|
ÖZET: Başvuran, Hâkimler ve Savcılar Kurulu’na (HSK) mesleğe yeniden kabul talebinde bulunmuş, ancak bu talep HSK tarafından reddedilmiştir. Başvuranın istifa ettiği süre ve meslekten ayrı kaldığı dönem göz önünde bulundurularak, HSK Genel Kurulu, başvuranın meslekten yararlanamayacağına karar vermiştir. Anayasa ve ilgili mevzuat gereği, HSK’nın mesleğe kabul talebine ilişkin kararları yargı denetimi dışında tutulmaktadır.
2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu, mesleğe yeniden dönmek isteyenlerin, mesleğin gerektirdiği nitelikleri kaybetmemiş olmaları koşulunu aramaktadır. HSK, başvurunun uygunluğunu değerlendirirken, başvuranın mesleki etik ve liyakat ilkelerine uygunluğunu dikkate alma yetkisine sahiptir. Yapılan inceleme sonucunda, başvuranın talebinin reddinin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir, bu nedenle başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5528-S.8299
BAŞVURU NO : 2019/8003
KARAR TARİHİ : 12/07/2019
RET KARARI
HAKİMLER VE SAVCILAR KURULU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Mesleğe kabul talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 15/04/2019
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran özetle; Mesleğe yeniden alınmak amacıyla Hâkimler
ve Savcılar Kuruluna yaptığı başvuru ve yeniden inceleme talebinin Hâkimler ve Savcılar Kurulu
İkinci Dairesi tarafından ret edildiğini, aynı karara yönelik HSK Genel Kuruluna yaptığı itirazın da ret edildiğini belirterek, HSK Genel Kurulunun 16/01/2019 tarih ve …/… e. Sayılı itirazın reddine ilişkin kararının kaldırılarak, 12/04/2018 tarihinden itibaren yeniden mesleğe atanma talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) Genel Sekreterliğinin 14/06/2019 tarih ve …-…/…-… sayılı
özetle; Başvuranın Ankara hâkimi iken 21/07/2017 tarihli dilekçesi ile istifa talebinde bulunduğu ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu İkinci Dairesinin 27/07/2017 tarih ve …/… sayılı kararı ile istifa talebinin kabulüne karar verildiği, başvuranın 12/04/2018 tarihli dilekçesi ile yeniden mesleğe kabul talebinde bulunduğu, talebinin Hâkimler Savcılar Kurulu İkinci Dairesinin 07/06/2018 tarih ve …/… sayılı kararı ile yeniden inceleme talebinin aynı dairenin 31/10/2018 tarih ve …/… sayılı kararı ile itiraz talebinin ise HSK Genel Kurulunun 16/01/2019 tarih ve …/… sayılı kararı “2802 sayılı Kanunun 40. Maddesi ve Hâkimlik ve Savcılık mesleğine kabul esaslarına ilişkin 18/04/1983 gün ve 7 sayılı ilke kararının 2. Maddesi uyarınca; ilgilinin meslekten ayrı kaldığı süre, müfettiş hal kâğıtları, disiplin evrakı ve sicil dosyası birlikte değerlendirildiğinde mesaisinden yararlanılamayacağı” gerekçesiyle “Mesleğe Kabul Talebinin Reddine “ karar verildiği 6087 sayılı
Kanunun 33/5. Maddesi uyarınca “Genel kurulun veya dairelerin, meslekten çıkarma cezasına ilişkin kesinleşmiş kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulabilir; diğer kararları yargı denetimi dışındadır” hükmü bulunduğunu, bildirmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi: “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” hükmü,
3.1) Hâkimler ve Savcılar Kurulu başlıklı 159 uncu maddesinin 9 uncu fıkrası: “Kurulun
meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz.”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
4.) 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi
“başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası: “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri,
5) 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun Yeniden Atanma başlıklı 40 ıncı maddesi:
“Hâkimlik ve savcılık mesleğinden kendi istekleriyle çekilen veya emekli olanlardan tekrar mesleğe dönmek isteyenler, mesleğe kabulde aranan nitelikleri kaybetmemiş olmaları koşulu ile ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine Hâkimler ve Savcılar
Yüksek Kurulunca atanabilirler.
(İkinci fıkra iptal: Anayasa Mahkemesi‘nin 14/12/1995 tarihli ve E.1995/19, K.1995/64 sayılı
Kararı ile; Yeniden düzenleme: 15/1/2003-4790/3 md.) Ancak, bu şekilde atanacakların meslekten ayrıldıktan sonra doçentlik veya profesörlükte geçirdikleri sürelerin tamamı; avukatların ise fiilen avukatlıkta geçirdikleri sürenin üçte ikisi, hâkimlik ve savcılıkta geçmiş sayılmak suretiyle girebilecekleri sınıf ve derecelerin tespitinde değerlendirilir.
Yukarıda yazılı atamalarda, isteklilerin mesleğe alınıp alınmayacakları Hakimler ve Savcılar
Yüksek Kurulunca belli edilir.
Bu madde hükümlerine göre atananlardan, meslekten ayrılanlar bir daha mesleğe kabul edilemezler.”
6) 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanununun Yeniden inceleme, itiraz ve yargı yolu
başlıklı 33 üncü maddesinin 5 inci fıkrası: “Genel Kurulun veya dairelerin, meslekten çıkarma cezasına ilişkin kesinleşmiş kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulabilir; diğer kararları yargı denetimi dışındadır. Meslekten çıkarma kararlarına karşı açılan iptal davaları ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülür. Bu davalar, acele işlerden sayılır.”
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ:
7)Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme:
8) Başvurunun, idareden gelen yazı ve eklerinin incelenmesinden, başvuranın Hâkim olarak görev
yaparken istifa ettiği, bir süre sonra Hâkimler ve Savcılar Kuruluna başvurarak mesleğe dönmeyi talep etmiş, Kurulun birinci dairesi bu talebi ve yeniden inceleme talebini de uygun görmemiş ve başvuruyu ret etmiştir. Başvuran bu karara karşı son olarak Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel
Kuruluna başvurmuş, başvurusu “ilgilinin meslekten ayrı kaldığı süre, müfettiş hal kâğıtları, disiplin evrakı ve sicil dosyası birlikte değerlendirildiğinde mesaisinden yararlanılamayacağı” gerekçesiyle ret edilmiştir.
9) Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu hâkimlere yönelik etik davranış standartlarını
oluşturmak amacıyla, bağımsızlık, tarafsızlık, doğruluk, dürüstlük, eşitlik, ehliyet ve liyakatten oluşan temel ilkeleri kabul etmiştir. Birleşmiş Milletler (Bangalor) Yargı Etiği İlkeleri, hâkimlere yönelik meslek ahlakı standartlarını oluşturmak amacıyla tasarlanmış ilkelerdir.
10) Anayasanın Hâkimler ve Savcılar Kurulu başlıklı 159 uncu maddesinin 9 uncu fıkrasında
“Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamayacağı düzenlenmiştir. Benzer düzenleme 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu
Kanununun Yeniden inceleme, itiraz ve yargı yolu başlıklı 33 üncü maddesinin 5 inci fıkrasında şu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
şekilde düzenlenmiştir. “Genel Kurulun veya dairelerin, meslekten çıkarma cezasına ilişkin kesinleşmiş kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulabilir; diğer kararları yargı denetimi dışındadır.” Görüldüğü üzere Kurulun mesleğe kabul talebinin reddine ilişkin talebi yargı denetimi dışında tutulmuştur.
11) 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun Yeniden Atanma başlıklı 40 ıncı maddesinde
Hakimlik ve savcılık mesleğinden kendi istekleriyle çekilen veya emekli olanlardan tekrar mesleğe dönmek isteyenler, mesleğe kabulde aranan nitelikleri kaybetmemiş olmaları koşulu ile ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine Hakimler ve Savcılar
Yüksek Kurulunca atanabilirler” hükmüne yer verilmiştir.
12) Hâkimler ve Savcılar Kurulu, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği nitelik ve özellikleri dikkate
alarak mesleğe kabul işlemlerini anılan maddeye göre yürütmektedir. Mesleğe yeniden dönmek isteyen kişilerin mesleğin gerektirdiği dürüstlük, doğruluk, bağımsızlık, tarafsızlık, ehliyet ve liyakat ilkelerine uygun olup olmadıklarını değerlendirmek konusunda Kurulun takdir yetkisinin olduğu muhakkaktır. Kurul, mesleğe geri dönmek için başvuran kişilerin, belirtilen koşulları taşıyıp taşımadığını incelemek, araştırmak ve buna uygun karar vermek durumundadır. Kaldı ki, söz konusu kurul kararlarına karşı yargı yoluna başvurulamayacağı Anayasanın 159 uncu ve 6087 sayılı
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanununun 33 üncü maddesinde düzenlenmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda, başvuranın mesleğe dönme talebinin Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından ret edilmesinde mevzuat hükümlerine aykırı bir yön tespit edilemediğinden başvurunun ret edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme:
13) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının ilgiliye
tebliğinden itibaren (varsa) dava açma hakkı ve süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecektir.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın Başvurana ve Hâkimler ve Savcılar Kuruluna tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.