|
ÖZET: Başvuran, Yozgat Belediye Başkanlığına atanmasının ardından, münhal bulunan bilgisayar işletmeni veya VHKİ kadrosuna atanmak için başvuruda bulunmuş, ancak talebine yanıt alamamıştır. Yozgat Belediye Başkanlığı, başvuranın talebinin yanı sıra iki başka personelin de benzer taleplerde bulunduğunu ve bu taleplere ilişkin yeni bir işlem tesis edilmeyeceğini belirtmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddine ilişkin idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna varmıştır.
Değerlendirmede, başvuranın talep ettiği kadroların yönetmelikte aynı düzey görevler olarak tanımlandığı, ancak idarenin bu kadroya atama yapma hususunda takdir yetkisine sahip olduğu ve mevcut kadro durumunun da dikkate alındığı belirtilmiştir. İdarenin, kamu hizmetinin gerekleri ve insan kaynaklarının verimli kullanımı gibi faktörleri göz önünde bulundurarak karar verdiği, bu nedenle başvuranın talebinin reddinin hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/1563-S.20.2416
BAŞVURU NO : 2019/16995
KARAR TARİHİ : 27/01/2020
RET KARARI GÜL,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : YOZGAT BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Bilgisayar İşletmeni veya VHKİ kadrosuna atanma talebi hk
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 25/09/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; Avcılar Belediye Başkanlığında Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni (VHKİ)
kadrosunda görev yapmakta iken, 27/02/2019 tarihinde isteği doğrultusunda Yozgat Belediye
Başkanlığına memur olarak atandığını, 22/07/2019 tarihinde münhal bulunan bilgisayar işletmeni veya daha önce bulunduğu VHKİ kadrosuna atanmak için müracaat ettiğini ancak
Yozgat Başkanlığınca talebine cevap verilmediğini belirterek, bütün şartlarına haiz olduğu bilgisayar işletmeni veya VHKİ kadrosuna atanmak talebiyle Kurumumuza başvuru yapmıştır.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden, Yozgat
Belediye Başkanlığınca gönderilen 14/11/2019 tarih ve E. sayılı yazı ve eklerinde özetle; Belediyelerinde hali hazırda üçüncü derecede 1 adet boş VHKİ kadrosu bulunduğu, başvurandan farklı olarak Belediyede görev yapan iki personelin de şifahi olarak aynı taleple başvuru yaptığı ancak söz konusu talebe ilişkin yeni bir işlem tesis edilmeyeceği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına
Dair Genel Yönetmeliğin,
5.1) “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin (b) bendinde aynı düzey görev; Kurumların;
hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından aynı grupta ya da grup içinde alt gruplar olması halinde aynı alt grupta gösterdikleri görevleri, … ifade eder.
5.1) “Görevde yükselme yönetmelikleri” başlıklı 15 inci maddesinde; “Belediyeler ve
bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, il özel idareleri ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri Bakanlığı; yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarındaki personel için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı olmak üzere kurumlar, bu
Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler.
Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye Devlet Personel
Başkanlığı yetkilidir.”
6) 04/07/2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler
Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin;
6.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri
çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”
6.2) “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Yönetmelik, il özel idareleri, belediyeler ve
bu idarelerin bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese, işletme ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan devlet memurlarından, 5 inci maddede sayılan kadrolara görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.”
6.3) “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının; (c) bendinde, “Aynı düzey
görev”; “Hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından aynı grupta ya da grup içinde alt gruplar olması halinde aynı alt grupta gösterilen görevleri”, (d) bendinde; “Görev unvanı”; “5 inci maddede sayılan görev grupları içinde belirtilen görev unvanlarını”, (e) “Görevde yükselme”; “5 inci maddede sayılan üst görevlere, aynı veya başka hizmet sınıflarından yapılacak atamaları”, ifade eder.
6.4) “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin 5
inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.
a) (Değişik bend: 07.05.2014 – 28993 s. R.G. Yön./19. md.) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabilir.
b) (Değişik bend: 07.05.2014 – 28993 s. R.G. Yön./19. md.) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir.
Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işleminde hukuka ve
hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran 1 numaralı paragrafta ayrıntısına yer verilen başvurusunda özetle; Yozgat
Belediye Başkanlığında münhal bulunan bilgisayar işletmeni veya VHKİ kadrosuna atamasının yapılması talebiyle Kurumumuza başvuru yapmıştır.
9) Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Yönetmeliğin (diğer paragraflarda Yönetmelik olarak belirtilecektir) ; 4/c maddesinde, Aynı düzeyde görev; Hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından aynı grupta ya da grup içinde alt gruplar olması halinde aynı alt grupta gösterilen görevleri ifade eder şeklinde tanımlandıktan sonra aynı Yönetmeliğin Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar başlıklı 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (d) bendinde, “ İdari hizmetler grubunu” oluşturan kadro unvanları sayılmış, söz konusu bendin ikinci alt bendinde de, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadroları aynı alt grup içerisinde sayılmıştır.
10) Yine Yönetmeliğin 20 nci maddesinin (a) bendinde, görevde yükselme sınavına tabi
kadrolardan hizmet grupları arasındaki geçişlere yer verilerek aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla, (b) bendinde de mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapma hususunda idarelere takdir hakkı tanındığı görülmüştür.
11) Bilindiği üzere İdarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde
hareket etmesi hukuk devletinin gereğidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır.
12) Takdir yetkisi ise, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı
alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmakta olup bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil
Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
13) İdareye tanınmış olan takdir yetkisinin, keyfi olarak hareket edebilme anlamına
gelmeyeceği açık olup, takdir yetkisi kullanılırken, verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket edilmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranılmalı, orantılılık ilkesine uyulmalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uyulmalı ve bu yetki kamu yararı ve hizmet gerekleri ölçütü dışında başka bir amaç için kullanılmamalıdır.
14) Somut olayda, Avcılar Belediye Başkanlığında VHKİ olarak görev yapan başvuranın aile
birliği mazereti nedeniyle 16/08/2018 tarihinde Yozgat Belediye Başkanlığına geçici görevle gittiği, 15/02/2019 tarihli dilekçesiyle de Yozgat Belediye Başkanlığında bulunan münhal bir kadroya atanmayı talep etmesi üzerine 27/02/2019 tarihinde Yozgat Belediye Başkanlığı memur kadrosuna naklen atamasının yapıldığı, akabinde 22/07/2019 tarihli dilekçesiyle de, daha önceki görev yerinde VHKİ kadrosunda çalıştığından bahisle Belediyede münhal bulunan bilgisayar işletmeni veya VHKİ Kadrosuna atanmayı talep ettiği ancak bu isteğinin İdarece kabul edilmediği görülmüştür.
15) Dosyasındaki bilgi ve belgeler yukarıdaki mevzuat hükümleri ve açıklamalar birlikte
değerlendirildiğinde, başvuranın hali hazırda bulunduğu memur kadrosu ile atanmayı talep ettiği bilgisayar işletmeni veya VHKİ kadrolarının Yönetmelikte aynı düzey görevler olarak düzenlendiği, Yönetmeliğin 20 inci maddesine göre başvuranın talep ettiği kadroya sınav yapılmaksızın atama hususunda İdareye takdir hakkı verildiği, İdare bünyesinde 2 adet bilgisayar işletmeni, 13 adet de VHKİ kadrosunun bulunduğu, bu kadrolardan sadece 1 adet
VHKİ kadrosunun boş olduğu, başvurandan ayrı olarak diğer şartlara haiz iki personelin de şifahi olarak söz konusu boş kadroya atanmayı talep ettiği anlaşılmış olup; bu bağlamda, mevzuat çerçevesinde çalışanların bu taleplerini değerlendirirken, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması ve benzeri faktörleri dikkate almak zorunda olan İdarenin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında başka bir amaç için kullanıldığına ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığından idarenin başvuranın talebinin reddine yönelik işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Yozgat İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve YOZGAT BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi