|
ÖZET: Başvuran, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesi gereğince 1. dereceye atanma talebinde bulunmuştur. Ancak, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, başvuranın görev yaptığı il müdürlüğünde boş 1. derece kadro bulunmadığını belirtmiştir. Kanunun ilgili maddesi, derece yükselmesi için üst dereceden boş bir kadronun varlığını şart koşmaktadır. Dolayısıyla, başvuranın atanabileceği bir kadro olmaması nedeniyle talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
İdarenin takdir yetkisini kullanarak başvuranın talebini reddetmesi, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. Başvuranın durumunda herhangi bir hak kaybı söz konusu değildir, zira mevcut mevzuat gereği atama yapılabilmesi için gerekli koşullar sağlanmamıştır. Bu nedenle, başvurunun reddi yönündeki karar, hukuki bir dayanağa sahiptir ve idarenin işlemlerinde bir usulsüzlük tespit edilmemiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/2414-S.20.3865
BAŞVURU NO : 2019/15490
KARAR TARİHİ : 14/02/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER
BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Birinci dereceye atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10/09/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 11/11/2013 tarihinde Van Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl
Müdürlüğünde münhal bulunan 3 üncü derece … kadrosuna atandığını, 06/09/2015 tarihi itibariyle hizmet süresi 10 yılı geçmesi nedeniyle 1 inci dereceye atanma talebinde bulunduğunu, söz konusu atanma talebine cevap verilmediğini, … hastası bir çocuğu olduğunu, çocuğunun ihtiyaçlarını gidermede sıkıntı yaşadığını, 1 inci dereceye atanması durumunda maaşında artış olacağından çocuğunun ihtiyaçlarını daha iyi karşılayabileceğini belirterek, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) fıkrası gereğince 1 inci dereceye atanmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından gönderilen, 17/10/ 2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Başvuranın görev yaptığı Van Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünde mevcutta boş 1 inci derece İl … kadrosunun bulunmadığı, 2.2. Başvuran ile aynı durumda olup 1 inci dereceye atanan personel bulunmadığı, 2.3. Başvuranın 24/10/2013 tarihli ve 219 sayılı onay ile Bakanlığa … olarak naklen atandığı, atandığı tarihte kazanılmış hak aylığı 6 ncı derecenin 2 nci kademe aylığında iken 657 sayılı
Kanunun 68/B maddesi kapsamında 3 üncü dereceli kadroya atandığı, 2.4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 68 inci maddesinin (B) fıkrası kapsamında yapılacak atamaların kişiler için kazanılmış hak olmadığından başvuranın herhangi bir hak kaybından söz edilemeyeceği, ayrıca mevcutta atanabileceği münhal kadro bulunmaması nedeniyle talebinin değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın,
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Vatandaşlar … kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu, gecikmeksizin dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir. Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinde; “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun, “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68 inci maddesinde; “A) Derece yükselmesi yapılabilmesi için: a) Üst dereceden boş bir kadronun bulunması, b) Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş, c) Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş, olması şarttır. B) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık
Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir. Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin; (…)
b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl, (…)
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır (…) C) Derece yükselmesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir…”
Düzenlemeleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, 657 sayılı Kanunun 68/B maddesi gereğince 1 inci dereceye atanma talebiyle
Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
8. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerden, başvuranın 24/10/2013 tarihli ve 219 sayılı onay ile
Bakanlığa … olarak naklen atandığı tarihte kazanılmış hak aylığı 6 ncı derecenin 2 nci kademe aylığında iken 657 sayılı Kanunun 68/B maddesi kapsamında 3 üncü dereceli kadroya atandığı, başvuranın görev yaptığı Van Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünde mevcutta boş 1 inci derece … kadrosu bulunmaması nedeniyle atamasının yapılamadığı anlaşılmaktadır.
9. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Derece Yükselmesinin Usul ve Şartları” başlıklı 68’nci maddesi “A) Derece yükselmesi yapılabilmesi için: a) Üst dereceden boş bir kadronun bulunması, b) Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş, c) Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş, olması şarttır. B) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir. Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin; (…) b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl, (…) hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır (…) C) Derece yükselmesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir…” hükmünü düzenlemektedir.
10. Bahsi geçen madde, memurların, bazı hizmet sınıflarının 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, idarece atanmalarına ilişkin olup; madde metninden açıkça anlaşılabileceği üzere atamanın yapılması hususu idarenin takdirine bırakılmıştır.
11. Bilindiği üzere takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı Ve
Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
12. Tüm bu açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; başvuranın atanabileceği boş 1 inci derece … kadrosu bulunmaması nedeniyle başvuran hakkında, 657 sayılı Kanun’un 68/B maddesi kapsamında derece yükseltilmesi yapılamadığı, bu haliyle başvuran hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesinin uygulanma imkânının olmadığı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
değerlendirildiğinden idarenin takdir yetkisini kamu yararı amacı dışında kullandığına ilişkin herhangi bir tespit yapılamamış olup bu sebeple idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi merciye başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Van İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın, 657 saylı Kanunun 68/B maddesi gereğince 1 inci dereceye atanma talebinin
REDDİNE,
Bu kararın, BAŞVURANA ve AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER
BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.