|
ÖZET: Başvuran, milli sporculara tanınan sınavsız beden eğitimi öğretmenliği atama hakkının, diğer öğretmenlik bölümü mezunlarına da tanınmasını talep etmiştir. Ancak, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliği’nin ek dördüncü maddesi, sadece beden eğitimi alanında mezun olan milli sporculara sınavsız atama imkanı tanımaktadır. Başvuranın Biyoloji bölümünden mezun olması, bu düzenlemenin kapsamı dışında kalmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla, başvuranın öğretmen olarak atanması mümkün değildir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu değerlendirmiştir. Beden eğitimi öğretmenliği için gerekli olan özel şartların, yalnızca ilgili alan mezunları için geçerli olduğu ve başvuranın bu şartları taşımadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, milli sporcuların yalnızca beden eğitimi alanında atama yapılmasının, kamu yararı açısından makul ve adil olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebi hukuken kabul edilemez bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7213-S.10983
BAŞVURU NO : 2019/8325
KARAR TARİHİ : 15/08/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIMİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
TÜRKİYE TAEKWONDO FEDERASYONU
BAŞKANLIĞI
GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞIĞI
Milli sporcuların, sınav şartı olmaksızın öğretmen olarak
BAŞVURUNUN KONUSU :
atanmaları hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; A Milli sporcu olduğunu, 4. kademe baş
antrenörlük belgesi bulunduğunu, Hacettepe Üniversitesi Biyoloji bölümünden 2014 yılında şeref öğrencisi olarak mezun olduğunu ve pedagojik formasyon eğitimi programını tamamladığını, tekvando da dünya dereceleri olduğunu belirterek, milli sporculardan beden eğitimi öğretmenliği bölümü mezunlarına tanınan sınavsız atanma hakkının diğer öğretmenlik bölümü mezunlarına da tanınmasını, milli sporcular arasından beden eğitimi öğretmenliğine yapılacak atamalarda özel koşulların aranmasını talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Türkiye Tekvando Federasyonunun 09/05/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazısında
özetle;
2.1) Başvuranın 30 Ekim-02 Kasım 2014 tarihleri arasında Meksika’da düzenlenen 9. Dünya
Poomse Şampiyonası ile 05-06 Mayıs 2017 tarihleri arasında Yunanistan’da düzenlenen I.
Dünya Poomse Plaj Şampiyonası’nda almış olduğu Milli Sporcu Belgelerinin bulunduğu, Poomse’nin olimpiyat oyunlarında yer almadığı için olimpik bir kategori olmadığı ve başvuranın milli sporcu belgelerinin de olimpik bir kategori olmayan Poomse şampiyonalarında verildiği ifade edilmiştir.
3) Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … sayılı cevabi
yazısında özetle;
3.1) Başvuranın, Bakanlıklarına bir başvurusunun bulunmadığı ancak tekvando branşında
Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel
Yönetmeliği’nin Ek Dördüncü maddesine uygun derecelerinin bulunduğunun tespit edildiği, mezkûr maddeye göre Bakanlıklarında milli sporcuların özel şartlara göre Sportif Eğitim
Uzmanı olarak da istihdam edildiği, hem Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliği hem de Kamu Görevine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar
Hakkında Genel Yönetmeliği kapsamında ilgililerin öğretmen olarak atanabilmeleri için milli sporcu olmalarının yeterli olmadığı, özel şartlar arasında atanacak olduğu branşa haiz lisans programından da mezun olmaları gerektiği, bu kapsamda Kamu Görevine İlk Defa
Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliği’nin Ek Dördüncü maddesinin beden eğitimi öğretmenliği branşından mezun olan milli sporcuların istihdamına yönelik bir düzenleme olduğu, başvuranın biyoloji bölümü mezunu olduğu için KPSS sınavı olmaksızın beden eğitimi öğretmeni olarak atamasının uygun olmadığı ifade edilmiştir.
4) Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 04/07/2019 tarihli ve … sayılı
cevabi yazısında özetle;
4.1) Milli sporcuların sınav olmaksızın beden eğitimi öğretmenliği kadrolarına atama
işleminin dayanağının yürütmesi Cumhurbaşkanınca gerçekleştirilen, Kamu Görevine İlk
Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliği’nin Ek Dördüncü maddesinin olduğu, bu maddeye göre milli sporcuların beden eğitimi branşında öğretmen olarak atamalarının yapıldığı, başvuranın 26/12/2018 tarihli dilekçe ile beden eğitimi veya mezuniyetine uygun olan biyoloji öğretmenliğine atanmak üzere müracaat ettiği, başvuranın atamasının yapılıp yapılamayacağı konusunda Devlet Personel Başkanlığına görüş sorulduğu, Devlet Personel Başkanlığı tarafından “Milli sporcuların beden eğitimi öğretmenliği branşı dışında öğrenimlerine uygun branşlarla ilgili mevzuat çerçevesinde sınav şartı olmaksızın atanması mümkün bulunmamaktadır.” yönünde görüş bildirildiği, Bakanlık kadrolarına öğretmen atama işlemlerinde hangi bölüm/program mezunlarının hangi alana atanabilecekleri hususunda “Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okuma Esasları” hakkındaki Talim ve
Terbiye Kurulunun 20/02/2014 tarih ve … sayılı kararının göz önünde bulundurulduğu, söz konusu kararda Beden Eğitimi alanına, “1. Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği, 2. Beden
Eğitimi ve Spor Yüksekokulu, 3. Spor Bilimleri Fakültesi, 4. Spor Bilimleri ve Teknolojisi
Yüksekokulu” mezunlarının atanabileceğinin belirtildiği, sonuç olarak fen fakültesi biyoloji bölümü mezunu olan başvuranın, mezuniyetinin beden eğitimi alanına kaynak program olmaması nedeniyle Milli sporcu kontenjanından atanmasının mümkün olmadığı, diğer taraftan milli sporcuların sadece beden eğitimi alanına atama işleminin gerçekleştirildiğinden biyoloji alanına sınav olmaksızın öğretmen olarak atama işleminin mümkün olmadığı, ayrıca
Milli sporcuların sınav olmaksızın beden eğitimi alanı dışındaki diğer alanlara atanabilmesi için öncelikli olarak Kamu Görevine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında
Genel Yönetmeliği’nin ilgili maddesinde değişiklik yapılmasının gerektiği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
6) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci
maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
7) 3/5/2002 tarihli ve 24744 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlerine İlk
Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliği’nin Ek
Dördüncü maddesinde;
“Üniversitelerin fakülte veya dört yıllık yüksekokullarından mezun olup, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 48 inci maddesindeki genel şartları taşıyanlardan;
a) Olimpiyat Oyunları, Parolimpik Oyunları, Üniversiad Oyunları, Akdeniz Oyunları ile Dünya
Askeri Oyunlarında ferdi ve takım müsabakalarında ilk üç dereceye girenlerin,
b) Uluslararası Olimpiyat Komitesinin tanıdığı spor dallarının büyükler, gençler ve ümitler kategorilerinde Dünya ve Avrupa şampiyonaları ile Uluslararası Askeri Sporlar Konseyince yapılan Dünya ve Avrupa şampiyonalarında ilk üç dereceye girenlerin,
c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yarışmaların takım sporlarında en az on kez ülkemizi temsil ederek milli sporcu belgesi almış olanların,
kendi istekleri üzerine, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünde münhal bulunan sportif eğitim uzmanı ve antrenör kadroları ile öğretmenlik için aranan diğer özel şartları da taşımaları kaydıyla Milli Eğitim Bakanlığında münhal bulunan beden eğitimi branşında öğretmen kadrolarına atanmalarında bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.”
8) 17/4/2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı
Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Milli sporcuların ataması” başlıklı 9’uncu maddesinde;
“Milli sporculardan;
a) Olimpiyat Oyunları, Parolimpik Oyunları, Dünya Üniversitelerarası Spor Oyunları (Universiade), Akdeniz Oyunları ile Dünya Askeri Oyunlarında bireysel veya takım halinde yarışmalarda ilk üç dereceye girenler,
b) Uluslararası Olimpiyat Komitesinin tanıdığı spor dallarının büyükler, gençler veya ümitler kategorilerinde Dünya veya Avrupa şampiyonaları ile Uluslararası Askeri Sporlar Konseyince yapılan Dünya veya Avrupa şampiyonalarında ilk üç dereceye girenler,
c) Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yarışmaların takım sporlarında en az on kez ülkemizi temsil ederek milli sporcu belgesi almış olanlar,
öğretmenlik için aranan genel ve özel şartları taşımaları kaydıyla, 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendinde öngörülen sınav şartı aranmaksızın beden eğitimi alanında aday öğretmenliğe atanmak üzere başvuruda bulunabilir. Bu kapsamda yapılacak atamalar, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile koordine kurulmak suretiyle yapılır.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9) Başvuru konusu kapsamında yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın
iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Bir numaralı paragrafta da yer verildiği üzere başvuran, milli sporculardan beden eğitimi
öğretmenliği bölümü mezunlarına tanınan sınavsız atanma hakkının diğer öğretmenlik bölümleri mezunlarına da tanınmasını, milli sporcular arasından beden eğitimi öğretmenliğine yapılacak atamalarda mezuniyet koşulunun yanında özel koşulların da aranmasını talep etmektedir.
11) Başvuruya konu edilen somut olayda temel uyuşmazlığın; Hacettepe Üniversitesi Fen
Fakültesi Biyoloji Bölümü’nden mezun olan, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin
Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliği’nin ek dördüncü maddesine uygun dereceleri bulunan başvuranın, mezkûr madde kapsamında öğretmen olarak atamasının yapılıp yapılamayacağı hususundan ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
12) Bilindiği üzere Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında
Genel Yönetmeliği’nin ek dördüncü maddesi uyarınca, milli sporcuların Milli Eğitim
Bakanlığında münhal bulunan beden eğitimi branşında öğretmen kadrolarına atanmalarında mezkûr Yönetmelik hükümleri uygulanmamaktadır. Diğer bir deyişle söz konusu maddede belirtilen şartları taşıyan milli sporcuların, sınav şartı aranmaksızın beden eğitimi branşında öğretmen kadrolarına atanmaları mümkündür. Ancak bu atamanın yapılabilmesi için öncelikle ilgililerin, öğretmenlik için aranan diğer özel şartları da taşımaları gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu doğrultuda; Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu, Spor Bilimleri Fakültesi, Spor Bilimleri ve Teknolojisi Yüksekokulu mezunlarının beden eğitimi branşında öğretmen olarak atanabileceği görülmektedir. Şu halde Kamu Görevlerine
İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliği’nin ek dördüncü maddesine uygun dereceleri bulunmakla birlikte, belirtilen alanlardan farklı olarak Biyoloji
Bölümü ile Yönetim ve Organizasyon Bölümü Spor Yönetimi Programı mezunu olan başvuranın, söz konusu madde uyarınca atamasının yapılması mümkün değildir.
13) Öte yandan başvuranın söz konusu sınavsız atanma hakkının, diğer alanlardaki öğretmenlik
bölümü mezunu olan milli sporculara da tanınması talebinin incelenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda düzenlemenin şu haliyle, mezkûr ek dördüncü maddeye uygun başarıları bulunan ve beden eğitimi öğretmenliği branşında öğretmen olarak atanmak için belirlenen mezuniyet şartını da yerine getiren milli sporcuların beden eğitimi öğretmeni olarak atanmalarına yönelik olduğu görülmektedir. Uluslararası sportif başarıları bulunan bu kişilerin gelecek nesillere aktaracakları spor alanındaki tecrübeleri düşünüldüğünde, beden eğitiminin aynı zamanda başarılı bir sporcu olan kişiler tarafından verilmesinde kamu yararının bulunduğu açıktır.
Bununla birlikte öğretmen olarak atanmada esas olan sınav şartının, diğer alanlardaki öğretmenlik mezunları yönünden aranmasının da kamu yararına uygun olduğu değerlendirilmektedir. Nitekim ayrıksı bir düzenleme olan mezkûr ek dördüncü madde dışında öğretmenlik mesleğine alınmada sınav şartının aranması, özel bir ihtisas mesleği olan öğretmenliğin 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun belirlediği temel ilkeleri ile de uyumludur. Bu durumda, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar
Hakkında Genel Yönetmeliği’nin ek dördüncü maddesindeki sadece beden eğitimi branşından mezun olan başarılı milli sporculara sınavsız atanma hakkı verilmesi yönündeki kuralın, yukarıda değinilen kamu yararı amacıyla ilgili, makul, adil ve anlaşılır olduğu, bu nedenle aynı başarılara sahip olan milli sporcular arasındaki bu farklılığın eşitlik ilkesini de zedelemediği
değerlendirilmektedir. (Bk. Anayasa Mahkemesinin; 26/05/1998 tarihli, E: 1997/32 ve K:
1998/25 sayılı kararı. Kaynak: www.corpus.com.tr ) Diğer taraftan başvuranın milli sporcular arasından beden eğitimi öğretmenliğine yapılacak atamalarda mezuniyet koşulunun yanında özel koşulların da aranması talebi ise, beden eğitimi öğretmenliği mesleğinin gerektirdiği genel kültüre, özel alan eğitimine ve pedagojik formasyona sahip kişilerin kamu hizmetine girme hakkı yönünden değerlendirilmelidir. Bu doğrultuda, kamu hizmetine alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başkaca hiçbir ayırım gözetilemeyeceği yönündeki Anayasal kaidesi mucibince, bu kişilerin atamalarında görevin gerektirdiği niteliklerden başka bir koşul aranması mümkün olmadığından, başvuranın bu talebinin de hukuken kabul edilebilir olmadığı değerlendirilmektedir.
14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin, başvuranın beden eğitimi
ya da biyoloji öğretmeni olarak atanması talebini reddetmesine yönelik işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvurunun incelenmesi ve araştırılması kapsamında, Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idareler tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak Milli Eğitim
Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idareden bahse konu ilkeye de uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana
tebliğ tarihinden itibaren (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle başvuranın taleplerinin REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA, MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA, TÜRKİYE TEKVANDO
FEDERASYONU BAŞKANLIĞINA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi