ÖZET: Başvuran, TODAİE’de tamamladığı tezsiz yüksek lisans programı nedeniyle 2 kademe ilerlemesi talep etmiş, ancak Türkiye İş Kurumu tarafından 1 kademe ilerlemesi yapılmıştır. Başvuran, diğer kamu kurumlarında 2 kademe uygulandığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini istemiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesini uygun bulmuştur.

Değerlendirmede, tezsiz yüksek lisans programının azami üç dönem olarak belirlendiği ve her başarılı öğrenim yılı için yalnızca bir kademe ilerlemesi öngörüldüğü vurgulanmıştır. Başvuranın iki akademik yılda mezun olması, ilgili mevzuat gereği 2 kademe ilerlemesi talep etmesine olanak tanımamaktadır. Tezli yüksek lisans mezunları ile tezsiz yüksek lisans mezunları arasında kademe ilerlemesi açısından farklılık olması, hakkaniyet açısından da uygun bulunmuştur.

Sonuç olarak, başvuranın 2 kademe ilerlemesi talebi, mevzuat hükümleri doğrultusunda reddedilmiş ve bu işlemde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/2117-S.20.3319

BAŞVURU NO : 2019/15086

KARAR TARİHİ : 07/02/2020

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü

BAŞVURUNUN KONUSU : Mülga TODAİE’de yapılan tezsiz yüksek lisans nedeniyle 2 kademe verilmesi talebi hakkında.

BAŞVURU TARİHİ : 03/09/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, TODAİE’de tezsiz yüksek lisansı bitirmesi nedeniyle 2 kademe ilerlemesi yerine

1 kademe ilerlemesinin yapılması üzerine 2 kademe uygulanmasına ilişkin talebinin

reddedildiğini, Devlet Personel Başkanlığının görüşüne istinaden diğer kamu kurum ve kuruluşlarında 2 kademe ilerlemesinin uygulandığını belirterek hakkında eksik uygulanan kademe ilerlemesinin düzeltilerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Türkiye İş Kurumu

Genel Müdürlüğünün 18/11/2019 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle;

2.1. Başvuranın öğrenimine devam etmesi için bir akademik yılı süresince ücretli iznin verildiği,

2.2. Devlet Personel Başkanlığının 21.06.2019 tarih ve sayılı görüşünde, Kamu

Yönetimi tezsiz yüksek lisans programı öğrenim süresinin bir akademik yıl olması sebebiyle,

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (A)

fıkrasının on ikinci bendinin (c) alt bendi gereği bir kademe ilerlemesinden yararlanabileceği yönünde görüşleri doğrultusunda adı geçen personele 1 kademe ilerlemesi işleminin tesis edildiği,

2.3. TODAİE 22.11.2012 tarihli ve sayılı aynı konu ile ilgili başka bir Kurumumuz personeli hakkında verdiği görüşünün tavsiye niteliğinde olduğu, Kurumun konuyla ilgili uygulamasının Devlet Personel Başkanlığının 1 kademe uygulanması yönündeki görüşleri kapsamında uygulama yapılmakta olup Kamu Yönetimi yüksek lisans programı mezunlarına bir kademe ilerlemesinin uygulandığı

açıklamalarına yer verilmiş olup, söz konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak

Kurumumuza gönderilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü amirdir.

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun

Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün A fıkrasının 12 inci bendinin c alt bedinde, “c) Memuriyetleri sırasında Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsünü bitirenlere her başarılı öğrenim yılı için öğrenim süreleri kadar (2 yılı geçmemek şartiyle) her yıl için bir kademe ilerlemesi uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.

6. 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun

Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

Hükmünde Kararnamenin 125 inci maddesinde, “25/6/1958 tarihli ve 7163 sayılı Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Teşkilat Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.” hükmü düzenlenmiştir.

7. Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Lisansüstü Öğretim Yönetmeliğinin

7.1. Tanımlar başlıklı 4 üncü maddesinde, “Akademik Takvim: Lisansüstü eğitimlerde dönem, yaz okulu, yeterlik ve benzeri tarihleri içerecek şekilde Yürütme Kurulu tarafından belirlenen eğitim dönemini, …

Dönem: Güz ve bahar dönemlerinden oluşan, dönem sonu sınav günleri hariç, başlangıç ve bitiş tarihleri her akademik yıl için Yürütme Kurulu tarafından onaylanan eğitim süresini,..

Yaz Okulu: Güz ve bahar dönemleri dışında, dönem sonu sınav günleri hariç, başlangıç ve bitiş tarihleri her akademik yıl için Yürütme Kurulu tarafından onaylanan eğitim süresini,.. ifade eder.”,

7.2. “Öğrenim Süresi” başlıklı 32 nci maddesinde, “Tezli yüksek lisans programının süresi dört dönem olup program en çok altı dönemde tamamlanır.

Dört dönem sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde Enstitünün öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.”,

7.3. “Öğrenim Süresi” başlıklı 44 üncü maddesinde, “Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi, programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın en az iki dönem, en çok üç dönemdir. Bu sürenin sonunda başarısız olan veya programı tamamlayamayan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.”,

7.4. “Ders tekrarı” başlıklı 46 ncı maddesinde, “Başarısız olunan zorunlu dersler, izleyen dönemlerde ya da yaz okulunda tekrarlanır. Ankara dışında görev yapan öğrenciler, tekrar aldıkları dersleri, Program Kurulunun uygun görmesi koşuluyla, görev yaptıkları yerde bulunan bir üniversitenin sosyal bilimler enstitüsü programından alabilir.

Seçmeli derslerden başarısız olan öğrenci, aynı dersi tekrar alabileceği gibi seçmeli derslerden bir başkasını da başarısız olduğu dersin yerine alabilir.”

hükümleri düzenlenmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9. Başvuran, TODAİE’de tezsiz yüksek lisansı bitirmesine istinaden diğer kamu kurum ve kuruluşlarında uygulanan 2 kademe ilerlemesi yerine 1 kademe ilerlemesinin yapılması nedeniyle hakkında eksik uygulanan kademe ilerlemesinin düzeltilerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

10. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir.

11. Başvuruya ilişkin mevzuat hükümlerinde, mülga TODAİE’de yüksek lisans programlarına bitirenlere 2 yılı geçmemek şartıyla her başarılı öğrenim yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanacağı, tezli yüksek lisans programı için öğrenim süresinin dört dönem, en çok altı dönem olacağı, tezsiz yüksek lisans programı için öğrenim süresinin en az iki dönem, en çok üç dönem olacağı, akademik yılın güz ve bahar dönemini kapsadığı, yaz okulunun ise akademik yıl dışında olduğu düzenlenmiştir.

12. Başvuruya konu olayda, başvuranın TODAİE 2014-2015 Akademik Yılı Kamu Yönetimi

Bölümü Gündüz Yüksek Lisans Programına katılmak üzere 22/9/2014-01/06/2015 tarihleri arasında izinli sayıldığı, 30/4/2018 tarihli ve sayılı geçici mezuniyet belgesine istinaden okutulan derslerin sınavlarını 2015-2016 akademik yılında, dönem projesini 2017-2018 akademik yılında başarı ile bitirmesi üzerine hakkında 1 kademe ilerlemesinin uygulandığı anlaşılmıştır.

13. İlgili idare tarafından sunulan bilgi ve belgelerden, mülga TODAİE Genel Müdürlüğünün 22/11/2017 tarihli ve sayılı yazısında, Kamu Yönetimi Tezsiz Yüksek Lisans programının bir öğretim yılı ile iki öğretim yılı arasındaki ek bir süre olan yaz okulunda görülen eğitimi kapsadığı ve bu programın başarıyla tamamlanarak mezun olunması halinde bir kademe ilerlemesinin uygulanmasının gerekeceği değerlendirilmiş ve mülga Devlet Personel

Başkanlığı tarafından da 21/6/2019 tarihli ve sayılı yazı ile söz konusu görüş ve ilgili mevzuat çerçevesinde 1 kademe uygulanmasının yerinde olacağı mütalaa edildiği görülmektedir.

14. Bu çerçevede, her ne kadar başvuran söz konusu Programı iki akademik yılda bitirerek mezun olmuş olsa da, ilgili mevzuatta tezsiz yüksek lisans programının azami üç dönem olarak belirlendiği, iki yılı geçmemek şartıyla başarılı sayılan her bir öğrenim yılı için bir kademe ilerlemesinin öngörüldüğü, 1 öğrenim yılını aşan kısmının tüm bir öğrenim yılı olarak değerlendirilemeyeceği, zira tezli yüksek lisans programından mezun olanlar hakkında 2 kademe ilerlemesi uygulanırken tezsiz yüksek lisans mezunları hakkında da 2 kademe

.

ilerlemesi uygulamasının da hakkaniyetsizliğe sebebiyet vereceği kanaati çerçevesinde

TODAİE Kamu Yönetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programını başarıyla tamamlayan başvuran hakkında 1 kademe ilerlemesinin yapılması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılığın bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

15. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın TODAİE

Kamu Yönetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programında mezun olması nedeniyle 2 kademe ilerlemesinin uygulanması talebine ilişkin başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Antalya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,

Bu kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi