|
ÖZET: Başvuran, aşı dolabı ısı izlem belgesinde eksiklik nedeniyle aldığı 20 ihtar puanı cezasının iptalini ve aşıların ısı takibinin yalnızca ATS sistemi üzerinden yapılmasını talep etmiştir. Ancak yapılan incelemelerde, başvuranın aşı dolabının ısı izlem çizelgesini manuel olarak tutmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği’nde belirtilen soğuk zincir kurallarına aykırılık teşkil etmektedir. İdare, aşıların ısı takibinin hem ATS sistemiyle hem de manuel olarak yapılmasını gerekli görmektedir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın cezasının verilmesinin mevzuata uygun olduğunu ve aşı ısı takibinin manuel yapılmasının kamu sağlığı açısından önemli olduğunu belirterek, başvurunun reddine karar vermiştir. Dolayısıyla, başvuranın talebi, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından uygun bulunmamıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/12293-S.19091
BAŞVURU NO : 2019/10761
KARAR TARİHİ : 29/11/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Disiplin cezasının iptali hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 29/05/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Şanlıurfa ilinde aile hekimi olarak görev yaptığını, 08/06/2018 tarihinde aile sağlığı merkezi denetiminde aşı dolabı ısı izlem belgesinde 25/05/2018 ile 08/06/2018 tarihleri arasında dolap ısısının yazılmadığı gerekçesiyle hakkında tutanak tutulduğunu, soruşturma açıldığını ve ilgili soruşturma neticesinde 20 ihtar puanı cezası verildiğini belirterek, ceza puanının iptalini ve ATS sistemi gibi teknolojik uygulamaların kullanılabildiği yerlerde manuel yazı uygulamasından vazgeçilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sağlık Bakanlığı tarafından verilen 27/08/2019 tarih ve … sayılı cevap yazısında özetle; 2.1. İlgilinin Şanlıurfa Eyyübiye Toplum Sağlığı Merkezine bağlı … no.lu … Aile Sağlığı
Merkezinin … no.lu Aile Hekimliği Biriminde 01/09/2015 tarihinden itibaren görev yaptığı, aşının insan ve hayvanlarda hastalık yapma yeteneğinde olan virüs, bakteri vb mikropların hastalık yapma karakterlerinden arındırılarak ya da mikropların sağladığı zehirlerin etkilerinin ortadan kaldırılarak geliştirilen biyolojik maddeler olduğu, soğuk zincir sisteminin aşı ve antiserumun üretildiği andan kişiye uygulanacağı ana kadar saklama ve taşıma koşullarını içerdiği, kullanılan aşılar etkin değilse %100 aşılama hızına ulaşılsa bile bağışık bir toplum oluşturma hedefine ulaşılamayacağı, bu nedenle soğuk zincir kuralına bağlı olunması gerektiği, buna bağlı olarak Aşı ve Anti Serum Soğuk Zincir ve Stok Yönetim Sistemi (ATS)
oluşturulduğu ve söz konuşu sistemin 2015 yılı Ocak ayı İtibariyle ülke genelinde uygulamaya girdiği, ATS’nin, elektronik donanım, yazılım ve insandan oluşan bir sistem olduğu, ATS üzerindeki kontroller sonrası aylık ortalama 2 milyon doza kadar aşı uygulamasının yapıldığı, Bu sistem ile her bir aşının tek tek izlenmekte olduğu, uygunsuz ve acil durumlarda kullanıcıların uyarıldığı, bu özelliği sayesinde dünyada eşi benzeri bulunmadığı, Yaklaşık 70.000 sağlık personeli ile saniyeler, dakikalar içerisinde iletişim kurabilecek ve herhangi bir soğuk zincir aksaklığına anında müdahale edecek bir iletişim ve müdahale alt yapısı barındırdığı, • Soğuk zincir takibi yapılırken ATS’nin daha öncelikli kabul edildiği, değerlendirmelerin buna göre yapıldığı, resmi yazışmalarda da kullanıldığı, • Elektrik kesintisi, sensör okunamaması vb. nedenlerle ATS’ den veri alınmadığı takdirde işlemlerin, Bakanlık tarafından yayınlanan 2009/17 sayılı Genişletilmiş Bağışıklama
Programı Genelgesinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yürütüldüğü, • ATS çağrı merkezi (0850 200 0881) üzerinden 7 gün 24 saat ilgili birimlerden sıcaklık aşımı, elektrik kesintisi gibi uyarılar geldiği anda iletişime geçilip acil eylem planı çerçevesinde önlemler alınmakla birlikte, ilgili birimlere tüm teknik ve stok işleyişi vb.
konularında da destek verildiği, 2.2.Soğuk zincir ve stok takibinin, öncelikle yetişmiş ve sorumluluk sahibi sağlık personeli eliyle işletildiği, kamu zararı, toplumun etkisiz bağışıklanması gibi olumsuz durumların oluşmasına sebebiyet vermemek adına halk sağlığı için çok önemli bir yere sahip olan aşıların hem dijital hem de manuel olarak takip edilmesi yönünde mülga Türkiye Halk Sağlığı
Kurumunun 05/03/2017 tarih ve E. 293 sayılı yazısı ile ATS tarafından aşı dolaplarının sıcaklık izlemleri yapılsa dahi aşı dolabı kontrolünün yapılması amacıyla ısı izlem çizelgesinin de kullanılması yönünde tüm İllere talimat verildiği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”
4. Aile Hekimliği Ödeme Ve Sözleşme Yönetmeliğinin “Sözleşmenin ihtaren sona erdirilmesi” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Ek (2)’de yer alan fiilleri işleyen sözleşmeli aile hekimlerine ve aile sağlığı elemanlarına ilgili vali yardımcısı tarafından, tespitin Bakanlık veya Türkiye Halk Sağlığı Kurumu tarafından yapılması hâlinde ise Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca, ihtar puanı gerektiren fiilin kişiye tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde alınan savunmalar uygun görülmediği takdirde fiillerine karşılık gelen ihtar puanları uygulanmak suretiyle doğrudan yazılı ihtar yapılır.
Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca yapılan ihtarlar, işlem yapılmak üzere ilgili valiliğe bildirilir.
(2) İlgili aile hekimi ve aile sağlığı elemanı, vali yardımcısının verdiği ihtara karşı, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde valiye, Türkiye Halk Sağlığı Kurumunun verdiği ihtarlara karşı ise Bakanlık Müsteşarına itirazda bulunabilir. İtiraz mercileri otuz gün içinde itirazı inceleyerek karara bağlar ve kararı ilgilisine yazılı olarak bildirir.
…
İhtarı gerektiren fiilin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren en geç iki ay içinde gerekli işlem başlatılarak takip eden altı ay içerisinde sonuçlandırılır. İhtarı gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde ihtar verilmemesi hâlinde ihtar verme yetkisi zamanaşımına uğrar.”,
Hükümleri yer almaktadır.
5. Aynı yönetmeliğin Aile Hekimliği Uygulamasında Uygulanacak İhtar Puanı Cetveli başlıklı Ek 2 sayılı tabloda “Soğuk zincir kurallarına uymamak veya soğuk zincir kırılmasına sebebiyet vermek” fiilinin ihtar puan karşılığının 20 olarak belirlendiği görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, tarafına verilen ihtar puanı cezasının iptalini ve aşıların ısılarını takibin manuel olarak yapılması yerine ATS sisteminin kullanılmasını talep etmektedir.
8. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; Eyyübiye İlçe Sağlık
Müdürlüğü denetim ekiplerince, Eyyübiye … Aile Sağlığı Merkezinde bulunan … Nolu Aile
Hekimliği Birimine 08/06/2018 tarihinde yapılan rutin denetimde Soğuk Zincir değerlendirmesi sonucunda ısı-izlem çizelgesinin manuel olarak yapılmadığının tespit edildiğine dair tutanak tutulduğu, tutanağa istinaden Valilik Makamının 27/07/2018 tarihli ve
… sayılı Oluru ile muhakkik görevlendirildiği, muhakkik tarafından yapılan 24/09/2018 tarihli soruşturma raporu sonucunda; Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği ek (2)’de yer alan fiillerden “Şoğuk zincir kurallarına uymamak veya soğuk zincir kırılmasına sebebiyet vermek” fiilinin işlendiği gerekçesiyle başvuranın Yirmi (20) ihtar puanı ile tecziye edilmesinin öngörüldüğü, bunun üzerine 25/12/2018 tarihinde başvurana tebliğ edilen 20/12/2018 tarihli ve
… sayılı yazı ekinde yer alan 07/12/2018 tarihli yazı ile son savunmanın istendiği, 13/03/2019 tarihli ve … sayılı yazı ekinde yer alan 14/02/2019 tarihli ve … sayılı yazı ile yirmi (20) ihtar puanının verilmesinin uygun görüldüğü anlaşılmıştır.
9. Bu kapsamda ilgili fiilinin 08/06/2018 tarihinde tutanakla tespit edildiği, tutanağa istinaden muhakkik tayin edildiği, cezanın yetkili makam tarafından verildiği, ihtarı gerektiren fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde ihtar verildiğinden ihtar verme yetkisinin zamanaşımına uğramadığı tespit edilmiştir.
10. Diğer taraftan idare tarafından aşıların ısı takip sisteminin önemi üzerinde durularak toplumun bağışıklık kazanması açısından aşıların ısı takiplerinin düzenli yapılması gerektiği, bunun için ATS sisteminin kullanılmasının yanı sıra manuel olarak da bu sistemin takibinin yapıldığı belirtilmiştir. Toplum sağlığı için sistemin aksamadan işlemesi gerektiğinden manuel olarak da takibinin yapılması önemli olup, idarenin uyguladığı yöntemde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık saptanmamıştır.
11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin ihtar puanı verme yönünde yaptığı işlemde mevzuata aykırılık ve aşı ısı takibinin manuel olarak yapılmasında hizmet gerekleri ve kamu yararına aykırı bir husus tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu kapsamda idarenin ilgili ilkelere aykırı davrandığı saptanmamıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili İdarelerin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Şanlıurfa İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi