|
ÖZET: Başvuran, Ağrı Valiliği’nde geçici olarak teknisyen kadrosunda görev yaparken, eş durumu mazeretiyle tayin talep etmiş, ancak Ağrı Valiliği, başvuranın tayin talebini reddetmiştir. Red gerekçeleri arasında, başvuranın göreve başlama tarihinin yeni olması, Ağrı’nın personel yetersizliği yaşaması ve başvuranın Ağrı’da kalıcı olarak yerleşeceğine dair beyanları yer almaktadır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın tayin talebinin reddinin hukuka uygun olduğunu değerlendirerek, idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullandığını belirtmiştir.
Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. İdarenin kararında, başvuranın ailevi durumunun dikkate alınmadığı iddialarının aksine, idarenin personel yetersizliği ve kamu hizmetlerinin yürütülmesi gibi makul gerekçelerle hareket ettiği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvurunun reddi yönündeki karar, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/13168-S.20477
BAŞVURU NO : 2019/12230
KARAR TARİHİ : 19/12/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : AĞRI VALİLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Eş durumu mazeretiyle tayin talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 08/07/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Sakarya Valiliği’nde VHKİ olarak görev yapmakta iken unvan değişikliği sınavıyla Ağrı Valiliği’ne geçici olarak teknisyen kadrosuyla atandığını, 112 Acil Çağrı
Merkezinin kurulmamış olması nedeniyle İl Afet Acil Durum Müdürlüğünde geçici olarak görev yaptığını, eşinin Sakarya’da özel bir hastanede 3 yıldır hemşire olarak görev yaptığını ve toplamda 19 yıllık hizmetinin bulunduğunu, ayrıca 5 yaşında bakıma muhtaç bir evladının olduğunu, 7/12/2018 tarihinden bu yana Ağrı Valiliği’nde görev yaptığını, idareye başvurmasına rağmen ailevi durumunun dikkate alınmadığını, ayrıca teknisyen kadrosundan feragat ettiğini belirterek aile birliği kapsamında tayininin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Ağrı Valiliği’nin 29/08/2019 tarihli ve … sayılı yazısı ile 03.10.2019 tarih ve … sayılı yazısında,
2.1. Başvuranın 2018 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı sonucu Ağrı Valiliği
112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğü emrine atanarak 24.12.2018 tarihinde görevine başladığı,
göreve başlamasının ardından Sakarya Valiliğine tayin talebinde bulunduğu ve Sakarya
Valiliğinin 05.02.2019 tarih ve … sayılı yazısı ile personelin muvafakatının istenildiği,
2.2. Söz konusu talebin değerlendirilmesi aşamasında, şahsın göreve başlama tarihinin yeni olması, Ağrı’nın en doğu illerinden biri olduğu için personel yetersizliği bulunması, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde norm kadronun %50’den az olması, şahsın mülakat esnasında
Ağrılı olduğu, tüm ailesinin Ağrı’da yaşadığı, eşinin ise Ağrı’da faaliyet gösteren özel bir hastane ile anlaştığı, bu nedenle Ağrı’ya kalıcı olarak yerleşeceğini beyan etmesi gibi kriterler göz önünde bulundurularak 23.08.2019 tarih ve … sayılı yazı ile atamasının uygun görülmediği,
açıklamalarına yer verilmektedir
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 23/07/1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun;
5.1. “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır…”,
5.2. “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Memurların bu kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 nci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır.”
6. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin
“Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değiştirmeler” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun; …
d) Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde
360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene
bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere, atanması suretiyle yapılabilir. …”
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın talebinin reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Ağrı Valiliği 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğü emrinde teknisyen olarak görev yapan başvuran, teknisyen kadrosundan feragat ettiğini belirterek aile birliği kapsamında Sakarya
Valiliği emrine VHKİ kadrosuna tayininin yapılmasını talep etmektedir.
9. Memurların bir kurumdan başka bir kuruma nakilleri 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 74 üncü maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddede nakillerin kurumların muvafakatleri ile gerçekleştirileceği düzenlenmekte ve İdarelere de nakil konusunda takdir yetkisi tanınmaktadır.
10. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil
Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
11. İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. Bu doğrultuda idare takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır.(Bkz. Prof. Dr. Şeref
GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204) Ayrıca öğretide de, idarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içerisinde hareket etmesi, eşitlik ilkesine riayet etmesi, kamu yararı için kullanılması ve gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesisinin Hukuk Devleti açısından zorunlu olduğu belirtilmektedir.
12. Yukarıda açıklandığı üzere, idarenin iş ve işlemlerinde kamu yararına ve hizmet gereklerine riayet etmesi, yasal ve makul gerekçeye dayanması, nesnel ve adil olması, eşitlik ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk devleti olmanın gereği olup, idarenin yasalarla kendisine tanınan takdir yetkisini bu ilke ve ölçütleri göz önünde tutarak kullanması gerekir.
13. Şikayet başvuru dosyasının incelenmesinden, başvuran Sakarya Valiliği emrinde VHKİ olarak görev yapmakta iken 2018 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı sonucu
Ağrı Valiliği 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğü emrine teknisyen olarak atanarak 24.12.2018 tarihinde görevine başladığı, göreve başlamasının ardından 29.01.2019 tarihinde Sakarya
Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’nda münhal bulunan VHKİ kadrosuna tayin talebinde bulunduğu ve Sakarya Valiliği’nin 05.02.2019 tarih ve … sayılı yazısı ile idareden başvuranın muvafakatının istenildiği, Ağrı Valiliği’nin 23.08.2019 tarih ve … sayılı işlemi ile personel yetersizliği nedeniyle başvuranın atamasının uygun görülmemesi üzerine bakılmakta olan şikayet başvurusunun yapıldığı anlaşılmaktadır.
14. Olayda, başvuranın 2018 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı sonucu Ağrı
Valiliği 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğü emrine teknisyen olarak atanması sonrası başvuruya konu talebinin idarece değerlendirilmesi aşamasında, başvuranın göreve başlama tarihinin yeni olması, Ağrı’nın en doğu illerinden biri olduğu için personel yetersizliği bulunması, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde norm kadronun %50’den az olması, başvuranın mülakat esnasında Ağrılı olduğu, tüm ailesinin Ağrı’da yaşadığı, eşinin ise Ağrı’da faaliyet gösteren özel bir hastane ile anlaştığı, bu nedenle Ağrı’ya kalıcı olarak yerleşeceğini beyan etmesi gibi kriterlerin göz önünde bulundurulduğu idarece belirtilmektedir.
15. Başvuranın iddiaları, idarenin cevapları, başvuru konusuna ilişkin mevzuat ve yukarıda yer verilen açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, başvuranın 2018 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı sonucu Ağrı Valiliği 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğü emrine teknisyen olarak atandığı ve 24.12.2018 tarihinde göreve başladığı, akabinde 29.01.2019 tarihinde başvuruya konu tayin talebinde bulunduğu, söz konusu talep hususunda idarenin yasalarla kendisine tanınan takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullandığı görülmektedir.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın Sakarya Valiliği Yatırım
İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’nda münhal bulunan VHKİ kadrosuna atamasının yapılması talebinin reddine ilişkin işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık tespit edilemediğinden hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ve Ağrı Valiliği’ne tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi