| ÖZET: Başvuran, 10 günden fazla göreve devam etmeme nedeniyle Devlet memurluğundan çıkarılmış ve Milli Eğitim Bakanlığına geri dönme talebinde bulunmuştur. Ancak, Bakanlık, atama sınırlılığı nedeniyle talebin yerine getirilemeyeceğini bildirmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 92. maddesi, kendi isteğiyle memurluktan çekilenlerin yeniden atanabilmesi için boş kadro bulunması ve sınıf niteliklerini taşımaları gerektiğini belirtmektedir. Başvuranın durumu, bu mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde, idarenin takdir yetkisi çerçevesinde hareket ettiği ve başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, idarenin başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle iyi yönetim ilkelerine uymadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/9364-S.14338
BAŞVURU NO : 2019/11363
KARAR TARİHİ : 01/10/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Devlet memurluğuna geri dönme talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 19/06/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; 1992 yılında Tunceli … Kız Meslek Lisesinde memur olarak göreve
başladığını, 2012 yılında Aydın İli … İlçesi … Lisesine tayin isteyerek gittiğini, 25.10.2014 tarihinde Aydın İline de tayin istememe sebep olan ailevi sorunlarımdan dolayı acilen
Çemişgezek’e döndüğünü, yorgunluk, karmaşa ve huzursuzluk ile birlikte bozulan psikolojisi yüzünden okul müdürü ile iletişim kuramadığını, sorunlarının çözümü için kalması gereken sürenin çok uzadığını, bütün bunların ardından 10 günü aşan bir mesai devamsızlığı nedeniyle müstafi duruma düştüğünü, görevden el çektirildiğini, ailevi sorunlarıyla birlikte ekonomik sorunlar eklenince mağduriyetinin çok ciddi boyutlara ulaştığını, göreve geri dönme isteğini belirttiği 10.05.2019 tarihli dilekçesini Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğüne ilettiğini, 20.05.2019 tarihli cevapta “Bakanlığımız kadrolarına ilişkin atama sınırlılığı nedeniyle talebiniz doğrultusunda işlem tesis edilememiştir.” cevabı verildiğini, Milli Eğitim
Bakanlığı bünyesinde çeşitli kurumlarda 22 yıl hizmette bulunduğunu, aradan geçen süre içerisinde mağduriyetine, sıkıntılarına ve devam eden ailevi problemlerine bir de ekonomik problemlerinin artarak eklenmesiyle mağduriyetinin had safhaya ulaştığını belirterek 657 sayılı
Kanunun yeniden atama için şartlara haiz olmasından dolayı, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlara kadro derecesine ve unvanına uygun münhal bir kadroya atanmayı talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 28.06.2019 tarihli ve … sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Milli
Eğitim Bakanlığından alınan 18.07.2019 tarihli ve … sayılı yazıda özetle; Aydın İli …İlçesi …
Fen Lisesinde veri hazırlama kontrol işletmeni olarak görev yapmaktayken kesintisiz 10 günden fazla göreve devam etmeme haline bağlı olarak yazılı müracaat şartı aranmaksızın görevinden çekilme isteğinde bulunmuş sayılan başvuran hakkında Aydın Valiliği İl Milli Eğitim
Müdürlüğü tarafından düzenlenen 21.05.2015 tarih ve …sayılı inceleme soruşturma raporunda;
15.10.2014 tarihinden itibaren 03.12.2014 tarihine kadar toplam 35 iş günü kurumdaki görevine
özürsüz ve mazeretsiz olarak gelmediği iddiasının sübuta erdiği, idari yönden Devlet Memurları
Kanununun “Devlet memurluğunun sona ermesi” başlıklı 94 üncü maddesine göre görevinden çekilme isteğinde bulunulmuş sayıldığı hususunun belirtildiği, Aydın Valiliğinin 26.02.2015 tarih ve … sayılı onayı ile Devlet memurluğu görevine son verildiği, 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Kararnamesi uyarınca, Kararname kapsamına giren kurum ve kuruluşların 2019 yılı için memur kadrolarına verilen atama izni sayısına göre işlem yapılabildiği, Bakanlık kadrolarına açıktan veya nakil suretiyle yapılabilecek atamaların da bu kapsamda olduğu ve verilen atama izni sınırlı sayıda olduğundan ilgilinin talebi doğrultusunda işlem yapılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi “başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları”
başlıklı 92 nci maddesinde “İki defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden veya bu Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71 inci madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilirler.
(Mülga ikinci fıkra: 29/11/1984 – KHK-243/56 md.)”
657 sayılı Kanuna tabi olmayan personelden kendi istekleri ile görevinden çekilmiş olanlar,
boş kadro bulunmak ve gireceği sınıfın niteliklerini taşımak kaydı ile bu Kanuna tabi kurumlardaki memuriyetlere atanabilirler.
Yasama görevinde veya bakan olarak geçirilen her yıl bir kademe ilerlemesi ve her iki yıl bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
6) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin
reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuran, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Aydın ili … İlçesi … Fen Lisesinde veri hazırlama
kontrol işletmeni olarak çalışmaktayken kesintisiz 10 günden fazla göreve devam etmeme haline bağlı olarak yazılı müracaat şartı aranmaksızın görevinden çekilme isteğinde bulunmuş sayılarak Devlet memurluğu görevinden çıkarılmıştır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
8) Başvuranın Kurumumuza başvurmadan önce Milli Eğitim Bakanlığına yaptığı başvurusuna
İdare tarafından 20.05.2019 tarih ve 9901179 sayılı yazıyla “…Bakanlığımız kadrolarına ilişkin atanma sınırlılığı nedeniyle talebiniz doğrultusunda işlem tesis edilememiştir.” şeklinde cevap verilmiştir. Kurumumuzun bilgi ve belge talebine istinaden, 2 no.lu paragrafta yer verilen, Milli
Eğitim Bakanlığından alına yazıda, Bakanlıklarına verilen atama izninin diğer kamu kurum ve kuruluşlarında olduğu gibi sınırla sayıda olması nedeniyle ilgilinin talebi doğrultusunda işlem yapılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.
9) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları”
başlıklı 92 nci maddesinde; iki defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden veya bu Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenlerin, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71 inci madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilecekleri yönünde düzenlemeye yer verilmiştir.
10) Ayrıca, 08/02/2015 tarih ve 29261 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5 Seri No.lu Kamu
Personeli Genel Tebliğinde; 657 sayılı Kanuna tabi memur olarak çalışmış olup da iki defadan fazla olmamak üzere kendi istekleriyle memuriyetten çekilen veya bu Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan, yeniden memurluğa dönmek isteyenlerin, 657 sayılı Kanunun 97 nci maddesinde belirtilen bekleme sürelerini doldurmuş olmaları halinde, atanmak istedikleri kamu kurum ve kuruluşlarına başvurmaları gerektiği, memuriyete dönmek isteyenlerin 657 sayılı
Kanuna tabi memur olarak istihdamları, durumlarına uygun boş kadro bulunması ve hizmetlerine ihtiyaç duyulması halinde, başvuracakları kamu kurum ve kuruluşlarının takdirinde bulunduğu belirtilmiştir.
11) Takdir yetkisi; idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı
alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil
Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
12) Bu kapsamda; başvuranın, çekilmiş sayılma sonrası atanması mümkün olmakla birlikte,
bahsi geçen mevzuat hükümlerine göre belirtilen hususta idarenin de kamu yararı, hizmet gerekleri, kadro ve ihtiyaç gibi durumları dikkate alarak atama yapıp yapmama konusunda takdir yetkisi olduğu ve idarenin takdir yetkisini belirli yönde kullanmaya zorlanamayacağı açıktır.
13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin takdir yetkisinin belli bir
yönde kullanımına ilişkin takdir yetkisini kaldıracak şekilde karar verilemeyeceğinden ve sınırlı sayıda atama izni verildiği gerekçesiyle talebin yerine getirilemeyeceğini belirten İdarenin, takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına dair herhangi bir veriye
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
dosya kapsamında rastlanamadığından İdarenin başvuruya konu işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup
İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ
tarihinden itibaren (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle başvurunun REDDİNE,
Kararın, Başvurana ve Milli Eğitim Bakanlığına tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.