| ÖZET: Başvuran, eşi şehit olduktan sonra tekniker kadrosuna atanma talebinde bulunmuş, ancak İçişleri Bakanlığı bu talebi, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun Geçici 15. maddesi gereğince reddetmiştir. Bu madde, belirli koşullar altında şehit yakınlarına sınavsız atama hakkı tanımaktadır. Ancak, başvuranın durumu, bu düzenlemenin kapsamına girmemektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddinde hukuka aykırı bir durum olmadığını belirtmiştir. Ancak, hukukun hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde uygulanması gerektiği vurgulanmış, başvuranın şehit yakını statüsünde olması nedeniyle hakkaniyetin göz önünde bulundurulması gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın tekniker kadrosuna atanması yönünde İçişleri Bakanlığı’na tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5523-S.8294
BAŞVURU NO : 2019/8071
KARAR TARİHİ : 12/07/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
Tekniker olarak atanma talebi hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 16/04/2019
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; İçişleri Bakanlığı personeli olduğunu, 2007 yılında yapılan merkezi yerleştirme ile Önlisans mezunu, VHKİ olarak memuriyete başladığını, 2009 yılında evlendiği
J. Yüzbaşı … …’un, 2011 yılında PKK ile girdiği çatışmada şehit düşmesi üzerine unvan değişikliği sınavına girmeksizin tekniker kadrosuna atanmak için kurumuna müracaat ettiğini ancak talebinin, 3713 sayılı Kanun gereğince şehit yakınlarına tanınan iş istihdamı hakkı ile işe yerleşmediği gerekçesiyle reddedildiğini belirterek Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden İçişleri Bakanlığı tarafından gönderilen 20/05/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazıda özetle: Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı emrinde toplam (277) adet (Merkez: 47, Taşra:230) Tekniker kadrosu bulunduğu, bu kadrolardan (40) adetinin (Merkez:11, Taşra:29) boş olduğu,
2.1 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Geçici 15 inci maddesinde; “Bu maddenin
yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden. Devlet
Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kuramlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir. ” hükmü yer aldığını, adı geçenin KPSS yoluyla 2007 yılında merkezi yerleştirme ile memuriyete başladığı göz önünde bulundurulduğunda, yukarıda zikredilen kanun hükmüne istinaden ilgilinin Tekniker unvanlı kadroya atamasının yapılamayacağının değerlendirildiği,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.2 Şikayet konusu talebe ilişkin olarak şikayet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı
organlarına açılmış/sonuçlanmış bir dava ile ilgili olarak Genel Müdürlüklerine ulaşan herhangi bir bilgi/belge bulunmadığı belirtilmiştir.
3. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 30/05/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazında ise özetle; Bakanlık Şehit Gazi Bilgi Sisteminde yapılan incelemede, Şehit … …’a ait olan istihdam hakkından yakınlarından hiç kimsenin faydalanmadığı, hak sahibi olan eşinin ve kardeşlerinin de bu hakların kullanımına ilişkin herhangi bir başvurusunun bulunmadığı bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinde; (Ek fıkra: 12/9/2010-5982/1 md.) Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.
4.1 “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. ”, 5. 29/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir. ”, 6. 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun, Geçici 15 inci maddesinde; “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.” 7. 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan
Verilmesi Hakkında Kanunun, “Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim
Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, Unvanı verilir.
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
8. 9/5/2014 tarihli ve 28995 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Terörle Mücadele Kanunu
Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında istihdam Edilecekler Hakkında
Yönetmeliğin; 8.1. “Kadro ve pozisyonlara ilişkin hususlar” başlıklı 10 uncu maddesinde; “ (2) Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul ve ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel
Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri
Başkanlıkça yapılır.” 8.2. “İhraz edilen unvanlara atanma” başlıklı geçici 3’üncü maddesinde; “1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, Başkanlık tarafından Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında atama teklifleri yapılıp göreve başlayan personelin atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumu itibarıyla ihraz ettiği unvanın, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması halinde, ilgili personel bu unvana ilişkin kadro veya pozisyona kurumu tarafından sınava tabi olmaksızın atanır.” (2) Birinci fıkra uyarınca yapılacak atama işlemlerinde ilgili kamu kurum veya kuruluşunun
190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin veya 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alan mevcut kadro ye pozisyonları dikkate alınır.”
Düzenlemeleri bulunmaktadır.”
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ile tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 10. Başvuran, 2007 yılında yapılan merkezi yerleştirme ile ön lisans mezunu VHKİ olarak memuriyete başladığını, eşinin, 2011 yılında PKK ile girdiği çatışmada şehit düşmesi nedeniyle unvan değişikliği sınavına girmeksizin tekniker kadrosuna atanma talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
11. 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun; Geçici 15 inci maddesinde; “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.” düzenlemesine yer verilmiş olup; 09/05/2014 tarih ve 28995 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Terörle
Mücadele Kanunu Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler
Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde ise, Kanunun Ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlarda görev yapanlar ile istihdam hakkını sağlayan olayın meydana geldiği tarihten sonra söz konusu kurum ve kuruluşlarda görev yapmakta iken bu görevinden ayrılmış olanların hak sahibi sayılmayacakları kurala bağlanmıştır.
12. Başvuranın ise 2007 yılında yapılan merkezi yerleştirme ile ön lisans mezunu, VHKİ olarak memuriyete başladığı, 09/05/2014 tarih ve 28995 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Terörle Mücadele Kanunu Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında
İstihdam Edilecekler Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesi kapsamında, şehadet olayının vuku bulduğu 2011 yılı itibariyle istihdam hakkından yararlanma imkanının da bulunmadığı,
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Geçici 15 inci maddesindeki düzenlemenin ise
aynı Kanunun Ek 1 inci maddesi kapsamında istihdam hakkından yararlanarak işe yerleşmiş şehit yakınlarını kapsadığı, dolayısıyla başvuranın, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun
Geçici 15 inci maddesindeki düzenleme kapsamında tekniker kadrosuna atanmasına yönelik talebinin idarece reddedilmesi işleminde hukuka aykırı bir yön görülememişse de Hukukun, hakkaniyeti sağlayacak biçimde uygulanmasının “iyi yönetimi” gerçekleştirmeye yönelik bir araç olduğu hususu göz ardı edilmemelidir.
13. Nitekim 29/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
“Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevli olduğu düzenlemesine yer verilmiş, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinde ise; çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılmayacağı hükme bağlanmıştır.
14. Anayasa Mahkemesinin, 23.07.2011 tarih ve 28003 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
14.04.2011 gün ve E:2008/35, K:2011/65 sayılı kararında da; Anayasa’nın 2. maddesinde
belirtilen hukuk devleti, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Yasaların kamu yararının sağlanması amacına yönelik olması, genel, objektif, adil kurallar içermesi ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk devleti olmanın gereğidir.
açıklamasına yer verilmiştir.
15. Şikayet başvurusu kapsamında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından
Kurumumuza gönderilen 30/05/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazıda ise; başvuranın eşi, Şehit
… …’a ait olan istihdam hakkından, yakınlarından hiç kimsenin faydalanmadığı, hak sahibi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
olan eşinin ve kardeşlerinin de bu hakların kullanımına ilişkin herhangi bir başvurusunun bulunmadığı bildirilmiştir.
16. Yukarıda anlatılan hususlar, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın, 3713 sayılı Terörle Mücadele
Kanununun Geçici 15 inci maddesindeki düzenleme kapsamında tekniker kadrosuna atanmasına yönelik talebinin idarece reddi işleminde mevzuat hükümlerine aykırı bir yön bulunmadığı ancak şehit yakını statüsünde memuriyete başlayan bir personelin, 3713 sayılı
Terörle Mücadele Kanununun Geçici 15 inci maddesindeki düzenlemeden faydalanabilme imkanı bulunmakta iken gerek Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesindeki; çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılmayacağına ilişkin düzenleme gerekse Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 30/05/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazıdaki; başvuranın eşi, Şehit … …’a ait olan istihdam hakkından, yakınlarından hiç kimsenin faydalanmadığı, hak sahibi olan eşinin ve kardeşlerinin de bu hakların kullanımına ilişkin herhangi bir başvurusunun bulunmadığına ilişkin açıklaması göz önünde bulundurulduğunda merkezi yerleştirme sınavları ile memuriyete yerleşen, akabinde eşinin şehadeti üzerine şehit yakını statüsü kazanan başvuranın, bahse konu düzenlemeden faydalandırılmaması işleminin hakkaniyet ilkesi ile bağdaşmayacağı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
A. Dava Açma Süresinin Yeniden Başlaması 18. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Başvuranın 3795 sayılı Kanun gereğince öğrenim durumu itibariyle ihraz ettiği tekniker kadrosuna atamasının yapılması yönünde İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Bu kararın gereği için İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA ve bilgi için BAŞVURANA tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.