|
ÖZET: Başvuran, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında tekniker kadrosuna atanma talebinde bulunmuş, ancak İçişleri Bakanlığı, Mersin İlinde boş kadro bulunmadığını belirterek talebi reddetmiştir. Kamu Denetçisi, başvuranın mezun olduğu bölüm itibariyle tekniker unvanını kazandığını ve bu nedenle atanma talebinin hukuka uygun olması gerektiğini vurgulamıştır.
Kamu Denetçisi, başvuranın atanma talebinin reddinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek, İçişleri Bakanlığına başvuranın tekniker kadrosuna atanması yönünde tavsiyede bulunmuştur. Bu karar, başvuranın hak arama özgürlüğü çerçevesinde değerlendirilmiş ve ilgili mevzuatın gerekliliklerine uygun bir şekilde sonuçlandırılmıştır. İdarenin, bu tavsiyeye uygun hareket etmesi beklenmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/152-S.213
BAŞVURU NO : 2019/12432
KARAR TARİHİ : 03/01/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın tekniker unvanlı kadroya atanma talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 12/07/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Erdemli İlçe Nüfus Müdürlüğünde sicil numarasıyla Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yaptığını, babası
İN 1981 yılında Şehit olduğundan 2003 yılında 3713 sayılı Terörle Mücadele
Kanununun Ek-I inci maddesi kapsamında, V.H.K.İ. olarak atamasının yapıldığını, Mersin
Üniversitesi Mersin Meslek Yüksek Okulundan “Elektrik Teknikeri” olarak 2000 yılında mezun olmasına rağmen, mezun olduğu bölümü ve unvana göre atamasının yapılmadığını, aynı zamanda 2013 yılında Anadolu üniversitesi İktisat bölümü mezunu olduğunu, 3713 sayılı
Terörle Mücadele Kanununun Geçici 15. maddesinde ” Bu Maddenin yürürlük tarihinden önce, ek-l inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibariyle ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar.” hükmünün bulunduğunu ifade ederek 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında tekniker kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden İçişleri
Bakanlığının 02/08/2019 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı emrinde toplam 251 adet (Merkez: 21, Taşra:230)
Tekniker kadrosu bulunmakta olduğu, bu kadrolardan 41’inin (Merkez:12, Taşra:29) boş bulunduğu, ancak Mersin İlinde boş Tekniker kadrosu bulunmadığı, başvuranın KPSS yoluyla 2007 yılında merkezi yerleştirme ile memur olarak atandığı göz önünde bulundurulduğunda, yukarıda zikredilen kanun hükmüne istinaden ilgilinin Tekniker unvanlı kadroya atamasının yapılamayacağı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 5.1. Ek 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “Bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımaları zorunludur.”, 5.2. Ek 1 inci maddesinin altıncı fıkrasında, “Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri Devlet Personel
Başkanlığınca yapılır.” 5.3. Geçici 15 inci maddesinde, “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.” 6. 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan
Verilmesi Hakkında Kanunun; 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kanunun amacı, mühendis ve mimarlar dışında kalan teknik personelin; eğitim seviyelerine göre unvan, yetki ve sorumluluklarını belirlemektir.”,
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın öğrenim durumu itibariyle ihraz etmiş olduğu tekniker kadrosuna atanmasına ilişkin bağlı yetkiye rağmen atanma talebinin reddi işleminin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olması sebebiyle başvuranın 3795 sayılı Kanun gereğince öğrenim durumu itibariyle ihraz ettiği tekniker kadrosuna atamasının yapılması için idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, 3713 sayılı Kanuna istinaden memur olarak atamasının yapıldığı tarihte meslek yüksekokulu mezunu olması nedeniyle sınavsız olarak tekniker unvanlı kadroya atamasının yapılmasını talep etmektedir.
11. Bilindiği üzere, Anayasanın 2 nci maddesinde, Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir.
Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey, yasadan, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir. Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir. (AYM, 17/04/2008 Tarihli, E.2005/5, K.2008/93 sayılı Kararı).
12. Başvuruya konu 3795 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin b bendinde lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlerin tekniker unvanı verileceği düzenlemesi yer almaktadır.
Ayrıca, 3713 sayılı Kanun kapsamında istihdam edilenlerin Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanların, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacakları düzenlenmiştir.
13. Konuya ilişkin Devlet Personel Başkanlığının da 01/08/2016 tarihli duyurusunda da, “2014
Temmuz – 2016 Temmuz dönemi içerisinde atama teklifi yapılarak göreve başlayan personelin, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibariyle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara istihdam edildikleri kurum tarafından atamalarının yapılması zorunludur. Hak sahipleri; çalıştıkları kurumda öğrenim durumu itibariyle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyon bulunmaması halinde diğer kurumlara naklen atanmalarında bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmayacaklardır.
Kamu kurum ve kuruluşları 3713 sayılı Kanunun geçici 15 inci maddesi kapsamında yapılacak naklen atamalarda gerekli hassasiyetleri göstermeleri gerekmektedir.” açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
14. 3795 sayılı Kanun başta olmak üzere ilgili mevzuatta lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlerden sadece belirli alanda öğretim görenlerin tekniker unvanını kazanacağına dair herhangi bir hükmün bulunmadığı, buna aykırı yapılan değerlendirmelerin de mevcut yasal düzenlemenin kapsamının idari işlemle sınırlandırılması anlamına geleceği açıktır.
15. 3713 sayılı Kanun hükmü gereğince öğrenim durumları itibariyle ihraz edilen unvanların
190 sayılı KHK eki cetvellerde yer alması gerektiği, lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim
görenlere verilecek unvanların da 3795 sayılı Kanun ile tespit edildiği; bu kapsamda tekniker unvanının 190 sayılı KHK eki cetvellerde yer aldığı ve başvuranın da Mersin Meslek
Yüksekokulundan mezunu olması nedeniyle 3795 sayılı Kanun gereğince tekniker unvanını ihraz ettiği anlaşıldığından başvuranın mezun olduğu bölüm itibariyle yapılan değerlendirme sonucunda tekniker unvanına atamasının yapılmamasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
16. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın öğrenim durumu itibariyle ihraz etmiş olduğu tekniker kadrosuna atanmasına ilişkin bağlı yetkiye rağmen atanma talebinin reddi işleminin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin, 3795 sayılı Kanunda yer verilen hükmü uygulamaması nedeniyle
“kanunlara uygunluk” ilkesine ve başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Mersin
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; Başvuranın 3795 sayılı Kanun gereğince öğrenim durumu itibariyle ihraz ettiği tekniker kadrosuna atamasının yapılması yönünde İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve İçişleri Bakanlığına tebliğine, karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak hazırlanan bu öneri, Türkiye Cumhuriyeti
Kamu Başdenetçisinin uygun görüşlerine arz edilir.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi