|
ÖZET: Başvuran, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünde sözleşmeli teknik olarak çalışmakta ve Yozgat İli Çayıralan İlçesi Tapu Müdürlüğüne tayin edilmesine rağmen sürekli görev yolluğu harcırahının ödenmediğini iddia ederek bu ödemenin yapılmasını talep etmiştir. İdare, sözleşmeli personele sürekli görev yolluğu ödenmeyeceği gerekçesiyle talebi reddetmiştir. Ancak Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın sözleşmeli personel olmasına rağmen harcırah kanununa göre memur statüsünde sayıldığını ve bu nedenle harcırah ödenmesi gerektiğini belirlemiştir.
Kurum, Danıştay kararlarına atıfta bulunarak, sözleşmeli personelin de kamu görevlisi olarak nitelendirildiğini ve harcırah kanunundaki hükümlerden yararlanması gerektiğini vurgulamıştır. Bu bağlamda, başvuranın naklen atama işleminden dolayı yolluk alması gerektiği sonucuna varılmıştır. İdarenin harcırah ödememesinin hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne, başvuranın sürekli görev yolluğunun ödenmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/13062-S.20280
BAŞVURU NO : 2019/13213
KARAR TARİHİ : 13/12/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Yol harcırahı talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27/07/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünde Sözleşmeli Tekniker olarak çalıştığını, 30/01/2019 tarihinde Burdur Tapu Kadastro İlçe Tapu Müdürlüğünden Yozgat İli Çayıralan
İlçesi Tapu Müdürlüğüne tayininin yapıldığını, sürekli görev yolluğu harcırahının da idare tarafından tarafına ödenmediğini belirterek ilgili ödemenin yapılmasını talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından 14/10/2019 tarihinde gönderilen … sayılı cevabi yazısında özetle; Başvuranın Burdur Tapu Müdürlüğünde Sözleşmeli Tekniker unvanında görev yapmakta iken; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek-3 üncü maddesinin (b) fıkrası gereği eş durumu nedeniyle 30/01/2019 tarihli ve …sayılı Makam Oluru ile Çayıralan Tapu
Müdürlüğü emrine naklen atandığı, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda sözleşmeli personele kurum içi yer değişikliği yapması halinde sürekli görev yolluğu verileceğine ilişkin bir hüküm olmadığı, 01/09/2019 tarihli ve 30875 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararının 47 nci maddesinde bu kapsamdaki personele 5 inci derece kadrolu memur için tespit olunan gündelik tutarı esas alınarak ödeme yapılacağının belirtildiği, bu kararın 01/01/2020 ile 31/12/2021 tarihleri arasında geçerli olacağı atama işleminin ise 30/01/2019 tarihinde yapıldığı, bu nedenle sürekli görev yolluğunun ödenmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C Anayasasının; “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”
“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam Şekilleri” başlıklı
4 üncü maddesinin B bendinde
Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.”,
5. 6245 sayılı Harcırah Kanununun; “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinin ( c ) fıkrasında; Memur: Personel kanunları hükümlerine göre aylık alan kimseleri (Yardımcı hizmetler sınıfına dahil personel hariç) .. İfade eder.
“Daimi vazife harcırahının mebdei” başlıklı 9 uncu maddesinin (b) fıkrasında; “Daimi vazife harcırahı, Naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere, bu tayinleri sırasında mezunen başka bir mahalde bulunsalar dahi, eski memuriyetleri mahallinden; İtibaren verilir.”
6 01/10/2019 tarih ve 30875 sayı ile Resmi Gazetede Yayımlanan Kamu Görevlileri
Hakem Kurulu Kararının 47 nci maddesinde “ 6245 sayılı Harcırah Kanununun sürekli görev yolluğuna ilişkin hükümleri, aynı Kanuna tabi idarelerde ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi süreli çalışan sözleşmeli personel hariç olmak üzere, sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilenlerden mevzuatı veya sözleşmesi uyarınca sürekli görev yolluğu ödenmeyenler hakkında 5 inci derece kadrolu memurlar için tespit olunan gündelik tutarı esas alınarak uygulanır.”
Hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, 30/01/2019 tarihinde Burdur Tapu Kadastro İlçe Tapu Müdürlüğünden Yozgat İli
Çayıralan İlçesi Tapu Müdürlüğüne tayininin yapıldığını, sürekli görev yolluğu harcırahının da idare tarafından tarafına ödenmediğini belirterek ilgili ödemenin yapılmasını talep etmiştir.
9. Başvuran devlet memurlarına kanununa tabi sözleşmeli personel olarak çalışmakta olup, harcırah kanununun ilgili maddesinde de belirtildiği üzere Personel kanunlarına göre aylık alan çalışan statüsünde yer almaktadır. Dolayısıyla ilgili idari hizmet sözleşmesine göre çalışmakta ise de harcırah kanunundaki tanıma göre memur olarak sayılmak olup, söz konusu kanunda memurlara uygulanacak hükümlerden yararlanacaktır. Sosyal hukuk devleti ilkesi gereği yapılan görevlendirme neticesinde ortaya çıkan külfeti giderme yükümlülüğünün bulunduğunun da gözetilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
10. Sözleşmeli personele sürekli görev yolluğu ödenmeyeceğine ilişkin ilgili düzenleme
Danıştay İkinci Dairesinin 26/12/2013 tarih … sayılı Esas kararı ile iptal edilmiştir. Dolayısıyla sözleşmeli personele sürekli görev yolluğu verilmeyeceğine dair bir hüküm de mevcut değildir.
11. İdare tarafından bahsi geçen Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararında harcırahın nasıl hesaplanacağına ilişkin bir düzenleme yapılmış olup, bu düzenleme yapılmasaydı da zaten
Harcırah Kanunu hükümlerine göre ilgiliye harcırah ödenmesinin gerektiği açıktır.
12. Danıştay İkinci Dairesinin E. 2015/1900 sayılı kararında da “ … Öte yandan, eğitim ve öğretim hizmetleri sunulurken bu hizmeti sunan sözleşmeli öğretmenlerin tabi olduğu sözleşmeli personel hakkında uygulanacak hükümleri içeren 29/03/2009 günlü, 27184 sayılı
Resmi Gazete’te yayımlanan, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik
Yapılmasına Dair Esasların 5. maddesi ile söz konusu Esaslara Ek 3. madde ile eklenen bu düzenleme ile sözleşmeli personelin sayılan hallerde belirtilen özür gruplarına dayanan yer değiştirme taleplerinin kabul edilmesine ve böylece sözleşmeli öğretmenlerin de 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununa tabi kadrolu memurlara tanınan haklardan yararlandırılmalarına olanak tanındığı ve görev yeri değişikliği nedeniyle kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanan külfetin kamuca karşılanması amacıyla sözleşmeli personele harcırah ödenmesi gerektiği de açıktır.
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Tarifler” başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde,
personel kanunlarına göre aylık alan kimselerin memur olduğu belirtilmiş olup, diğer taraftan,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “istihdam şekilleri” başlığı altında düzenlenen 4.
maddesinde, kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği belirtildikten sonra, (A) bendinde, kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini yerine getirmekle görevlendirilenlerin bu Kanun’un uygulanmasında memur sayıldıkları belirtilmiş, (B) bendinde, sözleşmeli personel, kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisi ne ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığı’nın görüşü üzerine Maliye
Bakanlığı’nca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri olarak tanımlanmış ve Milli Eğitim
Bakanlığı’nda norm kadro sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmenle kapatılamaması halinde öğretmenlerin sözleşme ile istihdam edilebileceği öngörülmüştür.
…
Bu durumda; naklen atama işleminden dolayı, 6245 sayılı Kanun uyarınca davacıya yolluk ödenmesi gerektiğinden, söz konusu atamadan doğan yolluğun ödenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yönünde verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.” şeklinde karar verilmiştir.
13. Yukarıdan bu yana açıklanan bütün değerlendirmeler ve yargı kararı neticesinde; Sözleşmeli personel olarak istihdam edilen personelin de kamu görevlisi olarak nitelendirilmesi ve Harcırah Kanununa göre de memur olarak kabul edilmesi nedeniyle kanunun ilgili maddelerinin uygulanması neticesinde sözleşmeli personele de sürekli görev yolluğunun verilmesi gerektiği, ilgilinin Harcırah Kanunundaki şartları taşıdığı, yapılan görev yeri değişikliğinin kurumlar arası nakil olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Dolayısıyla idare tarafından söz konusu harcırahın ödenmemesi işleminde hukuka uygunluk bulunamamıştır.
B. İyi Yönetişim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; ilgili
İdarenin bahse konu ilkelere aykırı davranışta bulunduğu tespit edilememiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15.14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Yozgat İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın sözleşmeli personel olması nedeniyle tarafına ödenmeyen sürekli görev yolluğunun ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde tarafına ödenmesi yönünde TAPU ve KADASTRO
GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, TAPU Ve KADASTRO
GENEL MÜDÜRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve TAPU Ve KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi