|
ÖZET: Başvuran, Diyanet İşleri Başkanlığı’na naklen atanma talebinin, kurumlar arası nakil sınavı yapılmadığı gerekçesiyle reddedildiğini iddia etmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı ise, başvuranın talebinin 25.12.2018 tarihinde yapılan mülakat sonucunda olumsuz değerlendirildiğini ve bu işlemin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddine ilişkin işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırılık taşımadığını, idarenin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanıldığını tespit etmiştir.
Değerlendirme sonucunda, başvuranın Diyanet İşleri Başkanlığı Hukuk Müşavirliği kadrosuna atanma talebinin reddinin hukuka aykırı olmadığına karar verilmiştir. İdarenin kararında, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygunluk açısından bir olumsuzluk bulunmadığı, dolayısıyla başvuranın talebinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, idarenin iyi yönetim ilkelerine tam olarak uymadığı, bu nedenle başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uygun davranması gerektiği önerilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/11548-S.17879
BAŞVURU NO : 2019/12798
KARAR TARİHİ : 14/11/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Naklen atanma talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 22/07/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 28.11.2018 tarihinde Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde münhal Hukuk
Müşavirliği kadrosuna naklen atanma isteği ile başvuruda bulunduğunu, talebinin 25.12.2018 tarihinde yapılan “kurumlar arası nakil sınavı sonucu” değerlendirme cihetine gidilemediğinden bahisle 18.04.2019 tarih ve … sayılı işlem ile reddedildiğini, kurumlar arası nakillerde sınav söz konusu olmadığını belirterek Diyanet İşleri Başkanlığı Hukuk Müşavirliği kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 26/08/2019 tarihli ve … sayılı yazısında,
2.1. Başvuranın İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü’ne vermiş olduğu 28/11/2018 tarihli dilekçesi ile Diyanet İşleri Başkanlığına Hukuk Müşaviri olarak naklen atanma talebinde bulunduğu ve 25/12/2018 tarihinde yapılan kurumlar arası mülakat sonucunda ilgilinin talebinin olumlu değerlendirilemediği,
2.2. Diyanet İşleri Başkanlığı Atama Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 19 uncu maddesinde
“Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlardan Başkanlık kadrolarına 657 sayılı Kanunun
74 üncü maddesine uygun olarak geçmek isteyenler, atanacağı kadronun ilgili mevzuatında
aranan niteliklerini taşımak kaydıyla sözlü/yazılı veya mülakat sonuçlarına göre atanabilirler.” şeklinde düzenlendiği,
2.3. Başvuru konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun bir işlem olduğu ve tesis edilecek bir işlem kalmadığı,
açıklamalarına yer verilmektedir
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Memurların bu kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 nci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır.”,
6. Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin ‘Kurumlararası geçiş’ başlıklı 19 uncu maddesinde; “Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlardan
Başkanlık kadrolarına 657 sayılı Kanunun 74 üncü maddesine uygun olarak geçmek isteyenler, atanacağı kadronun ilgili mevzuatında aranan niteliklerini taşımak kaydıyla sözlü/yazılı sınav veya mülakat sonuçlarına göre atanabilirler.”,
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, Diyanet İşleri Başkanlığı Hukuk Müşavirliği kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir.
9. Memurların bir kurumdan başka bir kuruma nakilleri 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 74 üncü maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddede nakillerin kurumların muvafakatleri ile gerçekleştirileceği düzenlenmekte ve İdarelere de nakil konusunda takdir yetkisi tanınmaktadır.
10. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil
Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
11. İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. Bu doğrultuda idare takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır.(Bkz. Prof. Dr. Şeref
GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204) Ayrıca öğretide de, idarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içerisinde hareket etmesi, eşitlik ilkesine riayet etmesi, kamu yararı için kullanılması ve gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesisinin Hukuk Devleti açısından zorunlu olduğu belirtilmektedir.
12. Yukarıda açıklandığı üzere, idarenin iş ve işlemlerinde kamu yararına ve hizmet gereklerine riayet etmesi, yasal ve makul gerekçeye dayanması, nesnel ve adil olması, eşitlik ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk devleti olmanın gereği olup, idarenin yasalarla kendisine tanınan takdir yetkisini bu ilke ve ölçütleri göz önünde tutarak kullanması gerekir.
13. Dosyanın incelenmesinden, başvuran Dicle Üniversitesi Rektörlüğü’nde …Daire Başkanı olarak görev yapmakta iken 28/11/2018 tarihli dilekçesi ile Diyanet İşleri Başkanlığı’na Hukuk
Müşaviri olarak naklen atanma talebinde bulunduğu, 25/12/2018 tarihinde yapılan mülakat sonucunda nakil değerlendirmesinin uygun bulunmadığı, bunun üzerine başvuran tarafından
Diyanet İşleri Başkanlığı Hukuk Müşavirliği kadrosuna naklen atamasının yapılması talebiyle bakılan şikâyet başvurusunun yapıldığı anlaşılmaktadır.
14. Başvuruya konu somut olay; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 74 üncü maddesi uyarınca kurumlar arası nakil talebine ilişkin olup; ilgili madde uyarınca, başvuru sahibinin nakil talebinin uygun görülmemesi hususunda idareye takdir yetkisi tanınmış ise de İdare takdir yetkisini kullanırken mutlak ve sınırsız hareket etmemeli, yargı içtihatlarına uygun olarak başvuru sahibinin elde edeceği kişisel yarar ile idarenin hizmeti yürütürken uğrayacağı kayıp arasında bir denge kurmalıdır.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığını gösterir bir bulgu ortaya konulamadığı gibi başvuranın Diyanet İşleri Başkanlığı Hukuk Müşavirliği kadrosuna atamasının yapılması talebinin reddine ilişkin işlemde, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık tespit edilemediğinden hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ve Diyanet İşleri Başkanlığı’na tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi