|
ÖZET: Başvuran, Zonguldak Karadeniz Ereğli Hizmet Merkezinde İş ve Meslek Danışmanı olarak çalışmakta olup, % 43 engelli raporu bulunmaktadır. Yoğun iş yükü nedeniyle daha az yoğun olan Meslek Danışmanlığı bölümüne geçiş talebinin reddedilmesi üzerine Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurmuştur. İdare, başvuranın talebini, meslek danışmanlığı branşında sadece bir kontenjanın bulunması ve diğer başvuranların durumlarının daha uygun olması gerekçesiyle reddetmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın engel durumunu ve mevcut kontenjanları değerlendirerek, idarenin takdir yetkisinin sınırları içinde hareket ettiğine ve eşitlik ilkesine aykırı bir durum tespit edilemediğine karar vermiştir. Ayrıca, başvuranın vardiyalı işlerde çalışamayacağına dair raporunun, iş arayan danışmanlığı görevini yapamayacağı anlamına gelmediği belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın meslek danışmanlığı branşında görevlendirilme talebinin reddedilmesi işleminin hukuka uygun olduğuna hükmedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/10588-S.16296
BAŞVURU NO : 2019/9576
KARAR TARİHİ : 22/10/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ZONGULDAK ÇALIŞMA VE İŞ KURUMU İL
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevlendirme talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 06/05/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 2013 yılından bu yana Türkiye İş Kurumu Zonguldak Karadeniz Ereğli
Hizmet Merkezinde İş ve Meslek Danışmanı olarak çalıştığını, Eylül 2018 tarihinden bu yana
% 43 Engelli Raporu bulunduğunu ve engelli statüsünde çalıştığını, kendisinin İş Arayan
Danışmanı bölümüne görevlendirildiğini, çalıştığı bölümün iş yükünün oldukça fazla olduğunu, Engelli Raporunu aldıktan sonra daha az yoğun Meslek Danışmanlığı Bölümüne geçmeyi talep ettiğini, söz konusu talebinin kabul edilmediğini, artan sağlık sorunları nedeniyle sık sık sağlık kuruluşlarına başvurmak zorunda kaldığını, yoğun iş yükünün sağlık sorunlarının kötüleşmesine ve engel oranının artmasına sebep olduğunu belirterek, mağduriyetinin giderilmesi için Zonguldak Karadeniz Ereğli Hizmet Merkezinde meslek danışmanlığı branşında görevlendirilmeyi talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Zonguldak Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü tarafından gönderilen 30/05/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Kurumlarında profil temelli nitelikli danışmanlık sistemine geçildiğini, iş ve meslek danışmanlarının iş arayan danışmanı, işveren danışmanı, engelli iş koçu, meslek danışmanı ve iş kulübü lideri olmak üzere beş alt branşta görevlendirildiği, birimlerde branşlara ait kontenjanlar belirlenirken Genel Müdürlük tarafından belirlenen işlem adımları rehberinin dikkate alındığı, buna göre branşlarda görev alacak iş ve meslek danışmanları belirlenirken yine işlem adımları rehberinde yer alan danışmanların nitelikleri, öğrenim durumları, geçmiş tecrübeleri, ilgi, istek ve eğilimleri, almış oldukları eğitimler vs. göz önünde bulundurularak İl
Müdürü, Birim Yöneticileri ve Danışmanların birlikte karar vermeleri tavsiyesine uyularak iş ve meslek danışmanlarından mail ortamında tercihleri alındığı, danışmanların özgeçmişleri ve
Kurumda görev yaptıkları sürede ortaya koydukları çalışmalarının değerlendirildiği,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.2. Meslek danışmanlığı branşı için hizmet verilen gruplar göz önünde bulundurularak İl
Müdürlüğü için 2, Kdz. Ereğli Hizmet Merkezi için 1 kontenjan ataması yapıldığı, İlk tercih aşamasında başvuranın görev yaptığı birimdeki 1 kişilik meslek danışmanlığı branşını başvuran ile birlikte toplam 4 iş ve meslek danışmanının tercih ettiğini, tercih yapan 4 kişinin özgeçmişleri, Kurum çalışmaları ve ilgili branşı tercih nedenleri değerlendirilerek bir kişinin talebinin kabul edildiği, tercihi kabul edilen iş ve meslek danışmanı …’in halen bu görevi yürütmekte olduğu, başka bir meslek danışmanı kontenjanı olmaması sebebiyle …’ın talebinin reddedildiği, 2.3. Kdz. Ereğli Hizmet Merkezinde 3 iş arayan danışmanı ve 1 meslek danışmanının görev yaptığı, İş arayan danışmanı olarak görev yapan …’ın engelli raporunun mevcut olduğu, meslek danışmanı olarak görev yapan …’in ise beyin tümörü ameliyatı geçirmesi ve bu nedenle gürültülü ortamlarda çalışma güçlüğü nedeniyle tedavi gördüğü, 2.4. Meslek danışmanı branşına görevlendirme yapılırken danışmanın tercihi, özgeçmişi, Kurum çalışmaları gibi kriterlerin yanı sıra söz konusu branşta öğrenci ve işsizliklerde grup görüşmeleri ağırlıklı hizmet verildiğinden iletişim, sunum ve rehberlik ilgi ve yeteneklerine göre değerlendirme yapıldığı, profil temelli nitelik danışmanlık uygulaması yeni başladığından günümüz tarihine kadar rotasyon uygulaması yapılmadığı ve bu yönde bir mevzuat düzenlemesinin bulunmadığı, 2.5. Gerek İl Müdürlüğünde gerek ise Kdz. Ereğli Hizmet Merkezinde iş ve meslek danışmanlığı hizmetlerinin norm sayının altında danışman ile yürütülmekte olduğu, branşlar arası geçişlerde ve branşların sayısal dağılımında idarece hassasiyet gösterildiği, aksi halde hizmet alan vatandaşların işlerinin yürütümünde sıkıntılar yaşanacağı, 2.6. Başvuranın iş arayan danışmanlığı dışında başka bir branşta görevlendirilmesinin mümkün bulunmadığı, ancak birimlerde çalışacak iş ve meslek danışmanı norm kadro sayısına ulaşıldığında ve branşlarda kontenjan artırımına karar verildiğinde talebinin değerlendirilebileceği, İfade edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi maddesinde; […] Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […] 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında;
Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.
5. 01/07/2005 tarih ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun’un;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
5.1 “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; engellilerin temel hak ve
özgürlüklerden faydalanmasını teşvik ve temin ederek ve doğuştan sahip oldukları onura saygıyı güçlendirerek toplumsal hayata diğer bireylerle eşit koşullarda tam ve etkin katılımlarının sağlanması ve engelliliği önleyici tedbirlerin alınması için gerekli düzenlemelerin yapılmasını sağlamaktır.”,
5.2. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; “Engelli:
Fiziksel, zihinsel, ruhsal ve duyusal yetilerinde çeşitli düzeyde kayıplarından dolayı topluma diğer bireyler ile birlikte eşit koşullarda tam ve etkin katılımını kısıtlayan tutum ve çevre koşullarından etkilenen bireyi” Aynı fıkranın j bendinde; “Makul düzenleme: Engellilerin insan haklarını ve temel özgürlüklerini tam ve diğer bireylerle eşit şekilde kullanmasını veya bunlardan yararlanmasını sağlamak üzere belirli bir durumda ihtiyaç duyulan, ölçüsüz veya aşırı bir yük getirmeyen, gerekli ve uygun değişiklik ve tedbirleri”, 5.3. “Ayrımcılık başlıklı” 4/A maddesinde; “Doğrudan veya dolaylı ayrımcılık olmak üzere engelliliğe dayalı her türlü ayrımcılık yasaktır. Eşitliği sağlamak ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak üzere engellilere yönelik makul düzenlemelerin yapılması için gerekli tedbirler alınır. Engellilerin hak ve özgürlüklerden tam ve eşit olarak yararlanmasını sağlamaya yönelik alınacak tedbirler ayrımcılık olarak değerlendirilemez.”, 5.4. “İstihdam” başlıklı 14 üncü maddesinde, “Engellilerin iş gücü piyasası ve çalışma ortamında sürdürülebilir istihdamı için kendi işini kurmaya rehberlik ve mesleki danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesi de dâhil olmak üzere gerekli tedbirler alınır. İşe başvuru, alım, önerilen çalışma süreleri ve şartları ile istihdamın sürekliliği, kariyer gelişimi, sağlıklı ve güvenli çalışma koşulları dâhil olmak üzere istihdama ilişkin hiçbir hususta engelliliğe dayalı ayrımcı uygulamalarda bulunulamaz. Çalışan engellilerin aleyhinde sonuç doğuracak şekilde, engelinden dolayı diğer kişilerden farklı muamelede bulunulamaz. Çalışan veya iş başvurusunda bulunan engellilerin karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerindeki önlemlerin alınması ve engellilerin çalıştığı iş yerlerinde makul düzenlemelerin, bu konuda görev, yetki ve sorumluluğu bulunan kurum ve kuruluşlar ile işverenler tarafından yapılması zorunludur. (…)”, 6. 657 sayılı Kanunun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 inci maddesinde;
“İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır…”, 7. 06/03/2015 tarihli ve 29307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İş ve Meslek
Danışmanlarının Atanma İle Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğinin; 7.1. “İş ve meslek danışmanlarının çalışma usul ve esasları” başlıklı 6 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında, “(2) İş ve Meslek Danışmanları, etkin ve verimli çalışmanın sağlanması amacıyla gruplar halinde çalıştırılabilir. Her grup için koordinasyondan sorumlu bir şef veya İş ve Meslek Danışmanı, il/hizmet merkezi müdürü tarafından grup sorumlusu olarak görevlendirilir.”, 7.2. “Kurum içinden iş ve meslek danışmanlığına atanma” başlıklı 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Kurumda çalışan ve çalışma gücünden en az %40’ını kaybettiği sağlık
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
kurulu raporu ile tespit edilenlerden İş ve Meslek Danışmanı Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olanlar, kurumda kadrolu olarak en az 2 yıl hizmeti bulunmaları şartıyla, boş kadro olması ve ihtiyaç duyulması halinde İş ve Meslek Danışmanı kadrolarına atanabilirler.”, Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran özetle; 2013 yılından bu yana Türkiye İş Kurumu Zonguldak Karadeniz Ereğli
Hizmet Merkezinde İş ve Meslek Danışmanı olarak çalıştığını, Eylül 2018 tarihinden bu yana
% 43 Engelli Raporu bulunduğunu ve engelli statüsünde çalıştığını, kendisinin İş Arayan
Danışmanı bölümüne görevlendirildiğini, çalıştığı bölümün iş yükünün oldukça fazla olduğunu, Engelli Raporunu aldıktan sonra daha az yoğun Meslek Danışmanlığı Bölümüne geçmeyi talep ettiğini, söz konusu talebinin kabul edilmediğini, artan sağlık sorunları nedeniyle sık sık sağlık kuruluşlarına başvurmak zorunda kaldığını, yoğun iş yükünün sağlık sorunlarının kötüleşmesine ve engel oranının artmasına sebep olduğunu belirterek, Zonguldak Karadeniz
Ereğli Hizmet Merkezinde meslek danışmanlığı branşında görevlendirilmeyi talep etmektedir.
10. Şikâyet başvuru dosyasının incelenmesinden, başvuranın Zonguldak Karadeniz Ereğli
Hizmet Merkezinde iş danışmanı olarak görev yapmakta iken, engellilik durumuna bağlı olarak iş yoğunluğunun daha az olduğu meslek danışmanlığı branşına geçmek için Kurumuna başvuru yaptığı, meslek danışmanlığı branşı için hizmet verilen gruplar göz önünde bulundurularak
Karadeniz Ereğli Hizmet Merkezi için 1 kontenjan atamasının öngörüldüğü, ilgili birimde meslek danışmanlığı branşına 4 kişinin başvuru yaptığı, tercih yapan 4 kişinin özgeçmişleri, Kurum çalışmaları ve ilgili branşı tercih nedenlerinin Kurumca değerlendirildiği, bu kapsamda
…’in beyin tümörü ameliyatı geçirmesi ve bu nedenle gürültülü ortamlarda çalışma güçlüğü nedeniyle tedavi görmesi nedeniyle meslek danışmanlığı branşında görev yapmasının uygun görüldüğü, başka bir meslek danışmanı kontenjanı olmaması sebebiyle …’ın talebinin reddedilmesi üzerine bakılan başvurunun yapıldığı anlaşılmaktadır.
11. Bu kapsamda meslek danışmanı branşında çalışmak üzere tercihte bulunan personellerin durumu incelendiğinde, başvuranın Karadeniz Ereğli Devlet Hastanesinden aldığı 23/07/2019 tarihli sağlık kurulu raporundan Uyku Apnesi Sendromu, bel ve boyun rahatsızlıkları nedeniyle
% 45 engel oranının bulunduğu, başvuranın vardiyalı işlerde çalışamayacağı ve engel grubu olarak ortopedik engelli kabul edildiği anlaşılmaktadır. Başvuranın görev yapmak istediği birimde meslek danışmanı olarak çalışan …’in ise beyin tümörü ameliyatı geçirdiği ve bu nedenle gürültülü ortamlarda çalışma güçlüğü nedeniyle tedavi gördüğü, nöbet geçirme riski olan Epilepsi rahatsızlığı nedeniyle % 24 engel oranının bulunduğu tespit edilmektedir.
12. Engelliler Hakkında Kanunda, engellilerin haklarını diğer bireylerle eşit kullanabilmesi için idarelere gerekli değişiklikleri yapması, tedbirleri alması ve de çalışan engellilerin
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerine dair önlemleri alması yönünde düzenlemeler yer almaktadır. 657 sayılı Kanunda da engelli olan ya da engelli yakını olan memurlara ilişkin koruyucu ve destekleyici tedbirlere yer verilmiştir. Söz konusu kanunda memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılacağına hükmedilmiştir. Bu kapsamda İdarenin her iki personelin mevcut durumunu değerlendirerek engel durumlarına göre çalışabileceği işleri dikkate alması, karşılaşabilecekleri engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik tedbirler alması gerekmektedir.
13. İş ve meslek danışmanları; iş arayan danışmanlığı, işveren danışmanlığı, meslek danışmanlığı, engelli iş koçluğu ve iş kulübü liderliği şeklinde 5 branşa ayrılmaktadır. Bu kapsamda İdarece branşlarda görev alacak iş ve meslek danışmanlarının nitelikleri, öğrenim durumları, geçmiş tecrübeleri, ilgi, istek ve eğilimleri, almış oldukları eğitimler vs.
değerlendirilerek ilgili birimlere görevlendirmeler yapılmakladır. Şüphesiz İdarenin personelini istediği birimde görevlendirme hususunda takdir yetkisi bulunmaktadır. Ancak İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunlu olmakla birlikte bu durum, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. İdarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içinde kalması, eşitlik ilkesine uygun hareket etmesi, bu yetkiyi kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanması, yasanın öngördüğü amacın dışında başka bir amaç için kullanamaması ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanması hukuk devleti açısından zorunluluktur (Şeref Gözübüyük, Yönetim Hukuku, Eylül/1991 s.204).
14. Yukarıda aktarılan hususlar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın vardiyalı işlerde çalışamayacağına yönelik engelli raporunun bulunduğu, başvuranın yaptığı işin vardiya usulüyle yapılan bir iş olmadığı, bu kapsamda başvuranın engel durumunu bildirir raporundan başvuranın iş arayan danışmanlığı görevini yapamayacağına yönelik bir çıkarım yapılamadığı, ayrıca başvuranın iş yoğunluğunun daha az olabileceği VHKİ kadrosuna geçiş yapma imkânın da bulunduğu, ancak özlük haklarında gerileme olacağı düşüncesiyle iş ve meslek danışmanlığı kadrosundan ayrılmak istemediği, İdarenin personel sayısında artış olmadığı müddetçe meslek danışmanlığı branşında kontenjan artırımına gitme imkânı bulunmadığı, bu durumda idarenin meslek danışmanlığı branşında çalışacak personeli seçme hususunda belli kriterleri esas alarak bir tercihte bulunmak zorunda kaldığı, nöbet geçirme riski olan Epilepsi rahatsızlığı nedeniyle …in mazeretine öncelik verildiği ve meslek danışmanı olarak görevlendirmesinin yapıldığı, İş ve Meslek
Danışmanlarının Atanma İle Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik gereğince engelli personelin iş ve meslek danışmanı olarak çalışmasına olanak tanındığı, ancak iş ve meslek danışmanlığı branşı için engelli personelin yapabileceği işler bakımından bir ayrıma gidilmediği, bu gerekçelerle başvuruya konu idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullanmadığına, eşitlik ilkesine aykırı kullandığına dair bir tespit yapılamadığından başvuranın meslek danışmanlığı branşında görevlendirilme talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme, hesap verilebilirlik, şeffaflık, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Zonguldak İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre başvuranın meslek danışmanlığı branşında görevlendirilme talebinin REDDİNE, Kararın, BAŞVURANA ve ZONGULDAK ÇALIŞMA VE İŞ KURUMU İL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.