| ÖZET: Başvuran, emeklilik işleminin sehven 5. dereceden yapılmasının hukuka aykırı olduğunu ve bu işlemin 1. derece olarak düzeltilmesini talep etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın 5. dereceden emeklilik işleminin hukuka aykırı olmadığına, ancak 2008 yılında yapılan bir yazım hatası nedeniyle başvuranın 1. derece olarak emekli olduğuna dair bir yanlışlık bulunduğuna karar vermiştir. Bu bağlamda, başvuranın ambar memuru unvanında 5. derece kadroda bulunması ve emekliliğinin bu kadro üzerinden gerçekleşmesi nedeniyle herhangi bir mağduriyetinin olmadığı değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, başvurunun reddine karar verilmiştir. İdarenin işlemlerinin iyi yönetim ilkelerine uygun olduğu da tespit edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/12000-S.18566
BAŞVURU NO : 2019/16008
KARAR TARİHİ : 22/11/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER
BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : 5 inci derece Ambar Memuru kadrosundan emeklilik işleminin 1 inci derece olarak değiştirilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 29/07/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Açık öğretim Fakültesi Sosyal Bilgiler Ön Lisans mezunu olması gereğince idare tarafından 1. Derecenin 4. Kademesine terfi işlemi yapıldığını ancak emeklilik işlemlerini 1.
Dereceden yapması gerekirken sehven 5. Dereceden yapmasının mağduriyetine sebep olduğunu, hukuka aykırı olan 5. Dereceden emeklilik işleminin geri alınarak 1. Derece olarak düzeltilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya ilişkin Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından 27.09.2019 tarihli ve
… sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup, Bakanlık tarafından verilen cevabi yazıda; “Bilindiği üzere, Hususi Pasaportlar 5682 sayılı Kanunun 14 üncü maddesine göre düzenlenmekte ve birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunanlara verilmekte olup, konu hakkında talep etmiş olduğunuz bilgiler aşağıda belirtilmiştir.
a. ve b. (Mülga) SHÇEK Genel Müdürlüğü Amasya Kız Yetiştirme Yurdunda Ambar Memuru olarak görev yapan … (657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi, 4/A statüsünde) 5 inci derece kadroda birinci derecenin dördüncü kademesinde bulunmakta iken 26.03.2008 tarihi itibarıyla emekliye ayrılmış olup, onaylı hizmet cetveli ekte gönderilmiştir.
c. Bakanlığımız Amasya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile yapılan yazışma çerçevesinde; (mülga) İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğünün 11.08.2008 tarihli ve 1967 sayılı yazısı ile ilgilinin 1 nci derece Ambar Memuru kadrosunda görev yapmakta iken emekliye
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
ayrıldığına dair görev yazısının İl Emniyet Müdürlüğüne hitaben verildiği anlaşılmış olup, yazı ve ekleri ilişikte gönderilmiştir.
d. İlgilinin 5 inci derece kadroda 1 inci derecenin 4 üncü kademesine (kazanılmış hak aylığı)
getirilmesine ilişkin 09/08/2017 tarihli ve 1235 sayılı Personel Hareket Onayı ekte gönderilmiştir.
e. Hususi Pasaportlar 5682 sayılı Kanunun 14 üncü maddesine göre düzenlenmekte ve birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunanlara verilmekte olup, 2 sayılı Genel Kadro ve
Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi gereğince ihdas edilen kadrolar içerisinde 5 inci dereceden daha yüksek (4,3,2,1 gibi) Ambar Memuru kadrosu bulunmamaktadır.
f. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili diğer mevzuatta herhangi bir engel bulunmamasına rağmen; bazı unvanlar için 5 inci derecenin, bazı unvanlar için ise 3 üncü derecenin altındaki derecelerde kadro ihdas edilmemektedir. Devlet Memurları Kanunu, 36/A maddesinde memuriyete giriş dereceleri ile yükselinebilecek dereceleri ilgililerin eğitim durumlarına göre belirlemiştir. Ancak, eğitim durumları itibariyle en üst dereceye yükselebilecek nitelikte olan Devlet memurlarından bazıları, kadro derecelerinin belli bir sınırda tutulması nedeniyle, kadro derecesi bakımından ilerleyememektedirler. Mevzuatta hiçbir engel bulunmamasına rağmen, bazı unvanlar için ilk dört derecede ve bazı unvanlar için de ilk iki derecede kadro ihdasına müsaade edilmemektedir.
g. İlgili, Ambar memuru unvanında 5 inci derece kadroda 1 inci derecenin 4 üncü kademesinde (kazanılmış hak aylığı) bulunmakta iken 26.03.2008 tarihi itibarıyla emekliye ayrılmış olup, emekli olduğu unvan (Ambar Memuru) f.’de belirtilen unvanlardan olduğundan dolayı herhangi bir mağduriyet söz konusu olmamaktadır.
h. İlgilinin kendisiyle aynı kurumda çalışan … hakkındaki iddiasına yönelik olarak adı geçenin kayıtları incelenmiş ve ilgilinin (Mülga) Amasya Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünde
1 inci derece Ayniyat Saymanı kadrosunda görev yapmakta iken 1 inci derecenin 4 üncü
kademesinden 16.01.2015 tarihi itibarıyla emekli olduğu anlaşılmıştır.
i. … Hususi Pasaport müracatı ile ilgili olarak 17.06.2019, 25.07.2019 ve 18.08.2019 tarihli dilekçeleri ile müracaatta bulunmuş olup, kendisine 24.06.2019 tarihli ve 1542570 sayılı,
20.07.2019 tarihli ve 1785987 sayılı, 25.07.2019 tarihli ve 760 sayılı, 03.09.2019 tarihli ve
2153606 sayılı yazılarımızla cevap verilmiştir. Söz konusu dilekçe ve yazı örnekleri ekte
gönderilmiştir.
j. Şikayet konusu hakkında adı geçen ile Bakanlığımız arasında yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış Bakanlığımıza yansıyan herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.” ifade edilmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun “Ortak Hükümler” başlıklı A bendinde;
“Sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselebilecek derece ve kademeleri aşağıda gösterilmiştir.”
Giriş Yükselinebilecek
Öğrenim Durumu
Derece Kademe Derece Kademe
İlkokulu bitirenler 15 1 7 Son
Ortaokulu bitirenler 14 2 5 Son
Ortaokul dengi mesleki veya teknik 14 3 5 Son öğrenimi bitirenler
Ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik 13 1 4 Son öğrenimi bitirenler
Ortaokul üstü 2 yıl mesleki veya teknik 13 2 4 Son öğrenimi bitirenler
Liseyi bitirenler 13 3 3 Son
Lise dengi mesleki veya teknik öğrenimi 12 2 3 Son bitirenler
Lise veya dengi okullar üstü 1 yıllık mesleki 11 1 2 Son veya teknik öğrenimi bitirenler
Lise veya dengi okullar üstü 2 yıl veya 10 1 2 Son
Ortaokul üstü en az 5 yıllık mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler
Lise veya dengi okullar üstü 3 yıl teknik 10 2 2 Son veya mesleki öğreni-mi bitirenler
2 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 10 2 1 Son
3 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 10 3 1 Son
4 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 1 1 Son
5 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 2 1 Son
6 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 3 1 Son
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuruya ilişkin hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran Açık öğretim Fakültesi Sosyal Bilgiler Ön Lisans mezunu olması gereğince idare tarafından 1. Derecenin 4. Kademesine terfi işlemi yapıldığını ancak emeklilik işlemlerini 1.
Dereceden yapması gerekirken sehven 5. Dereceden yapmasının mağduriyetine sebep
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
olduğunu, hukuka aykırı olan 5. Dereceden emeklilik işleminin geri alınarak 1. Derece olarak düzeltilmesini talep etmektedir
8. Konuya ilişkin bir diğer başvuruya ilişkin Devlet Personel Başkanlığı tarafından
Kurumumuza gönderilen 22/11/2017 tarih ve … sayılı yazıda da “…hususi damgalı pasaport verilebilmesinde memurun kadro derecesinin birinci, ikinci ve üçüncü derece olması gerektiği belirtildiğinden bu hususta memurun kadro derecesinin esas alınması gerektiği, Kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadroların ihdası, iptali ve kullanılmasına dair esas ve usulleri düzenleyen 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca, 5’inci dereceden daha üst derecelerde memur unvanlı kadro ihdas edilmediği, bu nedenle, memur unvanlı kadrolarda bulunanların kazanılmış hak aylık derecesi ve emekliliğe esas dereceleri birinci, ikinci ve üçüncü derecelerde olsa dahi kadro derecelerinin esas alınması gerektiğinden bu haktan faydalanmalarının mümkün olmadığı…” şeklinde belirtilmiştir. Somut olayda başvuran ambar memuru unvanında 5 inci derece kadroda 1 inci derecenin 4 üncü kademesinde (kazanılmış hak aylığı) bulunmakta iken 26.03.2008 tarihi itibarıyla emekliye ayrılmıştır.
9. Ayrıca yukarıda idarenin açıklamalarında “bazı unvanlar için 5 inci derecenin, bazı unvanlar için ise 3 üncü derecenin altındaki derecelerde kadro ihdas edilmemektedir.
Devlet Memurları Kanunu, 36/A maddesinde memuriyete giriş dereceleri ile yükselinebilecek dereceleri ilgililerin eğitim durumlarına göre belirlemiştir. Ancak, eğitim durumları itibariyle en üst dereceye yükselebilecek nitelikte olan Devlet memurlarından bazıları, kadro derecelerinin belli bir sınırda tutulması nedeniyle, kadro derecesi bakımından ilerleyememektedirler. Mevzuatta hiçbir engel bulunmamasına rağmen, bazı unvanlar için ilk dört derecede ve bazı unvanlar için de ilk iki derecede kadro ihdasına müsaade edilmemektedir.” yer verilmek üzere ambar memuru da ilk dört derecede kadrosu olmayan unvanlardandır. Bu nedenle başvuranın mağduriyetinin olmadığı ve ayrıca idarenin hatalı işleminin olmadığı değerlendirilmektedir.
10. Başvuranın bir diğer iddiası olan kendisiyle aynı kurumda çalışan …’a 1 inci derece kadro verilmesine yönelik olarak kayıtların idare tarafından incelenmesi ile birlikte
Kurumumuza gönderilen bilgilerde o kişinin 1 inci derece Ayniyat Saymanı kadrosunda görev yapmakta iken 1 inci derecenin 4 üncü kademesinden emekli olduğu görülmüştür.
Başvuranın iddiasındaki gibi karşılaştırılan kişinin kadrosunun ambar memuru olmadığı o sebeple karşılaştırmanın söz konusu olamayacağı görülmektedir.
11. Yukarıda yer verilen açıklamalar değerlendirildiğinde; başvuranın 5. Dereceden emeklilik işleminde idarenin hukuka aykırı işlem tesis etmediği ancak 2008 yılında Amasya Valiliği İl
Sosyal Hizmetler Müdürlüğü tarafından İl Emniyet Müdürlüğüne yazılan yazıda “1. derece
Ambar Memuru kadrosunda çalışmakta iken emekli olduğu” ifadesine yer verildiği için idare tarafından hatalı yazılması sebebiyle başvuranın da 1. Derece olarak değiştirilmesini talep ettiği görülmektedir. Başvuru konusu hususta 2008 yılındaki yanlış yazı sebebiyle idarenin hatalı işleminin olduğu ancak 5. Derece “ambar memuru” kadrosundan emekliliğine ilişkin idarenin hukuka aykırı işleminin söz konusu olmadığı görülmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER
BAKANLIĞI’ NA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.