|
ÖZET: Başvuran, Gaziantep Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde ambar memuru olarak görev yaparken, kendisine % 55 oranında özel hizmet tazminatı verilmesi gerektiğini, ancak % 49 oranında tazminat aldığını iddia ederek başvuruda bulunmuştur. Başvurusunda, Malatya ve Kahramanmaraş’taki emsal personelin % 55 tazminat aldığını belirterek, aynı orandan tazminat talep etmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. İnceleme sonucunda, başvuranın görev yaptığı kadronun 4. derece ambar memuru kadrosu olmadığı ve % 55 oranında tazminat alabilmesi için gerekli şartları taşımadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, Malatya ve Kahramanmaraş’taki ambar memurlarının da % 49 oranında tazminat aldığı ortaya konmuştur. Bu nedenle, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/11876-S.18395
BAŞVURU NO : 2019/12025
KARAR TARİHİ : 20/11/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : AFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ BAŞKANLIĞI
Özel hizmet tazminatının eksik ödendiği iddiası hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 04/07/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; Gaziantep Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde Genel İdare Hizmetleri
sınıfında ambar memuru olarak görev yaptığını, mevzuata göre kendisine % 55 üzerinden özel hizmet tazminatının verilmesi gerekirken % 49 oranından verildiğini, oysa Malatya ve
Kahramanmaraş İl Afet ve Acil Durum Müdürlüklerinde görev yapan ambar memurlarının özel hizmet tazminatının % 55 olarak hesaplandığını, bu nedenle adı geçen personellerin durumunun da emsal alınarak kendisine % 55 üzerinden özel hizmet tazminatının verilmesi talebiyle Kurumumuza başvuru yapmıştır.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden, İçişleri
Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığınca gönderilen 26/08/2019 tarih ve …
sayılı yazıda özetle; Kurumda 1- 4 derece arasında ambar memuru kadrosu bulunmadığından, başvuranın 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının “Kazanılmış hak aylık dereceleri kadro derecelerinin üzerinde bulunanlar” başlıklı 10 uncu maddesinden yararlanamadığından kendisine Karar’ın III sayılı Cetvel Diğer Tazminatlar bölümü G/b-2 sırasına göre özel hizmet tazminatının % 49 üzerinden verildiği, ayrıca yapılan incelemede başvuranla emsali durumunda olan personellere de % 49 oranından özel hizmet tazminatının ödendiğinin anlaşıldığı, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
3.1) “Genel İlkeler” başlıklı 128 inci maddesinde “(…) Memurların ve diğer kamu
görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zam ve tazminatları” düzenleyen 152 nci
maddesinin III ortak hükümler bölümünün birinci fıkrasında; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları, bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının
Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur.”
6) 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 17/04//2006 tarihli ve
2006/10344 saylı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar
Bakanlar Kurulu Kararının
6.1) “Parasal tutarlar ve kesintiler” başlıklı 2 nci maddesinin 1 inci maddesinin (c)
fıkrasında; “I ve III sayılı cetvellere göre ödemeye esas olacak tazminatların oranları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zam ve tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde sınıf, derece, unvan ve öğrenim durumu itibarıyla yer alan üst sınırları hiçbir şekilde geçemez.”
6.2) “Esas alınacak sınıf, kariyer, kadro ve görev unvanları” başlıklı 3 üncü maddesinin
1 inci fıkrasının (b) bendinde; “I sayılı Cetvelin (B) ve (C) bölümlerinde yer alan zamlar ile
II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyeri, … esas alınır.”
6.3) “Kazanılmış hak aylık dereceleri kadro derecelerinin üzerinde bulunanlar” başlıklı
10 uncu maddesinde, “Kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bir derece verilenler ile
kazanılmış hak aylık dereceleri 657 sayılı Kanun hükümleri uyarınca kadro derecelerinin üzerine yükseltilenlerin zam ve tazminatları; bulundukları kurumda, yükselinen derecede kendi kadro unvanlarıyla aynı adı taşıyan kadroların dereceleri için öngörülen puan ve oranlar esas alınarak ödenir. Aylıklarının yükseltildiği derecede, 190 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamelere ekli kurumlarına ait cetvellerde kendi kadro unvanlarıyla aynı adı taşıyan kadro unvanı bulunmayanlara, bulundukları kadro derecelerinin karşılığı olan zam ve tazminatların ödenmesine devam olunur.”
6.4) Karara ekli II sayılı Cetvelin Grup 17 nci kısmında; “Yukarıda sayılan 1 ila 16 ncı
Gruplara göre özel hizmet tazminatı alamayanlardan, Kurumların Genel İdare Hizmetleri
Sınıfına dahil 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolarında bulunanlara % 55 oranında özel hizmet tazminatı ödeneceği,”
6.5) Karara ekli III sayılı Cetvelin G bölümü (b) bendinin 2 nolu alt bendinde; “657 sayılı
Devlet Memurları Kanununda belirtilen hizmet sınıflarında çalışıp da özel hizmet tazminatı ile bu cetvelin yukarıdaki sıralarında sayılan tazminatlardan yararlanamayan personelden 8-15 inci dereceden aylık alanların % 48, diğer derecelerden aylık alanların ise % 49 üzerinden özel hizmet tazminatı alacağı”
7) 22/03/2019 tarihli ve 30722 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan 2019/848 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararında; “17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin
Karar” ve eki cetvellerin 2019 yılında da uygulanmaya devam edilmesine, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 152 nci maddesi gereğince karar verilmiştir..”
düzenlemeleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8) Başvuranın talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı
sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran 1 numaralı paragrafta ayrıntısına yer verilen başvurusunda özetle; kendisine %
55 üzerinden özel hizmet tazminatının verilmesi talebiyle Kurumumuza başvuru yapmıştır.
10) Anayasanın 128 inci maddesinin 2 inci fıkrasında, memurların ve diğer kamu görevlilerinin
nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği öngörülmüş; 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 146 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında ise, memurlara, Kanun, Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı kurala bağlanmıştır.
11) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152. maddesinde
de, hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ne miktarda, hangi usul ve esaslara göre iş güçlüğü, iş riski ve temininde güçlük zammı ile mali sorumluluk ve özel hizmet tazminatı ödeneceğinin Cumhurbaşkanı Kararı ile belirleneceği kuralına yer verilmiştir.
12) Bu çerçevede, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17.4.2006
tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekinde yer alan (I), (II) ve (III) sayılı sayılı
Cetvellerde, gerek hizmet sınıfları açısından gerekse kadro ve unvan itibariyle personele ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı ödeneceği kabul edilmiş olup, 2019/848 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile de bu
Kararın 2019 yılında da uygulamaya devam edileceği kararlaştırılmıştır.
13) Anılan Karara ekli (II) sayılı Cetvelin Grup 17 kısmında 1 ila 16 ncı Gruplara göre özel
hizmet tazminatı alamayanlardan, Kurumların Genel Hizmetler Sınıfına dahil 1,2,3,4 üncü dereceli kadrolarında bulunanlara % 55 oranında özel hizmet tazminatı ödeneceği, anılan
Karar’a ekli III sayılı cetvelin G bölümü (b) bendinin 2 nolu alt bendinde ise; 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununda belirtilen hizmet sınıflarında çalışıp da özel hizmet tazminatı ile bu cetvelin yukarıdaki sıralarında sayılan tazminatlardan yararlanamayan personelden 8-15 inci dereceden aylık alanların % 48, diğer derecelerden aylık alanların ise % 49 oranı üzerinden özel hizmet alacağı hükme bağlanmıştır.
14) Bu bağlamda; memurların ve diğer kamu görevlilerine ödenecek aylık ve ödeneklerin
kanunla düzenleneceği, hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ne miktarda hangi usul ve esaslara göre zam ve tazminat ödeneceği konusunda Bakanlar Kurulunun yetkili olduğu, buna uygun olarak belirlenen 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla, gerek hizmet sınıfları açısından, gerekse kadro ve unvan itibariyle personele ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı, özel hizmet tazminatı ve denetim tazminatı verileceğinin isim isim sayılmak suretiyle belirtildiği görülmektedir.
15) Somut olayda; Gaziantep İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğün 7 nci dereceli ambar memuru
kadrosunda 4/3 hak aylığı müktesebi ile görev yapmakta olan başvuran, Malatya ve
Kahramanmaraş İl Afet ve Acil Durum Müdürlüklerinde görev yapan ambar memurlarının özel hizmet tazminatının % 55 olarak hesaplandığını iddia ederek, kendisine de % 55 üzerinden özel hizmet tazminatının verilmesini talep etmektedir.
16) Bu kapsamda yapılan değerlendirmede; yukarıda belirtilen 2006/10344 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararının 2 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (c) bendinde; tazminat oranlarının, 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesinde sınıf, derece, unvan ve öğrenim durumu itibariyle yer alan üst sınırları hiçbir şekilde geçemeyeceği, 3 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinde ise
II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde personelin işgal ettiği kadronun sınıf ve kariyerinin dikkate alınacağı açık düzenlemesi karşısında, 7 nci dereceli ambar memuru kadrosunda 4/3 hak aylığı ile görev yapan başvuranın
Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’a ekli II sayılı cetvelin Grup
17 kısmında yer verilen % 55 özel hizmet tazminatından yararlanmasının mümkün olmadığı
anlaşılmıştır.
17) Diğer yandan, başvuranın belirtmiş olduğu, Malatya ve Kahramanmaraş İl Afet ve Acil
Durum Müdürlüklerinde görev yapan ambar memurlarının özel hizmet tazminatının % 55 olarak verildiği iddiasına yönelik yapılan incelemede de, Malatya İl Afet ve Acil Durum
Müdürlüğü ambar memuru kadrosunda görev yapan L. Y. ile Kahramanmaraş İl
Müdürlüğünde ambar memuru kadrosunda görev H.B. ve Y.T.’nin maaş bordolarından özel hizmet tazminatlarının % 49 oranından verildiği görülmüştür.
18) Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili
mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil
Durum Yönetimi Başkanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatında 4. derece ambar memuru kadrosunun olmadığı, % 55 oranından özel hizmet tazminatı alabilmek için ödemeye esas kadro derecenin değil norm kadroya bakılması gerektiği, başvuranın da 7 nci dereceli ambar memuru kadrosunda 4/1 kazanılmış hak aylığı ile görev yaptığı görüldüğünden, başvuranın özel hizmet tazminatının % 55 olarak verilmesine yönelik talebinin İdarece reddedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde gönderdiği ancak gerekçeli olarak Kurumumuza göndermediği, bu anlamda, “kararların gerekçeli olması” ilkesine uymadığı, yine başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine de uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Gaziantep İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURAN ve AFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi