|
ÖZET: Başvuran, hastanede uygulanan rotasyonun adil olmadığını ve mobbing oluşturduğunu iddia ederek, planlı bir rotasyon talep etmiştir. Hastane yönetimi, rotasyonun etkin ve verimli çalışma amacıyla yapıldığını, tüm personelin zamanla rotasyona tabi tutulduğunu savunmuştur. Yapılan disiplin soruşturması sonucunda, başvuranın iddialarının araştırıldığı ve herhangi bir olumsuz durumun tespit edilmediği belirtilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, mobbingin var olabilmesi için sistematik bir kötü muamele gerekliliğini vurgulamış ve yapılan rotasyonun yalnızca başvuranı değil, diğer personeli de kapsadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, başvuranın iddialarının yerinde olmadığı ve mobbingin tespit edilemediği sonucuna varılarak başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu durum, idarenin takdir yetkisini kullanma alanında hukuka uygun bir işlem olarak değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/11071-S.17097
BAŞVURU NO : 2019/11645
KARAR TARİHİ : 04/11/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KAYSERİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Mobbing hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 25/06/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Develi Hatice-Muammer Kocatürk Devlet Hastanesinde 2007 yılından itibaren taşeron firma çalışanı olarak 2018 yılından itibaren ise sürekli işçi kadrosunda VHKİ olarak görev yaptığını, çalıştığı hastanede poliklinik ve servis hizmetlerine birer ay veya üçer ay olmak üzere süresi net belli olmadan rotasyon yapılacağının sözlü olarak söylendiğini, işe başladığı andan itibaren tek bir birimde veya iki birimde çalışanların olduğunu ve bu çalışanların rotasyon uygulamasına dâhil edilmemesinin sebebini anlayamadığını, yapılan rotasyonun herhangi bir plan ve program dâhilinde olmadığını ve kişiler arası ayrım yapıldığını belirterek kişiler arası ayrım yapılmadan bir plan ve program dâhilinde rotasyona devam edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kayseri Develi Hatice-Muammer Kocatürk Devlet Hastanesi’nin 02/08/2019 tarihli ve
… sayılı yazısı ve eklerinde;
2.1. Hastane yönetimi tarafından 6.9.2018 tarihli toplantıda tüm birimlerde çalışan personellerin etkin ve verimli çalışmasının sağlanması için karar alınması sonrası 2.11.2018 tarihinde yapılan değerlendirme toplantısında poliklinik sekreterlerinin rotasyona tabi tutulması kararı alındığı,
2.2. Rotasyon işleminin personel durumu, izin, hastalık durumları da göz önüne alınarak en az bir ay olmak şartı ile uygulanmaya başladığı ve bütün personelin aynı anda yapılmayarak zamanla tamamlanmasının planlandığı,
2.3. Personelin etkin ve verimli çalışması, zaman zaman hastalık izin gibi nedenlerle başka bir birimde çalışması gerekliliğinde sıkıntı yaşanmaması, personellerin her birimde rahatlıkla çalışması, çalıştığı birimde de işlerin aksamaması için kanunlar çerçevesinde uygulamaya konulan rotasyon uygulamasının iddia edildiği gibi baskı ve mobbing unsuru olarak değil planlı bir şekilde uygulandığı,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.4. Başvuranın benzer iddialarla tehdit edildiği gerekçesiyle 5.7.2019 tarihinde verdiği dilekçe üzerine Başhekimlik tarafından disiplin soruşturması açıldığı, başvuranın dilekçelerinde sürekli iddia ettiği olayların araştırıldığı ve ilgili kişiler hakkında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı yönünde karar verildiği,
açıklamalarına yer verilmektedir
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 19/03/2011 tarihli ve 27879 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan “İşyerlerinde Psikolojik
Tacizin (Mobbing) Önlenmesi” konulu Başbakanlık Genelgesinde, kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör işyerlerinde gerçekleşen psikolojik tacizin çalışanların itibarını ve onurunu zedelediği, verimliliğini azalttığı ve sağlığını kaybetmesine neden olarak çalışma hayatını olumsuz etkilediği, kasıtlı ve sistematik olarak belirli bir süre çalışanın aşağılanması, küçümsenmesi, dışlanması, kişiliğinin ve saygınlığının zedelenmesi, kötü muameleye tabi tutulması, yıldırılması ve benzeri şekillerde ortaya çıkan psikolojik tacizin önlenmesi, iş sağlığı ve güvenliğinin ve çalışma barışının geliştirilmesi için bazı tedbirlerin alınması gerektiği, işyerinde psikolojik tacizle mücadelenin öncelikle işverenin sorumluluğunda olduğu, işverenlerin çalışanların tacize maruz kalmamaları için gerekli bütün önlemleri alacakları, bütün çalışanların psikolojik taciz olarak değerlendirilebilecek her türlü eylem ve davranışlardan uzak duracakları belirtilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Başvuranın talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Kayseri Develi Hatice-Muammer Kocatürk Devlet Hastanesinde sürekli işçi kadrosunda görev yapan başvuran tarafından, hastane yönetimi tarafından uygulanan rotasyonun herhangi bir plan ve program dâhilinde olmadığı ve kişiler arası ayrım yapılarak mobbing düzeninde ilerlediği belirtilerek kişiler arası ayrım yapılmadan bir plan ve program dâhilinde rotasyona devam edilmesi talep edilmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
8. Psikolojik tacize maruz kalan bireylerin; bıktırma, yıldırma, dışlanma, kurumun hizmetlerinden yoksun bırakılma, aşağılanma, izin ve görevlendirilmelerde yararlandırılmama, zorla tayin gibi psikolojik tacize neden olabilecek tutum ve davranışlara maruz kalabilmekte oldukları, bir olguya işyerinde psikolojik taciz diye bakabilmek için davranışların ayda birkaç kez tekrarlanması, birbiri ardına birtakım evreler içinde geçmiş olması, uzun süre devam etmesi ve davranış tarzlarının kişiye kötü muamele şeklinde olması gerektiği, en azından, kasıtlılık, süreklilik ve sistemlilik niteliklerini taşıması gerektiği belirtilmiş, mobbinge neden olabilecek idari işlemler ise; geçici görevlendirme (görev yeri değişikliği), mesleğin (unvanın) gerektirdiği görevleri vermeme, atama (atamama) özlük haklarının yerine getirilmemesi, disiplin soruşturması açılması olarak sayılmıştır. [Bkz, Türkiye Büyük Millet Meclisi Kadın Erkek
Fırsat Eşitliği Komisyonu İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) ve Çözüm Önerileri Komisyon
Raporu (Nisan 2011)]
9. Başvuru konusu olayda, 6.9.2018 tarihinde yapılan değerlendirme toplantısında tüm birimlerde mevcut çalışan ve yeni başlayan personellerin etkin bir şekilde çalışmasının sağlanması yönünde karar alındığı, poliklinik sekreterlerinin rotasyona tabi tutulması amacıyla
02.11.2018 tarihinde yapılan değerlendirme toplantısında ise yoğun çalışan polikliniklerin
tespiti, rotasyonu planlanan polikliniklerin tespiti ve rotasyonu planlanan personellerin tespiti yönünde karar alındığı, bu doğrultuda sürekli işçi (veri hazırlama) aylık birim çalışma listesinin hazırlandığı, şikâyete konu rotasyon uygulamasının personelin etkin ve verimli çalışması, zaman zaman hastalık izin gibi nedenlerle başka bir birimde çalışması gerekliliğinde sıkıntı yaşanmaması, personellerin her birimde rahatlıkla çalışması ve çalıştığı birimde de işlerin aksamaması amacıyla yapıldığı görülmektedir.
10. Öte yandan, başvuranın çalışanlar arasında adil olmayan ve keyfiyete dayalı rotasyon yapıldığı iddiası üzerine yapılan disiplin soruşturması üzerine hazırlanan raporda; “Develi
Hatice-Muammer Kocatürk Devlet Hastanesinde 02.04.2018 tarihinden önce veri hazırlama hizmetlerinin hizmet alımı yöntemiyle karşılandığı, bu personellerin ücretli izinleri haricindeki izinlerinde ihaleyi alan şirket tarafından yerlerine personel verildiği, fakat bu personellerin
02.04.2018 tarihinden itibaren sürekli işçi kadrolarına alınmaları nedeniyle izinli oldukları
zamanlarda yerlerine personel verilemediği için mevcut personeller arasından ihtiyaçların giderilmeye çalışıldığı, bu durumda da görevlendirilen personellerin görevlendirildikleri birimlerin iş ve işleyişlerini bilmedikleri için çeşitli problemler yaşanması üzerine
Başhekimlikte hastane yöneticilerinin toplantı yaparak bu personellerin daha önce çalışmadıkları birimleri öğrenmeleri açısından bazı personellerin yer değiştirme kararının alındığı ve alınan bu kararların uygulanması için müdür yardımcısı ve ana bina sorumlusunun görevlendirildiği, alınan kararın uygulanması gereği sadece …’ın değil personeller arasında yer değişikliklerinin yapıldığı” belirtilerek gerek idari yönden gerekse disiplin yönünden herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
11. Başvuranın iddia ettiği şekilde mobbingin var olabilmesi için kasıtlı ve sistematik olarak belirli bir süre çalışanın aşağılanması, küçümsenmesi, dışlanması, kişiliğinin ve saygınlığının zedelenmesi, kötü muameleye tabi tutulması, yıldırılması ve benzeri şekillerin olması gerekmekte olup, alınan rotasyon kararı uyarınca hazırlanan sürekli işçi (veri hazırlama) aylık birim çalışma listesinin incelenmesinden rotasyon uygulamasının yalnız başvuranı kapsamayıp diğer personellerin de bu uygulamaya tabi tutulduğu, idarenin söz konusu uygulamasının hukuka aykırı bir durum oluşturmadığı, söz konusu işlemlerin idarenin takdir yetkisini kullanabileceği alanlardan biri olduğu hususu dikkate alındığında idarenin bahse konu işlemleri
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
sonucu başvuranın aşağılanması, küçümsenmesi, dışlanması, kişiliğinin ve saygınlığının zedelenmesi gibi kötü muameleye tabi tutulmadığı değerlendirildiğinden, dosyada sunulan belgelerden mobbingin tespiti yapılamamaktadır.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın iddialarının yerinde olmadığı, öte yandan psikolojik tacize neden olabilecek tutum ve davranışlara maruz kalmadığı gibi kötü muamelelere de muhatap olmadığı anlaşıldığından, başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kayseri İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ve Kayseri İl Sağlık Müdürlüğü (Develi Hatice – Muammer Kocatürk
Devlet Hastanesi Başhekimliği)’ne tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.