|
ÖZET: Başvuran, Munzur Üniversitesi’nde bilgisayar işletmeni olarak görev yaparken, unvan değişikliği sınavında başarılı olup teknikerlik kadrosuna atanmış, ancak bu sınav mahkeme kararıyla iptal edilmiştir. Başvuran, 2019’da yeniden girdiği unvan değişikliği sınavında başarılı olamayarak teknikerlik kadrosuna atanma talebinde bulunmuş, ayrıca sınavsız atanma talep etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığına karar vermiştir.
Değerlendirmede, unvan değişikliği sınavının Yükseköğretim Yönetmeliği’ne uygun yapıldığı, başvuranın sınavda elde ettiği puanın yeterli olmadığı ve dolayısıyla atama yapılmadığı belirtilmiştir. Ayrıca, unvan değişikliği kadrolarına sınavsız atama yapılmasının mümkün olmadığı, idarenin bu konudaki takdir yetkisinin bulunduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın sınavsız atanma ve sınavın iptali talepleri reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/9315-S.14252
BAŞVURU NO : 2019/7731
KARAR TARİHİ : 27/09/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MUNZUR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Sözlü sınavın iptal edilmesi veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 09/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Munzur Üniversitesi … Meslek Yüksekokulunda bilgisayar işletmeni olarak görev yaptığını, 20/10/2017 tarihinde yapılan unvan değişikliği sözlü sınav sonucunda başarılı olması nedeniyle teknikerlik kadrosuna atamasının yapıldığını, söz konusu sözlü sınavın mahkeme kararıyla iptal edildiğini, bilgisayar işletmeni kadrosuna tekrardan atamasının yapıldığını, 14/01/2019 tarihinde yeniden unvan değişikliği sözlü sınava girdiğini, ancak bu sefer teknikerlik kadrosuna atanmaya hak kazanamadığını belirterek, söz konusu mülakat sınavının iptal edilmesini veya Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumları
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince sınavsız olarak yeniden … Meslek Yüksekokuluna tekniker olarak atanarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Munzur
Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen, 16/05/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Söz konusu mülakatla komisyon üyelerinin mülakata katılan adayların sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (20 puan), genel kültür ve genel yeteneği (20 puan), bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (20 puan), bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (15 puan), liyakat, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (15 puan), özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (10 puan) üzerinden değerlendirilmesini yaptığı, 2.2. Sözlü mülakat sürecinde komisyon üyeleri tarafından 2 adaya da aynı soruların sorulduğu ve soru ve cevapların tutanak altına alındığı, 2.3. Üniversitede boş tekniker kadrosunun mevcut olduğu, ancak ilgili mevzuatın
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 20 inci maddesinin (c) bendinde belirtilen “Unvan değişikliğine tabi kadrolar ile bu kadrolar arasındaki atamalar, ilgili kadro için düzenlenen unvan değişikliği sınavı sonucuna göre yapılır.” husus gereğince sınavsız geçiş talebinin reddedildiği, 2.4. Mülakat sonuçlarına ilişkin olarak Üniversitede bilgisayar işletmeni olarak görev yapmakta iken sınavı kazanan aday … … tarafından teknikerlik kadrosu unvan değişikliği için 20/10/2017 tarihinde yapılan sözlü sınavı sonucuna (72.66) ilişkin işlemin ve 30/10/2017 tarih ve … sayılı yazı ekindeki bildirilen sözlü sınav sonucuna yaptığı itirazın reddine dair 30/10/2017 tarihli sınav kurulu kararının iptali istemiyle açmış olduğu davada işlemin iptaline karar verildiği, Bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 3
üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında; “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:
…Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlamaktır. Liyakat: C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır. ” 6. 12/04/2014 tarihli ve 28970 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin; 6.1. “Sözlü sınav” başlıklı 13 üncü maddesinde, “(1) (Değişik: RG-11/3/2017-30004) Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday, yazılı sınavın Başkanlıkça merkezi olarak veya kurumlarca müstakil olarak yapılmasına bakılmaksızın, ilgili kurumlarca sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır.
(2) İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel kültürü ve genel yeteneği, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılırlar.
(3) Sözlü sınav puanlarının sınav kurulunca tespit edilmesini müteakip sınav sonuçlarının beş iş günü içinde kurumların resmî internet sitesinde ilan edilmesi esastır. Sınav sonuçlarına ilişkin olarak beş iş günü içinde sınav kuruluna itiraz edilebilir. İtirazlar on iş günü içinde sınav kurulunca karara bağlanır.” 6.2. “Başarı sıralaması” başlıklı 14 üncü maddesinde, “(1) (Değişik: RG-4/2/2015-29257) Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. (Değişik cümle: RG-11/3/2017-30004)
Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve kurumların resmi internet sitesinde ilan edilir. Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.
(2) Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenir.” 6.3. “Sınav kurulu ve görevleri” başlıklı 16 ıncı maddesinin birinci fıkrasında, “ (1) (Değişik: RG-11/3/2017-30004) Sınav kurulu, atamaya yetkili amir veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, atamaya yetkili amirce belirlenecek personel birimi temsilcisi ile diğer üyelerden teşekkül etmek üzere beş kişiden oluşur ve aynı usulle birer yedek üye belirlenir.
İhtiyaç duyulması halinde kurum dışından kamu görevlileri arasından kurula üye veya üyeler görevlendirilebilir. Sınav kurulunu teşkil eden üyeler sınava alınacak personelden, lisansüstü öğrenim hariç öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar.” 6.4. “Unvan değişikliği sınavına ilişkin esaslar” başlıklı 19 uncu maddesinde, “Bu Yönetmelik kapsamındaki personelin 5 inci maddede belirtilen unvan değişikliğine tabi kadrolara atanması, bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yapılacak unvan değişikliği sınavı sonundaki başarısına göre gerçekleştirilir.” 6.5. “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20 inci maddesinin (a), (b) ve (c) bentlerinde, “5 inci maddede belirtilen görev grupları arasındaki atamalar aşağıdaki esaslara göre yapılır.
a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilirler.
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
c) Unvan değişikliğine tabi kadrolar ile bu kadrolar arasındaki atamalar, ilgili kadro için düzenlenen unvan değişikliği sınavı sonucuna göre yapılır. 5 inci maddede sayılan ve en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan, aynı maddenin ikinci fıkrasının (Değişik ibare: RG-6/2/2015-29259) (d) bendinde sayılan kadrolara; unvan değişikliğine tabi diğer kadrolardan ise aynı maddenin ikinci fıkrasının (Değişik ibare: RG6/2/2015-29259) (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan kadrolara sınavsız atama yapılabilir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle; Munzur Üniversitesi … Meslek Yüksekokulunda bilgisayar işletmeni olarak görev yaptığını, 20/10/2017 tarihinde yapılan unvan değişikliği sözlü sınav sonucunda başarılı olması nedeniyle teknikerlik kadrosuna atamasının yapıldığını, söz konusu sözlü sınavın mahkeme kararıyla iptal edildiğini, bilgisayar işletmeni kadrosuna tekrardan atamasının yapıldığını, 14/01/2019 tarihinde yeniden unvan değişikliği sözlü sınava girdiğini, ancak bu sefer teknikerlik kadrosuna atanmaya hak kazanamadığını belirterek, söz konusu mülakat sınavının iptal edilmesini veya Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumları
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince sınavsız olarak yeniden … Meslek Yüksekokuluna tekniker olarak atanarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
9. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
10. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinde, sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel kültürü ve genel yeteneği, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının belirli puanlar üzerinden değerlendirileceği belirtilmektedir.
11. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı
Kararı’nda, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
12. Somut olayda, her iki adaya da aynı soruların yöneltildiği, adayların sorulara verdiği cevapların tutanağa bağlandığı, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğin 16 ıncı maddesi çerçevesinde oluşturulan Sınav Komisyonu tarafından adaya takdir edilen puanları gösteren tutanak tutulduğu, bu komisyon üyelerince takdir edilen notların sözlü sınav değerlendirme formunda ayrı ayrı gösterildiği görülmüştür.
13. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen komisyon değerlendirme formları incelendiğinde ise, komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmeler ve bu değerlendirmeler neticesinde verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, bu nedenle sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılamadığından bahsi geçen sözlü sınavın usul ve esaslara uygun olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır.
14. Diğer taraftan, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğin “Unvan değişikliği sınavına ilişkin esaslar” başlıklı 19 uncu maddesinde, unvan değişikliğine tabi kadrolara atanma işleminin unvan değişikliği sınavı sonundaki başarı durumuna göre yapılacağı belirtilmiş olup, başvuranın komisyon üyeleri tarafından verilen puanların toplanarak ortalamasının alınması suretiyle ulaşılan nihai puanın 71.5 olması, birinci sıradaki adayın ise 78,1 olması nedeniyle başvuranın asil listeye girmeyerek atanmaya hak kazanamaması işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
15. Başvuranın unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama talebi incelendiğinde, başvuranın atanmak istediği tekniker unvanının, unvan değişikliğine tabi kadrolar içerisinde bulunduğu, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğine göre unvan değişikliğine tabi kadrolar ile bu kadrolar arasındaki atamaların ilgili kadro için düzenlenen unvan değişikliği sınavı sonucuna göre yapılması gerektiği, kural olarak unvan değişikliğine tabi kadrolara sınavsız atanma imkânı olmadığı, istisnai olarak Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atanma imkânı getirildiği, bu hususta idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin söz konusu takdir yetkisini unvan değişikliğine tabi boş kadrolara sınavsız atama yapmak suretiyle kullanmadığı, Danıştay kararlarında da belirtildiği üzere, boş bulunan bir kadroya kamu yararı ve hizmet gereklerini gözeterek en uygun kişiyi atama konusunda, gerekli nitelikleri taşıyanlar arasından tercihte bulunma hak ve yetkisine sahip olan idarenin, bu yetkisini belirli bir kişi lehine kullanmaya yargı kararı ile zorlanamayacağı gibi; bu husustaki yargısal denetimde, işlemin diğer unsurları yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sürece, anılan kadroya atanma koşullarını taşıyan iki kişi arasından birinin niteliklerinin daha iyi olduğu gerekçesiyle idarenin takdir yetkisini kaldırarak bu kişinin atanması sonucunu doğuracak şekilde iptal kararı verilemediği (Danıştay 5. Dairesinin 10/02/2009 tarihli ve
E.2007/2093 ve K.2009/502 sayılı kararı), özetle hizmet ihtiyacı olsa bile idareyi belirli bir kişiyi ataması yönünde hukuken zorlamanın mümkün olmadığı anlaşıldığından, başvuranın sınavsız atanma talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın katılmış olduğu unvan değişikliği sözlü sınavının, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yapıldığı, başvuranın sözlü sınava katılmaya hak kazanmasının başvuranda haklı bir beklenti oluşturmayacağı anlaşıldığından başvuranın sözlü sınavının iptal edilmesi talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, başvuranın sınavsız atanma talebinin ise idarenin takdirinde bulunduğu, hizmet ihtiyacı olsa bile idareyi belirli bir kişiyi ataması yönünde hukuken zorlamanın mümkün olmadığı anlaşıldığından, başvuranın sınavsız atanma talebi ile sözlü sınavın iptal edilmesi talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup
Erzurum İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın, sözlü sınavın iptal edilmesi talebi ile unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama talebinin REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve MUNZUR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi