|
ÖZET: Başvuran, sağlık mazereti nedeniyle Gediz İlçe Nüfus Müdürlüğü’nden Kütahya Valiliği’ne tayin talep etmiştir. Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 72. maddesi ve ilgili yönetmelikler uyarınca, yer değiştirme talebinin kabul edilebilmesi için başvuranın sağlık durumunun mevcut görev yerinde tedavi edilemeyeceğini sağlık kurulu raporuyla belgelendirmesi gerekmektedir. Başvuran, bu raporu sunmasına rağmen, Kütahya Valiliği’nde boş şef kadrosunun bulunmadığı gerekçesiyle talebi reddedilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın sağlık mazeretine dayalı yer değiştirme talebinin reddinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu değerlendirmiştir. İdarenin, başvuranın çalıştığı Gediz İlçe Nüfus Müdürlüğü’nde personel ihtiyacı bulunduğunu ve tayin talebinin bu ihtiyacı olumsuz etkileyebileceğini belirtmesi, kararın gerekçesini güçlendirmiştir. Dolayısıyla, başvuranın sağlık sorunlarını mazeret göstererek tayin talep etmesinin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/92-S.138
BAŞVURU NO : 2019/12541
KARAR TARİHİ : 03/01/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Tayin talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16/07/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. (TCKN: ); Gediz İlçesi Nüfus Müdürlüğünde şef olarak görev yaptığını, ankilozan spondilit rahatsızlığı olduğunu ve Kütahya Evliya Çelebi Eğitim ve
Araştırma Hastanesinde biyolojik ajan tedavisi gördüğünü, Gediz ile Kütahya arasının 100 km.
olduğunu, bu nedenle tedavisi için rapor yada izin alması gerektiğini, Gediz’de tedavi olabileceği sağlık kurumu bulunmadığını belirterek, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme
Yönetmeliği’nin 13. Maddesine istinaden Kütahya Valiliğinde boş bulunan şef kadrolarına atanmayı veya Kütahya Merkez İlçe’de görevlendirilmeyi talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu taleple ilgili olarak İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü
16.05.2019 tarih ve sayılı cevabi yazısında; Başvuranın Kütahya İlçesi Gediz İlçe Nüfus
Müdürlüğünde şef olarak görev yaptığı, başvuranın 27.02.2019 tarihli ve “Kütahya Valiliği emrine tayini” talepli dilekçesinin, “Valilik emrinde bulunan boş bulunan şef kadrosuna başvuranın ataması yapılmasının düşünülmediği, ancak il merkezinde bulunan Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni kadrolarına tayininin yapılabileceği” ifade edildiği,
2.1. Başvuruya konu taleple ilgili olarak Gediz Kaymakamlığı İlçe Sağlık Müdürlüğü’nün
21.11.2019 tarih ve sayılı cevabi yazısında; “İlçe Merkezinde bulunan Devlet Hastanesinde
biyolojik ajan tedavisi yapılmadığı, başvuranın durumunun aciliyet ihtiva etmediği” ,
2.2. Kütahya Valiliği Hukuk İşleri Şube Müdürlüğü’nün 16.08.2019 tarih ve sayılı yazısında; Başvuranın 2018 yılında yapılan İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme sınavında başarılı olarak 04.01.2019 tarihinde Gediz İlçe Nüfus Müdürlüğü’nde göreve başladığı, mezkur atamadan önce kadrosu Kütahya Valiliği olmak üzere Kütahya Bilim ve Sanayi İl
Müdürlüğü’nde geçici olarak çalışmakta olduğu,
2.2. Kütahya Valiliği Hukuk İşleri Şube Müdürlüğü’nün 27.11.2019 tarih ve sayılı yazısında; “Valilik bünyesinde boş şef kadrosunun olmadığı”, 2.3. Kütahya İl Sanayi Teknoloji Müdürlüğü’nün “başvuranın Müdürlük emrinde geçici olarak görevlendirilmesi” hususunda Kütahya Valiliği’nden muvaffakat talepli yazıya, “başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulması” nedeniyle geçici görevlendirme talebi Valilik tarafından uygun görülmediği, 3. Başvuranın 13.03.2019 tarihli “önceki” başvurusuna istinaden gönderilen bilgi belge isteme yazısına Kütahya Valiliği tarafından 22.08.2019 tarihinde verilen cevabi yazı ve ekindeki belgelerden; Başvuranın; İçişleri Bakanlığı 2018 yılında açtığı Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Sınavında başarılı olarak Gediz İlçe Nüfus Müdürlüğü’ne atandığı, mezkur sınavda
Kütahya İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’nde boş kadro bulunmadığı, başvuranın hizmetine
Gediz İlçe Nüfus Müdürlüğü’nde ihtiyaç duyulduğu,”
Anlaşılmıştır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Genel İlkeler başlıklı 128 inci maddesinde “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.” 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72’nci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır…” 7. 25/6/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin, 7.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde: “Bu Yönetmelik; 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 2 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2 nci maddesi ve aynı Kanunun
2670 sayılı Kanunla değişik 72 nci maddesine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum
içinde yer değiştirme suretiyle atanmalarını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.” 7.2. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasında: “a) Yer değiştirme suretiyle atanma, aynı kurumda çalışan memurların, bu Yönetmelikte tespit edilen hizmet bölgelerine belirli süreler dahilinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 76 ncı maddesindeki esaslar çerçevesinde atanmasını, … ifade eder.” 7.3. “Temel İlkeler” başlıklı 4 üncü Maddesinde: “Temel ilkeler şunlardır: a) Yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkanları göz önünde bulundurulur. b) Yer değiştirme suretiyle atamalar, ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılmak suretiyle oluşturulan bölgeler arasında yapılır. c) Bu atamalarda, memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak esastır.
7.4. “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 13’üncü maddesinde: “Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir. ” 8. 08.06.2007 tarih ve 26546 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan İçişleri Bakanlığı Personeli
Yer Değiştirme ve Atama Yönetmeliği’nin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 20 nci Maddesinde; “Memurun isteği üzerine sağlık, aile birliği, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talepleri ya da hizmetin gereği olarak yapılabilecek yer değiştirmeler ile bölge hizmetinden sayılacak ve sayılmayacak süreler hususlarında ve bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan diğer hallerde; 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 19/4/1983 tarihli ve 83/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin
Yönetmelik hükümleri uygulanır.”, 9. 08.06.2007 tarih ve 26546 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan İçişleri Bakanlığı Personeli
Görevde Yükselme ve Ünvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik’in; 9.1. “Amaç” başlıklı 1. Maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak İçişleri Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslarını belirlemektir.
9.2. “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi hizmet grupları” başlıklı 5.
Maddesinde: “(1) Bu Yönetmelik kapsamında Bakanlık personeli görev gruplarına ayrılarak, görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir…8) Şef, koruma ve güvenlik şefi…”
Düzenlemeleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran; sağlık mazereti nedeniyle Gediz İlçe Nüfus Müdürlüğü’nden Kütahya
Valiliği’ne tayin talep etmektedir.
11.1. Başvuranla Kurum Uzmanı arasında yapılan telefon görüşmesinde, Başvuran; “mezkur sağlık sorununun 7-8 senedir devam ettiği ve yaklaşık olarak son 2 senedir düzenli olarak tedavi gördüğünü” ifade etmiştir.
12. 657 sayılı Kanunun 72’nci maddesinde yer değiştirme suretiyle atanma müessesi düzenlenmekte, bu kapsamda söz konusu madde hükmünün dayanağını oluşturduğu Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelikte de yer değiştirme suretiyle atanma, aynı kurumda çalışan memurların, bu Yönetmelikte tespit edilen hizmet bölgelerine, kurumların kadro imkanları dahilinde, belirli süreler dahilinde 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun değişik 76’ncı maddesindeki esaslar çerçevesinde atanması olarak tanımlanmaktadır. Anılan Yönetmeliğin 13’üncü maddesinde, memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığının veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğinin alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerektiği belirtilmektedir.
13. Somut olayda, başvuranın sağlık mazereti sebebi ile yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin 13 üncü maddesi uyarınca hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığının alınacak sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi gerekmektedir. Başvuran tarafından 07/02/2019 tarihli no’lu Kütahya Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesinin
“ankilozan spondilit rahatsızlığı nedeniyle 3. Basamak sağlık kuruluşunda tedavisinin mümkün olduğu” içeren raporu dilekçe ekinde Gediz Kaymakamlığı’na 27.02.2019 tarihinde sunduğu ancak Kütahya İl Yazı İşleri Müdürlüğü’nün 07.03.2019 tarihli yazısıyla “boş bulunan şef kadrosuna tayininin düşünülmediği” belirtilerek talebinin reddedildiği anlaşılmıştır.
13.1. Diğer taraftan 657 sayılı Kanununun 33 üncü maddesinde “kadrosuz memur çalıştırılamayacağı” hükmüne yer verildiği, İdarenin 27.11.2019 tarihli yazısında “Valilik bünyesinde boş şef kadrosunun olmadığı”nın ifade edildiği, Devlet Memurlarının Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin 4 üncü Maddesi gereğince “yer değiştirme suretiyle tayin taleplerinde hizmet ihtiyaçları ve boş kadro durumunun göz önünde
bulunması” gerektiği, bu hususun Danıştay 2. Dairesinin 06.06.2018 tarih ve E: 2016/10639 K:
2018/3811 kararında da belirtildiği, 13.2. Ayrıca; İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve
Esaslarına Dair Yönetmelik’te belirtildiği üzere, yapılan görevde yükselme sınavlarının amacı
“Kurumların hizmet gerekleri ve personel planlaması dahilinde, Kurumların ihtiyaç duyduğu yerlerde görevde yükselme sınavlarıyla personel istihdam edilmesi” olduğu, dolayısıyla, hizmetine ihtiyaç duyulan personelin bu görevlere atanmasıdır. İdare’nin cevabi yazısında da belirtildiği üzere, Kütahya İl Merkezinde Nüfus Müdürlüklerinde şef kadrosunda personele ihtiyaç yoktur. Buna binaen, şeflik kadrosunda personel ihtiyacı olunan Gediz İlçe Nüfus
Müdürlüğü için görevde yükselme sınavının açıldığı ve başvuranın da bu sınavda başarılı olduğu, kaldı ki, Kurum içi yazışmalardan da anlaşılacağı üzere, başvuranın hizmetine çalıştığı
Kurum olan Gediz İlçe Nüfus Müdürlüğü’nde ihtiyaç vardır. Diğer taraftan, görevde yükselme ve ünvan sınavlarında amaçlanan gayenin “Kurumun personel ihtiyacının giderilmesi” olduğu ve Kurumun Gediz İlçesinde personele ihtiyaç duyduğu göz önünde bulundurulduğunda; Başvuranın tayin talebinin ilgili mevzuatla amaçlanan gayeye erişilmesini sakatlayacağı aşikardır.
13.3. Öteki taraftan; başvuranın sağlık sorunlarının yeni oluştuğu hususunda bir bilgi ve belge
Kurumumuza ulaşmamıştır. Başvuran Gediz İlçesi için açılan görevde yükselme sınavına başvuruda bulunduğunda, kendisinin Gediz’de görev yapacağını ve sağlık ile ilgili sorunları için bu İlçe’de tedavi imkânının olmadığını bilmek durumundadır. Bu bağlamda; bilerek ve isteyerek atandığı görev yerinden sağlık sorunlarını mazeret olarak göstererek, Kütahya
Merkezi’ne tayin talebinde bulunamayacağı anlaşılmıştır.
14. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kütahya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi