| ÖZET: Başvuran, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından verilen disiplin cezalarının usul ve esaslara aykırı olarak kaldırılmasını talep etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın disiplin cezalarının gerekçelerini ve idarenin açıklamalarını inceleyerek, disiplin cezalarının uygulanmasında zamanaşımına uğradığını tespit etmiştir. Bu nedenle, başvuranın cezalarının iptal edilmesi gerektiğine karar verilmiştir. İdarenin, disiplin cezası gerektiren olaylarla ilgili olarak mevzuatta belirtilen süre içinde işlem yapmaması, zamanaşımına neden olmuş ve bu durum, başvuranın mağduriyetini artırmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Diyanet İşleri Başkanlığı’na disiplin cezalarının iptal edilmesi hususunda tavsiyede bulunmuştur. Bu tavsiye, idarenin gelecekte daha dikkatli ve özenli davranması gerektiğini vurgulamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/4959-S.7424
BAŞVURU NO : 2019/8365
KARAR TARİHİ : 01/07/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin cezalarının usulen ve esasen uyulması gereken kurallara uyulmadığı iddiası ile kaldırılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 01/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 20/07/2018 tarihli Diyanet İşleri Başkanlığının … sayılı işlemi olarak tarafına verilen aylıktan kesme ve kınama cezaları ile yine 20/07/2018 tarihli Diyanet İşleri
Başkanlığının … sayılı işlemi ile tarafına verilen kınama cezasının usulen ve esasen uyulması gereken kurallara uyulmadığı iddiası ile kaldırılmasını ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında 02/05/2019 tarihli ve S…. sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Diyanet İşleri Başkanlığının 22/05/2019 tarihli ve E…sayılı cevabi yazısı ve eklerinde; 2.1. … Sayılı işlemin aylıktan kesme disiplin cezası ile ilgili olarak; “Başvuranın 2015 yılından itibaren Çayıralan İlçe Müftülüğündeki görevi esnasında 2015-
2017 yılları arasında Sarıkaya ilçesinden gidiş geliş yaparak Çayıralan ilçesindeki görevine
devam ettiği, 2017 yılı Şubat ayında kendi isteği üzerine Çayıralan ilçesinden Sarıkaya ilçesine naklen atandığı, o dönemde Yozgat İli Çayıralan İlçe Müftü Vekili olarak görev yapan Vaiz …
… ve Müftülükte geçici görevle çalışan aynı İlçe Merkez Aşağı Camii İmam Hatibi … …’in harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi olarak imzalarının bulunduğu evraka göre sadece
VHKİ … …’a sürekli görev yolluğu ödemesi yapıldığı, Çayıralan İlçe Müftülüğünce Diyanet
İşleri Başkanlığı Hukuk Müşavirliğinden bu konuda görüş istenmesi üzerine Başkanlık Strateji
Geliştirme Başkanlığınca gönderilen 21/06/2017 tarihli ve E… sayılı cevabi yazıda; adı geçenin fiilen ikamet ettiği yerin değişmediği, bir taşınma masrafı yapmadığı, Kanuna göre (ödeme açısından) hak ediş oluşmadığı için kendisine ve ailesine tayin harcırahı ödenemeyeceği, dolayısıyla kendisine Çayıralan-Sarıkaya arası için ödenen tayin harcırahının istirdat edilmesi gerektiğinin mütalaa edildiği, ancak ödemenin tahkikata konu edilmesi sebebiyle tahkikat neticesine göre hareket etmek üzere adı geçen VHKİ’nin haksız yere aldığı sürekli görev yolluğunun henüz istirdat edilmediği, dolayısıyla adı geçenin gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle Çayıralan-Sarıkaya arası için tayin harcırahı aldığının anlaşıldığı, buna göre;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
– Disiplin açısından: 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 8. maddesinde zikredilen
“Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadırlar” hükmünü hizmet içinde ihlal etmesi sebebiyle 1/30 oranında Aylıktan Kesme Cezası ile tecziyesi, – Mali açıdan: Görev yeri ile “aynı yer” niteliğinde olan fiili ikamet yerine atandığı, ikametgâhının bulunduğu yere yapılan ataması sebebiyle, Harcırah Kanunu’nun 5.
maddesindeki unsurlardan hiç birine hak kazanmadığı, evini fiilen taşımadığı ve hiçbir masraf yapmadığı halde Çayıralan-Sarıkaya arası için haksız olarak aldığı değerlendirilen tayin harcırahının 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre istirdat edilmesi, – Adli açıdan: 6245 Sayılı Harcırah Kanunu’nun “Hilafı Hakikat Beyanname Verenler” başlığını taşıyan 60. maddesinin delaletiyle,- 4483 Sayılı Memurlar ve Diğer Kamu
Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun kapsamında değerlendirilmesi amacıyla ilgili evrakın birer nüshasının Çayıralan Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, 2.1.2. … Sayılı işleminde mevcut bir diğer aylıktan kesme disiplin cezası ile ilgili olarak;
Başvuranın, Yozgat İli … Köyü Camii İmam Hatibi iken girdiği sınav sonucu 15/08/2013 tarihinde Çayıralan İlçe Müftülüğü … görevine atandığı, o dönemdeki iş ve işlemleriyle ilgili olarak Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınca bir soruşturma açıldığı, tahkikat sonucunda 30/01/2015 tarihli ve … sayılı soruşturma raporu tanzim edildiği, bahse konu raporda; VHKİ
… …’ın Kur’an kursu öğreticilerini rencide edici sözleri, mali haklarını engelleyici eylemleri ve personele karşı baskıcı tutum ve davranışları sebebiyle 2 defa Aylıktan Kesme, 2 defa
Kınama cezalarıyla tecziyesi ve ilçe dışına imam hatip olarak naklen atanması tekliflerine yer verildiği, mezkur cezaların uygulandığı ve adı geçenin Osmaniye İli … İlçesi … Mahallesi …
Camii’ne naklen tayin edildiği, adı geçenin 13/07/2015 tarihinde … ilçesindeki görevine başladığı, 13/07/2015-16/09/2015 tarihleri arasında bu görevi yürüttüğü, bu esnada adı geçenin disiplin cezalarına itirazı üzerine 2 Kınama cezasından Mahkemesine dava açtığı, Yozgat İdare Mahkemesinin …/… Karar Nolu kararıyla bu cezanın iptal edildiği, adı geçenin diğer disiplin cezalarıyla tecziyesine ilişkin açtığı davaların ise reddine karar verildiği, yine adı geçenin; il dışına imam hatip olarak naklen atanması işleminin iptali istemiyle Yozgat İdare
Mahkemesine dava açtığı, dava sonucunda Mahkemenin …/… Karar nolu kararıyla; davacının, muhakkikin de önerisi doğrultusunda ve çocuğunun da öğrenim durumu dikkate alınarak durumuna uygun il içinde bir ilçeye atanması gerekirken il dışına atanmasında hukuka uyarlık bulunmadığından bahisle atama işleminin iptaline karar verildiği, bunun üzerine adı geçenin eski görev yeri olan Çayıralan ilçesine tekrar döndürüldüğü, adı geçen VHKİ’nin
Çayıralan’daki eski görevine döneceğini öğrenen İlçe Müftülüğü’nün 51 personelinden 39’unun
… …’ın eski görev yerine döndürülmesini istemediklerini belirten “İlgili Makama” başlıklı bir dilekçe yazıp imzaladıkları, bu dilekçede; VHKİ … …’ın 2014 yılında Müftülükte bazı personele iftira attığını, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Müfettişlerince yapılan tahkikat neticesinde adı geçenin Osmaniye iline naklen atandığını, o dönemde de … …’ın; Müftülüğe vekalet eden Vaiz
… … ile … … …’e tehdit dolu ifadeler kullandığını, bazı imam hatip ve Kur’an kursu öğreticilerine de aleni olarak şantaj ve tehditler savurduğu hususunun şahitler ve telefon mesaj kayıtlarıyla ispatlı olduğunu, adı geçen VHKİ’nin eski görev yeri olan Çayıralan’a dönmesi halinde ilçede din hizmeti itibarının zedeleneceğini, çok büyük, ciddi sıkıntılar ve huzursuzluklar yaşanacağını, bu sebeple … …’ın eski görev yerine döndürülmemesini talep ettikleri, adı geçen VHKİ’nin 28/09/2015 tarihinde Çayıralan İlçe Müftülüğündeki görevine tekrar başladığı, bu tarihten, kendi isteğiyle Çayıralan İlçe Müftülüğündeki görevi sona erip
Sarıkaya İlçe Müftülüğündeki görevine başladığı 03/03/2017 tarihine kadar, Çayıralan İlçe
Milli Eğitim Müdürlüğü ve akabinde Kaymakamlıkla görevlendirilmesi sebebiyle Çayıralan
İlçe Müftülüğünde hiç görev yapmadığı, ancak sık sık Müftülüğe gelip giderek Müftülük iş ve
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
işlemleriyle alakalı birçok belgeyi çıktı alarak, fotokopi çektirerek veya fotoğrafını çekerek alıp şikayet amacıyla arşivlediği, 2014 yılında yapılan tahkikatta kendisi hakkında ifade veren personele çeşitli şikayetlerde bulunarak davalar açtığı, davaların bir kısmının
Kovuşturmaya/İşlem Yapmaya Yer Olmadığı kararlarıyla neticelendiği, bir kısmının devam ettiği, Adı geçen VHKİ’nin müşteki olduğu iddialarla ilgili Muhakkik olarak görevlendirilen …
… … … …’ın, kendisini telefonla aratarak ifadeye çağırması sebebiyle onu soruşturmanın gizliliğini ihlal etmekle itham ettiği ve kendisini Sarıkaya ilçesinden alıp Çayıralan ilçesine getirerek kendisinin gözetiminde ve yönlendirmesi doğrultusunda soruşturmayı yürütmesi gerektiğini söyleyerek yönlendirmeye çalıştığı, adı geçen VHKİ’nin Muhakkik’i yönlendirme isteğine Muhakkik’in olumsuz yanıt vermesi sebebiyle, 06/07/2017 tarihinde İl
Müftülüğüne bir dilekçe vererek … … …’ın tarafsız olmadığından bahisle reddi muhakkik talebinde bulunduğu, bunun üzerine İl Müftülüğü tarafından görevin Yenifakılı İlçe … … …’ya tevdi edildiği, … …/… … …’nun, adı geçen VHKİ’nin soruşturma süresince ilgili ilgisiz evrakı kendisine sunmaya çalıştığını, kendisini yönlendirme gayreti içerisine girdiğini, tahkikat sonucunda kendisinin kabul etmeyeceği bir sonuç çıkması halinde dava açacağını beyanla üstü kapalı tehditvari ifadeler kullandığını beyan ettiği, Muhakkik … …nun bir süre tahkikata devam ettikten sonra tahkikata Başkanlık Müfettişliğince devam edilmesinin uygun olacağı hususunu
Valilik makamına bir yazıyla bildirmesi üzerine konunun Başkanlığa intikal ettirildiğinin anlaşıldığı, Başkanlık Müfettişliğine tevdi edilen iddiaları tahkik için Yozgat iline ulaşıldığı gün, VHKİ … … tarafından BİMER’e bir başvuru daha yapıldığı, adı geçenin bu başvuruda; “2014 yılında Başkanlık müfettişlerince tamamıyla kendi aleyhine bir tahkikat yürütüldüğünü, o tahkikatta baskı ile mesnetsiz yere ve kanunlar göz ardı edilerek ceza almasının sağlandığını, bu sebeple Diyanet İşleri Başkanlığından gelecek hiçbir müfettişin hakkaniyetli davranmayacağı kanaatinde olduğunu, dolayısıyla Diyanet İşleri Başkanlığından gelecek müfettişleri reddettiğini, soruşturmanın İl Müftülüğünün kendi bünyesinden görevlendireceği adil, bilgili, dürüst çalışanlarından, yetkili kişilerin içinden seçilen bir muhakkik tarafından yürütülmesini istediğini” beyan ettiğinin görüldüğü, adı geçenin, iddialarla ilgili daha önce görevlendirilen …/… … …’ın tahkikat yapmasını istemediğini belirten reddi muhakkik konulu dilekçesi ve BİMER kanalıyla İl Müftülüğüne gönderdiği; ileri sürdüğü iddiaların Başkanlık …
… … …’ın tahkikat yapmasını istemediğini belirten reddi muhakkik konulu dilekçesi ve BİMER kanalıyla İl Müftülüğüne gönderdiği; ileri sürdüğü iddiaların Başkanlık Müfettişlerince de incelenmesini istemediğini belirten yine reddi muhakkik konulu başvurusu, adı geçenin tahkikat esnasında istediği şekilde yönlendirebileceği bir muhakkik arayışı içerisinde olduğu, dolayısıyla şikayette bulunduğu şahısların suçlu veya suçsuz olduklarına bakılmaksızın cezalandırılması için gayret ettiği şeklinde yorumlandığı, netice olarak; VHKİ … …’ın yukarıda söz konusu edilen eylemleri ve tahkikatta ifadesine başvurulan personelin beyanları dikkate alındığında adı geçenin; personel ile olumlu bir diyalog geliştiremediği, uyum ve işbirliği içerisinde görev yürütemediği, söz, tavır ve davranışlarıyla personel arasında huzursuzluğa sebep olduğu, 2015 yılında Çayıralan İlçe Müftülüğündeki görevine tekrar döndürüldükten sonra kendisi hakkında tanık veya müşteki olarak ifade veren personelin tamamına karşı cephe aldığı ve halen daire içindeki ve dışındaki personele karşı nefret ve husumet saikiyle hareket etmeye devam ettiği, mevzuata dayanmayan keyfi yorumlarında ısrarcı olmasının, adı geçen VHKİ’nin göreviyle alakalı konularda da mevzuatı yorumlama hususunda yanlış tutum ve uygulamalarını devam ettirdiğini gösterdiği, görevi gereği hemen her gün daire içinden ve dışından personel ve halkla muhatap olan bir müftülük çalışanı olarak kendisinden beklenen davranışları sergilemekten uzak olduğu, bu şartlarda Müftülük büro personeli olarak kamu hizmetinin yürütülmesi konusunda sıkıntılara sebep olduğu, dolayısıyla bundan böyle sağlıklı ve verimli bir şekilde görev yapma imkanı kalmadığı anlaşıldığından;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
– Disiplin açısından: 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun, 8. maddesinde zikredilen
“Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadırlar” hükmünü hizmet içinde ihlal etmesi sebebiyle 1/30 oranında Aylıktan Kesme Cezası ile tecziyesi, – İdari açıdan: VHKİ görevinden alınarak müktesebine binaen il içinde ilçe dışına imam hatip olarak naklen atanması, Teklif edilmiş, belirtilen aylıktan kesme tekliflerinin uygulandığına dair, yine aynı maddelerdeki istirdat teklifinin uygulandığına dair, 4483 sayılı Kanun ile ilgili gerekli işlem yapılmak üzere ilgili kaymakamlığa verilen rapor sureti ile ilgili yapılan işlemlerin takibi için yazı ile safahat bilgisi istenildiği, adı geçenin hakkındaki iki adet aylıktan kesme cezası ile tecziyesi işlemine itiraz etmesi nedeniyle yaptığı itirazının Başkanlık
Makamınca ek bir karar verilmek üzere kabul edildiği mezkûr Merkez Disiplin Kurulu
Kararından anlaşıldığı, söz konusu karar sonrası da adı geçenin Başkanlık makamınca Kınama cezasıyla tecziye edildiği, İl içinde ilçe dışında İmam-Hatip olarak nakli ile ilgili teklifinde karar ile düzenlendiği, anlaşılmış olmakla adı geçen hakkında bu rapor kapsamında Başkanlık tarafından yapılacak başka bir işlem kalmadığı, 2.2. … sayılı işlemle ilgili olarak; İdarenin cevap yazısında mevcut cevap 1-a’nın (B) maddesinde gerekli izahat yapılmış olduğu, söz konusu işlemle ilgili Başkanlık tarafından adı geçene lüzumlu cevabın verildiği, 2.3. Başvuranın tüm talepleri Başkanlık tarafından değerlendirildiği, yapılacak başka bir işlem bulunmadığı ancak konu ile ilgili yargı yolunun adı geçene açık olduğunun değerlendirilmektedir.” şeklindedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmünü amirdir, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
Maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne haizdir, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununu; 5.1. “Davranış ve işbirliği” başlıklı 8 inci maddesi; “Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadırlar. Devlet memurlarının işbirliği içinde çalışmaları esastır.” 5.2. “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesi; “Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren
fiil ve haller şunlardır:
B – Kınama: Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.
Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak, C – Aylıktan kesme: Memurun, brüt aylığından 1/30 – 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır.
Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
a) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak, b) Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek, c) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak, d) Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda bulunmak, e) Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek, f) Görev yeri sınırları içerisinde her hangi bir yerin toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz olarak kullanılmasına yardımcı olmak, ı) Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak, ” 5.3. “Zamanaşımı” başlıklı 127 nci maddesi; “Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, Başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.” 6. 6245 Harcırah Kanununun “Hilafı hakikat beyanname verenler” başlıklı 60 ıncı maddesi; “Bu kanuna göre tahakkuk edecek, istihkakın miktarını artıracak şekilde-maddi hatalar hariç-hilafı hakikat beyanname verenler hakkında, mensup oldukları kurumların inzibat, memurin, müdürler komisyonları gibi salahiyetli heyet ve makamlarının kararı ile ve işlenen suçun mahiyet ve şümulüne göre rütbe veya sınıf tenzili veya ihraç cezalarından her hangi biri tatbik olunur ve bu gibilerin bu suretle aldıkları fazla harcırah, Devlet özel idare ve belediyelerce Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Kanununa göre ve bu kanuna tabi diğer kurumlarca da umumi hükümlere tevfikan tahsil olunur. Suçlu hakkında idarece ittihaz olunan inzibati kararlar cezai takibata mani olmayıp bu gibiler hakkında ayrıca hukuku amme davası ikame ve kanuni takibat icra olunur” 7. 4483 Sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunun
“İzin vermeye yetkili merciler” başlıklı 3 üncü maddesi “Soruşturma izni yetkisi a) İlçede görevli memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında kaymakam, b) İlde ve merkez ilçede görevli memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında vali (…) Yokluklarında ise vekilleri tarafından bizzat kullanılır. Yetkili mercilerin saptanmasında, memur veya kamu görevlisinin suç tarihindeki görevi esas alınır. Ast memur ile üst memurun aynı fiile iştiraki halinde izin, üst memurun bağlı olduğu merciden istenir.” şeklindedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuran hakkında tecziye edilen 20/07/2018 tarihli ve … ile … sayılı disiplin cezaları ile ilgili idarece tesis edilen işlemde hakkaniyete uygunluk tespit edilememiş olup, ilgili kararların iptal edilmesi hususunda İdareye tavsiye verilmesine ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
9. Başvuru, 20/07/2018 tarihli Diyanet İşleri Başkanlığının … sayılı işlemi olarak başvurana verilen aylıktan kesme ve kınama cezaları ile yine 20/07/2018 tarihli Diyanet İşleri
Başkanlığının … sayılı işlemi ile başvurana verilen kınama cezasının usulen ve esasen uyulması gereken kurallara uyulmadığı iddiası ile kaldırılmasını ve mağduriyetinin giderilmesi talebi hakkındadır.
10. İlgili İdare olan Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından verilen 20/07/2018 tarih ve … sayılı ve … sayılı disiplin cezası tecziyesi ile ilgili kararlarla ilgili olarak başvuranın tüm talepleri
Başkanlık tarafından değerlendirildiği ve yapılacak başka bir işlem bulunmadığı ancak konu ile ilgili yargı yolunun adı geçene açık olduğu belirtilmek suretiyle başvurunun dostane çözüm kapsamında sonuçlandırılması mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
11. Mevzuat yönünden yapılan inceleme ve araştırma kapsamında; 657 sayılı Devlet memurları Kanununun “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesine göre; Kınama cezasını gerektiren fiil ve hallerin; a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak, ve Memurun, brüt aylığından 1/30 – 1/8 arasında kesinti yapılmasını gerektiren aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve hallerin; a) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak, b) Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek, c) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak, d) Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda bulunmak, e) Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek, f) Görev yeri sınırları içerisinde her hangi bir yerin toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz olarak kullanılmasına yardımcı olmak, ı) Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak olduğu, anılan mevzuatın “Zamanaşımı” başlıklı 127 nci maddesi; “Bu
Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar şeklinde olduğu tespit edilmiştir.
12. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, şikâyetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 20/07/2018 tarihli Diyanet İşleri Başkanlığının … sayılı işlemi ile … sayılı işleminin usulen ve esasen uyulması gereken kurallara uyulmadığı iddiası ile kaldırılmasını ve mağduriyetinin giderilmesi talebine istinaden elde edilen bilgiler ışığında; 12.1. … sayılı kararın usulsüz harcırah ödeme hususunu içeren konuda, Harcırah Kanununa göre (ödeme açısından) hak ediş oluşmadığı için kendisine ve ailesine tayin harcırahı ödenemeyeceği, dolayısıyla kendisine Çayıralan-Sarıkaya arası için ödenen tayin harcırahının başvuranın haksız yere aldığı, gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle Çayıralan-Sarıkaya arası için tayin harcırahı aldığı hususunda; 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 8. maddesinde zikredilen “Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadırlar” hükmünü hizmet içinde ihlal etmesi sebebiyle 1/30 oranında Aylıktan Kesme Cezası ile tecziyesi söz konusu olduğu, başvuranın aldığı 767,25 TL harcırah ile ilgili Sarıkaya Kaymakamlığı tarafından harcırah ücretinin iadesine ilişkin 26/06/2018 tarihli yazı bulunmakla birlikte işlemin gerçekleştiği tarihin 20/02/2017 tarihi olduğuna ilişkin gerek Çayıralan İlçe Müftülüğü Personel Nakil
Bildirimi formundan ve gerekse 11/05/2018 tarihli Diyanet İşleri Başkanlığı Müfettişliği
Soruşturma Raporundan anlaşıldığı üzere 20/02/2017 tarihinde gerçekleştiği, ancak konu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
hakkında soruşturma olur tarihinin 08/12/2017 olduğu ve disiplin cezası tecziyesinin 20/07/2018 olduğu, 12.2. Yine … sayılı kararın başvuranın 2015 yılında Çayıralan İlçe Müftülüğündeki görevine tekrar döndürüldükten sonra kendisi hakkında tanık veya müşteki olarak ifade veren personelin tamamına karşı cephe aldığı ve halen daire içindeki ve dışındaki personele karşı nefret ve husumet saikıyla hareket etmeye devam ettiği, mevzuata dayanmayan keyfi yorumlarında ısrarcı olmasının, adı geçen VHKİ’nin göreviyle alakalı konularda da mevzuatı yorumlama hususunda yanlış tutum ve uygulamalarını devam ettirdiğini gösterdiği, görevi gereği hemen her gün daire içinden ve dışından personel ve halkla muhatap olan bir müftülük çalışanı olarak kendisinden beklenen davranışları sergilemekten uzak olduğu, bu şartlarda Müftülük büro personeli olarak kamu hizmetinin yürütülmesi konusunda sıkıntılara sebep olduğu, dolayısıyla bundan böyle sağlıklı ve verimli bir şekilde görev yapma imkânı kalmadığı anlaşıldığından;657
Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun, 8. maddesinde zikredilen “Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadırlar” hükmünü hizmet içinde ihlal etmesi sebebiyle 1/30 oranında Aylıktan Kesme Cezası ile tecziyesi söz konusu olduğu, disiplin cezasına gerekçe teşkil eden olayların 2015 yılı itibariyle başlamasına rağmen, 11/05/2018 tarihli Diyanet İşleri
Başkanlığı Müfettişliği Soruşturma Raporundan anlaşıldığı üzere konu hakkında başvuran hakkında soruşturma olur tarihinin 08/12/2017 olduğu ve disiplin cezası tecziyesinin 20/07/2018 olduğu, 12.3. … sayılı karar ile ilgili olarak ise; idarece cevap yazısında izahat yapıldığı belirtilmekte olup bu hususta gerekçe teşkil eden olaylar ve olgular hakkında bilgiye yer verilmemekle birlikte … sayılı kararın aynen; “Başkanlığımız Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınca hakkınızda yapılan soruşturma sonucu düzenlenen ilgi (a) onay eki ilgi (b) raporun ilgi (c) yazı eki savunmanızla birlikte değerlendirilmesi neticesinde; Aldığınız krediler nedeniyle faizler ve masraflar hariç bankalara … TL borçlandığınız, bir bankaya borcunuz devam ederken düzenli olarak aldığınız maaşınızla o borcu kapatmaya çalışmak yerine, başka bankalardan krediler çekmeye ve bankalardan aldığınız kredi kartlarını kullanmaya devam ettiğiniz, bu davranışınızla borçlarınızı kasten ödemeyerek hakkınızda yasal yollara başvurulmasına sebep olduğunuz, bu sebeple 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 8. ve 11. maddelerini ihlal ettiğiniz anlaşılmıştır.
Bu itibarla, eyleminize uyan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. Maddesinin B bendinin (k) alt bendi gereğince “Kınama” cezası ile tecziye edilmeniz Başkanlığımızca uygun görülmüştür.” şeklinde olduğu, başvuranın yüksek miktarda borçlu olduğu hususunda 20/02/2017 tarihi Çayıralan İlçe Müftülüğü Personel Nakil Bildirimi formundan …TL borçlu ve bu borcu dolayısıyla icra takibinin bulunduğu anlaşılmıştır.
13. Diyanet İşleri Başkanlığının 20/07/2018 tarih ve … ve … sayılı kararlarla ilgili başvurana verilen disiplin cezalarına gerekçe teşkil eden hususların ayrı ayrı 11.1 nolu,
11.2 nolu ve 11.3 nolu paragraflarda açıkça ifade edildiği üzere İdarece gerekçe olarak
belirtilen fiillerin işlendiği tarih ile disiplin cezasının İdarece tecziye edildiği tarih yönünden 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 127 nci maddesinde belirtilen ve
“Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına (…. ) Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.” hükmüne uygun işlem tesis edilmediği anlaşıldığından idarece talebin reddine ilişkin işlemi hakkaniyete uygunluğu tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
14.1 Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içinde
gönderilmediğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine ve başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bu ilkelere uyması,
14.2 Öte yandan somut olayda disiplin cezası gerektiren sübuta ermiş olaylarla ilgili olarak
mevzuatta belirtilen süre içerisinde işlem yapılmaması dolayısıyla zamanaşımı söz konusu olduğu tespit edildiğinden, İdarenin bundan böyle disiplin cezası gerektiren hususlarda soruşturma açma ve disiplin cezası kararı verme konusunda daha dikkatli ve özenli davranması,
14.3 Ayrıca, Yozgat Akdağmadeni İlçe Müftülüğünde görevli bir kimse hakkında
gerçekleştirilen disiplin soruşturması hakkında Kurumumuza ulaşan 2019/507 sayılı başvuruda da, disiplin soruşturmasının yürütülmesinde usule ilişkin bir hukuka aykırılığa rastlanmadığı görülmüş olmakla birlikte soruşturma safhasında eksikliklerin bulunduğu görüldüğünden, idarenin bundan sonra konu hakkında gerekli dikkat ve önemi göstermesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Yozgat
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, Başvuranın, Diyanet İşleri Başkanlığının 20/07/2018 tarihli ve … ile … sayılı kararları ile verilen disiplin cezalarının kaldırılması talebi ile ilgili olarak söz konusu disiplin cezalarına gerekçe teşkil eden konuların zamanaşımına uğraması sebebiyle ilgili kararların iptal edilmesi hususunda DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, DİYANET İŞLERİ
BAŞKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.