alınır.
(5) Hak sahiplerinin öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmaması, öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmakla birlikte bu unvanlarda boş kadro bulunmaması veya kurumca kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamaları yapılmaz.
(6) Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce yerleştirmesi yapılmış olup da güvenlik soruşturmasının tamamlanamaması gibi idareden kaynaklanan sebeplerle göreve başlatılamayan kişiler bu madde hükümlerinden yararlandırılır.”
hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Başvuranın talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Osmaniye Emniyet Müdürlüğü kadrosunda teknisyen yardımcısı olarak görev yapan ve …
Üniversitesi Endüstriyel Elektrik bölümü mezunu olan başvuran tarafından, öğrenim durumuna uygun bir kadroya atamasının yapılması talep edilmektedir.
10. Korunmaya, bakıma veya yardıma muhtaç aile, çocuk, özürlü, yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlere ve bu hizmetleri yürütmek üzere kurulan teşkilatın kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları ile faaliyet ve gelirlerine ait esas ve usulleri düzenleyen 2828 sayılı
Kanunun Ek 1 inci maddesiyle, bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olan ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri düzenleme altına alınmakta, 27/03/2018 tarihli ve 30373 (3. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7103 sayılı Vergi Kanunları
İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun
25 inci maddesinin birinci fıkrası ile 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa eklenen Geçici 16
ncı maddesinin birinci fıkrasında ise, 2828 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanların, kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanacakları öngörülmektedir.
11. 7103 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle 2828 sayılı Kanuna eklenen geçici 16’ncı madde hükmünden anlaşılacağı üzere, daha önce Ek 1 inci madde uyarınca atanmış olan ve halen görev yapmakta olanların bu maddenin yürürlüğe girdiği 27/03/2018 tarihindeki öğrenim durumları itibariyle atamaları konusunda, idarelere kadro durumları çerçevesinde ihtiyaç değerlendirmesi yapmak suretiyle karar verme konusunda bir takdir yetkisi tanındığı görülmektedir.
12. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil
Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
13. Bu itibarla, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir.
(Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı).
14. Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 15.04.2009 tarihli toplantısında; Avrupa Yeterlikler
Çerçevesi Mesleki Yeterlik Kurumu ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen Mesleki ve
Teknik Ortaöğretim düzenlemelerine uyum sağlamak amacıyla, uluslararası standartlar dikkate alınarak, 2009-2010 öğretim yılından itibaren uygulanmak üzere, Elektronik ve Otomasyon
Bölümü altında yer alan Elektrik-Elektronik Teknikerliği, Elektronik, Endüstriyel Elektronik, Elektronik Yüksek Teknisyenliği programları adlarının “Elektronik Teknolojisi“ programı olarak değiştirilmesine ve söz konusu ön lisans programlarının birbirine eşdeğer olduğuna karar verilmiştir.
15. Somut olayda, idarenin yapmış olduğu ihtiyaç değerlendirmesi sonucunda 2828 sayılı
Sosyal Hizmetler Kanununa eklenen Geçici 16’ncı maddesi kapsamında göreve atanacak kişilerin unvanlarına ilişkin olarak, (6) Sosyal Çalışmacı, (9) Programcı, (3) Hemşire, (60)
Tekniker ve (199) Teknisyen olmak üzere toplam (277) kadro atama planlaması yapıldığı, başvuranın söz konusu ilanı müteakip elektrik teknikeri kadrosunun tarafına verilmesi talebi ile yazılı olarak idareye başvurduğu, idarenin başvuranın talebini ‘elektrik teknikerliği’ unvanına haiz olabilmek için sadece ‘elektrik’ programından mezun olma şartı arandığından bahisle reddettiği, öte yandan başvuranın elektrik teknikeri unvanına haiz olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, 2828 sayılı Kanunun geçici 16’ncı maddesinin uygulanması hususunda anılan Kanun maddesinin kurumların “kadroları ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurma” ibaresi ile tanımış olduğu takdir yetkisini, kurumun personel ihtiyacı doğrultusunda, yani kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterlerini gözetmek suretiyle kullandığı görülmektedir.
16. Yukarıda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri doğrultusunda, idarenin, başvurana
2828 sayılı Kanunun Geçici 16 ncı maddesi uyarınca elektrik teknikeri kadrosu verilmesi
talebinin reddi yönünde tezahür eden işlemini kurumun personel ihtiyaçları doğrultusunda tesis ettiği anlaşıldığından, idarenin başvuru konusu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
17. Öte yandan, başvuran her ne kadar “Endüstriyel Elektrik” bölümü mezunu olduğundan tekniker unvanına haiz bulunmakta ise de, “Elektronik Teknolojisi“ bölümü kapsamında tekniker unvanına haiz olduğu, “Elektrik” bölümü kapsamında tekniker unvanına haiz olmadığı, idarenin yapmış olduğu ihtiyaç değerlendirmesi sonucunda “Elektronik Teknolojisi“ bölümü kapsamında tekniker ihtiyacının da bulunmadığı hususları dikkate alındığında bu yönüyle de başvuranın talebinin reddi gerektiği değerlendirilmektedir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ve Emniyet Genel Müdürlüğü’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi