|
ÖZET: Başvuran, İstanbul’daki TOKİ İlköğretim Okulu’nda görevli öğretmenin, cinsel içerikli mesajlar göndererek eşini etkilemeye çalıştığını iddia ederek, öğretmene verilen kınama cezasının yetersiz olduğunu ve yeniden soruşturma yapılmasını talep etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan incelemede, disiplin soruşturmasının usulüne uygun olarak tamamlandığını ve başvuranın sunduğu yeni delil veya bilgi bulunmadığı için yeniden bir işlem yapılmasının hukuka aykırı olacağını belirtmiştir.
Sonuç olarak, öğretmene verilen kınama cezasında ve başvuranın yeniden soruşturma talebinin reddinde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmediği için başvurunun reddine karar verilmiştir. Ayrıca, başvuranın iddialarının adli süreçte de değerlendirileceği ve ceza davasının sonucunun beklenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, başvuranın taleplerinin hukuki dayanağı olmadığı sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/12710-S.19734
BAŞVURU NO : 2019/11038
KARAR TARİHİ : 06/12/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL VALİLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : : Başvuranın şikayetçi olduğu öğretmene verilen disiplin cezasına itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 11/06/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, e-başvuru yoluyla Kurumumuza yaptığı başvurusunda, özetle; oğlunun
İstanbul ilinin … ilçesinin … TOKİ İlköğretim Okulunda okumakta olduğu sırada, sınıf öğretmeni olan … isimli öğretmenin mesaj yoluyla cinsel içerikli mesajlar göndererek eşini etkilemeye çalışması ve çirkin isteklerde bulunması nedeniyle açılan soruşturma sırasında, öğretmenin okul idaresince ve müfettişlerce korunduğunu, öğretmene mükafat verir gibi kınama cezası verildiğini, soruşturma sırasında öğretmenin intihar edebileceğinin ve ailesinin dağılabileceğinin ifade edildiğini, ancak kendisinin
İstanbul’daki özel sektördeki işini bırakarak memleketine gitmek zorunda kaldığını, ekonomik şartlar nedeniyle iş bulamadığını, aile olarak ekonomik ve psikolojik olarak zor dönemler geçirdiklerini, söz konusu öğretmenin öğrencisinin velisi annesini kirli emellerine alet etmeye çalıştığını, öğretmenlik gibi kutsal bir mesleğe saygı duymadığını, görevini kötüye kullandığını ve bir eğitimci olarak mesleğine ihanet ettiğini düşündüğünü, öğretmenlik mesleğini daha şerefli insanların hak ettiğini, bu sebeple verilen cezayı yetersiz bulduğunu ifade ederek; soruşturma dosyasının tekrar incelenip
…’a hak ettiği cezanın verilmesini ve öğretmenlik görevinden alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 22/07/2019 tarihli ve … sayılı yazısı ile
23/07/2019 tarihli ve …sayılı yazısında;
2.1) … hakkında disiplin cezası verilmesine konu olaya dair adli yargı yerlerinde görülmekte
olan bir dava bulunup bulunmadığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.2) …’ın okul idaresince ve müfettişlerce korunduğu, ayrıca mükafat verir gibi Kınama
cezasıyla konunun geçiştirildiği iddiaları ile ilgili olarak, Maarif Müfettişlerince düzenlenen İnceleme ve Soruşturma dosyaları yine aynı birimde denetleme görevi ifa eden İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunda görüşülerek dosyanın İnceleme
Soruşturma Rehberine uygun şekilde hazırlandığı Başkan ve Komisyon üyelerince dosyanın uygun görülerek imza altına alındığı böyle bir korumanın söz konusu olamayacağı,
2.3) Başvuranın iddiaları ile ilgili olarak yapılan inceleme-soruşturma çalışması
tamamlandığından, muhakkik tarafından hazırlanan 23/11/2018 tarih ve … sayılı raporda getirilen tekliflerin uygulanması için soruşturma raporunun Personel Hizmetleri Disiplin
Şube Müdürlüğüne gönderilmiş olması ve Tevs-i Tahkikat gerektiren bir durumun ortaya çıkmamasından dolayı yeniden yapılacak bir işlem olmadığının değerlendirildiği,
2.4) Ayrıca, tamamlanan bir dosya ile ilgili olarak yeni bilgi ve belge sunulmadan yeniden
inceleme-soruşturma talep edildiği benzer bir olay hakkında; Milli Eğitim Bakanlığı
Teftiş Kurulu Başkanlığının 29/04/2019 tarihli ve … sayılı yazılarında “Disiplin hukukunda, itham edilen hakkındaki iddia/iddialar ile ilgili inceleme soruşturma çalışması tamamlandıktan sonra sonuca tesir edecek yeni bilgi, belge ya da tanık ortaya çıkmadıkça kişinin aynı fiili ile ilgili yeniden inceleme/soruşturma yapılmasının usul kurallarına ve hukuka uygun olmayacağı değerlendirilmektedir” denildiği, ifade edilmiş ve Kurumumuzca talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5
inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun
5.1) “Davranış ve işbirliği” başlıklı 8 inci maddesinde;
“Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadırlar.”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
5.2) “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci
maddesinde;
“Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil
ve haller şunlardır:
… B – Kınama: Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.
Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
… d) Hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak, … E – Devlet memurluğundan çıkarma : Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır.
Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
… g) Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak, düzenlemelerine yer verilmiştir.
VI. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idarenin işleminde
hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden başvurunun reddi gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuran, özetle, eşinden çirkin isteklerde bulunduğunu iddia ettiği …’a verilen kınama
cezasına itiraz etmekte, soruşturma dosyasının tekrar incelenip hak ettiği cezanın verilmesini ve öğretmenlik görevinden alınmasını talep etmektedir.
8) Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu
görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptir. Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar pozitif olarak mevzuatla belirlenmiş, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmuştur.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
9) Somut olayımızda, başvuran 11/05/2018 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığı İletişim
Merkezi (MEBİM) üzerinden yapmış olduğu ve daha sonrasında MEBİM ve BİMER üzerinden ek iddialarda bulunduğu başvuruları nedeniyle, 17/05/2018 tarihli ve … sayılı
Valilik Olur’u ve görevlendirme emrine istinaden, şikâyete konu … hakkında soruşturma yürütülmüş, soruşturma 23/11/2018 tarihinde tamamlanmış, Maarif Müfettişleri Birimi
İnceleme ve Araştırma Komisyonu tarafından teklife uyulması yönünde karar alınmış, ilgilinin savunması alındıktan sonra 10/12/2018 tarihinde kınama cezası verilmiş, bu cezaya yapılan itiraz ise 10/01/2019 tarihli Disiplin Kurulu Kararı ile reddedilerek ceza kesinleşmiştir.
10) İdare tarafından Kurumumuza gönderilen disiplin dosyası ve ekleri ile diğer bilgi ve
belgelerin incelenmesinden, başvuranın şikâyetinin ardından idarece vakit kaybetmeksizin soruşturmaya başlandığı, görevlendirilen müfettişçe tarafların konuyla ilgili iddialarına ilişkin tanıkların dinlenildiği ve ifadelerin alındığı, soruşturma raporuna eklenmesi gereken belgelerin eklendiği görülmektedir. Bu açıdan, soruşturma usulüne ilişkin herhangi aykırılığa rastlanılamamıştır.
11) Soruşturma usulüne ilişkin genel kurallar uyarınca, soruşturma sonucunda ilgili hakkında
ceza verilebilmesi için tarafların iddialarının elde edilen bilgiler ve ilgili mevzuat hükümleri ışığında somut delillerle ortaya konması ve fiilin şüpheye yer vermeyecek şekilde saptanması, böylece sağlıklı bir sonuca ulaşılması gerekmektedir. Somut olayda, tarafların birbirleri hakkında benzer nitelikte iddialarda bulundukları ve iddialarıyla ilgili olarak teknik açıdan teyide muhtaç ekran görüntüleri dışında yaşanan olayları net bir şekilde ortaya çıkaracak yeterli somut delil sunamadıkları, alınan ifadelerin de genel olarak soruşturma yapılan aleyhine olmadığı görülmüş olup; bu bağlamda, muhakkikçe bazı konularda yeterli kanaat oluşmadığı gerekçesiyle ceza teklifinde bulunmamasında herhangi bir kasıt veya hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
12) Söz konusu kınama cezasının ise, hakkında soruşturma yapılan …’ın soruşturmanın
sürdüğü esnada müfettişçe ifadeler alındıktan sonra WhatsApp yoluyla başvurana gönderdiği ve kendisinin de ek ifadesinde sitem amacıyla gönderdiğini kabul ettiği mesaj nedeniyle, 657 sayılı Kanun’un 125/B maddesinin (d) numaralı alt bendi uyarınca hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunduğu gerekçesiyle verildiği ve tarafından bu cezaya karşı ilgili tarafından idare mahkemesi nezdinde dava açıldığı görülmektedir.
13) Öte yandan, verilen disiplin cezasının yeterli olmadığı ve ilgiliye gereken cezanın
verilerek öğretmenlik görevinden alınması talebiyle başvuran tarafından Kurumumuza yapılan 13/03/2019 tarihli başvuruda ve başvuranın 22/04/2019 tarihinde e-posta yoluyla idareye yaptığı başvurusunda dile getirdiği, …’ın okul idaresince ve müfettişlerce korunduğu yönündeki iddialar açısından ise, başvuranın gerek Kurumumuza yaptığı başvuruda da gerekse e-posta yoluyla idareye yaptığı başvurusunda yeni deliller ve bilgiler ortaya koymadığı tespit edilmiştir. Bu durumda, söz konusu başvuru üzerine
Kurumumuzca verilen 12/04/2019 tarihli ve … tarihli Gönderme Kararına istinaden ve başvuranın 22/04/2019 tarihli e-posta başvurusuna cevaben, İstanbul İl Milli Eğitim
Müdürlüğünün 26/04/2019 tarihli ve … sayılı yazısıyla, konuyla ilgili olarak yeniden yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığının ifade edilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir. Zira, 657 Devlet Memurları Kanunu ve
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
soruşturma usulüne ilişkin olarak genel kabul gören ilkeler uyarınca, disiplin soruşturması tamamlandıktan ve ceza kesinleştikten sonra, idarelerin yeni deliller ortaya çıkmaksızın yeniden soruşturma açması mümkün bulunmamaktadır.
14) Bütün bunların yanında, başvuran ve eşi tarafından konuyla ilgili olarak Gaziosmanpaşa
Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, dolayısıyla adli sürecin de başlatıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda dava açılması halinde, ceza hukuku çerçevesinde yargı mercilerince yapılacak yargılama neticesinde … hakkında memuriyet yapmasına engel bir ceza verilmesi halinde, memuriyetine son verilmesi söz konusu olacağından ceza davasının sonucunun beklenmesi gerekmektedir.
15) Sonuç olarak, elde edilen deliller ve alınan ifadeler sonucunda idarece …’a verilen
disiplin cezasında ve idarenin başvuranın yeniden soruşturma yapılması talebini reddetmesine yönelik işleminde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
1) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İstanbul İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre başvurunun REDDİNE, Ret kararının başvurana ve İSTANBUL VALİLİĞİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.