| ÖZET: Başvuran, 2011 yılında KPSS ile Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ziraat teknisyenliği kadrosuna başvurduğunu, ancak daha düşük puan alan kişilerin atanmasına rağmen kendisinin atanmadığını iddia ederek hukuki süreç başlatmıştır. İdare mahkemesi, başvuranın puanının yetersiz olduğunu belirterek atamasının yapılmamasını hukuka uygun bulmuş, ancak başvuranın durumunun yeniden değerlendirilmesi gerektiğine dair bir tavsiye kararı verilmiştir. ÖSYM’nin yerleştirme simülasyonunda başvuranın puanının, atama için gereken minimum puanın altında kalması sebebiyle atamasının yapılmaması yönündeki idarenin kararı, hukuka uygun bulunmuştur. Ancak, benzer durumda olan ve asgari puan şartını taşımayan diğer kişilerin atama durumlarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu durum, kamu yönetiminde eşitlik ilkesinin ihlali riskini taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/12858-S.19925
BAŞVURU NO : 2019/13054
KARAR TARİHİ : 11/12/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın ziraat teknisyenliği kadrosuna atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 24/07/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 2010 yılında Kamu Personeli Seçme Sınavı’na (KPSS) girerek 69 puan aldığını, Tarım ve Orman Bakanlığının ziraat teknisyenliği kadrosuna başvuru yaptığını, tercihler bittikten sonra kadroya yerleşemediğini fakat kendisinden daha düşük puana sahip olan …_., …_., …_., …_. ve …. isimli kişilerin göreve başlatıldığını öğrendiğini, İdare mahkemesine başvuruda bulunduğunu ve kendisinin haklı çıktığını fakat Bakanlığın bu karara itiraz ederek davasının Bölge İdare Mahkemesine gittiğini, burada da lehine karar verilerek mahkemenin kendisini haklı bulduğunu, Bakanlığın yine itiraz ederek Danıştay’a gittiğini ve yine kendisinin haklı çıktığını, daha sonra adı geçen Bakanlığın Danıştay’da karar düzeltme talebinde bulunduğu, bunun da reddedilerek kararın kesinleştiğini, bütün davaları kazandığı halde kendisinin göreve başlatılmadığını ve ilgili İdare ile sözlü olarak görüştüğünde, kendisini göreve başlatmalarının mümkün olmadığı bilgisi verildiğini belirterek sözü edilen ziraat teknisyenliği kadrosuna atamasının yapılmasını ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Tarım ve
Orman Bakanlığı tarafından gönderilen 11.09.2019 tarih ve … ve 08.10.2019 tarih ve …
sayılı cevabi yazılarda özetle; 2.1. “Ankara 18. İdare Mahkemesi’nin 23.05.2016 tarihli ve … sayılı dava konusu işlemin iptali kararında “Davacının yeni duruma göre yerleştirilip yerleştirilemeyeceğine ilişkin belirlemenin Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezince mezun olunan alan/program kontrolü ile birlikte tercihler ve yerleştirme puanı dikkate alınarak yapılması gerektiği, bunun da ilgili kişilerin doğrudan o kadroya atanması sonucunu doğurmayacağı, kadronun gerektirdiği tüm koşullar dikkate alınarak davalı idarece bu konuda ayrıca bir işlem tesis edileceği de açıktır.” denildiği, söz konusu karar doğrultusunda ÖSYM Başkanlığına
13.06.2016 tarihinde başvuranın KPSS 2011/1 tercih listesi ile hangi İle yerleşebileceğinin
sorulduğu, alınan 30.06.2016 tarihli cevabi yazıda; ilgilinin istenilen nitelikler göz önünde bulundurulsa dahi herhangi bir kadroya yerleşemediği ve yerleştirmesi yapılan en küçük puanlı 95. Adayın puanının 71,760 olarak gerçekleştiği, başvuranın puanının ise 69,456 olduğunun bildirildiği, 2.2. Adı geçenle aynı durumda olan kişilerle ile ilgili olarak Bakanlık Hukuk Müşavirliğinin görüşüne başvurulduğu ve “Karar gerekçesinde belirtilen hususlar doğrultusunda ilgilinin atama şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılarak sonuca göre işlem tesis edilmesi gerektiği düşünülmektedir.” şeklinde görüş bildirildiği, izah edilen bu sebeplerle iptal kararının, başvuranın yerleştirme için yeterli puana sahip olmaması sebebiyle, atamasının yapılmaması yönünde uygulandığı, başvuranın zikretmiş olduğu ve yukarıda ismi geçen kişilerin Bakanlık emrine atamalarının yapıldığı ve halen çalışmakta oldukları ifade edilmiştir.
3. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından gönderilen 10.10.2019 tarih ve 28814 sayılı cevabi yazıda özetle;
3.1. KPSS 2011/1 yerleştirme işlemleri kapsamında mülga Gıda Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığınca ilan edilen 95 kişilik ziraat teknisyen unvanlı kadrolara yerleştirmesi yapılan en küçük puanlı adayın puanının 77,524, başvuranın tercih etmiş olduğu 8 adet ziraat teknisyeni kadrosuna yerleşen en küçük puanlı adayın puanının 79,796, başvuranın puanının ise 69,456 olduğu,
3.2. Yerleştirme işlemleri kapsamında mülga Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca ilan edilen 95 kişilik ziraat teknisyen unvanlı kadroya istenilen nitelikler göz önünde bulundurularak yapılan yerleştirme işlemi (simülasyon) neticesinde; en düşük puanlı 95.
adayın puanının 71,760, başvuranın tercih etmiş olduğu 8 adet ziraat teknisyeni kadrosuna yerleşen en küçük puanlı adayın puanının 72,979 olduğu ve başvuranın, istenilen nitelikler göz önünde bulundurulsa dahi herhangi bir kadroya yerleşemediğinin tespit edildiği ve bu durumun 30.06.2016 tarihli yazı ile adı geçen Bakanlığa bildirildiği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; 4.1. “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde; ‘’Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.’’
4.2. ‘’Kanun önünde eşitlik’’ başlıklı 10 uncu maddesinde; ‘’Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir… Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.
Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.’’
4.3. ‘’Çalışma hakkı ve ödevi’’ başlıklı 49 uncu maddesinde; ‘’Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.’’
4.4. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; ‘’Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ‘’Temel ilkeler’’ başlıklı 3 üncü maddesinin son fıkrasında; ‘’Liyakat: Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.’’
7. 17/2/2011 tarihli ve 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri
Hakkında Kanun’un ‘’Temel ilkeler’’ başlıklı 7 nci maddesinin beşinci fıkrasında; ‘’Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır. İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir.’’
8. 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ‘’Ölçme, Seçme ve Yerleştirme
Merkezi Başkanlığı’’ başlıklı 25 inci Bölümünün;
8.1. “Tanımlar” başlıklı 346 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; “Kılavuz:
Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini tanımlar.”
8.2. ‘’Kuruluş görev ve yetkiler’’ başlıklı 347 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı, bu Bölüm ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip, Yükseköğretim Kurulu ile ilgili, merkezi Ankara’da bulunan özel bütçeli bir kuruluştur.’’
8.3. İkinci fıkrasının (a) bendinde; “Yükseköğretim Kurulu kararlarına veya ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans veya lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti veya yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama veya yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere, ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek veya yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak.” (b) bendinde; “İlgili mevzuat hükümleri uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonlarında görev almaya veya görevde yükselmeye yönelik sınavları ve gerektiğinde yerleştirme işlemlerini ilgili kurumun talebine bağlı olarak yapmak.” (ı) bendinde; “Sınav sonuçlarını analiz etmek ve sonuçları kamuoyuna duyurmak; sınav sonuçlarını ilgili kurum veya kuruluşlara basılı veya elektronik ortamda iletmek” (i)
bendinde; ‘’ Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak.”
9. 18/3/2002 tarihli ve 3975 sayılı Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak
Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin; 9.1.‘’KPSS Kılavuzu’’ başlıklı 8 inci maddesinde; ‘’ KPSS Kılavuzu’nda; personel alımı, başvuru, genel sınav, alan sınavları ve değerlendirme işlemlerine ilişkin gerekli bilgi ve kurallar ile kadrolarına usulüne uygun açıktan atama izni alınmış veya bir yıl içinde personel alınması planlanmış olan kamu kurum ve kuruluşlarının adları, kadro sayıları bunların adaylarda aradıkları nitelikler ile adayların sınav öncesi bilmesinde yararlı olabilecek diğer bilgiler yer alır.’’
9.2.‘’Atama yapılacak kadroların belirlenmesi’’ başlıklı 20 nci maddesinde; ‘’Kamu kurum ve kuruluşları tarafından, açıktan atama yapacakları (B) grubu kadrolar için ilgili mevzuatı uyarınca yetkili makamlardan izin alındıktan sonra, bu kadroların koşullarının belirlenmesi amacıyla; yükseköğretim kurumları ile yükseköğretim üst kuruluşları, Yüksek
Öğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığına; bunların dışında kalan diğer kamu kurum ve kuruluşları
DPB’ye başvurur.
YÖK Başkanlığı aldıkları başvuruları; unvan, sayı, sınıf ve derecesi ile aranan koşullar yönünden inceleyerek görüşlerini, bu kuruluşlara ait kadroların tümünü kapsayacak şekilde manyetik ortamda DPB’ye bildirir. Yerleştirme işlemine alınabilmesi için, bu kadrolara ilişkin bilgi ve aranan koşulların, sınavın yapılacağı tarihten 4 ay önce DPB’ye doğru ve eksiksiz olarak bildirilmiş olması şarttır.
DPB bu bildirimleri, Nitelik-Kod Kılavuzu’nda yer alan hususlara uygunluk yönünden inceleyerek sonucu, sınavın yapılacağı tarihten 3 ay önce ÖSYM’ye manyetik ortamda bildirir.
ÖSYM, bu kadrolarla ilgili olarak gerektiğinde kurumlarla son mutabakatı sağlar.
Kamu kurum ve kuruluşları, DPB tarafından onaylanan Nitelik-Kod Kılavuzu’nda belirtilenler dışında ayrıca özel nitelik belirleyemez.’’ 9.3.‘’Yerleştirme programı’’ başlıklı 21 inci maddesinde; ‘Tercih Kılavuzu’nun hazırlanması, tercihlerin alınması, genel ve ek yerleştirmenin yapılması ile yerleştirme sonuçlarının bildirilmesi işlemlerinde göz önünde tutulacak işlem-süre takvimini kapsayan
Yerleştirme Programı, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesi uyarınca adaylara ulaştırılacak KPSS
Kılavuzu’nda yer alır.
Yerleştirme Programı’na göre, zamanında bildirilmeyen kadrolara ilişkin bilgiler, Tercih
Kılavuzu’nda yer almaz ve genel yerleştirme sırasında bu kadrolara yerleştirme yapılmaz.’’
9.4.‘’Tercihlerin alınması’’ başlıklı 22 nci maddesinde; ‘’KPSS sonuçlarının açıklanmasından sonra ÖSYM tarafından, yerleştirme işlemi için, bir Tercih Kılavuzu ve
Tercih Formu hazırlanır ve adaylara ulaşması sağlanır. Kamu kurum ve kuruluşlarının, usulüne uygun olarak açıktan atama izni alınmış ve koşulları belirlenmiş (B) grubu boş kadrolarının sınıf, unvan, derece ve sayısı ile bu kadrolar için aranacak nitelikleri kapsayan bilgiler, DPB adına ÖSYM tarafından ilan edilir. Adaylar, atanmak istedikleri kadroları, Tercih Formu’na yazarak kodlarlar ve Kılavuz’da belirlenen yolla teslim ederler. Tercihlerin alınması sırasında adaylardan kadroların koşullarına ilişkin herhangi bir belge istenmez.’’
9.5. “Yerleştirme” başlıklı 23 üncü maddesinde; “Adaylar, Beşinci Bölümde yer alan hükümler saklı kalmak üzere, ÖSYM tarafından (B) grubu kadrolara; KPSS puanları, tercihleri, kadro sayıları ve koşulları göz önünde tutulmak suretiyle yerleştirilir. Yerleştirme işlemlerinde, diğer koşullar saklı kalmak kaydıyla, yerleştirmenin yapıldığı tarihte aynı adaya ait geçerlilik süresi bitmeyen sınavlardan alınan en yüksek KPSS puanı dikkate alınır ve aynı puanı alan adaylar arasından diploma tarihi itibariyle önce mezun olmuş olana, bunun aynı olması halinde yaşı büyük olana, her ikisinin de aynı olması durumunda ise sınav sonucu yeni açıklanan adaya öncelik tanınır… Yerleştirmede adayların Başvurma Belgesi’nde ve Tercih
Formu’nda yazıp kodladıkları beyanları esas alınır. Yerleştirme sonuçları, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına, adaylara ve DPB’ye bildirilir.”
9.6. “Adayların başvurmaları ve atanmaları” başlıklı 25 inci maddesinde; “Adaylar, yerleştirildikleri kamu kurum ve kuruluşlarına, Tercih Kılavuzu’nda yazılı olan belgeler ve
KPSS Sınav Sonuç Belgesi ile birlikte atanmak üzere süresi içinde başvururlar. Kamu kurum ve kuruluşları, atamaya yetkili amirin onayı ile beş kişiden oluşan bir sınav değerlendirme komisyonu kurar. Bu komisyon, atanmak üzere bildirilen adayları, aranılan nitelikler yönünden inceleyerek, nitelikleri uyanların atamalarının yapılmasını teklif eder. Beşinci
Bölümde yer alan hükümler saklı kalmak üzere, ÖSYM tarafından yerleştirilen adaylar, başka bir sınav veya mülakat yapılmaksızın, ilan edilmiş kadrolara doğrudan atanır. Ancak, atama için öngörülen koşullara uymayan veya gerekli belgeleri süresi içinde getiremeyen adayların atamaları yapılmaz.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, 2011 yılında KPSS puanıyla Tarım ve Orman Bakanlığının ziraat teknisyenliği kadrosuna başvuru yaptığını, tercihler bittikten sonra kadroya yerleşemediğini, bunun üzerine İdare mahkemesinde dava açtığını, davayı kazandığını, davayı kazanmasına rağmen göreve başlatılmadığını belirterek KPSS’den aldığı puana istinaden Tarım ve Orman Bakanlığına ziraat teknisyeni olarak atamasının yapılmasını talep etmektedir.
12. 1982 Anayasasının 49 uncu maddesinde, Devletin; çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğu; 125 inci maddesinde ise idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olduğu hüküm altına alınmıştır.
13. Bununla birlikte 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda liyakat ilkesi, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında
Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır. Bu çerçevede kamu hizmetlerinin etkin ve verimli olarak yürütülmesi için kamu kurum ve kuruluşlarında liyakat ilkesi çerçevesinde, kamuya personel alımında adayların sınava tabi tutularak kendi aralarında rekabet ortamı yaratılması ve liyakat esasına dayalı olarak bilgi düzeyi ve yetenekleri üst düzeyde olanların seçilmesi yoluna gidilmektedir.
14. Ayrıca Anayasa Mahkemesinin 25.05.1976 tarih ve K.1976/28 sayılı kararında da belirtildiği üzere hukuk devleti, “insan haklarına saygılı ve bu hakları koruyucu âdil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirmekle kendini yükümlü sayan, bütün davranışlarında hukuk kurallarına ve Anayasa’ya uygun, bütün eylem ve işlemleri yargı denetimine bağlı olan devlet” demektir. Bu kapsamda Anayasanın ‘’Kanun önünde eşitlik’’ başlıklı 10 uncu maddesinin son cümlesinde devlet organlarının ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorunda oldukları hükmüne yer verilmiştir.
15. Başvuruya konu somut olayda; başvuranın, 2010 Kamu Personeli Seçme Sınavı Ön Lisans düzeyinden sınava girerek P94 puan türünden 69,456 puan aldığı, 2011/1 yerleştirme işlemleri kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığınca ilan edilen 95 kişilik ziraat teknisyeni unvanlı kadroya başvurduğu, yapılan yerleştirme işlemleri sonucunda sözü edilen kadrolara yerleştirmesi yapılan en küçük puanlı 95. adayın puanının 77,524 olması dolayısıyla herhangi bir kadroya yerleşemediği ancak; yerleştirmesi yapılanlar arasında bulunan 59 kişinin ziraat teknisyenliği için aranan nitelikleri taşımaması, dolayısıyla da atamalarının yapılmaması üzerine bu kişilerin sözü edilen kadrolara başvurmamaları durumunda kendisinin yerleşebileceğinden bahisle boş kalan kadrolardan birine atanma istemiyle 17.08.2015 tarihinde başvuranın ilgili Bakanlığa başvurduğu, Bakanlıkça “ÖSYM Başkanlığınca yapılan yerleştirme işlemlerine Bakanlıkça müdahale edilmesinin mümkün olmadığı” belirtilerek başvurusunun reddedildiği, bunun üzerine başvuranın Ankara 18. İdare Mahkemesi’nde iptal davası açtığı ve anılan mahkemece, “Söz konusu işlemde başvuranın mezuniyet ya da puan durumu itibarıyla bir değerlendirmeye tabi tutulmadan ‘Yerleştirme sürecinde Bakanlıkça yapılacak bir işlem bulunmadığı’ gerekçesiyle başvuranın başvurusunun reddedilmesinde sebep yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, davacının yeni duruma göre yerleştirilip yerleştirilemeyeceğine ilişkin belirlemenin ÖSYM Başkanlığınca mezun olunan alan/program kontrolü ile birlikte tercihler ve yerleştirme puanı dikkate alınarak yapılması gerektiği, bunun da ilgili kişilerin doğrudan o kadroya atanması sonucunu doğurmayacağı, kadronun gerektirdiği tüm koşulların dikkate alınarak davalı idarece bu konuda ayrıca bir işlem tesis edileceğinin de açık olduğu” gerekçesiyle, idari işleme yönelik olarak 23.05.2016 tarihinde iptal kararı verildiği anlaşılmıştır.
16. Bu kapsamda yapılan değerlendirmede; Ankara 18. İdare Mahkemesi Kararına istinaden, Tarım ve Orman Bakanlığınca ÖSYM’ye gönderilen 13.06.2016 tarih ve 015615 sayılı yazıda başvuranın, yeniden yapılan yerleştirme işlemi (simülasyon) neticesinde yerleştirmesinin yapılıp yapılamayacağının sorulduğu, ÖSYM tarafından verilen 30.06.2018 tarih ve 18370 sayılı cevabi yazıda ise; “İstenilen nitelikler göz önünde bulundurularak yeniden yapılan yerleştirme işlemi neticesinde başvuranın, istenilen nitelikler göz önünde bulundurulsa dahi herhangi bir kadroya yerleşemediğinin tespit edildiği, bu işlem neticesinde ilgili kadrolara yerleştirmesi yapılan en küçük puanlı 95. adayın puanının 71,760 olarak gerçekleştiği, oysa başvuranın puanının 69,456 olduğu” belirtildiğinden, ÖSYM’nin anılan yazısı ve aynı yönde verilen Bakanlık Hukuk Müşavirliğinin 28.03.2016 tarihli görüş yazısı uyarınca, Bakanlık
Makamının 19.07.2016 tarihli oluruyla sözü edilen mahkeme kararını, başvuranın atamasının yapılmaması yönünde uyguladığı görülmüştür.
17. Bu itibarla gereken nitelikleri taşımadığı gerekçesiyle ataması yapılamayanların yerine yeniden ÖSYM Başkanlığınca yapılan yerleştirme işlemi (simülasyon) neticesinde, yerleştirme taban puanın 71,760’ a düştüğü, başvuranın tercih listesi dikkate alındığında da, tercih ettiği illerin içinde en düşük puanla yerleştirme yapılan ilin puanının 72,979 olduğu; başvuranın puanının ise 69,456 olduğu anlaşıldığından asgari puan şartını taşımayan başvuranın ziraat teknisyenliği kadrosuna atamasının yapılmaması işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
18. Ayrıca, yine başvuran tarafından iddia edilen ve ilgili İdarece, ihtiyacı olan kadrolara atanacak eğitim düzeyini aramadan tüm müracaat edenlerin yerleştirmesinin yapıldığı, kişilerin şartları taşıyıp taşımadığı kontrol edilmeden tercihlerin alındığı ve idarenin kendi hatası nedeniyle mağdur olduğu iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede ise Kamu Görevlerine
İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin ‘’Tercihlerin alınması’’ başlıklı 22 nci maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarının, usulüne uygun olarak açıktan atama izni alınmış ve koşulları belirlenmiş (B) grubu boş kadrolarının sınıf, unvan, derece ve sayısı ile bu kadrolar için aranacak nitelikleri kapsayan bilgilerin, Devlet Personel
Başkanlığı adına ÖSYM tarafından ilan edileceği, adayların atanmak istedikleri kadroları
Tercih Formu’na yazarak kodlayacağı ve Kılavuz’da belirlenen yolla teslim edecekleri, tercihlerin alınması sırasında adaylardan kadroların koşullarına ilişkin herhangi bir belge istenmeyeceği hükmü yer almakta olduğundan, yerleştirme işlemleri esnasında nitelik kontrolü yapılmamasında mevzuata aykırılığa rastlanılmamıştır.
19. Diğer yandan, başvuranın da iddia ettiği gibi ÖSYM Başkanlığınca yapılan yeniden yerleştirme işlemi (simülasyon) neticesinde puanları, yerleştirme taban puanın (71,760) altında kalmasına rağmen …, …, …, … ve … isimli kişilerin halihazırda Bakanlık bünyesinde çalışmakta olduğu, bununla birlikte başvuranın belirttiği isimler dışında, 2011/1 Mahkeme
Kararı Gereği Ataması Yapılanlar Listesi’nin incelenmesi neticesinde; …, … ve … isimli kişilerin de, 71.760 atama taban puanından daha düşük puana sahip olmalarına rağmen
Bakanlık bünyesinde çalışmakta olduğu tespit edilmiştir.
20. ÖSYM Başkanlığı tarafından bilgi ve belge talepli yazımıza istinaden Kurumumuza verilen cevapta, …, …, …, …, … isimli adayların 2011/1 yerleştirme ve mahkeme kararı sonrasında simüle edilen 2011/1 yerleştirme işlemleri sonucunda herhangi bir kadroya yerleşemedikleri belirtilmektedir. Ayrıca asgari puan şartını taşımamalarına rağmen ataması yapılanlardan, …’nin KPSS P94 puanının 65,043; …’in KPSS P94 puanının 70,943; …’ün KPSS P94 puanının 67,756; …’ın KPSS P94 puanının 66,3 ve …’ün KPSS P94 puanının 68,001; …’un KPSS P94 puanının 70,577; …’ın KPSS P94 puanının 69,944 ve …’ın KPSS P94 puanının 71,746 olduğu; 71.760 atama taban puanına ulaşamadıkları görülmüştür. Tarım ve Orman Bakanlığı, asgari puan şartını taşımamalarına rağmen ataması yapılan kişilerin atanması işlemine dayanak olarak adayların İdare Mahkemelerinde söz konusu atanmama işlemine karşı açtıkları iptal davalarında ilk derece mahkemeleri tarafından verilen yürütmenin durdurulması ve iptal kararlarını göstermektedir.
21. Ayrıca Kurumumuza sunulan …’ye ait “Personel Hereketleri Onayı” adlı belgede atama işleminin dayanağı olarak Ankara 14. İdare Mahkemesinin 26/03/2015 tarihli ve … ve …. sayılı kararında “… dava konusu işlemin iptaline…” karar verilmesi gösterilmektedir. Ancak ÖSYM
Başkanlığı tarafından mülga Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına gönderilen 16/6/2015 tarihli ve … sayılı yazıda, yeniden yerleştirme işlemi neticesinde …’nin herhangi bir kadroya yerleşemeyeceği belirtilmekte; yine mülga Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Personel
Genel Müdürlüğünün Hukuk Müşavirliğine hitaben yazdığı 2/6/2015 tarihli ve … sayılı yazıda, adaylardan …’ün atanmama işleminin iptali talebiyle açtığı davada Ankara 5. İdare
Mahkemesi’nin verdiği yürütmenin durdurulması kararının davacının herhangi bir yere yerleştirmesi yapılmadığından uygulanma imkanının bulunmadığı, konunun Hukuk
Müşavirliğince değerlendirilerek kararın ne şekilde uygulanacağı yönünde bilgi verilmesi talep edilmiş; mülga Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Hukuk Müşavirliğinin 10/6/2015 tarihli ve …sayılı yazısında, Ankara 5. İdare Mahkemesi’nin …. sayılı dosyasına ilişkin 15/4/2015 tarihli kararda belirtilen hususların açık olduğu, hukuki mütalaa verilmesi gerektirir bir durum olmadığı belirtilmiştir. Ancak söz konusu karar metninde, mahkeme, yürütmenin durdurulmasına esas olan gerekçesinde, “… Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nca ilan edilen 95 kişilik teknisyen unvanlı kadroya tercih kılavuzunda belirtilen niteliklere sahip olmayan kişilerin başvurmamış olması durumunda, davacının mezuniyet durumu itibariyle boş bulunan kadrolara yerleştirmesinin yapılıp yapılmayacağının davacının mezuniyet durumunun, niteliklerinin ve KPSS puanının idarece değerlendirilerek bu yönde işlem tesis etmesi gerekirken, aksi yöndeki dava konusu işlem de hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” … hükmüne yer verildiği, bu ifadeden ilgili adayın atanması gerektiği anlamının çıkarılamayacağı tespit edilmiştir.
22. … tarafından açılan dava neticesinde Ankara 14. İdare Mahkemesi tarafından verilen karar incelendiğinde, Ankara 14. İdare Mahkemesi’nin esas hakkında verdiği 26/3/2015 tarihli ve
…. ve …. sayılı iptal kararında, “Davacının yeni duruma göre yerleştirilip yerleştirilemeyeceğine ilişkin belirlemenin Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezince mezun olunan alan/program kontrolü ile birlikte tercihler ve yerleştirme puanı dikkate alınarak yapılması gerektiği, bunun da ilgili kişilerin doğrudan o kadroya atanması sonucunu doğurmayacağı, kadronun gerektirdiği tüm koşullar dikkate alınarak davalı idarece bu konuda ayrıca bir işlem tesis edileceği de açıktır.” ifadelerine yer verdiği, söz konusu kararın gerekçesinin başvuranın açtığı davada Ankara 18. İdare Mahkemesi tarafından verilen
23.05.2016 tarihli ve … sayılı iptal kararının gerekçesi ile aynı olmasına karşın idarenin
…’yi atayarak ve başvuranı atamayarak iki farklı işlem gerçekleştirdiği, yine ataması yapılanlardan … tarafından açılan davada, Ankara 5. İdare Mahkemesi’nin 20/8/2013 tarihinde
…. Sayılı dosyada verdiği yürütmenin durdurulması isteminin reddi hakkındaki kararına itiraz sonucunda Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. Kurulunun 2013/4623 İtiraz Numaralı kararında, “… Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nca ilan edilen 95 kişilik teknisyen unvanlı kadroya tercih kılavuzunda belirtilen niteliklere sahip olmayan kişilerin başvurmamış olması durumunda, davacının mezuniyet durumu itibariyle boş bulunan kadrolara yerleştirmesinin yapılıp yapılmayacağının davacının mezuniyet durumunun, niteliklerinin ve KPSS puanının idarece değerlendirilerek bu yönde işlem tesis etmesi gerekirken, aksi yöndeki dava konusu işlem de hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verilerek yürütmenin durdurulmasına karar verildiği görülmektedir.
23. Ankara 12. İdare Mahkemesi’nin 30/6/2015 tarihinde …. sayılı dosyada verdiği yürütmenin durdurulması kararında “dava konusu işlem sebebi ile davacının atamasının yapılmamış olması, söz konusu kadrolara başka adayların atanabilecek olması karşısında işlemin telafisi imkansız zararlara sebep olabileceği de açıktır.” ifadelerine yer yerilerek yürütmenin durdurulması kararı verilmiştir. İlk derece mahkemelerinin gerek yürütmenin durdurulması kararlarından gerekse de esas hakkındaki kararlardan şartları taşımayan kişilerin atanması sonucunun çıkarılamayacağı görülmüştür. Kararlarda, davacıların mezuniyet durumu itibariyle boş bulunan kadrolara yerleştirmesinin yapılıp yapılmayacağının, mezuniyet durumlarının, niteliklerinin ve KPSS puanlarının idarece değerlendirilmemiş olması idarenin işleminin sebep unsuru yönünden hukuka aykırılığın gerekçesi olarak değerlendirilmektedir. Bunun üzerine de
ÖSYM Başkanlığı tarafından yeniden yerleştirme işlemi yapılmış ve 20 nci paragrafta isimleri belirtilen adayların atanacak 95 kişi arasına giremediği ortaya konulmuştur.
24. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; ÖSYM Başkanlığınca yapılan yeniden yerleştirme işlemi (simülasyon) neticesinde, yerleştirme taban puanın altında puan alan başvuranın ziraat teknisyenliği kadrosuna atamasının yapılması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı, ancak başvuranla aynı durumda olup da asgari puan şartı taşımamalarına rağmen ataması yapılan diğer kişilerin durumlarının yeniden değerlendirilmesi ve yapılacak araştırma sonucunda yeniden işlem tesis edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 25. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ancak eksik ve gerekçesiz olarak Kurumumuza gönderdiği, bu anlamda, “Kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “Makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine de uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
26. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa)
durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili
İdarenin işlemine karşı Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda yapılan açıklamaların, anılan mevzuat hükümlerinin ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde BAŞVURUNUN KISMEN KABULÜ ile KISMEN
REDDİNE;
Başvuranın boş bulunan ziraat teknisyenliği kadrolarından birine atamasının yapılması yönündeki talebinin REDDİNE, Başvuranla aynı durumda olup da asgari puan şartı taşımamalarına rağmen ataması yapılan diğer kişilerin durumlarının yeniden değerlendirilmesi ve yapılacak araştırma sonucunda yeniden işlem tesis edilmesi hususunda TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Adalet Bakanlığınca bu
karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana, Tarım ve Orman Bakanlığına ve ayrıca bilgileri için Ölçme, Seçme ve
Yerleştirme Merkezi Başkanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi