|
ÖZET: Başvuran, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nda şube müdürü olarak görev yapmadan önce öğretmenlik yaptığı için öğretmenlik mesleğine ait ek göstergeden yararlanmak istemiştir. Ancak, idare, 657 sayılı Kanun’un 43. maddesi gereği, daha yüksek ek göstergeli kadrolara atanabilmek için Genel İdare Hizmetleri Sınıfında 1, 2, 3 ve 4. dereceli kadrolara atanmış olmanın gerektiğini belirtmiştir. Başvuranın ilk ataması 5. derece memur kadrosuna yapıldığı için, öğretmenlik kariyerinin ek göstergesinin uygulanması mümkün olmamıştır.
Değerlendirme sonucunda, başvuranın kariyer dışındaki ilk atamasının 1-4 dereceli kadrolara yapılmaması nedeniyle öğretmenlik kariyerinin ek göstergesinden yararlanması mümkün görülmemiştir. Bu nedenle, başvuranın ek göstergesinin 1. derece şube müdürü unvanı üzerinden 2200 olarak belirlenmesi hukuka uygun bulunmuştur. İdarenin karar verme sürecinde iyi yönetim ilkelerine kısmen uyduğu, ancak başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/13161-S.20470
BAŞVURU NO : 2019/11387
KARAR TARİHİ : 19/12/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER
BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Ek gösterge talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/06/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel
Müdürlüğünde 1. derece şube müdürü (2200 ek gösterge) olarak görev yaptığını, daha önce öğretmen olarak görev yapıyorken …Şehir içi Doğalgaz Dağıtım A.Ş’ ye muvafakat yoluyla kurumlar arası geçiş yapığını, söz konusu şirketin özelleşmesi sonucunda 4046 sayılı Kanun gereğince Devlet Personel Başkanlığınca müktesebi 4. derece olmasına rağmen Türkiye İş
Kurumu Ankara İl Müdürlüğüne 5. dereceden atamasının yapıldığını, Eğitim ve Öğretim
Hizmetleri Sınıfından Genel İdare Hizmetleri Sınıfına ilk atamasının 1, 2, 3 ve 4’üncü dereceli kadrolara yapılmaması sebebiyle 657 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “IVEğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (b) bendinde belirtilen (3000) ek gösterge rakamından yararlandırılmadığını, öğretmenlikte 4. dereceden çalışmış olmasına rağmen atamasının 5 inci dereceye yapılması nedeniyle mağdur olduğunu belirterek, 1. dereceye düştüğü tarih itibari ile 2200-3000 ek gösterge farkından kaynaklı maaş farkından şube müdürlüğünde 1. dereceye düştüğü tarih itibari ile tarafına verilmesini ve 3000 ek göstergeden faydalandırılmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 01/07/2019 tarihli ve … sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından gönderilen 18/07/2019 tarihli ve …
sayılı yazıda özetle; 2.1. Başvuranın … Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım, Ticaret ve Taahhüt A.Ş. Genel Müdürlüğünün özelleştirilmesi nedeniyle Devlet Personel Başkanlığının 14/6/2004 tarihli ve 10739 sayılı yazısı ile 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 22. maddesi gereğince
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne 5. derece memur kadrosuna atanmasının teklif edilmesi üzerine 22/7/2004 tarihli ve 1542 sayılı personel hareket onayı ile Türkiye İş Kurumu Ankara
İl Müdürlüğüne 5. derece memur unvanı ile atandığı, 2.2. Başvuranın Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım, Ticaret ve Taahhüt A.Ş. Genel
Müdürlüğünde 399 sayılı Kanuna tabi olarak memur unvanı ile görev yaptığı, bu şirketin özelleştirilmesi nedeniyle Devlet Personel Başkanlığınca 4046 sayılı Kanunun 22. maddesi gereğince 5. dereceden daha yüksek memur unvanlı kadro bulunmadığından 5. derece memur kadrosuna atanmasının planlandığı ve Türkiye İş Kurumu Ankara İl Müdürlüğünde 5. derece memur kadrosuna atandığı, 2.3. Başvuranın şube müdürü kadrosu için ek göstergesinin; 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 43/B maddesi ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin 148 No’lu Devlet Memurları
Genel Tebliği hükümleri kapsamında belirlendiği, söz konusu düzelme gereğince başvuranın kariyeri dışındaki göreve atamasının 1-4 dereceli kadrolara yapılmamış olması sebebiyle öğretmenlik kariyeri ile ilgili 3000 ek göstergeden yararlanamayacağı, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının B) bendi; “(Değişik: 9/4/1990 – KHK – 418/2 md.; iptal: Ana. Mah.’nin 5/2/1992 tarih ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK527/2 md.) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Bakanlar
Kurulu yetkilidir. Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurumların 1,2,3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g)
bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz…”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran özetle, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında şube müdürü olarak görev yapmadan önce öğretmen olarak görev yaptığından bahisle öğretmenlik mesleğinin ek göstergesinden yararlandırılması gerektiğini belirterek durumunun incelenerek ek göstergesinin yükseltilmesini ve geçmişe dönük haklarının tarafına ödenmesini talep etmektedir.
8. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından özetle, 657 sayılı Kanunun 43 üncü maddesi gereği, daha yüksek ek göstergeli görevlere ait ek göstergeden yararlanabilmek için sınıf değiştirerek Genel İdare Hizmetleri Sınıfında l, 2, 3 ve 4. dereceli kadrolara atanmış olmak veya Genel İdare Hizmetleri Sınıfı içerisinde yer alan ve kariyer gerektiren mühendislik, müfettişlik, uzmanlık gibi unvanlardan yine Genel İdare Hizmetleri Sınıfında l, 2, 3 ve 4.
dereceli kadrolu diğer unvan ve görevlere atanmış olmak gerektiği, başvuranın ise öğretmenlikten sonraki ilk atamasında 1, 2, 3 ve 4. dereceli bir kadroya atanmaması nedeniyle hakkında öğretmenlik kariyerinin ek göstergesinin uygulanmasının mümkün olmadığı ifade edilmiştir.
9. Bu çerçevede uyuşmazlığın, başvuranın öğretmenlik kariyerinin ek göstergesinden yaralanıp yararlanamayacağı noktasında düğümlendiği görülmektedir.
10. Dosya kapsamı ve içeriğindeki bilgi-belgelerden; … Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım, Ticaret ve
Taahhüt A.Ş. Genel Müdürlüğünde 399 sayılı Kanuna tabi olarak memur unvanı ile görev yaptığı, bu şirketin özelleştirilmesi nedeniyle Devlet Personel Başkanlığınca 4046 sayılı
Kanunun 22 inci maddesi gereğince 5. dereceden daha yüksek memur unvanlı kadro bulunmadığından 5. derece memur kadrosuna atanmasının planlandığı ve Türkiye İş Kurumu
Ankara İl Müdürlüğünde 5. derece memur kadrosuna atandığı anlaşılmaktadır.
11. 657 sayılı Kanunun 43 üncü maddesinin değişik (B) bendinin ikinci fıkrasında (paragraf 5)
kurumların 1, 2, 3 ve 4. dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergelerin, ilgililerin daha önce bulundukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli (I) sayılı Cetvelin Genel İdare
Hizmetleri Sınıfının (g) bölümünde belirtilen görevlerdeki kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamayacağı hükme bağlanmıştır.
12. 657 sayılı Kanunun 43 üncü maddesinin uygulamasına ilişkin ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla Maliye Bakanlığınca 148 seri Nolu
Devlet Memurları Genel Tebliği hazırlanıp 28.09.1997 tarihli ve 23124 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Tebliğ’de; Danıştay Onuncu Dairesinin 25.3.1990 tarih ve 1989/845 Esas, 1990/750 sayılı Kararı ile Sayıştay Temyiz Kurulunun 22.6.1994 tarih ve 7508 sayılı ilamındaki atama yoluyla kariyer sınıfının dışında bir sınıfta çalışmak durumunda kalanların, kariyer sınıfta kazanılmış hak aylıklarına göre alacakları ek göstergeden düşük olmamak üzere ek göstergeden yararlandırılarak mağdur edilmemelerinin amaçlanmış olması nedeniyle madde hükmünün kariyer hizmet sınıfının dışında bir hizmet sınıfının ilk dört dereceli kadrolarına atananları kapsamakta olduğu açıklamasına yer verilerek, 43 üncü madde uygulanmasında ilgililerin kariyerleri ile ilgili ek göstergeden yararlanabilmelerinin kariyerleri dışındaki görevlere ilk atamalarının kurumların 1-4 dereceli kadrolarına olması halinde mümkün olabileceği, bu şekilde atanmamış olanların anılan madde gereğince kariyerleri ile ilgili ek göstergeden yararlandırılmasının mümkün bulunmadığı belirtilmiştir.
13. Başvuruya konu somut olayda, başvuranın kariyeri dışındaki ilk atamasının 5 inci derece memur kadrosuna yapıldığı görülmektedir. Bu durumda, kariyeri dışındaki ilk ataması 1-4 dereceli kadroya yapılmadığı anlaşılan başvuranın öğretmenlik kariyerinin ek göstergesinden yararlandırılmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, öğretmen kadrosunda görev yapmaktayken kariyeri dışındaki ilk ataması 1-4 dereceli kadroya yapılmayan başvuranın, 657 sayılı Kanunun 43 üncü maddesi gereği öğretmenlere uygulanan ek göstergeden yararlandırılmasına imkân bulunmadığı, bu nedenle ek göstergesinin 1. derece şube müdürü unvanı üzerinden 2200 olarak belirlendiği anlaşıldığından, başvuranın ek göstergenin belirlenmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, Başvuranın 657 sayılı Kanun’un 43 üncü maddesi gereğince öğretmenlere uygulanan ek göstergeden yararlanma talebinin REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER
BAKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi